IV SA/Wa 2198/16
WyrokWSA w Warszawie2017-06-22
Skład orzekający: Anita Wielopolska, Katarzyna Golat, Małgorzata Małaszewska-Litwiniec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska prawidłowo uchylił decyzję Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, zarzucając I instancji nierzetelną ocenę wpływu planowanej farmy wiatrowej na chiropterofaunę, obszary specjalnej ochrony ptaków oraz parki krajobrazowe?Ratio decidendi
Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska prawidłowo uchylił decyzję Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, ponieważ organ I instancji nie przeprowadził wystarczająco dokładnej oceny wpływu planowanej farmy wiatrowej na środowisko, w szczególności na chiropterofaunę, obszary specjalnej ochrony ptaków oraz parki krajobrazowe. Brakujące analizy i badania uniemożliwiały rzetelną ocenę oddziaływania inwestycji, co uzasadniało uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (GIOŚ), który uchylił decyzję Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (RDOŚ) dotyczącą środowiskowych uwarunkowań dla budowy farmy wiatrowej. GIOŚ zarzucił RDOŚ nierzetelną ocenę wpływu inwestycji na chiropterofaunę, obszary specjalnej ochrony ptaków oraz parki krajobrazowe. Strona skarżąca zarzuciła GIOŚ naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 7, 77, 80, 107 i 138 § 2 k.p.a., twierdząc, że decyzja RDOŚ powinna była zostać utrzymana w mocy, a GIOŚ błędnie zastosował decyzję kasatoryjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anita Wielopolska, Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Golat, sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), Protokolant ref. Marika Bibrowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi [...] z o.o. w W. na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowego uwarunkowania dla przedsięwzięcia oddala skargę
IV SA/Wa 2198/16
U Z A S A D N I E N I E
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...].06.2016 r. nr [...] Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska (zwany dalej GIOŚ) uchylił decyzję Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska we W. (zwanego dalej RDOŚ) z dnia [...].07.2015 r. nr [...], określającą środowiskowe uwarunkowania dla realizacji planowanego przedsięwzięcia, polegającego na budowie zespołu elektrowni wiatrowych G., składającego się z 13 (w wyniku ograniczenia ilości z wnioskowanych 17) elektrowni wiatrowych wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, zlokalizowanych w pobliżu miejscowości G., G., K., K., wg wariantu 3 - proponowanego do realizacji.
W decyzji I. instancji zawarto:
- wymogi do spełnienia na etapie realizacji przedsięwzięcia;
- wymogi do spełnienia na etapie eksploatacji przedsięwzięcia (w tym m. in. w celu zachowania standardów akustycznych w pobliskich miejscowościach w porze nocnej (22:00 - 6:00) nakazano stosowanie redukcji mocy akustycznych turbin w okresie nocnych wyłączeń elektrowni [...], [...] i [...]); - działania do podjęcia na etapie likwidacji przedsięwzięcia; - wymagania dotyczące ochrony środowiska, konieczne do uwzględnienia w dokumentacji niezbędnej do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę; - działania dotyczące zapobiegania, ograniczania oraz monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko; - obowiązek sporządzenia analizy porealizacyjnej, ze wskazaniem jej zakresu; Przed rozpoczęciem realizacji przedsięwzięcia nie stwierdzono konieczności przeprowadzenia postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko. Nie nałożono też obowiązku przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko tej inwestycji. Postanowiono, że załącznik będący charakterystyką przedsięwzięcia stanowi integralną część tej decyzji. GIOŚ, po rozpoznaniu odwołań wniesionych przez: Stowarzyszenie S., Klub P., Gminę G., K. K. i K. K. - uchylił tę decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia I. instancji. Uzasadniając swe stanowisko GIOŚ zarzucił, że: 1/. Pomimo wielokrotnych uzupełnień raportu o oddziaływaniu na środowisko w trakcie trwania postępowania, ich końcowy efekt nie przedstawia właściwie oddziaływania omawianych elektrowni wiatrowych na chiropterofaunę, a zastosowane środki mające rzekomo minimalizować negatywny wpływ siłowni wiatrowych na nietoperze, w postaci wyłączeń niektórych elektrowni w określonym czasie, zostały nieprawidłowo nałożone. Podkreślono, że podczas trwania postępowania Organ I. instancji zlecił wykonanie ekspertyzy dotyczącej rozpatrywanej kwestii. Przygotowana przez A. K. z Polskiego Towarzystwa O." w listopadzie 2013 r. ekspertyza chiropterologiczna w sposób prawidłowy i wyczerpujący wskazała wszystkie błędy i braki, jakimi charakteryzowała się przedłożona przez Inwestora dokumentacja w zakresie oddziaływania na nietoperze. Podniesiono wówczas kwestię sposobu podawania i wyliczenia indeksów aktywności nietoperzy, który musi uwzględniać nie tylko całość zgrupowania chiropterofauny, ale również poszczególne gatunki i grupy gatunków, podczas wszystkich kontroli dla każdego z punktów nasłuchowych i odcinków funkcjonalnych transektów. W tym kontekście GIOŚ zauważył, że w dokumentacji przedmiotowej sprawy zbrakło tych informacji, a Organ I. instancji, zamiast uzupełnić te zastrzeżenia i pozyskać wiedzę odnośnie realnego wpływu farmy wiatrowej na chiropterofaunę, do czego zobowiązywał go art. 7 i 77 k.p.a., zdecydował się na zastosowanie działań minimalizujących. GIOŚ podkreślił, że rozwiązanie to należy uznać za nieprawidłowe, sprzeczne dodatkowo z przepisami k.p.a. Organ odwoławczy nadmienił przy tym, że brakujące informacje były możliwe do pozyskania, np. w drodze zobowiązania Wnioskodawcy do wykonania dodatkowych badań i analiz. Wskazał, że Organ I. instancji przyznając, że turbina [...] znajduje się w pobliżu terenu intensywnie wykorzystywanego przez chiropterofaunę przez cały okres jej bytowania, za właściwe uznał wyłączenie tej elektrowni "w okresie najwyższej aktywności nietoperzy" określając, że jest to termin między 1 maja a 30 września. Wskazanie takiego terminu budzi jednak zasadnicze wątpliwości GIOŚ. Okres ten wydaje się za krótki, nie zawarto w nim całego kwietnia i pierwszej połowy października, które są również intensywnie wykorzystywane przez chiropterofaunę. Poza tym, co ważniejsze, jeżeli została stwierdzona wysoka aktywność nietoperzy przez cały okres ich bytowania na tym terenie, to wyłączenia turbiny nie są właściwym środkiem minimalizującym negatywny wpływ takiej elektrowni na chiropterofaunę. Dopuszczalnymi rozwiązaniami w takim wypadku jest odsunięcie turbiny na odległość niepowodującą niebezpieczeństwa dla tej grupy ssaków, lub całkowita rezygnacja z realizacji elektrowni. Zdaniem GIOŚ, podobny błąd popełnił Organ I. instancji, określając terminy wyłączeń dwóch kolejnych turbin wiatrowych: [...] i [...]. Podano, że na stronie 35 swojej decyzji RDOŚ stwierdził, iż "przy braku danych monitoringowych dla FW G. (...) uwzględniając wyniki monitoringu nietoperzy dla sąsiadującej z przedmiotowym przedsięwzięciem FW R. — zalecono okresowe wyłączenia turbin [...] i [...] w okresie od [...] lipca do [...] września". Tu też Organ I. instancji nie wyjaśnił wątpliwości i nie wezwał Inwestora do wykonania dodatkowych badań monitoringowych, a nałożył warunki minimalizujące, polegające na czasowym wyłączaniu dwóch elektrowni, w dodatku w oparciu o wyniki badań z postępowania prowadzonego dla innego przedsięwzięcia (monitoring nietoperzy dla FW R.), których to materiałów brak jest w dokumentacji sprawy. W efekcie Organ odwoławczy – jak stwierdził - nie mógł ocenić prawidłowości zastosowania obowiązku wyłączenia dwóch turbin wiatrowych, w szczególności tego, czy termin wyłączenia elektrowni nałożony w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach ([...] lipiec – [...] wrzesień) został zastosowany prawidłowo. Zdaniem GIOŚ, mimo dobrze wykonanej ekspertyzy, znajdującej się w aktach sprawy, RDOŚ nie wyjaśnił szczegółowo wszystkich prawidłowo wskazanych w niej błędów i zaniedbań, w zakresie odpowiedniego zastosowania wyliczeń indeksów aktywności
Nietoperzy, czy właściwego przeprowadzenia dodatkowych badań nietoperzy i wyciagnięcia z nich końcowych wniosków, w zakresie wpływu planowanej farmy wiatrowej na chiropterofaunę. Brak prawidłowych ustaleń nie mógł być zastąpiony zastosowaniem środków minimalizujących w postaci wyłączeń części turbin wiatrowych. Ograniczenia pracy elektrowni zostały- zdaniem GIOŚ - dobrane nie tylko na podstawie niepełnej wiedzy, ale także niemożliwej do weryfikacji w zakresie prawidłowości przyjętych progów. Nie wykluczono zatem negatywnego oddziaływania niniejszego przedsięwzięcia na chiropterofaunę; 2/. Nieprawidłowe dokonanie w raporcie ooś, w oparciu o nieaktualne dane zawarte w Standardowych Formularzach Danych (SDF), oceny wpływu przedmiotowej inwestycji na obszary specjalnej ochrony ptaków położone w sąsiedztwie planowanej farmy wiatrowej, tj. S., Bory D. oraz L. Braki te – zdaniem GIOŚ - nie pozwalają na wykluczenie możliwości wystąpienia znaczącego negatywnego oddziaływania, w rozumieniu art. 33 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody przedmiotowej inwestycji na te ostoje, w szczególności na obszar specjalnej ochrony ptaków S., położony w bezpośrednim sąsiedztwie planowanej farmy wiatrowej. GIOŚ podał, że jak wynika z analizy materiału dowodowego, zasadnicza część dokumentacji opisująca oddziaływanie na obszary specjalnej ochrony ptaków położone w sąsiedztwie planowanej farmy wiatrowej, zawarta jest w uzupełnieniu (aneks nr 2), przesłanym przez Wnioskodawcę pismem z dnia [...] maja 2013 r., znak[...]. Organ odwoławczy podkreślił, że ocena ta w raporcie i aneksie nr 2 oparta jest o nieaktualne dane zawarte w SDF-ach dla tych obszarów chronionych. Nowe SDF-y, definiują zaś m.in. przedmioty ochrony poszczególnych obszarów specjalnej ochrony ptaków. Przykładowo, jak podano, w przywołanym materiale dowodowym, przy ocenie wpływu na ostoję S. nie względniono następujących przedmiotów ochrony obszaru:
1) płaskonos (Anas clypeata) - populacja rozrodcza i przelotna,
2) gęgawa (Anser anser) — populacja rozrodcza,
3) gęś zbożowa (Anserfabalis) — populacja przelotna,
4) głowienka (Aythya ferina) — populacja rozrodcza i przelotna,
5) czernica {Aythyafuligula) — populacja rozrodcza i przelotna,
6) łyska (Fulica atra) — populacja rozrodcza, przelotna i zimująca,
7) rycyk (TJmosa limosa) — populacja rozrodcza i przelotna,
8) wąsatka (Panurus biarmicus) — populacja rozrodcza,
9) perkoz rdzawoszyi (Podiceps grisegena) — populacja rozrodcza,
10) zausznik (Podiceps nigricollis) — populacja rozrodcza.
W ocenie Organu II. instancji, pominięcie w analizie tak dużej ilości gatunków i ich populacji, podważa prawidłowość i szczegółowość dokonanej w aneksie 2 oceny oddziaływania projektowanego przedsięwzięcia na obszar specjalnej ochrony ptaków S.. Jak podkreślono, na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego nie można jednoznacznie wykluczyć wystąpienia znaczącego negatywnego oddziaływania, w rozumieniu art. 33 ustawy o ochronie przyrody, projektowanej farmy wiatrowej G. na te ostoje, w szczególności na obszar specjalnej ochrony ptaków S.. Zdaniem Organu odwoławczego, przy ocenie wpływu przedmiotowego przedsięwzięcia na obszary specjalnej ochrony ptaków RDOŚ uchybił dyspozycji art. 7 i 77 k.p.a., poprzez niewezwanie Inwestora do uzupełnienia dokumentacji w odniesieniu do wpływu elektrowni wiatrowych na nowe przedmioty ochrony tych obszarów, które pojawiły się w zmienionych w toku postępowania SDF-ach; 3/. Nieprawidłowe przeprowadzenie przez RDOŚ oceny wpływu przedmiotowej inwestycji na [...] Park Krajobrazowy. W toku prowadzonego postępowania Organ I. instancji nie odniósł się do przedłożonego przez Strony pisma [...] Zespołu Parków Krajobrazowych z dnia [...] czerwca 2015 r. Podano, ze w dokumencie tym zarządzający [...] Parkiem Krajobrazowym wskazywał, iż na etapie projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego planowane elektrownie wiatrowe były opiniowane negatywnie przez [...] Zespół Parków Krajobrazowych, zarówno w kontekście wpływu na park krajobrazowy, jak również na obszar specjalnej ochrony ptaków S.. Wspomniano, że Zarządzający [...] Parkiem Krajobrazowym podnosił, iż lokalizacja rozpatrywanej farmy wiatrowej "na trasie przelotów ptaków, zajęcie gruntów rolnych na znacznej powierzchni, zwiększenie hałasu na powierzchni kilkuset hektarów ma duże znaczenie dla zachowania i utrzymania siedlisk, jak i gatunków ptaków w obrębie obu form ochrony przyrody". [...] Zespół Parków Krajobrazowych zaznaczył, iż przedmiotowe przedsięwzięcie "negatywnie wpłynie na zachowanie walorów krajobrazowych stanowiąc dominantę przestrzenną widoczną z obszaru Parku. Lokalizacja elektrowni wiatrowej i stworzenie tym samym czterorzędowej bariery zamykającej trasę przelotów ptaków w kierunku północ—południe na powierzchni kilkuset hektarów, w znaczący sposób zmieni aktualny krajobraz oraz stworzy zagrożenie dla funkcjonowania obszaru Natura 2000". Podsumowując, Zarządzający Parkiem Krajobrazowym podkreślił, że podtrzymuje stanowisko, iż "(...) realizacja w tym miejscu zespołu elektrowni wiatrowych negatywnie wpłynie zarówno na walory krajobrazowe [...] Parku Krajobrazowego, jak i na zachowanie jego zasobów przyrodniczych, w szczególności bioróżnorodność ptaków". Zdaniem Organu odwoławczego, przy tak sformułowanych zarzutach pochodzących od kierującego tą formą ochrony przyrody, brak szczegółowo wykonanej przez Organ I. instancji oceny oddziaływania na zamierzenia na obszar [...] Parku Krajobrazowego (w zakresie zbadania wpływu na walory krajobrazowe tego parku, w tym kwestii dominanty, jaką w stosunku do niego będzie stanowiła planowana farma wiatrowa oraz wpływu na awifaunę, w zakresie stworzenia bariery zamykającej trasę przelotów ptaków w kierunku północ — południe na powierzchni kilkuset hektarów) - jest poważnym zaniedbaniem i stanowi naruszenie art. 66 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. 2013 r., poz. 1235 ze zm. – zwanej dalej o.o.ś.). Raport o oddziaływaniu na środowisko oraz liczne uzupełnienia do niego wnoszone w czasie trwania postępowania, nie oceniały w sposób właściwy i szczegółowy możliwego wpływu planowanego przedsięwzięcia na ten park krajobrazowy. GIOŚ podkreślił, że posługiwanie się wyłącznie kryterium odległości formy ochrony przyrody od lokalizacji inwestycji nie jest tożsame z jej możliwym oddziaływaniem na dany obszar chroniony. Wpływ nie ogranicza się bowiem do samego miejsca realizacji przedsięwzięcia, ale może wywoływać skutki na znaczne odległości, w szczególności dotyczy to oddziaływania na faunę (np. ptaki czy nietoperze) czy krajobraz. Z drugiej strony negatywny wpływ na każdą formę ochrony przyrody, w tym park krajobrazowy, wywierają nie tylko inwestycje lokalizowane w ich granicach. Także przedsięwzięcia położone w dalszej odległości, mogą negatywnie oddziaływać na obszary objęte ochroną. W przypadku [...] Parku Krajobrazowego dotyczyć to może w szczególności ptaków i krajobrazu, co słusznie – zdaniem GIOŚ - podkreślił [...] Zespół Parków Krajobrazowych w cytowanym piśmie z dnia [...] czerwca 2015 r. W toku prowadzonego postępowania RDOŚ we W. nie oszacował zaś w sposób właściwy i szczegółowy oddziaływania projektowanej farmy wiatrowej na krajobraz ww. obszaru chronionego i nie nakazał uzupełnienia raportu o oddziaływaniu na środowisko o ten ważny aspekt. Nie odniósł się także do zastrzeżeń formułowanych przez zarządzający parkiem krajobrazowym [...] Zespół Parków Krajobrazowych, zarówno w zakresie negatywnego wpływu na krajobraz, jak i na pozostałe elementy podlegające ochronie na tym terenie; 4/. Także w stosunku do Obszaru Chronionego Krajobrazu "W." Organ I. instancji nie dopełnił obowiązku przeprowadzenia właściwej oceny wpływu projektowanej inwestycji na tę formę ochrony przyrody, położoną w odległości zaledwie 1,5 km. GIOŚ nadmienił, że głównym przedmiotem ochrony Obszaru Chronionego Krajobrazu "W.", jest właśnie krajobraz. Stwierdził, że nie wykonano odpowiednich wizualizacji, mimo że w wyniku usytuowania w tak niewielkiej odległości od terenu chronionego, farma wiatrowa będzie dominującym elementem krajobrazu, który podlega ochronie w Obszarze Chronionego Krajobrazu "W.". Zgromadzona w sprawie dokumentacja jak i rozstrzygnięcie Organu I. instancji nie stanowi zatem – zdaniem GIOŚ - podstawy do wyeliminowania szkodliwego wpływu na ochronę krajobrazu obszaru "W.", jaki może wywołać planowane przedsięwzięcie.
Podsumowując, GIOŚ stwierdził, że I. instancja w toku postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla farmy wiatrowej G., nie oceniła prawidłowo oddziaływania tej inwestycji na formy ochrony przyrody położone w jej najbliższym sąsiedztwie, nie wyeliminowała wszystkich możliwych zagrożeń dla tych terenów chronionych i dopuściła do realizacji przedsięwzięcie, które może spowodować znaczące szkody dla tych obszarów. Zdaniem Organu odwoławczego, stanowi to naruszenie dyspozycji art. 7, 77 i 107 k.p.a., w związku z art. 62 ust. 1 pkt. 1 lit. a oraz z art. 66 ust. 1 pkt. 2 ustawy ooś, co musiało prowadzić do uchylenia decyzji I. instancji i przekazania temu Organowi sprawy do ponownego rozpatrzenia. Jednocześnie przy ponownym rozpatrzeniu sprawy przez RDOŚ, Organ odwoławczy nałożył na I. instancję obowiązki: - uwzględnienia wskazań zawartych w decyzji GIOŚ, dotyczących oceny wpływu projektowanej farmy wiatrowej G. na chiropterofaunę oraz na obszary chronione, przy uwzględnieniu w badaniach i analizach chiropterologicznych, wszystkich wynikających z ekspertyzy znajdującej się w aktach sprawy, uwag i wniosków, zwłaszcza związanych z wyliczaniem i stosowaniem indeksów aktywności nietoperzy, oraz sposobem wyliczania odległości od struktur krajobrazu najczęściej wykorzystywanych przez chiropterofaunę. Podano, że Indeksy aktywności nietoperzy winny uwzględniać ( nie tylko całość zgrupowania chiropterofauny, ale również poszczególne gatunki i grupy gatunków podczas wszystkich kontroli dla każdego z punktów nasłuchowych i odcinków funkcjonalnych transektów. Wskazano, że średnie indeksy aktywności należy wyliczać zgodnie z metodyką przyjętą dla stosowanej skali, podając jednocześnie tę metodykę/wzór. Nałożono obowiązek ponownego przeprowadzenia całej inwentaryzacji chiropterologicznej, obejmującej wszystkie okresy aktywności nietoperzy, w ilości co najmniej 27 kontroli, przy użyciu detektorów szerokopasmowych. Kontrole obejmować muszą liczenia z punktów i transektów, a wyliczając indeksy aktywności nietoperzy należy dokładnie opisać zastosowaną metodologię ich wyliczenia;
- przeprowadzenia analizy w zakresie krajobrazu, która musi przedstawiać wpływ, jaki wywoła realizacja rozpatrywanego przedsięwzięcia na ten element, w tym w szczególności na miejsca, gdzie podlega on ochronie, tj. w ramach [...] Parku Krajobrazowego i Obszaru Chronionego Krajobrazu "W.". Stwierdzono, że wymaga to przygotowania odpowiednich wizualizacji, inwentaryzacji krajobrazów w zasięgu oddziaływania inwestycji wraz z określeniem ich cech charakterystycznych (przyrodniczych i kulturowo — historycznych). Nałożono obowiązek zidentyfikowania i przedstawienia ciągów i punktów widokowych, oceny panoramy z punktów widokowych i ich wrażliwości na zmiany po powstaniu farmy wiatrowej. Podsumowaniem zaś – jak podano - musi być dogłębna, oparta o wskazane wyżej badania i analizy, ocena wpływu farmy wiatrowej na krajobraz, jako przedmiot ochrony tych form ochrony przyrody. Podkreślono przy tym, że ocena oddziaływania na [...] Park Krajobrazowy musi zostać ponownie przeprowadzona, nie może ograniczać się tylko do krajobrazu, ale musi obejmować także wpływ na przyrodę tego obszaru chronionego, w tym w szczególności na awifaunę, jak to podnosił [...] Zespół Parków Krajobrazowych;
- przeprowadzenia szerszej analizy i oceny wpływu sposobu realizacji części z elementów infrastruktury inwestycji, w szczególności linii kablowych, na zajęcie siedlisk przyrodniczych i ewentualną utratę stanowisk gatunków roślin i zwierząt, w szczególności herpetofauny i małych ssaków. W zakresie obserwacji i badania wpływu na awifaunę stwierdzono konieczność uzupełnienia dokumentacji o istotne dane metodologiczne w tym m.in. w zakresie liczby i czasu przeprowadzenia kontroli nocnych oraz wyjaśnienia, jak dokładnie wyglądał cenzus gatunków rzadkich i średniolicznych. Nadmieniono, że znajdująca się w aktach sprawy analiza ornitologiczna w sposób dość dokładny omawia wyniki z lat 2008 — 2009, natomiast jedynie incydentalnie odnosi się do obserwacji uzyskanych w latach następnych. Podkreślono, że szerszego wyjaśnienia wymaga kwestia prognozowanej śmiertelności awifauny, gdyż wyjaśnienia obecne w materiale dowodowym nie są w tym zakresie wystarczające (także jeśli chodzi o zasięg stref kolizyjności).
Jednocześnie wskazano, że zarzuty wysuwane przez Odwołujących, Organ I. instancji winien przeanalizować w trakcie ponownego rozpatrywania sprawy. We wniesionej skardze P. sp. z o. o. z siedzibą w W. zarzucił: I). naruszenie przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, tj: 1). art. 7 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w szczególności:
- nieuwzględnienie dokumentu - raportu końcowego z przedrealizacyjnego monitoringu chiropterofauny w 2013 r. na obszarze planowanej farmy wiatrowej "G." w województwie [...], wykonanego w 2014 r. zgodnie z projektem wytycznych chiropterologicznych GDOŚ (2011) i przedłożonego w toku postępowania przed Organem I. instancji, i wynikających z niego ustaleń;
- bezpodstawne przyjęcie, że dane przekazane w Standardowych Formularzach Danych były niekatulane;
- niepodjęcie na podstawie art 136 k.p.a. próby uzupełnienia materiału dowodowego, co skutkowało niezebraniem i nierozpatrzeniem w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, prowadzącym do uchylenia niewadliwej decyzji RDOŚ, w sytuacji gdy decyzja Organu I. instancji powinna była zostać utrzymana w mocy;
2). art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wskazania w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przyczyn, z powodu których dowodom złożonym w trakcie postępowania i będącym podstawą wydania decyzji RDOŚ Organ odwoławczy odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a w szczególności pominięciu dokumentu pt. "Raport końcowy z przedrealizacyjnego monitoringu chiropterofauny w 2013 r. na obszarze planowanej farmy wiatrowej "G." w województwie [...]", wykonanego w 2014 r. zgodnie z projektem wytycznych chiropterologicznych GDOŚ (2011) i przedłożonego w toku postępowania przed Organem I. instancji oraz wizualizacji inwestycji przedłożonej również w toku postępowania przed Organem I. instancji; 3). art. 138 § 2 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że w sprawie wystąpiły przesłanki do zastosowania decyzji kasatoryjnej, podczas gdy obowiązkiem Organu było dokonanie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy określenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia i wydanie decyzji merytorycznej. W uzasadnieniu skargi wyjaśniono, że część materiałów, jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, nie była znana Organowi II. instancji, w tym w szczególności raport z badań chiropterologicznych z 2014 r. Podkreślono, że Inwestor zlecił ponowne pełne badania chiropterologiczne (załącznik nr 8 do uzupełnienia nr 3 do raportu), po tym jak przygotowana przez A. K. w listopadzie 2013 r. ekspertyza dotycząca opracowania P. Z. "Wyniki monitoringu przedinwestycyjnego fauny ssaków ze szczególnym uwzględnieniem chiropterofauny dla planowanej lokalizacji farmy wiatrowej w gminie G., woj. [...] - FEW G. ", stanowiącego załącznik nr 14 do raportu wskazała na błędy i braki, jakimi wg A. K. była obarczona przedłożona przed 2014 rokiem dokumentacja dotycząca chiropterofauny. Strona skarżąca oświadczyła, że uwzględniono zarówno całość ugrupowania, jak i poszczególne gatunki i grupy gatunków, podczas wszystkich kontroli dla każdego z punktów nasłuchowych i transektów. Wyraziła przekonanie, że zastosowanie tych działań minimalizujących jest prawidłowe, gdyż zostało oparte o wyniki wszystkich badań oraz analizy aktywności, składu gatunkowego i topografii poszczególnych lokalizacji elektrowni, w tym także tych, o których wspomina w uzasadnieniu GDOŚ. W takim razie dobrane działania minimalizujące uważać należy za uzasadnione i właściwe, natomiast odsunięcia elektrowni lub całkowitą rezygnację z ich budowy za nieuzasadnioną, gdyż stoją w sprzeczności ze współczesną wiedzą dotyczącą zakresu faktycznej śmiertelności nietoperzy na farmach wiatrowych w Europie (R.i inni 2010). Podkreślono, że działania minimalizujące nałożone w decyzji RDOŚ mieszczą się w przyjętych zasadach ograniczania wpływu elektrowni wiatrowych na nietoperze. Ograniczenie produkcji przez elektrownie wiatrowe jest środkiem o charakterze równorzędnym z innymi działaniami, powszechnie akceptowanym. Nieuzasadniony jest też - zdaniem Skarżącej - zarzut GDOŚ, że w raporcie o oddziaływaniu na środowisko i pozostałej dokumentacji wniesionej przez Spółkę została nieprawidłowo wykonana ocena wpływu przedmiotowej inwestycji na obszary specjalnej ochrony ptaków S. Bory D. oraz L.. Ocena ta została dokonana w oparciu o nieaktualne dane zawarte w Standardowych Formularzach Danych (SDF), dokonana została jeszcze w 2013 r., , gdy obowiązywały poprzednie, "stare" SDF, a więc przed ich aktualizacją, jaka miała miejsce w 2014 r. Nie było winą Inwestora, że decyzja RDOŚ została wydana w czasie, gdy dla tych ostoi zaczęły obowiązywać nowe SDF-y definiujące przedmioty ochrony w tych ostojach.
Wskazano, że przedmiotem ochrony w najbliższych ostojach SOP sieci Natura 2000 są przede wszystkim lęgowe, przelotne i zimujące gatunki ptaków wodnobłotnych oraz leśnych. Na terenie omawianej inwestycji nie ma siedlisk mogących być istotnymi żerowiskami lub lęgowiskami dla tych gatunków, a elektrownia wiatrowa nie odgranicza również obszarów Natura 2000 od znanych miejsc koncentracji migracyjnych i zimowisk, więc ptaki występujące na terenach okolicznych ostoi pojawiały się na niej nielicznie i dość nieregularnie.
Stwierdzono, że przedstawiona w uzupełnieniu nr 2 do raportu o oddziaływaniu na środowisko, przesłanym przez Inwestora pismem z dnia [...] maja 2013 r., analiza jest kompletna i rozpatruje w pełnej rozciągłości stan aktualny przedstawiony w nowych SDF-ach, bowiem dane zawarte w tych formularzach, a dotyczące gatunków będących przedmiotami ochrony w porównaniu ze starymi SDF-ami, pozostały nieomal niezmienione lub uległy nieznacznej zmianie - w nowych SDF-ach dla kilku gatunków obniżono szacowaną liczebność w ostoi i jej znaczenie, ponadto w nowych SDF-ach wiele gatunków przestało wręcz być przedmiotami ochrony. Dla przywołanej jako przykład ostoi S. w nowym SDF-ie jest mniej gatunków będących przedmiotem ochrony, w porównaniu ze starym SDF-em, a ponadto ocena obszaru, populacja na obszarze (w tym jej wielkość) są identyczne jak w starym, lub nawet niższe. Wymienione przez GIOŚ ptaki są to wyłącznie wodne lub ściśle związane z siedliskami wodnymi gatunki ptaków, których siedliska nie występują na obszarze projektowanej inwestycji. Stwierdzono także, iż w trakcie analizy odniesiono się do takich grup kryteriów oceny jak: dane krajobrazowo - siedliskowe, parametry wynikające z dynamiki liczebności poszczególnych gatunków, ich zachowania i wykorzystania siedlisk, a także kryteriów topograficznych (np. odległość inwestycji od granic obszarów Natura 2000). Z tych powodów we wniesionej dokumentacji oceniono, że Farma Wiatrowa G. nie będzie wpływała w stopniu negatywnie istotnym na status ochrony i liczebność gatunków będących przedmiotem ochrony w ostojach Natura 2000 i nie wpłynie negatywnie na spójność i integralność sieci Natura 2000. Analiza krajobrazu wykonana zaś została w raporcie o oddziaływaniu na środowisko, a uszczegółowiona wizualizacjami, które załączono w uzupełnieniu nr 2 do tego raportu. Przedstawiona w Raporcie analiza – zdaniem Skarżącej - określiła podział na strefy tzw. "wizualnego oddziaływania" elektrowni wiatrowych na otaczający teren. Strefa I określona została na odległość do 2 km od elektrowni. W strefie tej elektrownie wiatrowe są dominującymi elementami krajobrazu, a ruch wirnika jest wyraźnie widoczny.
Strefa II określona została jak pas w granicach od 2 do 4,5 km od elektrowni wiatrowych, w którym to obszarze elektrownie wiatrowe wyróżniają się w krajobrazie, ale już nie zawsze są elementami dominującymi. Właśnie w takiej odległości od planowanych elektrowni znajduje się północny fragment obszaru [...] Parku Krajobrazowego. W tym przypadku większość elektrowni w zasadzie będzie zasłaniana przez znajdujące się na terenie parku kompleksy leśne.
Strefa III określona została w odległości 4,5 do 7 km, w którym to obszarze elektrownie wiatrowe są widoczne, ale nie są "narzucającym się" elementem w krajobrazie. Strefa IV określona została w odległości ponad 7 km. W strefie tej elektrownie wiatrowe są widoczne jako elementy już niewielkich rozmiarów i nie wyróżniają się znacząco w krajobrazie. Na potwierdzenie tych założeń z głównych ciągów komunikacyjnych (w tym również z terenu "W.") została wykonana wizualizacja planowanej inwestycji (załącznik do uzupełnienia nr 2 do raportu o oddziaływaniu na środowisko). Na przedstawionych wizualizacjach zaobserwować można –zdaniem Skarżącej - że planowana inwestycja nie spowoduje przysłaniania żadnych ważnych elementów krajobrazu, w tym wież kościołów a także nie wpłynie w żaden sposób na przedmioty ochrony na terenach [...] Parku Krajobrazowego i Obszaru Chronionego Krajobrazu "W.". Taki stan rzeczy wynika z faktu, iż planowana inwestycja ma charakter punktowy i nie stanowi jednolitej bariery, która uniemożliwiałaby percepcję chronionych obszarów. Planowana inwestycja nie spowoduje również znaczących ograniczeń w widokach z terenów obszarów chronionych, bowiem ma ona właśnie charakter punktowy a dodatkowo tereny chronione są w większości obszarami zalesionymi które zasłaniają otaczający teren. Podkreślono, że krajobraz jest odczuciem subiektywnym i uzależnionym od percepcji obserwatora. Oddziaływanie to jest oddziaływaniem ciężko mierzalnym, dla którego nie ma norm, do których można się odnieść. Skarżąca stwierdziła, że przeanalizowano planowaną inwestycję pod kątem celu i zakresu ochrony zarówno obszaru [...] Parku Krajobrazowego jak również Obszaru Chronionego Krajobrazu "W.". Podkreślono, że w postępowaniu administracyjnym obowiązek dowodzenia spoczywa w głównej mierze na organie prowadzącym postępowanie. W związku z konkretnymi twierdzeniami zgłaszanymi przez wnioskodawcę oraz ustaleniami organu I instancji, organ powinien był zgromadzić takie dowody, które pozwoliłyby na zweryfikowanie ich prawdziwości. Konieczność odniesienia się do wszystkich twierdzeń strony, a zwłaszcza takich, których rozpatrzenie mogłoby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, jednoznacznie wynika z treści art. 107 § 3 k.p.a. Skarżąca zarzuciła, że skoro GDOŚ nie dokonał oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, brak jest przesłanek do twierdzenia, że ustalił prawidłowo stan faktyczny sprawy, będący podstawą rozstrzygnięcia. Uznaniowość nie oznacza bowiem całkowitej i niekontrolowanej dowolności organu. Nie wykorzystał możliwości, jakie daje art. 136 k.p.a. Zaznaczono, że decyzja kasacyjna powodująca przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji nie może być podjęta w sytuacjach innych niż te, które zostały określone w art. 138 § 2 k.p.a. Żadne inne wady postępowania czy wady decyzji podjętej przez organ pierwszej instancji nie dają organowi odwoławczemu podstaw do wydania decyzji kasacyjnej tego typu. Skarżąca wskazała, że nowelizacja k.p.a. zawęziła maksymalnie możliwość podjęcia decyzji kasacyjnej, albowiem ograniczyła ją do sytuacji, w której rozpatrzenie i rozstrzygniecie sprawy przez organ odwoławczy byłoby nie do pogodzenia z zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.
W odpowiedzi na skargę Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm. - zwanej dalej P.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Przy czym w myśl art. 134 P.p.s.a. Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji GIOŚ, w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy, doszedł do przekonania, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Jak wynika z akt administracyjnych rozpatrywanej sprawy postępowanie w niej zostało wszczęte przez RDOŚ we W. w dniu [...] listopada 2011 r., a zakończone wydaniem decyzji w dniu [...] lipca 2015 r. W toku tego postępowania Organ I. instancji pięciokrotnie wzywał inwestora do merytorycznego uzupełnienia dokumentacji (pismem z dnia [...] kwietnia 2013 r. znak: ...]; [...] lipca 2013 r., znak: [...]. [...]; [...] stycznia 2014 r., znak: znak: [...]; [...] lipca 2014 r., znak: [...] oraz [...] października 2014 r., znak: [...]). Po otrzymaniu od inwestora drugiego uzupełnienia do raportu, RDOŚ, ze względu na wątpliwości dotyczące zastosowanej metodyki badawczej, uzyskanych wyników badań z zakresu chiropterofauny oraz sposobu analizy danych, a w konsekwencji brak możliwości dokonania weryfikacji wpływu przedmiotowej farmy wiatrowej na nietoperze, zlecił wykonanie ekspertyzy chiropterologicznej niezależnemu specjaliście. W sporządzonym dokumencie niezależny specjalista – A.K. wskazał, że przeprowadzone na potrzeby raportu dla analizowanej farmy wiatrowej G. badania w zakresie wpływu na nietoperze opierają się o aktualne krajowe wytyczne, jednak przyjmują w wielu punktach standardy absolutnie minimalne, a w kilku ważnych przypadkach schodzą poniżej nich, co powoduje, że przynajmniej dla części turbin wiatrowych nie ma możliwości wykonania poprawnej oceny oddziaływania na chiropterofaunę (nie można nawet jednoznacznie wskazać listy tych turbin wiatrowych, gdyż nie wiadomo, czy naniesienie punktów nasłuchowych jest poprawne). Aby było możliwe przeprowadzenie prawidłowej oceny oddziaływania turbin wiatrowych oznaczonych, jako EW1, EW2, EW3, EW6, EW7, EW8, EW11, EW12 i EW13 na nietoperze, w ekspertyzie zostały wskazane zagadnienia konieczne do uzupełnienia w zakresie raportu oraz w zakresie przeprowadzonych badań. Bazując na zaleceniach wskazanych w ekspertyzie -Organ I. instancji wystosował do Inwestora obszerne wezwanie merytoryczne, mające na celu wyjaśnienie/uzupełnienie szeregu informacji dotyczących metodyki badań, analizy i prezentacji wyników oraz poprawności wyciągniętych na ich podstawie wniosków (pismo z dnia [...] stycznia 2014 r., znak: [...]). W odpowiedzi udzielonej w piśmie z dnia [...] maja 2014 r. Inwestor przedłożył wyjaśnienia oraz dokument pn.: "Raport końcowy z przedrealizacyjnego monitoringu chiropterofauny w 2013 r. na obszarze planowanej farmy wiatrowej — G. — w województwie [...]", sporządzony w N. w 2014 r. Jak wynika z przebiegu prowadzonego przez Organ I. instancji postępowania, Inwestor jeszcze dwukrotnie był wzywany do uzupełnienia kwestii dotyczących wpływu planowanej farmy wiatrowej na chiropterofaunę (pisma z dnia [...] lipca 2014 r., znak: [...] oraz [...] października 2014 r., znak: [...]). Trafnie wiec GIOŚ stwierdził w odpowiedzi na skargę, że przebieg postępowania dowodowego przeprowadzonego przez Organ I. instancji jednoznacznie dowodzi, że Organ ten próbował pozyskać od Inwestora informacje niezbędne do dokonania prawidłowej oceny wpływu projektowanej farmy wiatrowej G. na okoliczną chiropterofaunę. Zamierzenie to jednak w pełni się nie powiodło i RDOŚ nie wyegzekwował od Spółki kompletnych informacji, pozwalających na dokonanie prawidłowej oceny wpływu projektowanej farmy wiatrowej na nietoperze. Nie wszystkie bowiem wnioski, wynikające z ekspertyzy chiropterologicznej, wykonanej przez A. K. z Polskiego Towarzystwa O. w listopadzie 2013 r., zostały uwzględnione na dalszym etapie postępowania. Przedłożone później dokumenty i wyjaśnienia nie prowadziły do usunięcia wszystkich wątpliwości. W dalszym ciągu nie przedstawiono badań i danych dla części z obszaru, na którym może występować znaczące negatywne oddziaływanie planowego przedsięwzięcia na chiropterofaunę. W efekcie, jak trafnie zauważył GDOŚ, Organ I. instancji naruszył szereg przepisów prawa procesowego: art. 7, 77 § 1 oraz 107 § 3 k.p.a., które to uchybienia nie mogły zostać naprawione w toku postępowania przed II. instancją. Analiza zgromadzonego w trakcie postępowania przed RDOŚ materiału dowodowego wykazała, że zawierał on wiele braków istotnych dla prawidłowej oceny wpływu projektowanej farmy wiatrowej na poszczególne komponenty środowiska, w tym przede wszystkim na chiropterofaunę, których uzupełnienie na etapie postępowania przed II. instancją, przekroczyłoby ramy na jakie pozwala art. 136 k.p.a., a nadto te uchybienia proceduralne miałyby istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Rzecz dotyczy przede wszystkim oddziaływania turbin oznaczonych symbolami [...], [...] i [...], w stosunku do których Organ I. instancji nałożył obowiązek czasowego ich wyłączania, upatrując w tym skutecznej i wystarczającej minimalizacji wpływu na nietoperze. Trafnie zauważył GIOŚ w zaskarżonej decyzji, że przyjęcie tego rodzaju środków minimalizujących, w świetle istotnych braków w materiale dowodowym, uniemożliwiających dokonanie rzetelnej oceny wpływu planowanych turbin na nietoperze, w zakresie sposobu podawania i wyliczenia indeksów aktywności nietoperzy, uwzględniających nie tylko całość zgrupowania chiropterofauny, ale również poszczególne gatunki i grupy gatunków podczas wszystkich kontroli dla każdego z punktów nasłuchowych i odcinków funkcjonalnych transektów, są nieprawidłowe. Dopuszczono w związku z tym do realizacji przedsięwzięcie, nie znając jego końcowego wpływu na zagrożony element środowiska, które dodatkowo może spowodować znacząco negatywne oddziaływanie na występujące tam gatunki nietoperzy. GIOŚ wyjaśnił z jakiej przyczyny nie można tego zaniedbania naprawić, co sugeruje Skarżąca, poprzez nałożenie działań minimalizacyjnych. Stwierdzona na niniejszym terenie wysoka aktywność chiropterofauny przez cały okres jej bytowania na terenie przewidzianym pod lokalizację farmy wiatrowej powoduje, że wyłączenia elektrowni wiatrowych mogły nie stanowić właściwego i wystarczającego środka minimalizującego negatywny wpływ takiej turbiny na nietoperze. Zbyt wiele jest nadal w tej sprawie niewiadomych, a zasada przezorności nie pozwala na obszarach tak wrażliwych przyrodniczo na kierowanie się jedynie pewnym prawdopodobieństwem.
Podkreślenia przy tym wymaga, że GIOŚ jest organem specjalistycznym, złożonym wysokiej klasy fachowców, a Sąd nie posiadając takiej wiedzy w tej dziedzinie, może jedynie z punktu widzenia formalnego ocenić, czy wydanie decyzji kasatoryjnej było w tej sprawie uzasadnione. W tym też kontekście Sąd stwierdza, że stanowisko GIOŚ zostało w tym zakresie prawidłowo uzasadnione, a dotychczasowe opracowania złożone przez Inwestora można było uznać za niewystarczające. RDOŚ stwierdził bowiem wyraźnie w swoim rozstrzygnięciu, że brak jest badań i danych dla części z obszaru, na którym może występować znaczące negatywne oddziaływanie planowego przedsięwzięcia na chiropterofaunę (por. s. 35 decyzji I. instancji). Organ środowiskowy musi zaś mieć pełną wiedzę na temat charakteru występującego na danym terenie wpływu inwestycji na zagrożony element środowiska, w tym wypadku chiropterofauny.
W konsekwencji należy zgodzić się z GIOŚ, że występujące w materiale dowodowym braki nie mogły zostać uzupełnione na etapie odwoławczym, gdyż wymagałoby to m.in. wykonania ponownej rocznej inwentaryzacji chiropterofauny oraz przedstawienia poszerzonych badań w zakresie wpływu zamierzonej inwestycji na krajobraz i obszary Natura 2000. Z tego względu zasadne było stanowisko GIOŚ, że tak szerokie uzupełnienie materiału dowodowego na etapie postępowania przed Organem II. instancji stanowiłoby naruszenie zasady dwuinstancyjności, wynikającej z art. 15 k.p.a. i nie mogłoby mieć w niniejszym postępowaniu miejsca. Organ odwoławczy nie jest bowiem uprawniony do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie mogącym mieć zasadniczy wpływ na treść decyzji. Takie działanie prowadziłoby strony takiego postępowania administracyjnego do pozbawienia jednej instancji.
Skoro więc w rozpatrywanej sprawie uzasadnione było wydanie decyzji kasatoryjnej, to obowiązkiem GIOŚ było zawarcie w tej decyzji, wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., wskazań co do tego, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Wobec braku właściwego wyjaśnienia stanu sprawy przez I. instancję, przedwczesne stałoby się zajęcie przez GIOŚ stanowiska, względem wszystkich podniesionych w odwołaniach zagadnień.
W tym stanie rzeczy, za niezasadne należało uznać zarzuty skargi podnoszące naruszenie przez GIOŚ przepisów prawa procesowego w postaci: art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 i 138 § 2 k.p.a.
Nadto, załączony do skargi materiał dowodowy wskazywany przez Spółkę w skardze, był już rozpatrywany na etapie odwoławczym i nie wnosi on żadnych nowych okoliczności i wiedzy do ustaleń poczynionych w sprawie przez Organ II. instancji.
Wskazać przy tym należy, że GIOŚ, będący Organem wyspecjalizowanym, odnosząc się do zarzutów skargi, stwierdził, że "w materiale dowodowym zgromadzonym w przedmiotowej sprawie brak jest analizy wpływu przedsięwzięcia na obszary Natura 2000 z uwzględnieniem zmian wprowadzonych nowymi SDF z roku 2014. Jest to szczególnie widoczne w wymienionym przez skarżących piśmie z dnia [...] maja 2013 r., znak: [...]. Na stronie 31 ww. pisma, omawiającego oddziaływanie planowanej farmy wiatrowej na obszar specjalnej ochrony ptaków S., są przedstawione, zdaniem inwestora, gatunki kluczowe, tj. charakteryzujące się populacjami określonymi w SDF-ie jako C". Nie ma wśród tych gatunków ptaków, które zostały wymienione w decyzji organu odwoławczego, tj. płaskonosa (Anas clypeatd), gęgawy (Anser anser), gęsi zbożowej (Anser fabaliś), głowienki (Aythya feńna), czernicy (Aythya fuligula), łyski {Fulica atra), rycyka (Limosa limosa), wąsatki (Panurus biarmicuś), perkoza rdzawoszyjego {Podicepsgńsegena) i zausznika (Podiceps nigńcolliś). Stanowią one przedmioty ochrony powyższego obszaru Natura 2000, zgodnie ze Standardowym Formularzem Danych ostoi S. z 2014 r. Także na kolejnych stronach cytowanego pisma z [...] maja (str. 32 — 33), gdzie omawia się wpływ turbin wiatrowych na obszar specjalnej ochrony ptaków S., brak jest odniesienia się do ww. przedstawicieli awifauny. W efekcie nie przedstawiono, ani nie przeanalizowano oddziaływania projektowanej farmy wiatrowej na część z gatunków będących przedmiotem ochrony niniejszego obszaru Natura 2000".
Należy się zatem zgodzić z GIOŚ, że dopuszczono do realizacji inwestycję, która może prowadzić do znaczącego negatywnego wpływu (np. poprzez zderzenia ptaków z turbinami, płoszenie ich z dotychczasowych terenów, lub tworzenie bariery na trasie migracji wiosennych i jesiennych) na przedmioty ochrony obszaru specjalnej ochrony ptaków S.. Stanowi to naruszenie art. 33 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody i mogło wraz z pozostałymi wymienionymi przez GIOŚ uchybieniami I. instancji, prowadzić do wydania decyzji kasatoryjnej. Znamienne jest też, podniesiona przez GIOŚ okoliczność, że zawarta w skardze tabela z zapisami Standardowego Formularza Danych dla ostoi S., ani udzielone tam wyjaśnienia, dotyczące braku siedlisk, czy nieograniczania miejsc migracyjnych i zimowisk cytowanych wskazanych przez Organ gatunków ornitofauny - nie mają uzasadnienia w materiale badawczym (obserwacjach i analizach terenowych), zgromadzonym w rozpatrywanym materiale dowodowym.
Podkreślenia wymaga, że Organ odwoławczy, cytując pismo Inwestora z dnia [...] maja 2013 r., wskazał w nim konkretne miejsca (numery stron), w których zabrakło odniesienia się do oddziaływania przedsięwzięcia na część przedstawicieli awifauny. Te braki dotyczą wskazanych gatunków ptaków, będących przedmiotami ochrony obszaru, zgodnie ze zmienionym w 2014 r. Standardowym Formularzem Danych (SDF). Zatem to Skarżącemu można czynić zarzut braku jakiejkolwiek podstawy do sugerowania przeprowadzenia w materiale dowodowym poprawnej i całościowej analizy wpływu inwestycji na obszar Natura 2000 S..
Co się zaś tyczy analizy oddziaływań wpływu na krajobraz podlegający ochronie na terenie [...] Parku Krajobrazowego i Obszaru Chronionego Krajobrazu "W." zauważyć należy, iż organ odwoławczy nie wskazywał w swojej decyzji, że w materiale dowodowym zupełnie pominięto przedmiotową kwestię. Natomiast wskazał, że nie została ona zbadana w sposób wystarczająco dokładny i skuteczny.
Mimo licznych zastrzeżeń Zarządzającego [...] Parkiem Krajobrazowym, nie przedstawiono dotychczas kompleksowego opracowania, dotyczącego oddziaływania na krajobraz podlegający szczególnej ochronie na terenie [...] Parku Krajobrazowego.
Zaprezentowana w materiale wizualizacja nie stanowi wystarczającej odpowiedzi na zastrzeżenia podnoszone przez [...] Zespól Parków Krajobrazowych. Zasadnie wiec przyjął GIOŚ, że należało wykonać dokładne badania, w tym przykładowo mapę krajobrazów, wraz z zaznaczeniem cech charakterystycznych każdego z nich, następnie dokonać waloryzacji i dopiero końcowo przeanalizować, czy inwestycja wpłynie na unikatowe cechy krajobrazu wymienionych form ochrony przyrody. Inwestor nie uwzględnił także ciągów i punktów widokowych, które warunkują oddziaływanie na krajobraz. Dokonana zatem w materiale dowodowym ocena oddziaływania na krajobraz jest zbyt ogólna i niewystarczająca, biorąc pod uwagę, że to właśnie naturalny krajobraz podlega szczególnej ochronie na terenie [...] Parku Krajobrazowego i Obszaru Chronionego Krajobrazu "W.".
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie znajdując podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja narusza obowiązujące prawo - na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) -
orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło