IV SA/Wa 2193/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Sędziowie asesor WSA Marta Laskowska, asesor WSA Tomasz Wykowski, Protokolant Artur Dral, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2006 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia [...] października 2005 r. nr [...] w przedmiocie zmniejszenia indywidualnej ilości referencyjnej dostaw - skargę oddala - Prezes Agencji Rynku Rolnego decyzją z dnia [...] października 2005r., po rozpatrzeniu odwołania A. S., utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w P. z dnia [...] lipca 2005r. o zmniejszeniu indywidualnej ilości referencyjnej dostaw o 4.477 kg. W uzasadnieniu decyzji podano, iż po zmniejszeniu indywidualnej ilości referencyjnej dostaw skarżącemu od roku kwotowego 2005/2006 przysługuje IIR dostaw w wysokości 6.311 kg. Zmniejszenie przyznanej indywidualnej ilości referencyjnej mleka nastąpiło w związku z tym, że skarżący w roku kwotowym 2004/2005 do podmiotu skupującego sprzedał mleko w ilości 6.311 kg, a zatem indywidualną ilość referencyjną przyznawaną na rok kwotowy 2004/2005 w wysokości 10.788 kg wykorzystał w 58,5%. Organ podkreślił, że zgodnie z art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych (Dz. U. Nr 93, poz. 897 ze zm.) zmniejszenie przyznanej indywidualnej ilości referencyjnej następuje, jeżeli producent wprowadzi w roku kwotowym do obrotu mleko i przetwory mleczne w ilości mniejszej niż 70 % przyznanej indywidualnej ilości referencyjnej. Rozporządzenie Rady Nr 1788/2003 z dnia 29 września 2003r. ustanawiającego opłatę w sektorze mleka i przetworów mlecznych (OJL 270 z dnia 21.10.2003r.) w art. 15 ust. 3 stanowi, iż zmniejszenie indywidualnej kwoty referencyjnej nie następuje wtedy, gdy na skutek przypadków zaliczanych do siły wyższej, o których mowa w art. 40 Rozporządzenia Rady Nr 1782/2003, oraz gdy inne należycie uzasadnione przypadki miały tymczasowy wpływ na zdolność produkcyjną gospodarstwa rolnego. W ocenie organu, wskazany przez skarżącego fakt pobicia, na skutek którego może odczuwać bóle głowy, senność i drażliwość, nie mógł być uznany za długookresową dolegliwość uniemożliwiającą prowadzenie produkcji mleka, gdyż jak wynika z załączonych do odwołania dokumentów, zdarzenie to miało miejsce w dniu [...] maja 2002 roku, a hospitalizacja od dnia [...] maja do [...] czerwca 2002r., mająca związek z tym zdarzeniem, zakończyła się pomyślnie. Organ stwierdził, że skoro skarżący do obrotu wprowadził mleko w wysokości 6.311 kg, stanowiącej 58,5 % posiadanej indywidualnej ilości referencyjnej, to o część niewykorzystaną – 4.477 kg - podlega ona zmniejszeniu. Skargę na powyższą decyzję wniósł A. S. podnosząc, iż z przyznanej kwoty mlecznej nie wywiązał się z powodu klęski suszy, która wystąpiła w 2003 roku na terenie gminy O., w której prowadzi gospodarstwo rolne, jak również w gminach sąsiednich. Ponieważ zebrał mniejsze o 50 % polony i nie mógł dokupić paszy dla bydła zmniejszył stado bydła., a to spowodowało zmniejszenie produkcji mleka. Z uwagi na dobre polony stado krów zwiększył w 2004 roku, a tym samym zwiększył produkcję mleka. Nadmienił, że w bieżącym roku kwotowym bez problemu wywiąże się z przyznanej kwoty mlecznej. W odpowiedzi na skargę Prezes Agnacji Rynku Rolnego wniósł o jej oddalenie, podnosząc te same argumenty, co w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo podkreślił, że w jego ocenie zarówno długotrwała choroba skarżącego spowodowana pobiciem, jak również susza, która wystawiła w okresie od kwietnia do czerwca 2003r. nie mogły być uznane za zdarzenia wywołane siłą wyższą, o których mowa w art. 40 Rozporządzenia Rady Nr 1788/2003r. Rok 2003, w którym wystąpiła trzymiesięczna susza nie był, stosowanie do art. 2 pkt 6 i 7 oraz art. 41 ustawy z dnia 6 września 2001r. o regulacji rynku mleka i przetworów mlecznych uwzględniany dla potrzeb kwotowania produkcji mleka., a zatem nie mogła oddziaływać na plony uzyskane w roku kwotowym 2004/21005. Skarżący po zbyciu krów, nie uzupełnił stada, pomimo iż upłynął rok od wystąpienia susza, a co nie mogło być uznane jako okoliczność siły wyższej. Również choroba skarżącego nie wpłynęła na spadek wydajności prowadzonego gospodarstwa. Zdaniem organu, zmniejszenie pogłowia bydła stanowiło jedyną przyczynę, uniemożliwiającą skarżącemu, uzyskanie sprzedaży na poziomie, który nie spowodowałaby zmniejszenia indywidualnej ilości referencyjnej. O tym, że skarżący miał możliwość utrzymania produkcji na dotychczasowym poziomie świadczy, zdaniem organu, również jego wniosek złożony w styczniu 2004 roku o zwiększenie ilości referencyjnej z karowej rezerwy ilości referencyjnej. W piśmie procesowym z dnia 11 kwietnia 2006r. pełnomocnik skarżącego zarzucił niewłaściwą interpretację art. 15 ust. 3 Rozporządzenia Rady Nr 1788/2003 i art. 40 Rozporządzenia Rady Nr 1882/2003 i art. 6 i 7 kpa w związku z art. 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych (tekst jedn. z 2005r. Nr 244, poz. 2081) i wniósł o uwzględnienie skargi oraz dopuszczenie dowodów z opinii lekarskiej, sentencji wyroku Sądu Rejonowego I Wydział Cywilny w O. (sygn. [...]), akt postępowania w tej sprawie, orzeczenia komisji lekarskiej KRUS z dnia [...] lutego 2003r., faktury nr [...] firmy "A." w O. Pełnomocnik podkreślił, iż wbrew temu, co twierdzą organy obu instancji, fakt pobicia, na skutek którego skarżący doznał trwałego 10 % uszczerbku na zdrowiu i orzeczeniem z dnia [...] lutego 2003r. komisji lekarskiej KRUS został uznany za długotrwale niezdolnego do pracy w gospodarstwie rolnym, jak tez okoliczność wystąpienia w 2003 roku suszy na terenie gminy O. są klasycznymi przykładami siły wyższej w rozumieniu art. 15 ust. 3 Rozporządzenia Rady Nr 1788/2003, art. 40 Rozporządzenia Rady nr 1882/2003. W piśmie procesowym, z dnia [...] kwietnia 2006r. Prezes Agencji Rynku Rolnego podniósł, że przyznana skarżącemu decyzją z dnia [...] lutego 2004r indywidualna kwota mleczna w ilości 10.788 kg na rok 2004/2005, odpowiadała ilości sprzedanego mleka przez skarżącego w okresie od 1 kwietnia 2002r. do 31 marca 2003r., stanowiącym rok referencyjny w myśl art. 6 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o regulacji rynku mleka i przetworów mlecznych. Taka sytuacja, zdaniem organu, oznacza, że skarżący pomimo pobicia i rehabilitacji okresie tym sprzedał mleko podmiotom skupującym w ilości 10.788 kg. Zaznaczono, iż pierwszym rokiem kwotowym był rok liczony od 1 kwietnia 2004r. do 31 marca 2005r. w związku z wejściem Polski do Unii Europejskiej, natomiast okres od 1 kwietnia 2003 r. do 31 marca 2004r. nie był rokiem kwotowym. Skarżący w dniu 19 stycznia 2004r. złożył wniosek o przyznanie IIR z krajowej rezerwy, ponieważ nie wykazał zwiększenia produkcji mleka o co najmniej 10. 000 kg wydano decyzję odmowną. W dwóch kolejnych okresach: od 1.04.2002r. do 31.03.2003r. i od 1.04.2000r. do 31.03.2004r. skarżący uzyskał mleko w ilości co najmniej po 10.788kg. Dopiero w okresie pierwszego roku kwotowego od 1.04.2004r. do 31.03.2005r. wystąpił spadek produkcji mleka. Wobec tego, zdaniem organu nie można było uznać, iż spadek produkcji mleka spowodowany był siłą wyższą, a w szczególności długotrwałą niezdolnością skarżącego do pracy, skoro nie miała ona miejsca w trakcie tego okresu. Organ podniósł, iż podniesiona dopiero w skardze okoliczność wystąpienia w II kwartale 2003r. suszy, która dotknęła grunty skarżącego, również nie mogłaby zostać uwzględniona, gdyż nie można byłoby przyjąć, że po upływie roku wywołała negatywne skutki w produkcji pasz. Plonowość pasz w roku wegetacyjnym może być 2-3 krotna, stąd, pomimo utraty plonów w miesiącu czerwcu istniała możliwość ponownych zasiewów i zbiorów w tym samym roku kalendarzowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna i jako taka podlega oddaleniu. Zgodnie z art. l § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. W niniejszej sprawie jest bezsporne, że skarżący w pierwszym roku kwotowym od 1 kwietnia 2004r. do 31 marca 4005r. dysponował na mocy decyzji z dnia [...] lutego 2004r. Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w P. indywidualną kwota mleczną dla dostawy hurtowego w ilości 10. 788 kg o reprezentatywnej zawartości tłuszczu 3,88 %, równoważnej w gramach 38,8 g/kg. Poza sporem pozostaje również to, iż skarżący w okresie tym wprowadził do obrotu 6.3311 kg mleka, a to oznacza, iż przyznaną kwotę mleczną wykorzystał, co stanowi wartość mniejszą niż 70 % posiadanej indywidualnej kwoty mlecznej. Nie jest w sprawie sporne, że decyzją z dnia [...] lutego 2004r. Dyrektor Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w P. przyznał skarżącemu na rok kwotowy 2004/2005 indywidualną kwotę mleczną w wysokości 10.788 kg. Poza sporem pozostaje również, iż skarżący wymienionym okresie dokonał sprzedaży mleka w ilości 6.311 kg , co stanowi 58, 5 % przyznanego limitu. Trafnie podniósł organ odwoławczy, że przepis art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych (Dz. U. nr 93, poz. 897 ze zm.) nakłada obowiązek zmniejszenia przyznanej indywidualnej ilości referencyjnej o jej część niewykorzystaną w sytuacji, gdy producent mleka i przetworów mlecznych w roku kwotowym do obrotu wprowadził mniej niż 70 % przyznanej kwoty mlecznej. Przepis art. 15 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 1788/2003 z dnia 29 września 2003r. ustanawiającego opłatę w sektorze mleka i przetworów mlecznych (Dz. U. UE. L. Nr 270, poz. 123 z dnia 21.10.2003r.) stanowi, iż w przypadkach wystąpienia siły wyższej i należycie uzasadnionych przypadkach, uznanych przez właściwy organ, przypadkach tymczasowo wpływających na zdolność produkcyjną danych producentów nie dochodzi do zmniejszenia indywidualnej ilości referencyjnej. Katalog przykładowych przypadków działania siły wyższej i nadzwyczajnych okoliczności wymienia art. 40 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia rolników (Dz. U. UE. L. Nr 270, poz. 1 z dnia 21.10.2003r), zaliczając do nich m. in.: długookresową niezdolność rolnika do pracy, poważną klęskę żywiołową w znacznym stopniu dotykająca grunty rolne gospodarstwa. W rozpatrywanej sprawie zasadniczy problem sprowadza się do rozważań, czy zdarzenia wskazane przez skarżącego w odwołaniu oraz w skardze, z których jedno – pobicie i związana z nim długotrwała choroba miało miejsce w 2002 roku, a drugie – susza w okresie od czerwca do sierpnia w 2003 roku, która dotknęła gminę O. i położone na jej terenie gospodarstwo skarżącego, stanowią przypadki działania siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności, o których mowa w art. 40 cyt. wyżej rozporządzenia Rady (WE). W ocenie Sądu, nie ulega wątpliwości, że zarówno długotrwałą chorobę skarżącego, jak też suszę, która dotknęła jego gospodarstwo można uznać za przypadki, o których mowa w powołanym powyżej art. 40. Nie mniej jednak nie można przyjąć, iż miały wpływ na zdolność produkcyjną skarżącego w roku kwotowym, 2004/2005, skoro do zdarzeń tych doszło w latach 2002 i 2003, a więc przed obowiązywaniem powołanych powyżej przepisów Rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/ 2003 i Nr 1788/2003. Przepisy tych rozporządzeń zaczęły obowiązywać od dnia 1 maja 2004 roku, z którym to dniem Rzeczypospolita Polska stała się członkiem Unii Europejskiej. Inaczej rzecz ujmując, skarżący może powoływać się na przepis art. 15 ust. 3 Rozporządzenia Rady (WE), o ile do działania siły wyżej, nadzwyczajne okoliczności miały miejsce w roku 2004/2005. Okres od 1 kwietnia 2004r. do 31 marca 2005 r. był pierwszym rokiem kwotowym, w którym określano indywidualną ilość retencyjną mleka, w przypadku skarżącego dla producenta hurtowego, na zasadach wynikających z ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych (Dz. U. Nr 93, poz. 897 ze4 zm.), której regulacje zostały oparte na przepisach unijnych. Gdyby jednak przyjąć, że przepisy powołanych powyżej rozporządzeń Rady (WE), obejmują zdarzenia siły wyższej zaistniałe przed pierwszym rokiem kwotowym 2004/2005, to należy przede wszystkim zauważyć, iż indywidualna ilość referencyjna w tymże pierwszym roku kwotowym została skarżącemu przyznana zgodnie z jego wnioskiem i jej ilość odpowiadała ilości sprzedanego przez niego mleka w poprzednim 2003 roku, jak też w roku 2002, a więc w latach, w których miały miejsce pobicie i susza. Skoro przez dwa kolejne lata skarżący sprzedał mleko w tej samej ilości, to niewątpliwe okoliczności te nie miały wpływu na poziom produkcji mleka w tych latach. Jeżeli zatem skarżący wystąpił o indywidualną ilość referencyjną na poziomie sprzedaży mleka w poprzednich dwóch latach, to uzasadniony jest wniosek, że okoliczności te nie miały również wpływu na produkcję mleka w roku 2004/2005, w przeciwnym razie ze względu na stan zdrowia (uszczerbek na zdrowiu w 10%, będący skutkiem pobicia w 2002 roku) oraz suszę (której skutkiem były niższe plony i zmniejszenie pogłowia bydła) wystąpiłby o taką jej ilość, którą mógłby wykorzystać, jeżeli nie w całości, to co najmniej w wysokości 70 %, aby uchronić się od negatywnych skutków, takich jak zmniejszenie przyznanej kwoty mlecznej. Należy zgodzić się ze stanowiskiem organu odwoławczego, przedstawionym w odpowiedzi na skargę, że przyczyną nie wywiązania się przez skarżącego z ilości referencyjnej mleka w roku 2004/2005 było nieuzupełnienie stada bydła. Wypada podnieść, iż skarżący prowadzi działalność gospodarczą i powinien przewidywać skutki, wynikającego z podejmowanych przez niego działań, lub też ich braku. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.