IV SA/Wa 2196/19
WyrokWSA w Warszawie2019-12-10
Skład orzekający: sędzia WSA Grzegorz Rząsa, sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska, asesor WSA Agnieszka Wąsikowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy, wydane na podstawie przepisów o ochronie przyrody i uchwały dotyczącej Obszaru Chronionego Krajobrazu, jest zgodne z prawem, w szczególności w kontekście zastosowania wyjątków od zakazu zabudowy w pasie 100 m od linii brzegowej?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy ochrony przyrody prawidłowo odmówiły uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy. Inwestycja polegająca na budowie budynków rekreacji indywidualnej nie spełniała przesłanek do zastosowania wyjątków od zakazu zabudowy w pasie 100 m od linii brzegowej jeziora, przewidzianych w uchwale dotyczącej Obszaru Chronionego Krajobrazu. Wyjątki te, dotyczące obszarów zwartej zabudowy lub uzupełnienia istniejącej zabudowy, nie znalazły zastosowania w realiach sprawy, a ich wykładnia powinna być ścisła.Stan faktyczny
Skarżący B. K. złożył skargę na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (GDOŚ), które utrzymało w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (RDOŚ) odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla budowy pięciu budynków rekreacji indywidualnej. Odmowa uzgodnienia wynikała z naruszenia zakazu zabudowy w pasie 100 m od linii brzegowej jeziora, przewidzianego w uchwale dotyczącej Obszaru Chronionego Krajobrazu. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, wskazując na istnienie zwartej zabudowy w sąsiedztwie działki i możliwość zastosowania odstępstw od zakazu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Grzegorz Rząsa (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska asesor WSA Agnieszka Wąsikowska po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi B. K. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2019 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy oddala skargę
I. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Warszawie (dalej: "GDOŚ" lub "organ II instancji") z [...] lipca 2019 r., [...] (dalej: "zaskarżone postanowienie") utrzymujące w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] (dalej: "RDOŚ" lub "organ I instancji") z [...] czerwca 2019 r. w przedmiocie odmowy uzgodnienia warunków zabudowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie pięciu budynków rekreacji indywidualnej na działce nr [...] położonej w obrębie geodezyjnym [...], gmina [...].
II. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie sprawy.
II.1. Burmistrz Miasta i Gminy [...], pismem z dnia 31 maja 2019 r., znak: [...] zwrócił się do RDOŚ o uzgodnienie warunków zabudowy dla inwestycji obejmującej teren działki o nr ewid. [...] w obrębie [...], gmina [...], polegającej na budowie pięciu budynków rekreacji indywidualnej. Do wniosku załączono projekt decyzji o warunkach zabudowy wraz z mapą sytuacyjno-wysokościową w skali 1:1000 oraz wynikami analizy funkcji, cech zabudowy i zagospodarowania terenu.
II.2.RDOŚ postanowieniem z dnia [...] czerwca 2019 r., [...], odmówił uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla planowanej inwestycji. W uzasadnieniu swojego postanowienia RDOŚ stwierdził, że przedłożony projekt decyzji nie może zostać uzgodniony, gdyż ustala warunki zabudowy w sprzeczności z § 5 ust. 1 pkt 8 uchwały nr [...] Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] listopada 2012 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu [...] (dalej: "uchwała"), tj. zakazem zlokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem urządzeń wodnych oraz obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej. W celu dokładniej analizy zgodności przedłożonego projektu decyzji z przepisami odrębnymi RDOŚ rozważył możliwość zastosowania odstępstw od wszystkich możliwych zakazów, które zostały przewidziane, zarówno ustawie z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2018 r. poz. 1614. ze zm. – dalej "ustawa o ochronie przyrody" lub "u.o.p."), jak i w uchwale. W świetle poczynionych ustaleń, uznał iż żadne odstępstwa nie mają w niniejszym stanie faktycznym zastosowania. Nadto skonkludował, iż nic nie wskazuje na to, by realizacja zaplanowanej inwestycji w postaci budynków rekreacji indywidualnej mogła stanowić zadanie wykonywane na rzecz obronności kraju i bezpieczeństwa państwa, akcję ratowniczą, bądź działanie związane z bezpieczeństwem powszechnym. Nie jest to też inwestycja celu publicznego w rozumieniu katalogu z art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2018 r. poz. 2204, ze zm.), w zw. z art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2018 r. poz. 1945 – dalej "ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym" lub "u.p.z.p."). Nie wynika również z planu ochrony, zadań ochronnych lub planu zadań ochronnych, o czym stanowi charakter planowanej do realizacji inwestycji. Wobec powyższego organ I instancji orzekł o odmowie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla planowanej inwestycji.
II.3. Na postanowienie RDOŚ z dnia [...] czerwca 2019 r. B. K. (dalej: skarżący" lub "inwestor") złożył zażalenie wnosząc o uchylenie ww. postanowienia. Jednocześnie podniósł, iż zgodnie z obowiązującym studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego działka nr [...] jest położona w obszarze terenów zabudowanych. Uchwała, wskazuje, że zakazy na które powołał się organ I instancji, tj. § 5 ust. 1 pkt 8, nie mają zastosowania przy treści § 5 ust. 5 uchwały, bowiem w świetle tego drugiego, zakazy, o których mowa w § 5 ust. 1 pkt 8 nie dotyczą m.in. obszarów zwartej zabudowy miast i wsi, w granicach określonych w studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin (lub w równorzędnych dokumentach planistycznych) oraz uzupełnień zabudowy mieszkaniowej i usługowej pod warunkiem wyznaczenia nieprzekraczalnej linii zabudowy od brzegów zgodnie z linią występującą na działkach przyległych. Oznacza to, że odstępstwo to dotyczy obszarów wskazanych w obowiązujących studiach jako tereny zabudowane. Działka nr [...] położona w obrębie geodezyjnym [...] gmina [...] wypełnia znamiona określonego ww. odstępstwa.
II.4. GDOŚ zaskarżonym postanowieniem utrzymał w mocy postanowienie RDOŚ z dnia [...] czerwca 2019 r. W uzasadnieniu przychylił się do argumentacji organu I instancji, która jasno określała przyczyny odmowy oraz brak możliwości zastosowania odstępstw od rygoru określonego w § 5 ust. 1 pkt 8 uchwały. Nawiązując do zarzutu określonego w zażaleniu, organ II instancji wskazał, iż nie ma również możliwości zastosowania odstępstwa wymienionego w § 5 ust. 5 pkt 2 ww. uchwały ponieważ planowana inwestycja nie dotyczy terenów rekreacji w formie bulwarów, parków, terenów zieleni wraz z infrastrukturą techniczną i obiektów małej architektury położonych w granicach administracyjnych miast. Nadto dodał, iż nie można zastosować odstępstwa określonego w § 5 ust. 5 pkt 3, bowiem nie wskazano aby obszar inwestycji znajdował się w obszarze zwartej zabudowy lub przeznaczonym pod zabudowę, co jest warunkiem zastosowania ww. odstępstwa. Odstępstwo określone w § 5 ust. 5 pkt 4 ww. uchwały również nie może znaleźć tutaj zastosowania, bowiem nie można wyznaczyć nieprzekraczalnej linii zabudowy od brzegów wód, określonej poprzez połączenie istniejących budynków na przylegających działkach. Organ II instancji podniósł również, że nie można również zastosować odstępstwa określonego w § 5 ust. 5 pkt 6 uchwały, ponieważ przedmiotowa inwestycja nie stanowi uzupełnienia istniejącej zabudowy o obiekty służące do prowadzenia gospodarstwa rolnego. Przedmiotowe przedsięwzięcie, jak wskazano w projekcie decyzji o warunkach zabudowy, polegać ma na budowie pięciu budynków rekreacji indywidulanej. GDOŚ uznał także, że nie ma zastosowania również odstępstwo określone w § 5 ust. 5 pkt 7 uchwały, ponieważ na ww. obszarze nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, a inwestycja nie dotyczy dostępu do wód publicznych, w zakresie niezbędnym do pełnienia funkcji plaż, kąpielisk i przystani, po uzgodnieniu z RDOŚ. W świetle poczynionych rozważań, nie można było zastosować także odstępstwa określonego w § 5 ust. 5 pkt 8 uchwały ze względu na sam charakter inwestycji, a także odstępstwa wymienionego w § 5 ust. 6 pkt 1 i 2 uchwały, ponieważ na obszarze, na którym planowana jest budowa pięciu budynków rekreacji indywidualnej, nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Na zakończenie swoich rozważań GDOŚ wskazał, że bezzasadne są zarzuty strony skarżącej w zakresie naruszenia przepisów postępowania.
III.1. W skardze złożonej na wskazane na wstępie postanowienie GDOŚ z [...] lipca 2019 r. inwestor podniósł, iż organ naruszył następujące przepisy postępowania:
(i) art. 7 k.p.a. poprzez niepodjęcie przez organ działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym pominięcie, że działki nr [...], [...], [...], [...], [...],[...] będące w najbliższym sąsiedztwie działki nr [...] są zabudowane, a działka nr [...] w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania jest w granicach terenu przeznaczonego pod zabudowę,
(ii) art. 77 k.p.a. poprzez niezebranie i brak rozpatrzenie całego materiału dowodowego - ogółu dowodów, których zebranie jest konieczne dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy,
(iii) art. 107 k.p.a. poprzez brak zawarcia w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.
Nadto zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci:
(i) Normy z § 5 ust. 5 uchwały, w sytuacji, gdy w uchwale tej wyraźnie widnieje norma wskazująca, iż zakazy, o którym mowa w § 5 ust. 1 pkt 8 nie dotyczą m.in. obszarów zwartej zabudowy miast i wsi, w granicach określonych w studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin (lub w równorzędnych dokumentach planistycznych) oraz uzupełnień zabudowy mieszkaniowej i usługowej pod warunkiem wyznaczenia nieprzekraczalnej linii zabudowy od brzegów zgodnie z linią występującą na działkach przyległych oraz że odstępstwo to dotyczy obszarów wskazanych w obowiązujących studiach jako tereny zabudowane (tak jak ma to miejsce w przedmiotowej sprawie),
(ii) Normy z art. 61 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez jej nieprawidłowe zastosowanie i odmowę uzgodnienia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie pięciu budynków rekreacji indywidualnej na działce nr [...] położonej w obrębie geodezyjnym [...], gmina [...], w sytuacji braku przesłanek do takiej odmowy.
Jednocześnie strona skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia RDOŚ z dnia [...] czerwca 2019 r. i zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania. Skarżący podniósł, że organ II instancji w swoim postanowieniu pominął, że działki nr [...],[...],[...],[...],[...],[...] będące w najbliższym sąsiedztwie działki nr [...] są zabudowane, a działka nr [...] w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania jest w granicach terenu przeznaczonego pod zabudowę. Podnosząc jednocześnie, iż pominięcie faktu, iż działka przyjęta do porównania o numerze [...] to las i w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania jest poza granicą terenu przeznaczonego pod zabudowę. Pominięcie prawa skarżącego do zabudowy jego działki oraz korzystania z niej, a także zaniechanie ustalenia, czy planowana inwestycja jest kontynuacją istniejącego sposobu zagospodarowania przestrzeni, czy na obszarze objętym analizą występuje zabudowa w granicy lub w bezpośrednim jej sąsiedztwie jako pewna prawidłowość stanowiąca o specyfice zagospodarowania terenu objętego granicami analizy urbanistyczno-architektonicznej narusza przepisy postępowania administracyjnego w szczególności art. 7 k.p.a. Wskazał, że organy obu instancji bazują jedynie na materiałach pomocniczych - ortofotomapach, zdjęciach satelitarnych i innych, które jednak nie odzwierciedlają stanu faktycznego wynikającego z obecnego stanu zagospodarowania terenu (istniejąca zabudowa) w analizowanym obszarze. Oba organy prowadząc postępowanie zaniechały ustaleń w przedmiocie aktualnej zabudowy w najbliższym sąsiedztwie działki nr [...], poprzez przeprowadzenie wizji terenu lub przesłuchania stron. Nie uwzględniły aktualnej zabudowy. Podniósł, iż organy pominęły też okoliczność, że w projekcie decyzji ustalono linię zabudowy na 6 m, a zatem wbrew twierdzeniom obu organów, w szczególności organu II instancji istnieje możliwość wytyczenia linii zabudowy pomimo, że działki [...] oraz [...] (las) są niezabudowane. Skarżący podniósł, że projekt decyzji o warunkach zabudowy dla działki nr [...] położonej w obrębie [...] gmina [...] jest pozytywny dla inwestycji i w projekcie decyzji uwzględniono wszystkie wymogi związane z ochroną środowiska i zdrowia ludzkiego, przyrody i krajobrazu kierując się stosownymi przepisami prawa w tym zakresie. Nadto podniósł, iż w sytuacji, gdy w uchwale wskazuje się, że zakazy, o których mowa w § 5 ust. 1 pkt. 8 to nie dotyczą m.in. obszarów zwartej zabudowy miast i wsi, w granicach określonych w studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin (lub w równorzędnych dokumentach planistycznych) oraz uzupełnień zabudowy mieszkaniowej i usługowej pod warunkiem wyznaczenia nieprzekraczalnej linii zabudowy od brzegów zgodnie z linią występującą na działkach przyległych oraz że odstępstwo to dotyczy obszarów wskazanych w obowiązujących studiach jako tereny zabudowane, tak jak ma to miejsce w przedmiotowej sprawie. Konkludując swoje rozważania, uznał iż skarga jest w pełni uzasadniona, bowiem w zaskarżonym postanowieniu przy analizie zasadności zastosowania odstępstwa określonego w § 5 ust. 5. pkt 3 błędnie rozpatrywano przeznaczenie w studium działki o nr [...] (z przeznaczeniem pod zabudowę) - zamiast objętej postępowaniem działki o nr [...] i niesłusznie wykluczono zastosowanie ww. odstępstwa.
III.2. W odpowiedzi na skargę GDOŚ wniósł o jej oddalenie.
IV. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
IV.1. Skarga jest bezzasadna i podlega oddaleniu.
IV.2. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że w sprawie nie budzi wątpliwości, że działka o nr ewid. [...] jest położona w pasie szerokości 100 m od linii brzegu jeziora [...]. Wynika to jednoznacznie z załącznika nr 3 do projektu decyzji o warunkach zabudowy, gdzie wskazano odległość 100 m od linii brzegu wspomnianego jeziora. GDOŚ w zaskarżonym postanowieniu stwierdził, że "działka nr [...], położona jest w całości w pasie szerokości 100 m od linii brzegu Jeziora [...]". To twierdzenie organu II instancji nie odpowiada w pełni stanowi przedstawionemu na załączniku graficznym, albowiem wynika z niego jednoznacznie, że granica 100 m od linii brzegu przebiega na części działki, a obszar wyłączony spod zabudowy zajmuje ok. 60 % działki nr [...]. Uwaga ta nie ma istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia, albowiem projekt decyzji obejmuje całą działkę w obszarze oznaczonym nieprzekraczalnymi liniami zabudowy, który to obszar niewątpliwie obejmuje również tereny w pasie 100 m od linii brzegu jeziora. Poczynienie tej uwagi jest jednak konieczne z punktu widzenia ochrony interesów skarżącego w przypadku innych procesów inwestycyjnych dotyczących części działki nr [...] położonej poza granicą pasa 100 m od linii brzegi jeziora.
IV.2. Istota sporu sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy w odniesieniu do przedstawionego projektu decyzji o warunkach zabudowy znajdują zastosowanie wyjątki od zasady zakazu zabudowy przewidzianej w § 5 ust. 1 pkt 8 uchwały. Zgodnie z tym przepisem, na Obszarze Chronionego Krajobrazu [...] wprowadza się lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem urządzeń wodnych oraz obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej. Powinno być poza sporem, że inwestycja objęta projektem decyzji o warunkach zabudowy, jako dotycząca budowy pięciu budynków rekreacji indywidulanej, nie jest inwestycją służącą prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej (por. np. wyrok NSA z 6 czerwca 2018 r., II OSK 3104/17, CBOSA). Skarżący powołuje się natomiast na dwa wyjątki od tej zasady. Przede wszystkim wskazuje na wyjątek od przedmiotowego zakazu przewidziany w § 5 ust. 5 pkt 3 uchwały. Zgodnie z tym wyjątkiem, zakaz zabudowy z § 5 ust. 1 pkt 8 uchwały nie dotyczy obszarów zwartej zabudowy miast i wsi w granicach określonych w obowiązujących studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku obszarów, dla których przed wejściem w życie niniejszej uchwały uchwalono studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, w którym nie określono granic zwartej zabudowy miasta lub wsi, również obszarów wskazanych w obowiązującym studium jako tereny zabudowane. Inwestor w skardze wspomina również o wyjątku dotyczącym uzupełnienia zabudowy, nie rozwijając jednak szerzej, jak rozumienie tej wyjątek oraz dlaczego miałby on mieć zastosowanie w realiach niniejszej sprawy. Przyjąć należy, że skarżącemu chodzi o § 5 ust. 5 pkt 4 uchwały. Zgodnie z tym wyjątkiem, zakaz zabudowy z § 5 ust. 1 pkt 8 uchwały uzupełnień zabudowy pod warunkiem nie zmniejszania odległości zabudowy od brzegów wód ustalonej w odniesieniu do zabudowy występującej na działkach budowlanych bezpośrednio przylegających. Przed przejściem od omówienia obu wspominanych włączeń spod zakazu zabudowy trzeba przypomnieć, że zgodnie z powszechnie przyjętą regułą wykładni, wyjątki od zasady muszą być wykładane ściśle (exceptiones non sunt extendendae). W szczególności nie jest dopuszczalna wykładnia rozszerzająca w odniesieniu do takich wyjątków ani stosowanie analogii. Podkreślenia w końcu wymaga, że organ ochrony przyrody oceniając dopuszczalność lokalizacji zabudowy w graniach 100 m od linii brzegu jeziora nie działa w ramach uznania administracyjnego. Rozstrzygnięcie organu ochrony przyrody ma tutaj charakter związany. Jeżeli zatem organ ochrony przyrody stwierdzi, że nie występuje żaden z wyjątków od zasady zakazu zabudowy, zobligowany jest odmówić uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy jako sprzecznego z przepisami odrębnymi (art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p.).
IV.3. W sprawie nie mógł mieć oczywiście zastosowania wyjątek przewidziany w § 5 ust. 5 pkt 3 uchwały. Po pierwsze, skarżący nie wykazał, aby działka nr [...] była położona na obszarze zwartej zabudowy miast i wsi w granicach określonych w obowiązujących studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Po drugie, skarżący również nie wykazał, aby działka nr [...] położona była na obszarze wskazanym w obowiązującym studium jako tereny zabudowane. Skarżący nie podważył zatem skutecznie ustalenia poczynionego przez GDOŚ, w świetle Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy [...] przyjętego Uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] lutego 2010 r. w części obejmującej Miasto [...], wyjątki te nie znajdują zastosowania (zmienionej uchwałą Rady Miejskiej w [...] Nr [...]z dnia [...] sierpnia 2014 r.). Skoro chodzi tu o dowód na okoliczność negatywną, mającą przy tym podważać zastosowanie wyjątku od zasady, tu trudno w takim przypadku wymagać od GDOŚ dalej idących ustaleń niż stwierdzenie, że przeanalizował wspomniane studium i nie stwierdził, aby przedmiotowe wyjątki miały zastosowanie. Po trzecie, skarżący powołując się na położenie przedmiotowej działki na terenie, który w kierunkach zagospodarowania przestrzennego określony został jako "teren zabudowy usług turystycznych" zdaje się nie dostrzegać, że uchwała nie wiąże przedmiotowego wyjątku z planowanym przeznaczeniem w studium danego terenu, ale położeniem danej działki na obszarze zwartej zabudowy miast i wsi w granicach określonych w obowiązujących studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku obszarów, dla których przed wejściem w życie niniejszej uchwały uchwalono studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, w którym nie określono granic zwartej zabudowy miasta lub wsi, również na obszarze wskazanym w obowiązującym studium jako tereny zabudowane. Tymczasem w mającym zastosowanie w sprawie Studium w ogólnie nie określono granic "obszarów zawartej zabudowy wsi", podobnie jak nie określono granic "terenów zabudowanych". Studium to tylko ogólnie wspomina "terenach zabudowanych" (s. 75 i 77) w części dotyczącej uwarunkowań, wskazując, że wszystkie tereny zabudowane i zurbanizowane zajmują jedynie 2,86% ogólnej powierzchni, co odpowiada 584 ha. Dodać należy, że Obszar Chronionego Krajobrazu [...] obejmuje obszar o powierzchni 85 527 ha położony na terenie kilkunastu gmin i postanowienia uchwały, będącej aktem prawa miejscowego, nie mogą być interpretowane poprzez postanowienia studium jednej z tych gmin, które to studium waloru aktu prawa miejscowego zresztą nie posiada. Innymi słowy, to że akurat w studium gminy [...] nie wyodrębniono obszarów zwartej zabudowy wsi ani nie określono granic terenów zabudowanych (a nie granic terenów przeznczonych pod zabudowę), nie może prowadzić do nadawania aktowi prawa miejscowego treści w nim niewyrażonej. Wnioski płynące z wykładni językowej są tutaj jednoznaczne. Również wykładnia celowościowa i systemowa nie prowadzi do odmiennych rezultatów. Otóż wprowadzenie przedmiotowych wyjątków w § 5 ust. 5 pkt 3 uchwały ma na celu uwzględnienie pewnych stanów zastanych w chwili wprowadzania zakazów, tj. wyłączenie ich w odniesieniu do terenów, które w chwili wprowadzania zakazów znajdowały się w obszarze chronionym (tj. w odległości 100 m od linii brzegu jeziora), ale były już zabudowane. Prawodawca lokalny nie zdecydował się tu jednak na rozwiązanie w postaci czynienia ustaleń w tej kwestii każdorazowo poprzez analizę stanu faktycznego w terenie, ale ograniczył wspominany wyjątek do określenia terenów zwartej zabudowy oraz terenów zabudowanych w treści studium. Stąd też zbędne było prowadzenie w niniejszej sprawie dowodu z oględzin. Ponadto, tam gdzie prawodawca odwołuje się, wprowadzając wyjątki od zakazu zabudowy, do przeznaczenia terenu w aktach planistycznych, czyni to wyraźnie. Otóż zgodnie z § 5 ust. 6 uchwały, zakaz, o którym mowa w ust. 1 pkt 8:
1) nie dotyczy ustaleń miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego obowiązujących w dniu wejścia w życie niniejszej uchwały;
2) nie ma zastosowania do zmian miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, obowiązujących w dniu wejścia w życie niniejszej uchwały, w zakresie terenów przeznaczonych w tych planach pod zabudowę.
Prawodawca lokalny rozróżnia zatem położenie danej działki na obszarze określonym w studium jako obszar zwartej zabudowy lub teren zabudowany od przeznaczenia danego terenu pod zabudowę w planie miejscowym. Ubocznie tylko należy dodać, że skarżący odwołując się do wypisu ze studium w części dotyczącej przeznaczenia terenu, pomija zupełnie, że w wypisie tym równocześnie (pkt 4.3.) przypomniano, że tereny położone m. in. na obszarze Chronionego Krajobrazu [...] "podlegają specjalnym zasadom użytkowania", w tym obowiązuje tu zakaz zabudowy w pasie szerokości 100 m od linii brzegu jeziora.
IV.4. Wyżej już wskazano, że skarżący ogólnikowo tylko odwołał się do wyjątku dotyczącego uzupełnienia istniejącej zabudowy, o którym mowa w § 5 ust. 5 pkt 4 uchwały. Zgodnie z tym wyjątkiem, zakaz zabudowy z § 5 ust. 1 pkt 8 uchwały nie dotyczy uzupełnień zabudowy pod warunkiem nie zmniejszania odległości zabudowy od brzegów wód ustalonej w odniesieniu do zabudowy występującej na działkach budowlanych bezpośrednio przylegających. Oczywiste jest, że wyjątek ten nie mógł mieć zastosowania do skarżącego już z tego powodu, że działki bezpośrednio przylegające do działki nr [...] stanowią tereny niezabudowane. Innymi słowy, nie mamy tu do czynienia z uzupełnieniem "zabudowy występującej na działkach budowlanych bezpośrednio przylegających". Działki te stanowią bowiem odpowiednio drogi albo tereny rolne niezabudowane. Oczywiście, znaczenie mają tu tylko tereny bezpośrednio sąsiadujące położone w pasie szerokości 100 m od linii brzegu jeziora. Należy dodać, że we wspomnianym wyjątku chodzi o dopuszczenie zabudowy działki, która z obu stron, patrząc od linii brzegowej, bezpośrednio graniczy z działkami już zabudowanymi (czyli tzw. zabudowę plombową), a nie ewentualną kontynuację zabudowy (zob. np. wyrok WSA w Warszawie z 9 kwietnia 2019 r., IV SA/Wa 164/19, CBOSA i cyt. tam orzeczenia NSA). Bez znaczenia dla sprawy jest natomiast zabudowa zlokalizowana na innych działkach niż bezpośrednio sąsiadujące z działką inwestora, co dotyczy zwłaszcza terenów oddalonych więcej niż 100 m od linii brzegu jeziora. Warto również odnotować, że na terenie obrębu [...] obowiązuje kilka planów miejscowych, w tym w odnoszący się do położonej bezpośrednio przy linii brzegowej jeziora działki [...], uchwalonych jeszcze przed wejściem w życie uchwały (zob. s. 77 – 78 Studium oraz z § 5 ust. 6 uchwały).
IV.5. Reasumując, organy ochrony przyrody odmawiając uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy nie naruszyły prawa procesowego ani prawa materialnego w stopniu mogącym uzasadniać uchylenie zaskarżonego postanowienia.
IV.6. Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło