IV SA/Wa 2205/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska, Sędziowie sędzia WSA Joanna Borkowska, sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.), Protokolant ref. Magdalena Dębska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi Lasów Państwowych Nadleśnictwo P. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie określenia opłaty stałej za pobór wód podziemnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz skarżącego Lasów Państwowych Nadleśnictwo P. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2018 r. znak: [...], Dyrektor Zarządu Zlewni w [...] Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie na podstawie art. 273 ust. 6 w związku z art. 271 ust. 1 pkt 1, art. 14 ust. 2 i 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne, (Dz.U. poz. 1566 i 2180) dalej "ustawa" oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.), dalej "k.p.a." określił dla Nadleśnictwo P. za okres 1 stycznia 2018 r. do 31 grudnia 2018 r. opłatę stałą w wysokości 913 zł. za pobór wód podziemnych z ujęć. Powyższe było następstwem ustalenia przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Zarząd Zlewni w [...], dalej "PGWWP" w formie informacji rocznej dla Nadleśnictwa P. za okres od 1 stycznia 2018 r. do 31 grudnia 2018 r. opłaty w kwocie 913 zł za ww okres i wskazania terminów jej płatności. W dniu [...].05.2018 r., z zachowaniem 14 - dniowego terminu określonego w art. 273 ust. 2 Prawa wodnego, Nadleśnictwo P. złożyło reklamację, w której nie zgodziło się z wysokością opłaty za pobór wód podziemnych ustaloną w powołanej informacji rocznej. Nadleśnictwo P. podniosło, że pobierana woda będzie wykorzystywana do zaopatrzenia w wodę szkółki leśnej powołując się na z art. 270 ust. 2 ustawy prawo wodne. PGWWP Zarząd Zlewni w [...] nie uznało reklamacji Nadleśnictwa P., gdyż w decyzji pozwoleniu wodnoprawnym znak: [...] Starosta [...] udzielił Nadleśnictwu P. pozwolenia wodnoprawnego na pobór wody podziemnej z ujęcia w miejscowości [...], zlokalizowanego na dz. ew. nr [...] gmina [...], podając ilość pobieranej wody : Qmaxh = 18 m3/h, Qśr. d = 43 m3/d, Qmax roczne = 6570 m3/rok, nie określając na jakie cele będzie ten pobór wykorzystywany i w jakiej ilości. Wzmianka w uzasadnieniu ww. decyzji mówiąca, iż przedmiotowe ujęcie wody zaopatruje w wodę osadę pracowników leśnych, nie wyjaśnia kwestii spornej i nie precyzuje ilości poboru na cele nawadniania gruntów leśnych i socjalno-bytowych. W związku z powyższym należy wystąpić o zmianę decyzji pozwolenie wodnoprawne, w której należy rozdzielić ilość poboru na cele nawadniania i cele socjalno-bytowe. Przepis art. 273 ust. 6 Prawa wodnego stanowi, że w razie nieuznania reklamacji właściwy organ Wód Polskich albo wójt, burmistrz lub prezydent miasta określają wysokość opłaty za usługi wodne w drodze decyzji. Nadleśnictwo P. korzysta z usługi wodnej/usług wodnych na podstawie pozwolenia wodnoprawnego znak: [...] wydanego przez Starostę [...] na pobór wód podziemnych w ilości 18 m3/h, co oznacza, że zgodnie z art. 298 pkt 1 Prawa wodnego obowiązany jest ponosić opłatę za usługi wodne. W rozpoznawanej sprawie zaistniała przesłanka obligująca Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w [...] do wydania decyzji określającej wysokość opłaty stałej za okres 1 stycznia 2018 r. - 31 grudnia 2018 r., która wynosi 913 zł, albowiem reklamacja Nadleśnictwa P. nie została uznana przez PGWWP Zarząd Zlewni w [...]. Określenia wysokości opłaty stałej Dyrektor Zarządu Zlewni Wód Polskich dokonał w oparciu o normę prawną wynikającą z art. 271 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy - Prawo wodne oraz § 15 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U. 2017, poz. 2502). Opłata stała została obliczona jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, wynoszącej 500 zł na dobę za 1 m3/s, czasu wyrażonego w dniach, wynoszącego 365 dni i maksymalnego poboru określonego w pozwoleniu wodnoprawnym w ilości 18,0 m3/h i wynoszącego po przeliczeniu 0,005 m3/s . Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wywiodło Lasy Państwowe Nadleśnictwo P., dalej "skarżący". Zaskarżonej decyzji zarzucono: a) naruszenie prawa materialnego tj. art. 270 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. prawo wodne poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i nałożenie na Lasy Państwowe Nadleśnictwo P. opłaty stałej za pobór wód z podziemnych ujęć, podczas gdy zgodnie z przywołanym przepisem, opłaty stałej nie ponosi się za pobór wód do celów leśnych. b) naruszenie prawa materialnego tj. 270 ust. 2 ustawy poprzez jego niewłaściwą wykładnię skutkującą uznaniem, iż zastosowanie zwolnienia przedmiotowego o którym mowa w tym przepisie uzależnione jest od treści pozwolenia wodno-prawnego, wydanego na podstawie uprzednio obowiązującej ustawy prawo wodne. c) naruszenie prawa materialnego tj. art. 270 ust. 1 ustawy poprzez jego niezastosowanie i nienaliczenie względem Lasów Państwowych Nadleśnictwa P. opłaty zmiennej, podczas gdy ustawa dopuszcza taką formę naliczenia opłaty, a opłata ta jest korzystniejsza niż opłata stała. d) naruszenie przepisów postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 7, 77, 80, 107 § 3 k.p.a. poprzez dowolną i niewszechstronną ocenę sprawy skutkującą brakiem wyjaśnienia w jakiej ilości pobór wody wykorzystywany jest na cele nawadniania gruntów leśnych, a w jakim zakresie na potrzeby socjalno- bytowe, e) naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 35 ust. 1 prawa wodnego poprzez niewłaściwe zastosowanie (niezastosowanie) i uznanie, że korzystanie przez Nadleśnictwo z wód podziemnych stanowi usługę wodną w rozumieniu art., 35 ust. 1 ustawy, podczas gdy korzystanie to nie wykracza poza zakres powszechnego korzystania z wód, zwykłego korzystania z wód, bowiem polega na częściowym korzystaniu w celach socjalno-bytowych budynków służących do realizowania celów gospodarki leśnej. Wobec powyższego wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do przepisu art. 3 § 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., 270, ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Skarga jest zasadna ponieważ organ dopuścił się naruszenia art. 7, 75, 77 § 1, 80 i 107 § 3 K.p.a. w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu organ nie przeprowadził w sposób prawidłowy postępowania dowodowego w zakresie określenia faktycznego celu i zakresu poboru wód podziemnych ograniczając się do treści pozwolenia wodnoprawnego podczas gdy pozwolenie wodnoprawne w sposób jedynie ogólny określa cel poboru wód podziemnych. Z uzasadnienia decyzji Starosty [...] z [...] listopada 2014 r. znak: [...] wynika jedynie że ujęcie wody będzie służyło zaopatrywaniu w wodę osadę pracowników leśnych. Organ posługując się treścią tego pozwolenia stwierdził, że w pozwoleniu wodnoprawnym nie określono na jakie cele będzie wykorzystywany pobór wód i w jakiej ilości a treść uzasadnienia tej decyzji nie wyjaśnia kwestii spornej. Mimo to zastosował art. 271 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy prawo wodne i nałożył na Nadleśnictwo opłatę za pobór wód mimo, że skarżący w reklamacji kwestionował cel poboru wód podziemnych wskazując, że woda służy zaopatrzeniu w nią szkółki leśnej. Niewątpliwie pozwolenie wodnoprawne stanowi źródło danych niezbędnych do ustalenia zasadności i wysokości opłaty jednakże sam fakt jego wydania nie przesądza automatycznie o obowiązku jej uiszczenia. Ustawodawca w art. 270 ustawy prawo wodne określił wyjątki od obowiązku ponoszenia opłaty stałej – m.in. za pobór wód dla celów leśnych na potrzeby nawadniania gruntów i upraw. Skarżący w reklamacji wskazał, że woda służy obsłudze szkółki leśnej co stanowi realizację działania związanego z gospodarką leśną. Organ w ogóle tę kwestie pominął wskazując skarżącemu rozwiązanie w postaci konieczności zmiany pozwolenia wodnoprawnego. W ocenie Sądu organ nie dokonał ustaleń w zakresie wykorzystywania wody podczas gdy powinien dokonać analizy operatu wodnoprawnego i na jego podstawie ustalić cel poboru wody. Organ w ogóle do tego operatu nie sięgnął mimo, że wskazywał, że pozwolenie wodnoprawne jest dalece nieprecyzyjne. Zdaniem Sądu, dopiero analiza pozwolenia wodnoprawnego łącznie z operatem wodnoprawnym pozwoli ustalić czy można wobec skarżącego zastosować zwolnienie o jakim mowa w art. 270 ust. 2 prawa wodnego. Postępowanie organu wskazuje, że naruszył on również art. 75 § 1 K.p.a. który nakazuje dopuścić jako dowód w sprawie wszystko co może mieć znaczenie dla wyjaśnienia sprawy a nie jest sprzeczne z prawem. Konsekwencją tego jest naruszenie art. 77 § 1 K.p.a. który nakłada na organ obowiązek wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i jego oceny. W rezultacie organ dopuścił się naruszenia art. 7 K.p.a. oraz art. 80 K.p.a. gdyż uznał za udowodnione, że skarżący nie mieści się w ustawowym zwolnieniu od ponoszenia opłat mimo, że nie poczynił niezbędnych ustaleń w tym zakresie. Konkludując należy stwierdzić, że braki w postępowaniu dowodowym uniemożliwiały ocenę trafności zastosowania art. 270 ust. 2 prawa wodnego. Uchybienia natury procesowej czynią przedwczesną ocenę zarzutów prawa materialnego. W związku z tym zaskarżoną decyzję należało uchylić, co skutkuje koniecznością ponownej oceny przez organ reklamacji wniesionej przez skarżącego, po uprzednim zażądaniu od niego operatu wodnoprawnego. Organ ponownie rozpoznając sprawę, stosownie do art. 153 P.p.s.a. będzie miał na względzie zaprezentowaną przez sąd ocenę prawną i wskazania co do dalszego prowadzenia postępowania. Z tych względów i na podstawie art. 119§ 3, 145 § 1 pkt 1c P.p.s.a Sąd orzekł jak w wyroku. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 2 w zw. z § 14 ust. 1c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t. j. Dz.U.2018.265 ) zasądzając od organu na rzecz skarżącego tytułem zwrotu kosztów postępowania 597 zł (100 – wpis, 480 – wynagrodzenie radcy prawnego, 17 – opłata od pełnomocnictwa).