IV SA/Wa 220/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Aneta Żak po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi R. M. na decyzję Ministra [...] z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia 1) przyznać prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. 2) oddalić wniosek o prawo pomocy w pozostałej części. Skarżąca R. M., w odpowiedzi na sądowe wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi na decyzję Ministra [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji, w dniu 23 lutego 2010 r. uiściła wpis od skargi w wysokości 200 zł, zaś wnioskiem z dnia 1 marca 2010 r. wniosła o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W zawartym we wniosku oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżąca podała, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie posiada żadnego majątku i utrzymuje się z emerytury w wysokości 1866 zł (1553 zł netto). Wnioskodawczyni wyjaśniła, że miesięcznie na opłaty mieszkaniowe wydaje ok. 500 zł, zaś pozostałą część emerytury – ok. 1000 zł - wydaje na leki i skromne wyżywienie. Skarżąca oświadczyła ponadto, że jest w podeszłym wieku i cierpi na wiele dolegliwości zdrowotnych. Mając powyższe na uwadze należało zważyć, co następuje: Z dyspozycji art. 243 § 1, art. 245 §§ 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej: p.p.s.a., wynika, że na wniosek strony w postępowaniu przed sądem administracyjnym może być jej przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Warunkiem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym jest wykazanie przez wnioskodawcę, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje zaś wówczas, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, a zatem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Ocena okoliczności przedstawionych w złożonym wniosku nie uzasadnia jednak uwzględnienie wniosku w całości, bowiem nie wskazują one na to, że skarżąca nie jest w stanie ponosić jakichkolwiek kosztów postępowania w sprawie. O możliwości samodzielnego wywiązania się przez skarżącą z obowiązku ponoszenia części kosztów postępowania świadczy okoliczność, iż skarżąca uiściła należy wpis od skargi w wysokości 200 zł, który na obecnym etapie postępowania sądowego był jedyną wymaganą opłatą. Opłaty sądowe (do których zalicza się wpis i opłatę kancelaryjną), do których poniesienia skarżąca potencjalnie może być zobowiązana w przyszłości, są ustanowione w niższej, niż wpis od skargi, wysokości. Opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku, którą – co należy podkreślić - strona będzie zobowiązana ponieść jedynie w przypadku oddalenia jej skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny – wyniesie 100 zł, wpis od potencjalnej skargi kasacyjnej – również 100 zł. Biorąc pod uwagę wysokość tych potencjalnych opłat oraz to, że ich ewentualne uiszczenie rozłożone będzie w czasie, należało przyjąć, że skarżąca posiadająca stałe źródło dochodów oraz wiedzę odnośnie do wysokości tych opłat, ma możliwość zabezpieczenia środków finansowych w celu samodzielnego wywiązania się w przyszłości z obowiązku poniesienia tych opłat, poprzez poczynienie stosownych oszczędności w swoich wydatkach. Wynikający z art. 199 p.p.s.a. obowiązek ponoszenia kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie nie dotyczy bowiem wyłącznie osób posiadających majątek czy nadwyżkę środków finansowych. Obejmuje on wszystkie osoby posiadające jakiekolwiek dochody, z których możliwe jest wygospodarowanie pewnych oszczędności. Uiszczenie opłat sądowych nie musi przy tym oznaczać trwałego uszczerbku w środkach finansowych strony, bowiem w przypadku uwzględnienia skargi, zgodnie z art. 200 p.p.s.a. (w przypadku skargi kasacyjnej – z art. 203 pkt 1 p.p.s.a.), skarżącej będzie należał się od organu zwrot poniesionych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Jednocześnie należy stwierdzić, że wysokość środków finansowych pozostających miesięcznie do dyspozycji skarżącej – ok. 1553 zł – pozwala przyjąć, że w rozważanym przypadku zachodzą warunki do przyznania wnioskodawczyni prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. Ocena możliwości finansowych skarżącej prowadzi bowiem do wniosku, że z uwagi na wysokość otrzymywanych świadczeń emerytalnych skarżąca nie posiada zdolności do samodzielnego pokrycia, równolegle z powyższej oszacowanymi kosztami opłat sądowych, kosztów działania w sprawie profesjonalnego pełnomocnika. W świetle oświadczeń złożonych przez skarżącą we wniosku nie budzi wątpliwości, że wydatki na opłacenie działania w sprawie zastępcy procesowego wiązałyby się dla skarżącej z uszczerbkiem w utrzymaniu koniecznym (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 oraz art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., należało postanowić jak w sentencji.