IV SA/Wa 2203/15

WyrokWSA w Warszawie2015-12-03

Skład orzekający: Anita Wielopolska-Fonfara, Tomasz Wykowski, Anna Falkiewicz-Kluj

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dokumenty geodezyjne (wypis z rejestru gruntów i mapa, protokół graniczny) mogą być przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia ich nieważności w trybie art. 156 § 1 k.p.a., jeśli nie stanowią decyzji administracyjnych?
Ratio decidendi
Dokumenty geodezyjne, takie jak wypis z rejestru gruntów, mapa czy protokół graniczny, nie stanowią decyzji administracyjnych ani postanowień w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego. W związku z tym, nie można wszcząć postępowania w sprawie stwierdzenia ich nieważności na podstawie art. 156 § 1 k.p.a., gdyż przepis ten dotyczy wyłącznie decyzji administracyjnych i postanowień podlegających zażaleniu. Organ administracji publicznej prawidłowo odmawia wszczęcia takiego postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a.
Stan faktyczny
H.L. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności dokumentów geodezyjnych (wypis z rejestru gruntów i mapa, protokół graniczny) z 1975 r., twierdząc, że zostały sfałszowane. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że dokumenty te nie są decyzjami administracyjnymi. Główny Geodeta Kraju utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Skarżący zarzucił naruszenie art. 61a § 1 k.p.a. i art. 104 § 1 i 2 k.p.a., domagając się uchylenia postanowień i stwierdzenia nieważności dokumentów.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący - sędzia WSA Anita Wielopolska-Fonfara (spr.), Sędziowie sędzia WSA Tomasz Wykowski, sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi G.B., D.B. i H.L. na postanowienie Głównego Geodety Kraju z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania - oddala skargę - Na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.), postanowieniem z dnia [...] maja 2015 roku, znak [...] Główny Geodeta Kraju po rozpatrzeniu zażalenia H.L. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] marca 2015 r., znak: [...], odmawiające wszczęcia na jego wniosek postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia w trybie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nieważności dokumentów pod nazwą "[...]" oraz "[...]" - utrzymał w mocy ww postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...]. Zaskarżone postanowienie Głównego Geodety Kraju zapadło w następującym stanie faktycznym sprawy: H.L. pismem z dnia 18 lutego 2015 r. wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie, iż dokumenty pod nazwą "[...]" oraz "[...]" dotyczące parcel P.L., ujawnionych w księdze wieczystej prowadzonej przez Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w [...] pod numerem: [...] Tom [...] Karta [...] oraz w Artykule Matrykuły nr [...] Księgi Katastralnej dot. [...] (opieczętowanej w 1960 roku przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...]), zamienionych w działkę o nr geodezyjnym [...] położoną w [...] gm. [...] są nieważne, gdyż zostały sfałszowane tj. wydane zostały z rażącym naruszeniem prawa a nawet bez właściwej podstawy prawnej. Powyższy wniosek w swojej treści był powtórzeniem wniosku D. i G.B. z dnia 17 listopada 2014 r., dlatego też H.L. wskazał, że w całości popiera wniosek D. i G.B. i wnosi o potraktowanie złożonego pisma jako jego własnego wniosku a w przypadku odmowy przez organ stwierdzenia nieważności przedmiotowych dokumentów o wskazanie sposobu prowadzącego do ich unieważnienia. W uzasadnieniu powołanego przez skarżącego wniosku z dnia 17 listopada 2014 r., D. i G.B. podnieśli szereg zarzutów odnoszących się do potwierdzenia w nich nieprawdy bądź fałszowania wyżej wymienionych dokumentów geodezyjnych. Do powyższego pisma z dnia 17 listopada 2014 r. dołączyli min. dokument "opis i mapa" dotyczący działki ewidencyjnej nr [...], oraz kserokopie z "księgi ewidencyjnej materiałów geodezyjnych i kartograficznych" (w tym "wykaz zmian gruntowych", "operat techniczny pomiaru uzupełniającego"). Ponadto pismem z dnia 8 stycznia 2015 r. dołączyli prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. sygn. akt [...], w którym Sąd oddalił powództwo Skarbu Państwa, reprezentowanego przez Starostę [...], przeciwko D. G. małżonkom B. o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego po rozpatrzeniu przedmiotowego wniosku z dnia 18 lutego 2015 r. stwierdził, iż podobnie jak wniosek z dnia 17 listopada 2014 r., w swojej treści odnoszą się do stwierdzenia nieważności w trybie art. 156 §1 pkt 2 Kodeks postępowania administracyjnego, decyzji ostatecznej. Z uwagi jednak na fakt, że powołane dokumenty geodezyjne ("[...]" oraz "[...]"), w ocenie organu I instancji, nie są decyzjami, nie można zatem w stosunku do nich wszcząć postępowania administracyjnego. Brak jest podstawy materialno-prawnej do rozpatrzenia przedmiotowego żądania w trybie administracyjnym. Organ I instancji powołał się na przesłanki z art. 61a § 1 k.p.a., jak i wskazał na przywołane w uzasadnieniu postanowienia orzeczenia sądów administracyjnych. Nadto organ podniósł, że załączony do wniosku z dnia 17 listopada 2014 r. D. i G.B. dokument pod nazwą "opis i mapa" dotyczy działki ewidencyjnej nr [...], zapisanej w KW [...], gdzie jako jej właściciele zapisani są M. i P.G. Natomiast H.L. nie jest aktualnie zarówno właścicielem działki ewidencyjnej nr [...], której właścicielami są D. i G.B., jak również wyżej wymienionej działki ewidencyjnej nr [...]. Od powyższego postanowienia H.L. wniósł zażalenie do Głównego Geodety Kraju. Główny Geodeta Kraju pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r., znak: [...], udzielając H.L. stosownych wyjaśnień, co do zasad stwierdzania nieważności decyzji oraz organów właściwych w zakresie orzekania o popełnieniu przestępstw przeciwko dokumentom, zwrócił się do strony o udzielenie jednoznacznej informacji, czy w dalszym ciągu podtrzymuje on swoje żądanie zawarte w podaniu z dnia 18 lutego 2015 r. oraz w zażaleniu z dnia 29 marca 2015 r., a dotyczące "unieważnienia sfałszowanych dokumentów geodezyjnych z 1975 roku "[...]" oraz "[...]" w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Skarżący pismem z dnia 2 maja 2015 r. poinformował, iż podtrzymuje swoje stanowisko i nadal wnosi zgodnie z wnioskiem. W związku z powyższym Główny Geodeta Kraju powołując się na treść przepisów art. 61a § 1 k.p.a. i art. 156 § 1 k.p.a. ww postanowieniem z dnia [...] maja 2015 roku, znak [...], utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Od powyższego postanowienia skargę do tut. Sądu złożył H.L. zarzucając: - naruszenie art. 61a § 1 k.p.a. poprzez błędne stwierdzenie, iż Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] zasadnie odmówił wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie z uwagi na to, że żądanie stwierdzenia nieważności dotyczy dokumentów, które nie stanowią decyzji administracyjnych. - naruszenie art. 104 § 1 i 2 k.p.a. poprzez błędne stwierdzenie, iż wypis z rejestru gruntów i mapa, sporządzone według stanu z 1975 r, dla działki ewidencyjnej nr [...], położonej w obrębie [...], zatytułowany jako "[...]" oraz protokół graniczny sporządzony przez geodetę Z.S. w lipcu 1975 r., dotyczący działki nr [...], położonej W obrębie [...], nie stanowią decyzji administracyjnych, gdyż nie rozstrzyga o indywidualnych prawach i obowiązkach strony. Mając na względzie wskazane zarzuty, wniósł o: - uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i stwierdzenie nieważności wypisu z rejestru gruntów i mapy, sporządzonych według stanu z 1975 r. dla działki ewidencyjnej nr [...], położonej w obrębie [...], zatytułowanego jako "[...]" oraz [...] sporządzony przez geodetę Z.S. w lipcu 1975 r., dotyczący działki nr [...], położonej w obrębie [...], - ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Głównemu Geodecie Kraju, - zasądzenie kosztów postępowania sądowego na rzecz strony skarżącej według norm przepisanych. Główny Geodeta Kraju w odpowiedzi na skargę podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269; dalej "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Rozstrzygając sprawę w tak zakreślonych granicach Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Istota sądowej kontroli przedmiotowego postępowania administracyjnego sprowadza się do ustalenia, czy organ odwoławczy ponownie prowadząc postępowanie administracyjne prawidłowo uznał za zasadne rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] marca 2015 r., znak: [...], odmawiające wszczęcia na wniosek skarżącego postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia w trybie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nieważności dokumentów pod nazwą "[...]" oraz "[...]". Obowiązkiem organu odwoławczego jest ponowne rozpatrzenie sprawy tak jak gdyby nie było rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Zaskarżone postanowienie zapadło po ponownym rozpatrzeniu i wnikliwej analizie całości materiału dowodowego, gdzie organ odwoławczy, za organem I instancji, potwierdził zasadność zaskarżonego do niego postanowienia z dnia [...] marca 2015 roku albowiem znajdujące się w aktach sprawy dokumenty, których stwierdzenia nieważności w trybie art. 156 § 1 k.p.a. domagał się skarżący, tj. wypis z rejestru gruntów i mapa (odrys, wyrys) sporządzony według stanu z 1975 r. dla działki ewidencyjnej nr [...], położonej w obrębie [...], zatytułowany jako "[...]", a także "[...]", sporządzony przez geodetę Z.S. w lipcu 1975 r., dotyczący parceli nr [...], położonej w obrębie [...], nie stanowią decyzji administracyjnych, gdyż nie rozstrzygają o indywidualnych prawach i obowiązkach strony. Dokumenty te nie są również postanowieniami w rozumieniu przepisów k.p.a. W myśl art. 61a § 1 k.p.a., gdy żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Wszczęcie i prowadzenie postępowania zależy zatem od uprzedniej kontroli przez organ, czy zachodzą formalnoprawne przesłanki warunkujące jego dopuszczalność. Do przyczyn przedmiotowych niedopuszczalności wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zalicza się takie okoliczności, jak np. żądanie stwierdzenia nieważności decyzji, która jeszcze nie została wydana lub która została w określonym trybie wyeliminowana z obrotu prawnego, oparcie żądania na podstawach uruchomienia innych trybów, bądź żądanie stwierdzenia nieważności w stosunku do dokumentu, który nie może być poddany ocenie pod kątem zaistnienia przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a. Powyższa konstatacja organu II instancji całkowicie zasługuje na aprobatę Sądu. Zgodnie z treścią wspomnianego art. 156 § 1 k.p.a. stwierdzenie nieważności możliwe jest tylko w odniesieniu do decyzji oraz poprzez odesłanie z art. 126 k.p.a. do postanowień, na które przysługuje zażalenie, postanowień stwierdzających niedopuszczalność odwołania (zażalenia) lub uchybienie terminu do wniesienia odwołania (zażalenia). Powołane dokumenty stanowią potwierdzanie tylko tego co zostało w nich wskazane, natomiast nie posiadają waloru rozstrzygnięcia administracyjnego. Zatem w sytuacji, gdy skarżący H.L. kieruje - w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. - żądanie stwierdzenia nieważności w stosunku do dokumentów, które nie stanowią decyzji administracyjnej w rozumieniu art. 104 § 1 k.p.a., ani postanowienia, o którym mowa w art. 126 k.p.a., należy stwierdzić, że jego wniosek nie może być skuteczny. Stąd też prawidłowo zarówno Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] jak i Główny Geodeta Kraju, odmówił wszczęcia postępowania w tej sprawie na podstawie art. 61 a § 1 k.p.a. Ponieważ zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zmianami.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło