IV SA/Wa 2194/16
WyrokWSA w Warszawie2016-12-08
Skład orzekający: Anna Szymańska, Anna Falkiewicz-Kluj, Agnieszka Wójcik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, stosując art. 138 § 2 K.p.a., czy też powinien był utrzymać w mocy decyzję organu pierwszej instancji?Ratio decidendi
Organ odwoławczy nieprawidłowo zastosował art. 138 § 2 K.p.a., uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd uznał, że organ odwoławczy nie wykazał, iż konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, a także nie wykorzystał możliwości uzupełnienia materiału dowodowego w oparciu o art. 136 K.p.a. W związku z tym, sąd uchylił decyzję organu odwoławczego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi G. K. i T. K. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. z dnia [...] czerwca 2016 r. o udzieleniu pozwolenia wodnoprawnego. Organ pierwszej instancji wydał decyzję zezwalającą na przebudowę rowu melioracyjnego i likwidację stawu. Organ odwoławczy uchylił tę decyzję, wskazując na braki w postępowaniu wyjaśniającym. Skarżący zarzucili organowi odwoławczemu naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, wnosząc o uchylenie decyzji organu odwoławczego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Szymańska, Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi G. K. i T. K. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. na rzecz skarżącej G. K. kwotę 497 (czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego; 3. zasądza od Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. na rzecz skarżących G. K. i T. K. solidarnie kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu wpisu sądowego.
Zobowiązano także G. i T. K. do:
Wykonania wszystkich prac związanych z realizacją inwestycji zgodnie z przedłożoną do postępowania dokumentacją pn. "Operat wodnoprawny na wykonanie przebudowy rowu melioracyjnego [...] na działkach nr [...] i likwidacje stawu rybnego na działce nr [...] w m. Z. " .
Ułożenia rurociągu zgodnie ze spadkiem zapewniającym swobodny przepływ wody w rowie .
Zasypania gruntem rodzimym ( bez zanieczyszczeń i gruzu) likwidowanego stawu do rzędnych przyległego terenu, tj. max. 175,5 m n.p.m. nie dopuszczając do zakłócenia stosunków wodnych na gruntach sąsiednich.
Powiadomienia pisemnie Rejonowego Związku Spółek Wodnych w G. o terminie rozpoczęcia i zakończenia prac związanych z przebudową rowu w celu dokonania odbioru .
Dokonania przebudowy rowu pod nadzorem Rejonowego Związku Spółek Wodnych w G.
Utrzymania w pełnej drożności zabudowanego odcinka rowu melioracyjnego nr [...] wraz z urządzeniami towarzyszącymi w obrębie działek nr [...].
Wykonania i eksploatacji wykonanego rurociągu w sposób nie powodujący zakłóceń stosunków wodnych na gruncie, które mogłyby szkodliwie oddziaływać na nieruchomości sąsiednie.
W uzasadnieniu organ wskazał, że po zapoznaniu się z przedłożoną do postępowania dokumentacją uznał, iż pozwolenie może być wydane na warunkach określonych w sentencji decyzji. Wyjaśnił, że w celu właściwego zagospodarowania oraz korzystania z działek nr [...], na granicy których przebiega rów melioracyjny nr [...] przewiduje się przebudowę odcinka rowu przebiegającego przez te działki. Przebudowa będzie polegała na zamianie rowu otwartego na rurociąg kryty, o średnicy [pic] 1000 mm z rur PEHD dwuściennych. Długość rurociągu wynosić będzie L = 48.0 m. Na trasie rurociągu przewidziano wykonanie studni rewizyjnej z kręgów betonowych, o średnicy [pic] 1500 mm z osadnikiem o głębokości 1.0 m. Od góry zostanie ona przykryta włazem żeliwnym o średnicy [pic] 600 mm. Początek projektowanego rurociągu znajdował się będzie w obrębie istniejącego przepustu w ulicy [...]. Połączenie przepustu drogowego o średnicy [pic] 1.20 m w ulicy [...] z projektowanym rurociągiem o średnicy [pic] 1,0 m na działkach nr [...] nastąpi za pomocą zwężenia wykonanego na miejscu o ścianach i dnie żelbetowym. Od góry będzie ono przykrywane płytą żelbetową. Zwężenie umożliwi dostęp do przepustu oraz wlotu rurociągu oraz ich odmulanie. Likwidacja stawu polegała będzie na zasypaniu go gruntem rodzimym z wcześniejszym usunięciem płyt ażurowych typu EKO, którymi są ubezpieczone skarpy stawu. Zasypanie odpowiednio zagęszczonym gruntem nastąpi do rzędnych przyległego terenu . Stopień zagęszczenia ma umożliwić późniejsze wykorzystanie działki zgodnie z planem zagospodarowania. Teren zostanie wyrównany do stanu terenu przyległego. Przed likwidacją woda ze stawu zostanie spuszczona do biegnącego obok działek rowu nr [...]. W miejscu stawu zostaną ułożone dwa sączki z rur drenarskich PE z odpływem do projektowanej studni rewizyjnej [pic] 1.50 m, na rurociągu mającym zastąpić rów otwarty.
Organ wskazał także, że w dniu [...] grudnia 2015 r. zostały przeprowadzone oględziny terenowe przedmiotowych urządzeń wodnych. Istniejący rów i staw znajdują się w dobrym stanie technicznym. Przepływ w rowie odbywał się w sposób swobodny. Działki nr [...] od strony działek sąsiednich - nr [...] są ogrodzone wysokim płotem na betonowym cokole. W dniu oględzin na działce nr [...] znajdowały się zastoiska wody, a teren działki był zawilgocony. W nawiązaniu do zastrzeżeń wniesionych w toku postępowania przez B. L. wnioskodawcy zwiększyli średnicę rurociągu z [pic] 900 mm na [pic]1000 mm . Ponadto rzędne terenu działki nr [...] przyległej do działki z likwidowanym stawem są wyższe, a więc likwidacja stawu nie powinna mieć wpływu na działkę nr [...], w tym na zmianę jej uwilgocenia. Zlikwidowanie stawu zgodnie z opracowanym operatem nie powinno spowodować podniesienia poziomu wód gruntowych. Po przeanalizowaniu materiału dowodowego nie znaleziono podstaw do odmowy wydania pozwolenia wodnoprawnego zgodnie ze złożonym wnioskiem . Wobec powyższego należało orzec jak w sentencji.
Od w/w decyzji odwołanie do Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. wniosła B. L. wnosząc o uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Decyzją z [...] czerwca 2016 r. Nr [...] Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. uchylił przedmiotową decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Organ I instancji.
W uzasadnieniu wydanej decyzji Organ II instancji wskazał, że w toku postępowania organ I instancji nie ustalił w sposób jednoznaczny, co jest powodem występowania zastoiska wody na gruncie działki nr [...] i czy np. powodem tym nie jest wysokie betonowe ogrodzenie znajdujące się na w granicy działek nr: [...], czy też wypłycony rów [...] lub zaniżenie terenu przy tym rowie albo nierozplantowana ziemia pochodząca z jego konserwacji.
Organ wskazał, że wniosek Państwa G. i T. K., podpisany został tylko przez Panią G. K., a decyzja wydana została w odniesieniu do G. i T. K. Decyzją tą organ I instancji zezwolił na wykonanie studni rewizyjnej betonowej [pic] 1500 mm z osadnikiem o głębokości 1,0 m usytuowanej na 24 mb projektowanego rurociągu oraz na wykonanie dwóch sączków dekarskich z rur PE z odpływem do projektowanej studni. Jednak w decyzji nie określił rzędnej dna studni rewizyjnej oraz parametrów technicznych sączków drenarskich i ich lokalizacji, a także nie ustalił jakim gruntem zostanie zasypany sporny staw. Ponadto organ nieprawidłowo, błędnie wpisał współrzędne geograficzne rurociągu i stawu.
Podkreślono, że z przekazanych dokumentów wynika, iż wnioskodawca przy piśmie z dnia 3 grudnia 2015 r. poinformował organ I instancji, że planowana inwestycja obejmuje wykonanie przedmiotowej studni rewizyjnej i sączków drenarskich oraz że wyraża zgodę na zmianę średnicy rurociągu. Jednak organ I instancji przed wydaniem zaskarżonej decyzji nie podjął czynności mających na celu dokładne wyjaśnienie żądania strony.
Wniosek, jak i tytuł załączonego do wniosku operatu wodnoprawnego wskazuje na przebudowę rowu melioracyjnego [...] oraz na likwidację stawu. Jednak treść operatu na str. 7 wskazuje na wykonanie studni rewizyjnej na rurociągu i dwóch sączków drenarski w celu odwodnienia terenu po zlikwidowanym stawie na przedmiotowej działce. Tymczasem w treści opisowej załączonego do wniosku operatu wodnoprawnego brakuje informacji dotyczących lokalizacji, parametrów technicznych oraz sposobu wykonania/likwidacji planowanych do wykonania urządzeń wodnych oraz zasadniczych przekroi planowanych do wykonania sączków i likwidacji spornego stawu. Ponadto na mapie - wysokościowej terenu nie zaznaczono zasięgu oddziaływania planowanych do przebudowy, wykonania i likwidacji urządzeń wodnych z oznaczeniem nieruchomości wraz z ich powierzchnią.
Powyższe w ocenie organu nie pozwalało na dokonanie oceny, czy planowane przedsięwzięcie nie będzie negatywnie oddziaływało na grunty sąsiednie. W konsekwencji organ uznał za zasadne uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie mu sprawy w celu dokładnego ustalenia stanu faktycznego.
Skargę na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Państwo G. i T. K. zarzucając jej naruszenie:
1. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
art. 7 K.p.a. w zw. z art. z art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 80 K.p.a. poprzez nienależyte przeanalizowanie zgromadzonego materiału dowodowego i błędne uznanie, że organ I instancji zaskarżoną decyzją udzielił Wnioskodawcom pozwolenia wodnoprawnego na przebudowę rowu melioracyjnego [...] poprzez zmianę rowu otwartego na rurociąg kryty [pic] 100 mm, w sytuacji gdy udzielił on pozwolenia wodnoprawnego na przebudowę rowu melioracyjnego R-1 poprzez zmianę rowu otwartego na rurociąg kryty [pic] 1000 mm, co było zgodne z modyfikacją wniosku (pierwotnie wnosili o [pic] 900) dokonaną przez Wnioskodawców w piśmie z dnia 3 grudnia 2015 r.. Doprowadziło to zdaniem skarżących do błędnego uznania przez Organ II instancji, że Organ I instancji zaniechał sprecyzowania treści żądania Wnioskodawców i wydał decyzję zezwalającą na zmianę rowu otwartego na rurociąg kryty o średnicy dziewięciokrotnie mniejszej niż we wniosku.
art. 7 K.p.a. w zw. z art. z art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 80 K.p.a. poprzez nienależyte przeanalizowanie zgromadzonego materiału dowodowego i uznanie, że żądanie określone we wniosku jest mało zrozumiałe. W ocenie skarżących żądanie to zostało sformułowane w sposób precyzyjny, jasny oraz niebudzący wątpliwości interpretacyjnych. Określa ono między innymi sposób oraz miejsce wykonania przebudowy odcinka rowu melioracyjnego, średnicę, długość oraz typ rur, dokładną lokalizację rurociągu, wielkość likwidowanego stawu rybnego, jego powierzchnię oraz lokalizację, typ studni, jej wymiary, głębokość osadnika, wymiaru włazu żeliwnego, sposób likwidacji stawu oraz pozostałe parametry planowanej przebudowy odcinka rowu melioracyjnego. Do wniosku został zaś załączony operat wodnoprawny sporządzony przez mgr-a inż. Z. K., pozytywnie uzgodniony przez Wojewódzki Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych oddział w S. Potwierdza to, że żądanie Wnioskodawców zostało sformułowane w sposób precyzyjny, a Organ II instancji nie sprecyzował na czym polega rzekoma niezrozumiałość wniosku;
art. 8 K.p.a. w zw. z art. z art. 61 § 1 K.p.a. poprzez uznanie, że strona nie ma prawa do modyfikacji swojego żądania. Wskazano, że w piśmie z dnia 3 grudnia 2015 r., Strona zmodyfikowała swój wniosek poprzez określenie przedmiotowego rurociągu na [pic] 1000 mm. co było wyrazem chęci osiągnięcia kompromisu z właścicielką sąsiednich działek – B. L. Modyfikacja wniosku jako oczywista nie wymagała zatem wbrew stanowisku wyrażonemu przez organ odwoławczy podjęcia czynności mających na celu dokładne wyjaśnienie żądania strony, gdyż żądanie to było jasne i precyzyjne;
-art. 7 K.p.a. w zw. z art. z art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 80 K.p.a. poprzez nienależyte przeanalizowanie zgromadzonego materiału dowodowego i uznanie, że Organ I instancji nie ustalił jakim gruntem zostanie zasypany sporny staw, podczas gdy z treści zaskarżonej decyzji wynika, że staw ma zostać zasypany gruntem rodzimym. Jest to zgodne z załączonym do wniosku operatem, który stanowi, że "Staw będzie zasypany gruntem rodzimym bez zanieczyszczeń i gruzu";
-art. 7 K.p.a. w zw. z art. z art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 80 K.p.a. poprzez nienależyte przeanalizowanie zgromadzonego materiału dowodowego i uznanie, że na mapie wysokościowej terenu będącej załącznikiem do przedmiotowego operatu nie zaznaczono zasięgu oddziaływania planowanych do przebudowy, wykonania i likwidacji urządzeń wodnych z oznaczeniem nieruchomości wraz z ich powierzchnią, podczas gdy w pkt-cie 13 przedmiotowego operatu dokonano wykazu właścicieli działek usytuowanych w sąsiedztwie przewidzianych do przebudowy lub likwidacji urządzeń wodnych, a wszystkie te działki zostały oznaczone na mapie sytuacyjno- wysokościowej przebudowy stawu [...] stanowiącej załącznik nr 2 do przedmiotowego operatu;
-art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 80 K.p.a. poprzez nienależyte przeanalizowanie zgromadzonego materiału dowodowego i uznanie że Organ I instancji nie ustalił w sposób jednoznaczny, co jest powodem występowania zastoiska wody na gruncie działki nr [...], podczas gdy w rzeczywistości Organ I instancji dokonał takich ustaleń i stwierdził, że teren wokół działki nr [...] tj. ulica [...] oraz pobliskie okolice posiada nachylenie w kierunku stawu oraz uchodzącego do niego rowu, co powoduje, że woda w naturalny sposób spływa w kierunku spornego stawu oraz rowu;
- art. 8 K.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania Strony do władzy publicznej poprzez twierdzenie, że decyzja Organu I instancji mogła doprowadzić do niedopuszczalnej zmiany żądania wbrew intencji wnoszącego podanie, podczas gdy zaskarżona decyzja w całej rozciągłości odpowiadała wnioskowi oraz stanowisku Strony w trakcie przedmiotowego postępowania i była dla Niej korzystna;
- art. 107 § 3 poprzez zakwestionowanie przez Organ II instancji operatu wodnoprawnego, którego struktura oraz elementy konieczne zostały szczegółowo opisane w art. 132 Prawa wodnego, oraz jednoczesne niewskazanie przez Organ II instancji, których kryteriów operat wodnoprawny nie spełniał, podczas gdy
uzasadnienie prawne decyzji powinno zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem właściwych przepisów prawa;
- art. 138 § 2 K.p.a. poprzez uchylenie przedmiotowej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Organ I instancji, podczas gdy Organ II instancji winien zastosować art. 138 § 1 pkt 1K.p.a i utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję;
2. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj.:
- art. 132 Prawa wodnego poprzez jego błędne zastosowanie i stwierdzenie, że przedmiotowy operat wodny zawiera braki w treści opisowej oraz graficznej, podczas gdy operat ten zgodny jest z art. 132 Prawa wodnego i zarówno część graficzna jak i część opisowa zawierają wszelkie konieczne elementy, co zostało również potwierdzone przez Wojewódzki Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych oddział w S., który po dokonaniu analizy przedłożonego operatu wodnoprawnego nie wniósł żadnych zastrzeżeń;
- art. 125 Prawa wodnego poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że w przedmiotowej sprawie nie zaszły przesłanki do udzielenia pozwolenia wodnoprawnego.
W związku z powyższym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Organowi II instancji i w konsekwencji utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 poz.1066 j.t. ) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ponadto stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, że Sąd bada w pełnym zakresie pod kątem zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi zaskarżonego aktu organu administracji publicznej, a nie celowości czy słuszności lub sprawiedliwości społecznej i z urzędu bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego, niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, jednak tylko w granicach sprawy, w której skarga została wniesiona.
Rozpoznając sprawę w ramach tak zakreślonej kognicji Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zaskarżonym aktem jest decyzja kasacyjna organu drugiej instancji.
Zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a., organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Z brzmienia powyższej regulacji wynika, że ustawodawca wyodrębnia dwie przesłanki upoważniające do wydania przez organ odwoławczy decyzji, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Pierwszą z nich jest stwierdzenie, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania (przepisów kodeksu oraz/lub przepisów o postępowaniu zawartych w ustawach szczególnych), natomiast drugą stanowi uznanie, iż konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W orzecznictwie podkreśla się przy tym trafnie (np. wyrok WSA w Krakowie z dnia 8 stycznia 2013 r., sygn. akt II SA/Kr 962/12, zam. zb. LEX nr 1274555), iż " Użycie w art. 138 § 2 k.p.a. spójnika "a" oznacza, że samo stwierdzenie naruszenia przepisów postępowania, chociaż jest konieczną przesłanką uchylenia zaskarżonej decyzji, nie jest przesłanką wystarczającą; konieczne jest bowiem dodatkowo wykazanie, że "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie". Określenie "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie" jest określeniem niejasnym i nieprecyzyjnym. Należy przyjąć, że stwierdzenie "koniecznego do wyjaśnienia zakresu sprawy" jest równoznaczne z nieprzeprowadzeniem przez organ pierwszej instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części co uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. "
Nie budzi kontrowersji w doktrynie i orzecznictwie, że regulacja art. 138 § 2 k.p.a. stanowi wyjątek od zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.), zgodnie z którą każda sprawa administracyjna rozpoznana i rozstrzygnięta decyzją organu pierwszej instancji podlega w wyniku wniesienia odwołania przez legitymowany podmiot, ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ drugiej instancji. W sytuacji, gdy nie ma przeszkód do ponownego rozpatrzenia sprawy administracyjnej i zakończenia jej merytoryczną decyzją drugoinstancyjną, niedopuszczalne - jako niezgodne z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego - jest podejmowanie decyzji kasacyjnej, tj. decyzji uchylającej decyzję organu pierwszej instancji i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ.
Przy stosowaniu art. 138 § 2 k.p.a. należy mieć na uwadze art. 136 k.p.a., w myśl którego organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Z zasady ponownego rozpatrywania sprawy przez organ II instancji wynika, że ma on prawo korygować błędy popełnione przez organ I instancji, oczywiście o ile nie prowadziłoby to do utrzymania w mocy rozstrzygnięcia niezgodnego z prawem. Kontrola instancyjna przeprowadzona przez organ odwoławczy obejmuje zatem zarówno legalność rozstrzygnięcia sprawy przez organ I instancji jak i dokonaną przez ten organ ocenę stanu faktycznego sprawy. Organ II instancji uprawniony jest także, jeżeli uzna to za konieczne, przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia materiału dowodowego w sprawie.
Podsumowując - organ odwoławczy jest organem ponownie merytorycznie rozpoznającym sprawę a nie organem kontrolującym, a to oznacza, że ponowne rozstrzygnięcie co do istoty jest efektem przeprowadzenia postępowania odwoławczego. Organ II instancji może przy tym rozszerzyć granice postępowania dowodowego na nowe okoliczności faktyczne pominięte przez organ I instancji, jak i na te, które po wydaniu decyzji uległy zmianie. Co więcej, organ odwoławczy może powołać się na przepis art. 138 § 2 k.p.a. tylko wówczas, gdy wykaże, że przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego w granicach art. 136 k.p.a. nie jest wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy. W sytuacji bowiem, gdy przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, przewidzianego w art. 136 k.p.a., umożliwia temu organowi prawidłowe załatwienie sprawy, podjęcie przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej z tym uzasadnieniem, że rozstrzygniecie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania w całości lub znacznej części jest równoznaczne z naruszeniem obu tych przepisów.
Mając na uwadze treść powołanych powyżej orzeczeń, a także okoliczności wynikające z przedstawionych akt administracyjnych w zakresie zgromadzonego materiału i przebiegu postępowania należy uznać, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji kasacyjnej jak słusznie podnieśli skarżący nie zostało oparte na właściwej i całościowej analizie akt sprawy oraz z naruszeniem art. 136 k.p.a.
Trafne jest w ocenie Sądu stanowisko skarżących, że organ odwoławczy nie wyjaśnił dlaczego uznał, że rozstrzygnięcie niniejszej sprawy wymaga ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przez organ I instancji. Jak słusznie wskazują skarżący z akt sprawy w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że dokonali oni korekty wniosku w zakresie średnicy rurociągu z [pic] 900 mm, na [pic] 1000 mm., a nie jak wskazuje organ odwoławczy na [pic]100 mm. Okoliczność ta została uwzględniona przez organ I instancji, co wynika wprost z akt sprawy i decyzji tegoż organu. Wbrew podniesionym przez organ odwoławczy zarzutom, z akt sprawy wynika także, że po wniesieniu wniosku, który faktycznie podpisany został jedynie przez skarżącą Panią G. K., pan T. K. oświadczył, iż wnosi także o wydanie pozwolenia wodnoprawnego (pismo z 10.11.2015r.) oraz upoważnił G. K. do reprezentowania go w sprawie wydania pozwolenia wodnoprawnego -pismo z d 2 grudnia 2015r,(k-9). W świetle powyższego nie można uznać aby wniosek zawierał braki w powyższym zakresie, oraz istniała konieczność wyjaśnienia zakresu żądania wnioskodawców.
W ocenie Sądu organ odwoławczy wydając zaskarżona decyzję nie wyjaśnił także na czym polegają w jego ocenie błędy załączonego do akt sprawy operatu wodnoprawnego oraz dlaczego uznał, że wskazane przez niego uchybienia w zakresie oznaczeń mapy, jak i w zakresie nie zawarcia w części opisowej operatu informacji w przedmiocie lokalizacji, parametrów technicznych oraz sposobu wykonania/likwidacji planowanych do wykonania urządzeń wodnych oraz zasadniczych przekroi planowanych do wykonania sączków i likwidacji stawu, nie mogą być uzupełnione przez organ II instancji w oparciu o art. 136 k.p.a. Podkreślić przy tym należy, że wbrew stanowisku organu z akt sprawy w tym z operatu wodnoprawnego wynika jaka ma być średnica sączków (k- 13 operatu), oraz w jaki sposób ma być zasypany staw (grunt rodzimy bez zanieczyszczeń i gruzu). Wskazuje się także, że sączki zostaną ułożone w miejscu stawu, z odpływem do projektowanej studni rewizyjnej. Podano także współrzędne geograficzne środka stawu (patrz. k -10 operatu), które zostały zakwestionowane przez organ, ale nie wyjaśnił on dlaczego uważa je za błędne. Do operatu dołączono także załączniki graficzne, obrazujące m.in. plan rządzeń wodnych z oznaczeniem nieruchomości, mapę sytuacyjno-wysokościową terenu, rzędne terenu.
W sytuacji gdy art. 132 Prawa wodnego w sposób kazuistyczny określa kryteria, które winien spełniać operat wodnoprawny, Organ II instancji zarzucając iż operat nie spełnia określonych wymogów winien był wskazać na konkretne naruszenia w/w przepisu. Ponadto podkreślić należy, że ogólne stwierdzenie organu II instancji, iż na podstawie przedstawionych dokumentów, nie jest możliwe dokonanie oceny, czy planowane przedsięwzięcie nie będzie negatywnie oddziaływało na grunty sąsiednie, neguje w pozytywne stanowisko przedstawione i wywiedzione w tym zakresie w operacie wodnoprawnym oraz w decyzji organu I instancji. W świetle zatem obowiązku organów administracji do realizowania zasady przekonywania stron postępowania (art. 11 k.p.a) oraz należytego uzasadnienia decyzji przez organu administracji (art. 107§3 k.p.a) -w/w tak ogólne stwierdzenie Organu II instancji narusza powyższe zasady postępowania.
Uwagi budzi także zarzut organu II instancji , iż organ I instancji nie ustalił w sposób jednoznaczny, co jest powodem występowania zastoiska wody na gruncie działki nr [...]. Wskazać bowiem należy, że kwestia ta była wyjaśniana przez organ I instancji, który stwierdził, że teren wokół działki nr [...] tj. ulica [...] oraz pobliskie okolice posiada nachylenie w kierunku stawu oraz uchodzącego do niego rowu, co powoduje, że woda w naturalny sposób spływa w kierunku spornego stawu oraz rowu. Również operat wodnoprawny zawiera ustalenia w tym zakresie w rozdz. 10 i 12.
W świetle powyższego w ocenie Sądu uznać należy, że przedstawione przez organ odwoławczy zarzuty w znacznej części, jak wykazano powyżej są nieuprawnione bowiem nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym i przyjętym przez organ I instancji ustaleniach (np. zarzut niewyjaśnienia zakresu wniosku i jego kompletności, część zarzutów dotyczących likwidacji stawu). Ponadto organ II instancji uchylił się od własnych obowiązków prowadzenia postępowania dowodowego, nie wykazując jednocześnie, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, co w ocenie Sądu doprowadziło do wydania decyzji z naruszeniem art. 138 § 2 k.p.a.
Reasumując Sąd uznał, że kwestionowana skargą decyzja Wojewody została wydana z istotnym naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 6, art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 i 136 i 138 §2 k.p.a., co skutkowało koniecznością wyeliminowania jej z obrotu prawnego.
Ponownie rozpatrując sprawę organ winien uwzględnić przedstawioną wyżej ocenę prawną Sądu oraz wskazania, co do wyjaśnienia stanu faktycznego, w uzasadnieniu decyzji w sposób pełny, czytelny, przejrzysty (pozwalający prześledzić tok rozumowania organu), tak aby stworzyć rzeczywisty obraz dla uzyskania podstawy do trafnego zastosowania przepisu prawa materialnego.
Z tych względów, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji. Orzeczenie o kosztach oparto o art. 200 powyższej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło