IV SA/Wa 2197/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Otylia Wierzbicka, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, asesor WSA Marian Wolanin (spr.), Protokolant Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi J. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz J. J. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] września 2007 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia przez J. J. odwołania od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] ustalającej warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie sześciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej oraz budowie szamb szczelnych, przewidzianej do realizacji na terenie działek o nr ew.: [...] z obr. [...], położonych przy ul.[...] w W. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia stwierdzono, że powołana decyzja Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2006 r. skierowana została do kilkunastu stron zakończonego nią postępowania administracyjnego, wymienionych w jej rozdzielniku, skutkiem czego - uwzględniając ustawowe terminy i sposoby jej doręczenia oraz terminy do złożenia od niej odwołania - decyzja ta stała się ostateczna w dniu 27 grudnia 2006 r. W rozdzielniku tej decyzji, jako jej adresata, wskazano m.in. J. J., ale z adnotacją o braku jej adresu oraz K. J. Decyzję przesłaną do K. J. odebrała jego żona J. J. w dniu 4 grudnia 2006 r. Dopiero pismem z dnia 26 maja 2007 r. J. J. wniosła odwołanie od powyższej decyzji, podnosząc, iż nie został jej zapewniony czynny udział w postępowaniu administracyjnym. Odwołanie to wniesione zostało do organu pierwszej instancji, który przesłał je do rozpatrzenia Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w W. W ocenie organu drugiej instancji, odwołanie zostało złożone po upływie czternastodniowego terminu określonego w art. 129 §2 kpa. Termin do wniesienia odwołania dla strony, która została pozbawiona udziału w postępowaniu w pierwszej instancji, liczy się od dnia doręczenia (ogłoszenia) decyzji stronie, która brała udział w postępowaniu. Po upływie ustawowego terminu do wniesienia odwołania strona może skutecznie bronić się przez złożenie żądania wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania na podstawie art. 145 §1 pkt 4 kpa, skutkiem czego, J. J. może bronić swego interesu poprzez złożenie wniosku o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2006 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2007 r. J. J. zarzuciła naruszenie szeregu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Błędnie organ przesyłający odwołanie skarżącej do organu drugiej instancji uznał, iż skarżąca brała udział w postępowaniu. Nie stanowi bowiem skutecznego doręczenia skarżącej decyzji Prezydenta W. z dnia Sygn. akt IV SA/Wa 2197/07 [...] listopada 2006 r., przez sam fakt jej odbioru przez skarżącą , jako skierowanej do jej męża K. J., zwłaszcza iż zmarł on w dniu 28 maja 2005 r. Decyzja ta doręczona została jako dla skarżącej, dopiero w dniu 14 maja 2007 r. W ocenie skarżącej, organ drugiej instancji przyjął, że skarżąca nie brała jednak udziału w postępowaniu zakończonym decyzją Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2006 r. Przytaczając treści wybranych orzeczeń sądów administracyjnych, skarżąca skonkludowała, iż organ drugiej instancji powinien był w ramach art. 7 i art. 9 kpa uznać jej odwołanie za wniosek o wznowienie postępowania i skutkiem tego podjąć stosowne czynności. W skardze podniesiono również zarzuty mające wskazywać na rażące naruszenie prawa decyzją Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2006 r., co obligowało organ drugiej instancji do uznania odwołania skarżącej za wniosek o stwierdzenie nieważności powołanej decyzji, względnie do podjęcia w tym zakresie działań z urzędu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując motywy zaskarżonego postanowienia, i dodatkowo wskazując na brak podstaw do uznania spóźnionego odwołania skarżącej za wniosek o wznowienie postępowania lub wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie narusza prawo procesowe mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W piśmie z dnia 26 maja 2007 r. zatytułowanym "odwołanie", skarżąca zgłosiła szereg zarzutów związanych z niezapewnieniem jej udziału w postępowaniu zakończonym decyzją Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2006 r., co w jej ocenie, stanowiło naruszenie art. 10 §1, art. 61 §4, i art. 81 kpa. Podniosła również brak zapewnienia jej udziału w postępowaniach wpadkowych, dotyczących uzgodnienia projektu powołanej decyzji. Przy tak sformułowanych zarzutach skarżącej i jednoczesnym ustaleniu przez organ orzekający złożenia powołanego pisma ze znacznym przekroczeniem terminu określonego w art. 129 §2 kpa, jako terminu na złożenie odwołania, obowiązkiem organu orzekającego - wynikającym z art. 7 i art. 9 kpa - było uprzednie wyjaśnienie, czy pismo to należy uznać za odwołanie, czy też za wniosek o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 §1 pkt 4 kpa. Samo bowiem oznaczenie pisma przez stronę jako odwołanie, nie przesądza jego charakteru, jeżeli z okoliczności sprawy jednoznacznie wynika przekroczenie ustawowego terminu na jego złożenie do potraktowania go za odwołanie, a skarżąca zgłasza w nim zarzuty Sygn. akt IV SA/Wa 2197/07 mieszczące się w ustawowo określonych przesłankach do wznowienia postępowania, jako już zakończonego ostateczną decyzją administracyjną. Wyjaśnieniu charakteru żądania skarżącej nie stało na przeszkodzie rozpatrywanie sprawy przez organ drugiej instancji, jako niewłaściwy w jej okolicznościach do ewentualnego wznowienia postępowania. O ile bowiem skierowanie przez skarżącą omawianego pisma z dnia 26 maja 2007 r. do organu pierwszej instancji, jako właściwego do ewentualnego wznowienia postępowania, zobowiązywało przede wszystkim ten organ do wyjaśnienia charakteru żądania skarżącej, to jednak organ drugiej instancji nie był zwolniony z tego obowiązku przez sam fakt zaniechania jego wykonania przez organ pierwszej instancji, skoro od wyjaśnienia rzeczywistego zamiaru skarżącej zależało wydanie zaskarżonego rozstrzygnięcia przez organ drugiej instancji. Motywy zaskarżonego postanowienia byłyby słuszne w przypadku, gdyby skarżąca nie sformułowała zarzutów o braku jej udziału w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją. Jeżeli jednak skarżąca zgłosiła takie zarzuty w sposób stanowczy i w pierwszej kolejności, jako w jej ocenie, wystarczające do podważenia ostatecznej już - jak wynika z akt sprawy - decyzji administracyjnej, to w takim przypadku potraktowanie jej żądań, jako spóźnionego odwołania, bez wyjaśnienia rzeczywistego zamiaru skarżącej, jest przedwczesne, przez co narusza art. 7 i art. 9 kpa, w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżąca, działając bez profesjonalnego pełnomocnika, miała prawo oczekiwać, iż w świetle art. 7 i art. 9 kpa, jej żądania zostaną przez organ orzekający ocenione w najbardziej właściwej do tego procedurze, niezależnie od formy, w jakiej żądania te skarżąca zgłosiła. Zastosowanie zaś przez organ orzekający najwłaściwszej procedury zależy od uprzedniego poinformowania skarżącej, w jakiego rodzaju postępowaniach mogą być oceniane jej zarzuty, ze względu na ich treść, aby na tej podstawie skarżąca mogła określić swój rzeczywisty zamiar w zgłaszaniu tych zarzutów. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji. W zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, organ orzekający zwróci się do skarżącej o wyjaśnienie, jakiego rodzaju przeprowadzenia postępowania zażądała w swoim piśmie z dnia 26 maja 2007 r., ze względu na zgłoszone w nim zarzuty, i dopiero po takim wyjaśnieniu podejmie właściwe do poczynionych ustaleń czynności.