IV SA/Wa 2200/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, Sędziowie Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.), Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi M. H. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkiwanie na czas oznaczony - oddala skargę - Zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia [...] października 2012r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców działając na podstawie art 53a ust 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2006r., Nr 234, poz. 1694 ze zm.) oraz art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez M.H. od decyzji Wojewody [...] z dnia [,,,] czerwca 2011 r. o odmowie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: w dniu [...] kwietnia 2011 r. do Wojewody [...]wpłynął wniosek o udzielenie skarżącemu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony z uwagi na zatrudnienie w E. k Sp. z o.o. Następnie, w dniu [...] czerwca 2011 r. do organu I instancji skarżący wystąpił o przekwalifikowanie wniosku o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony i rozpatrzenie go w trybie art. 53a ust. 2 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach. W ocenie strony wniosek został złożony z zachowaniem należytej staranności, w terminie określonym w art. 61 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach. Wniosek do organu I instancji przekazane zostało za pośrednictwem firmy kurierskiej, która miała dostarczyć go tego samego dnia. Skarżący podkreślił, ze dotychczas ta forma doręczeń wniosków, składanych także do innych wojewodów nigdy nie stwarzała problemów, a po raz pierwszy wniosek złożony za pośrednictwem firmy kurierskiej został potraktowany jako złożony z uchybieniem terminu. Wskazano, że z przyczyn niezależnych od strony i pełnomocnika (awaria systemu komputerowego) dostarczenie dodatkowych dokumentów w sprawie było możliwe dopiero w dniu 19 maja 2011 r. Wniosek o udzielenie M.H. zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w trybie art. 53a ust. 2 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach umotywowano odległym położeniem kraju pochodzenia cudzoziemca, trudnością zorganizowania podróży w tak krótkim czasie, a także faktem, iż przekroczenie przez stronę granicy w trakcie nielegalnego pobytu na terytorium Polski będzie wiązało się ze zobowiązaniem wnioskodawcy do opuszczenia terytorium Polski, co przekreśli możliwość kontynuowania przez niego zatrudnienia w Polsce, tym samym cudzoziemiec dołączy do grona bezrobotnych i głodujących w kraju pochodzenia. W w/w podaniu podkreślono, że udzielenie stronie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w trybie art. 53a ust. 2 pkt 2 umożliwi wnioskodawcy bezpieczne opuszczenie terytorium Polski i ponowne aplikowanie o wydanie wizy wjazdowej w celu wykonywania tu pracy. Decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. Wojewoda [...] odmówił udzielenia M.H. zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, stwierdzając, że przebywa on w Polsce nielegalnie, gdyż wniosek o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony został złożony z uchybieniem terminu wskazanego w art. 61 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, a strona nie opuściła terytorium Polski w terminie ważności posiadanej wizy krajowej pozostając tu nielegalnie. Organ I instancji stwierdził ponadto, że strona nie wykazała, aby wobec wnioskodawcy zachodziły szczególne okoliczności, które wymagałyby jego obecności na terytorium Polski i uzasadniały udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w trybie art. 53a ust. 2 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach. W ocenie organu I instancji udzielenie zezwolenia w w/w trybie miałoby umożliwić stronie wyłącznie uniknięcie konsekwencji dotychczasowego nielegalnego pobytu. Od powyższej decyzji pismem z dnia [...] lipca 2011 r., H.M. wniósł odwołanie. Rozpoznając sprawę ponownie Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców nie znalazł podstaw do zmiany stanowiska. Organ wyjaśnił, iż M.H. wjechał do Polski w dniu 28 października 2010 r. na podstawie wizy krajowej wydanej w dniu [...] września 2010 r. przez konsula w New Delhi, z terminem ważności do dnia [...] maja 2011 r., na czas pobytu 227 dni. W dniu [...] kwietnia 2011 r., za pośrednictwem firmy, kurierskiej [...] został skierowany do Wojewody [...] wniosek o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w trybie art. 53 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach. Wniosek wpłynął do organu I instancji w dniu 7 kwietnia 2011 r., tj. na 44 dni przed upływem terminu ważności posiadanej przez stronę wizy krajowej. Po upływie terminu ważności w/w wizy krajowej wnioskodawca pozostał na terytorium Polski. Organ wskazał, iż Wojewoda [...] wszczął na wniosek komendanta Placówki Straży Granicznej w C. postępowanie w sprawie wydalenia M.H. z terytorium Polski, które następnie w dniu [...] sierpnia 2011 r. zostało zawieszone. Art. 61 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach stanowi, że cudzoziemiec przebywający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z wyłączeniem cudzoziemca przebywającego na podstawie wizy Schengen upoważniającej tylko do wjazdu i pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w celu, o którym mowa w art. 26 ust. 1 pkt 26 tej ustawy, lub cudzoziemca ubiegającego się o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na podstawie art. 53a ust. 2 ustawy, jest obowiązany złożyć wniosek o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony co najmniej 45 dni przed upływem okresu pobytu oznaczonego w posiadanej wizie lub przed upływem terminu ważności poprzedniego zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Organ uznał, że wniosek został złożony z jednodniowym uchybieniem terminu określonego w art. 61 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, a zatem wobec cudzoziemca nie ma zastosowania art. 61 ust. 3 ustawy o cudzoziemcach, co oznacza, iż jego pobyt na terytorium Polski po upływie w dniu 20 maja 2011 r. terminu ważności posiadanej wizy krajowej nie może zostać uznany za legalny. Na podstawie art. 57 ust. 1 pkt 9 cytowanej ustawy cudzoziemcowi odmawia się udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, jeżeli przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nielegalnie. W uzasadnieniu decyzji organ dodał, ze zgodnie z art. 57 ust. 9 powołanej ustawy przepisów ust. 1 pkt 1, 2 i 3- 9 oraz ust. 2-7 nie stosuje się do cudzoziemca ubiegającego się o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na podstawie art. 53a ust. 2. Organ wskazał, iż pełnomocnik skarżącego w piśmie z dnia 30 maja 2011 r. wniósł o rozpatrzenie wniosku o udzielenie M.H. zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w szczególnym trybie art. 53a ust. 2 ustawy o cudzoziemcach. Przepis ten przewiduje możliwość udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, tylko w przypadku wystąpienia zdarzenia niezależnego od woli cudzoziemca i uniemożliwiającego mu opuszczenie terytorium Polski. Stosownie do przepisu art. 53a ust. 2 ustawy o cudzoziemcach zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony można udzielić cudzoziemcowi, który przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nielegalnie, jeżeli: 1) przepisy prawa polskiego wymagają od cudzoziemca osobistego stawiennictwa przed polskim organem władzy publicznej; 2) wyjątkowa sytuacja osobista wymaga obecności cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; 3) wymaga tego interes Rzeczypospolitej Polskiej; 4) organ właściwy do prowadzenia postępowania w sprawie zwalczania handlu ludźmi stwierdza, że cudzoziemiec jest prawdopodobnie ofiarą handlu ludźmi w rozumieniu decyzji ramowej Rady z dnia 19 lipca 2002 r. w sprawie zwalczania handlu ludźmi (Dz. Urz. WE L 203 z 1.08,2002, str. 1; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 19, t. 6, str. 52). Organ uznał jednak, że nie zachodzą podstawy do uwzględnienia wniosku w trybie art. 53 ust. 2 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach. Organ wyjaśnił, że zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony udzielane na podstawie w/w artykułu służy legalizowaniu wyłącznie krótkotrwałych pobytów cudzoziemców, którzy znaleźli się w wyjątkowych, niezależnych od nich sytuacjach, a ich pobyt w Polsce jest uzasadniony względami humanitarnymi lub losowymi. Niewątpliwie nie stanowi takiej okoliczności powołany w w/w piśmie i odwołaniu zamiar legalnego opuszczenia przez stronę terytorium Polski. Udzielenie wnioskodawcy zezwolenia w celu umożliwienia mu uniknięcia konsekwencji dotychczasowego nielegalnego pobytu na terytorium Polski byłoby sprzeczne z celem regulacji zawartej w art. 53a ust. 2 powołanej ustawy, gdyż przedmiotowe zezwolenie jest udzielane w przypadku wystąpienia zdarzenia niezależnego od woli cudzoziemca i uniemożliwiającego mu opuszczenie terytorium Polski. Zdaniem organu nie zasługuje również na uwzględnienie okoliczność braku możliwości zorganizowania w krótkim czasie podróży M.H. do kraju pochodzenia, z uwagi na jego odległość, gdyż od czasu upływu terminu ważności posiadanej przez stronę wizy krajowej upłynęło ponad 4 miesiące, co stanowi wystarczający okres na zorganizowanie takiego wyjazdu. Organ wyjaśnił także, że okoliczność zatrudnienia nie stanowi wyjątkowej sytuacji osobistej w rozumieniu art. 53 ust. 2 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, gdyż stanowi ona przesłankę do udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w zwykłym trybie art. 53 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach. Organ podkreślił, iż decyzja w sprawie udzielenia zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony w trybie art. 53a ust. 2 ustawy o cudzoziemcach jest decyzją wydawaną na zasadzie uznania administracyjnego. Zastosowanie w/w zasady nie może prowadzić do naruszenia przepisów prawa materialnego. W przedmiotowej sprawie udzielenie M.H. zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony we wnioskowanym trybie byłoby sprzeczne z celem regulacji zawartej w art. 53a ust. 2 ustawy o cudzoziemcach. W ocenie organu zawarte w odwołaniu zarzuty, których celem jest wykazanie, iż nielegalny pobyt M.H. na terytorium Polski jest konsekwencją uchybień proceduralnych organu I instancji są bezzasadne. Zwłaszcza, iż pouczył wnioskodawcę pismem z dnia [...] kwietnia 2011 r. o konsekwencjach wniesienia wniosku z uchybieniem terminu i konieczności opuszczenia Polski przed terminem upływu ważności wizy. Pismem z dnia 22 listopada 2011 r. M.H. wniósł skargę na powyższą decyzję podnosząc naruszenie : art. 57 § 5 k.p.a. w zakresie spełnienia warunki zachowania terminu; art. 53 a ust 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o cudzoziemcach; brak wyjaśnienia istotnych okoliczności dotyczących daty i sposobu wniesienia przez stronę odwołania , co przesądza także o naruszeniu art. 134 w związku z art. 144 k.p.a., a które to naruszenie powyższych przepisów postępowania administracyjnego mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec powyższego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości wraz poprzedzającą ją decyzją Wojewody [...] i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji oraz o zasadzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania wg norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że organ odwoławczy nie ustosunkował się do całości zgromadzonego materiału dowodowego. Ponadto stwierdził, odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji, wniesione zostało terminie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następujące: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2012 r., poz. 270 zwanej dalej p. p. s. a.). Oceniając zaskarżoną decyzję w oparciu o wskazane kryteria orzekający w sprawie Sąd doszedł do przekonania, iż nie narusza ona przepisów prawa procesowego i materialnego . Przedmiotem skargi jest decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...]orzekającą o odmowie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Podstawę materialnoprawną wydanej decyzji stanowił art. 57 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (tekst jednolity Dz. U. z 2006 r., nr 234, poz. 1694 ze zm.), zgodnie z którym cudzoziemcowi odmawia się udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, jeżeli przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nielegalnie. Stosownie do treści art. 61 ust. 1 ww. ustawy, cudzoziemiec przebywający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z wyłączeniem cudzoziemca przebywającego na podstawie wizy Schengen upoważniającej tylko do wjazdu i pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w celu, o którym mowa w art. 26 ust. 1 pkt 26, lub cudzoziemca ubiegającego się o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na podstawie art. 53a ust. 2, jest obowiązany złożyć wniosek o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony co najmniej 45 dni przed upływem okresu pobytu oznaczonego w posiadanej wizie lub przed upływem terminu ważności poprzedniego zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Jeżeli termin do złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 1, nie zostanie zachowany, cudzoziemiec jest obowiązany opuścić terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przed upływem okresu pobytu oznaczonego w wizie lub na podstawie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, w przypadku gdy postępowanie w sprawie udzielenia, zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony nie zostało zakończone przed upływem tego okresu pobytu (art. 61 ust. 4 ustawy o cudzoziemcach). W ocenie Sądu orzekające w sprawie organy prawidłowo uznały, że wniosek skarżącego został złożony z jednodniowym uchybieniem terminu określonego w art. 61 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, a zatem wobec cudzoziemca nie ma zastosowania art. 61 ust. 3 ustawy, co oznacza, iż jego pobyt na terytorium Polski po upływie w dniu 20 maja 2011 r. terminu ważności posiadanej wizy krajowej nie może zostać uznany za legalny. Pomimo, iż skarżący pismem z dnia 11 kwietnia 2011 r. został poinformowany o treści art. 61 ust. 4 ustawy o cudzoziemcach, nie opuścił Polski pomimo upływu ważności posiadanej wizy. Cudzoziemiec powinien bowiem opuścić terytorium Polski przed upływem okresu pobytu oznaczonego w posiadanej wizie krajowej, w przypadku gdy przed upływem tego okresu nie zostanie zakończone postępowanie w sprawie udzielenia mu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Z akt sprawy wynika, że cudzoziemiec w dalszym ciągu pozostaje na terytorium Polski nielegalnie, co wyczerpuje przesłankę z art. 57 ust. 1 pkt. 9 ustawy o cudzoziemcach. W piśmie z dnia [...] maja 2011 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o rozpatrzenie wniosku o udzielenie M.H. zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w szczególnym trybie art. 53a ust. 2 ustawy o cudzoziemcach, który przewiduje możliwość udzielenia w/w zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, tylko w przypadku wystąpienia zdarzenia niezależnego od woli cudzoziemca i uniemożliwiającego mu opuszczenie terytorium Polski. Stosownie do postanowień art. 53a ust. 2 ustawy o cudzoziemcach zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony można udzielić cudzoziemcowi, który przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nielegalnie, jeżeli: 1) przepisy prawa polskiego wymagają od cudzoziemca osobistego stawiennictwa przed polskim organem władzy publicznej; 2) wyjątkowa sytuacja osobista wymaga obecności cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; 3) wymaga tego interes Rzeczypospolitej Polskiej; 4) organ właściwy do prowadzenia postępowania w sprawie zwalczania handlu ludźmi stwierdza, że cudzoziemiec jest prawdopodobnie ofiarą handlu ludźmi w rozumieniu decyzji ramowej Rady z dnia 19 lipca 2002 r. w sprawie zwalczania handlu ludźmi (Dz. Urz. WE L 203 z 1.08,2002, str. 1; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 19, t. 6, str. 52). Zdaniem Sadu należy zgodzić się z orzekającymi w sprawie organami, że zgodnie z art. 53 ust. 2 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony udzielane na podstawie w/w artykułu służy legalizowaniu wyłącznie krótkotrwałych pobytów cudzoziemców, którzy znaleźli się w wyjątkowych, niezależnych od nich sytuacjach, a ich pobyt w Polsce jest uzasadniony względami humanitarnymi lub losowymi. Niewątpliwie nie stanowi takiej okoliczności powołany we wniosku i odwołaniu zamiar legalnego opuszczenia przez skarżącego terytorium Polski. Udzielenie M.H. wnioskowanego zezwolenia w celu umożliwienia mu uniknięcia konsekwencji dotychczasowego nielegalnego pobytu na terytorium Polski byłoby sprzeczne z celem regulacji zawartej w art. 53a ust. 2 powołanej ustawy, gdyż przedmiotowe zezwolenie jest udzielane w przypadku wystąpienia zdarzenia niezależnego od woli cudzoziemca i uniemożliwiającego mu opuszczenie terytorium Polski. Zasadnie uznały również organy, że nie zasługuje również na uwzględnienie okoliczność braku możliwości zorganizowania w krótkim czasie podróży M.H. do kraju pochodzenia, z uwagi na jego odległość, gdyż od czasu upływu terminu ważności posiadanej przez stronę wizy krajowej upłynęło ponad 4 miesiące, co stanowi wystarczający okres na zorganizowanie takiego wyjazdu. Skarżący powoływał się również na fakt, że przedmiotowe zezwolenie umożliwiłoby mu kontynuowanie zatrudnienia na terytorium Polski. Jak zauważyły jednak organy kwestia zatrudnienia nie stanowi wyjątkowej sytuacji osobistej w rozumieniu art. 53 ust. 2 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, gdyż stanowi ona przesłankę do udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w zwykłym trybie art. 53 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach. Nie zachodziły więc podstawy do udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w trybie art. 53a ust. 2 ustawy o cudzoziemcach. Niezależnie od powyższego zauważyć należy, iż niezrozumiałe są zarzuty skargi dotyczące terminowości wniesionego odwołania, albowiem organ odwoławczy nie twierdził, że skarżący uchybił terminowi do wniesienia odwołania. Dlatego też Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.