IV SA/Wa 2205/25

WyrokWSA w Warszawie2025-11-12

Skład orzekający: Kaja Angerman

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a. (uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji) w sytuacji, gdy organ pierwszej instancji nie uwzględnił w operacie szacunkowym wszystkich szkód związanych z posadowieniem gazociągu, w tym potencjalnego wpływu na budynek mieszkalny i ograniczenia możliwości inwestycyjnych poza strefą kontrolowaną?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a., ponieważ organ pierwszej instancji naruszył przepisy postępowania (art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a.) poprzez niepełne ustalenie stanu faktycznego i dowolną ocenę materiału dowodowego. Konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy, obejmujący prawidłowe oszacowanie szkód związanych z posadowieniem gazociągu, miał istotny wpływ na rozstrzygnięcie, a jego wyjaśnienie wymagało przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części, co wyłączało możliwość uzupełnienia go przez organ odwoławczy bez naruszenia zasady dwuinstancyjności.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia odszkodowania dla właścicieli nieruchomości za szkody powstałe w związku z budową gazociągu wysokiego ciśnienia. Organ pierwszej instancji ustalił odszkodowanie w kwocie 13 364 zł. Organ odwoławczy (Minister Finansów i Gospodarki) uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na konieczność uwzględnienia szerszego zakresu szkód, w tym wpływu na budynek mieszkalny i ograniczeń inwestycyjnych poza strefą kontrolowaną gazociągu. Skarżąca spółka wniosła sprzeciw od decyzji organu odwoławczego, zarzucając bezpodstawne uchylenie decyzji organu pierwszej instancji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono sprzeciw O. S.A. od decyzji Ministra Finansów i Gospodarki z dnia 14 sierpnia 2025 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Kaja Angerman po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 listopada 2025 r. sprawy ze sprzeciwu O. S.A. z siedzibą w W. od decyzji Ministra Finansów i Gospodarki z dnia 14 sierpnia 2025 r. znak DO-V.7617.373.2025.MG w przedmiocie ustalenia odszkodowania za szkody powstałe z tytułu ograniczenia w sposobie korzystania z nieruchomości oddala sprzeciw. Zaskarżoną decyzją z 16 stycznia 2025 r. Minister Finansów i Gospodarki (organ) uchylił decyzję Wojewody Małopolskiego (organ I instancji) z 4 lutego 2025 r. ustalającą odszkodowanie dla T. i S. W. i zobowiązującą O. S.A. (skarżąca) do wypłaty odszkodowania. Decyzja była wynikiem następujących ustaleń faktycznych i oceny prawnej. Decyzją Wojewody Małopolskiego z 21 marca 2017 r., znak: WI-IV.747.1.1.2017, o ustaleniu lokalizacji inwestycji towarzyszącej inwestycjom w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w [...] dla zamierzenia inwestycyjnego pn.: "Gazociąg wysokiego ciśnienia DN1000 MOP 8,4 MPa od tłoczni [...] do węzła [...] w ramach budowy gazociągu [...] wraz z infrastrukturą niezbędną do jego obsługi na terenie województwa podkarpackiego, świętokrzyskiego, małopolskiego, śląskiego, opolskiego i wielkopolskiego - Zadanie 1 (odcinek [...] - [...]), na terenie województwa małopolskiego", ograniczono sposób korzystania m.in. z nieruchomości położonej w gminie [...], w obrębie ewidencyjnym [...], oznaczonej jako działka nr [...] - w celu zapewnienia prawa do wejścia na teren nieruchomości dla prowadzenia na niej budowy inwestycji w zakresie terminalu, a także prac związanych z konserwacją lub usuwaniem awarii przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do założenia, przeprowadzenia oraz korzystania z tych przewodów i urządzeń. Minister Inwestycji i Rozwoju decyzją z 30 listopada 2017 r., znak: DLI.1.6620.15.2017.AN.23, utrzymał w mocy ww. decyzję Wojewody Małopolskiego z 21 marca 2017 r" znak: WI-IV.747.1.1.2017. Jak wynika z odpisu księgi wieczystej nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...], IV Wydział Ksiąg Wieczystych, przedmiotowa nieruchomość - zarówno na dzień wydania decyzji lokalizacyjnej, jak i na dzień zakończenia robót - stanowiła własność S. W. i T. W. na zasadach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej. Decyzją z 8 września 2022 r., znak: WS-VIII.7570.1.1.2022.TH, Wojewoda Małopolski orzekł w pkt 1 o ustaleniu odszkodowania w łącznej wysokości 8 872 zł za szkody powstałe z tytułu ograniczenia w sposobie korzystania z części nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...], obręb [...], jednostka ewidencyjna [...], w związku realizacją inwestycji objętej decyzją Wojewody Małopolskiego z 21 marca 2017 r., znak: WI-IV.747.1.1.2017, o ustaleniu lokalizacji inwestycji w zakresie terminalu dla inwestycji pn.: "Gazociąg wysokiego ciśnienia DN1000 MOP 8,4 MPa od tłoczni [...] do węzła [...] w ramach budowy gazociągu [...] wraz z infrastrukturą niezbędną do jego obsługi na terenie województwa podkarpackiego, świętokrzyskiego, małopolskiego, śląskiego, opolskiego i wielkopolskiego - Zadanie 1 (odcinek [...] - [...]), na terenie województwa małopolskiego", w pkt 2 o przyznaniu ustalonego odszkodowania na rzecz małżonków T. W. i S. W., w pkt 3 o zobowiązaniu skarżącej do wypłaty ustalonego odszkodowania jednorazowo, w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja o ustaleniu odszkodowania stanie się ostateczna. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła T. W., zarzucając Wojewodzie Małopolskiemu błędne przyjęcie, iż oszacowanie szkód na nieruchomości winno zostać ograniczone wyłącznie do szkód mieszczących się w obrębie pasa montażowego przechodzącego przez działkę, podczas gdy szkody powstałe z tytułu budowy gazociągu zaistniały na całej nieruchomości, a w szczególności na mieszczącym Się na tej nieruchomości budynku mieszkalnym. Po rozpatrzeniu odwołania, Minister Rozwoju i Technologii decyzją z 30 stycznia 2024 r., znak: DLI-VII,7617.23.2O22.ASw, uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody Małopolskiego z 8 września 2022 r., znak: WS-VIII.7570.1.1.2022.TH, w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano na konieczność zastosowania art. 138 § 2 kpa w związku z tym, że sporządzony w sprawie operat szacunkowy utracił swoją aktualność, wobec czego niezbędnym stało się przygotowanie przez rzeczoznawcę majątkowego nowego opracowania określającego wartość szkód zaistniałych na nieruchomości, a co za tym idzie przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części. W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania Wojewoda Małopolski decyzją z 4 lutego 2025 r., znak: WS-VI 11.7570.1.1.2022JS, orzekł w pkt 1 o ustaleniu odszkodowania w łącznej wysokości 13 364 zł za szkody powstałe z tytułu ograniczenia w sposobie korzystania z części nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...], obręb [...], jednostka ewidencyjna [...], w związku realizacją inwestycji objętej decyzją Wojewody Małopolskiego z 21 marca 2017 r., znak: WI-IV.747.1.1.2017, o ustaleniu lokalizacji inwestycji w zakresie terminalu dla inwestycji pn.: "Gazociąg wysokiego ciśnienia DN1000 MOP 8,4 MPa od tłoczni [...] do węzła [...] (...) - Zadanie 1 (odcinek [...] - [...]), na terenie województwa małopolskiego", w pkt 2 o przyznaniu ustalonego odszkodowania na rzecz małżonków T. W. i S. W., w pkt 3 o zobowiązaniu skarżącej do wypłaty ustalonego odszkodowania jednorazowo, w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja o ustaleniu odszkodowania stanie się ostateczna. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła T. W. nie zgadzając się z odmową uwzględnienia przez Wojewodę Małopolskiego przy ustalaniu odszkodowania szkody z tytułu uszkodzenia budynku mieszkalnego. Organ odwoławczy wskazał w uzasadnieniu wydanej decyzji, że podstawę dla ustalenia wysokości odszkodowania stanowi operat szacunkowy z [...] września 2024 r. sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego M. P. (uprawnienia nr [...]). W operacie tym oszacowano wartość szkód powstałych na nieruchomości w związku z budową gazociągu na łączną kwotę 278 687 zł, w tym wartość szkody tymczasowej związanej z budową gazociągu wyniosła 8 810 zł, zaś wartość szkody trwałej związanej z istnieniem gazociągu wyniosła 269 877 zł. Przy obliczaniu szkody trwałej wyszczególniono szkodę z tytułu zmniejszenia wartości nieruchomości w kwocie 4 554 zł, a także szkodę związaną z utratą wartości budynku w kwocie 265 323 zł. Organ odwoławczy uznał dokonaną wycenę za nieprawidłową. Minister wyjaśnił, że odszkodowanie przyznawane za szkody związane z ograniczeniem sposobu korzystania z nieruchomości ma rekompensować tylko te szkody, które pozostają w związku przyczynowym z ograniczeniem sposobu korzystania z nieruchomości. Określając wartość szkód związanych z ograniczeniem sposobu korzystania z nieruchomości w związku budową infrastruktury przesyłowej należy pamiętać, iż zasięg tych szkód uzależniony jest m.in. od rodzaju infrastruktury (w tym wypadku gazociągu). Z treści operatu szacunkowego wynika, że do wyliczeń szkody trwałej wynikającej ze zmniejszenia wartości nieruchomości na skutek posadowienia gazociągu DN1000 MOP 8,4 MPa przyjęto jedynie obszar strefy kontrolowanej tego gazociągu. Powyższe w ocenie organu odwoławczego oznacza, że biegła przy określaniu tej szkody nie wzięła pod uwagę w sposób wystarczający warunków dotyczących sytuowania gazociągu. Zgodnie § 2 pkt 30 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie (Dz. U. poz. 640), dalej: rozporządzenie Ministra Gospodarki, strefa kontrolowana jest obszarem wyznaczonym po obu stronach osi gazociągu, którego linia środkowa pokrywa się z osią gazociągu, w którym przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się transportem gazu ziemnego podejmuje czynność w celu zapobieżenia działalności mogącej mieć negatywny wpływ na trwałość i prawidłowe użytkowanie gazociągu. Strefy te wyznacza się na okres użytkowania gazociągu (§ 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki). W strefach kontrolowanych nie należy wznosić obiektów budowlanych, urządzać stałych składów i magazynów oraz podejmować działań mogących spowodować uszkodzenia gazociągu podczas jego użytkowania (§ 10 ust. 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki). Z § 10 ust. 6 pkt 3 lit. d rozporządzenia Ministra Gospodarki wynika, że szerokość strefy kontrolowanej o której mowa w § 10 ust. 1 ww. rozporządzenia dla gazociągu o maksymalnym ciśnieniu roboczym (MOP) powyżej 1,6 MPa oraz o średnicy powyższej DN 500 powinna wynosić 12 m. Na przedmiotowej nieruchomości zlokalizowany został gazociąg wysokiego ciśnienia DN1000 MOP 8,4 MPa. Z tego powodu wyznaczona dla niego została strefa kontrolowana o szerokości 12 m (po 6 m po obu stronach od osi gazociągu). Organ odwoławczy zwrócił uwagę na treść § 21 ust. 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, z którego wynika, że gazociągi stalowe o maksymalnym ciśnieniu roboczym (MOP) większym niż 0,5 MPa należy projektować i budować w taki sposób, aby inne obiekty budowlane znajdowały się w odległości od osi gazociągu nie mniejszej niż trzykrotność połowy szerokości stref kontrolowanych - na terenie zaliczonym do trzeciej klasy lokalizacji, na którym usytuowane są te obiekty budowlane. Jak wynika z treści § 21 ust. 4 rozporządzenia Ministra Gospodarki, ograniczenie to odnosi się również do sytuowania nowych obiektów budowlanych względem istniejącego gazociągu. Organ II instancji ustalił, że nieruchomość - zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy [...], przyjętym uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w [...], z dnia [...] sierpnia 2001 r. - w pasie 100 m od ulicy znajduje się na terenie oznaczonym symbolem MRj, co oznacza teren przeznaczony pod zabudowę zagrodową, jednorodzinną, z usługami nieuciążliwymi. Ponadto nieruchomość ta pozostaje zabudowana budynkiem mieszkalnym i gospodarczym. Stąd też posadowienie na tej nieruchomości gazociągu może w trwały sposób ograniczyć możliwości inwestycyjne nie tylko na obszarze strefy kontrolowanej tego gazociągu, ale również na pewnym obszarze nieruchomości poza tą strefą. W sporządzonym w sprawie operacie szacunkowym okoliczność ta nie została w opinii organu uwzględniona, co czyni opinię tę niepełną. Minister wyjaśnił również, że poczynione przez organ I instancji ustalenia mają charakter dowolny również dlatego, że pomijają ewentualne szkody, do jakich dojść mogło na posadowionym na nieruchomości budynku. Organ odwoławczy wskazał, że Wojewoda w sposób dowolny przyjął, że uszkodzenia budynku posadowionego na nieruchomości powstały bez związku z przeprowadzeniem na niej gazociągu i postępowanie dowodowe wymaga w tym zakresie ponownego przeprowadzenia. Organ nie podjął czynności, które zmierzałyby do wyjaśnienia tej istotnej dla sprawy okoliczności, a swoją ocenę oparł na ekspertyzach przedstawionych przez inwestora, które to ekspertyzy nie dyskwalifikują opinii przedstawionej przez właścicieli nieruchomości. W ocenie organu odwoławczego w niniejszej sprawie doszło do uchybień mających istotny wpływ na wynik sprawy, co w odniesieniu do charakteru postępowań odszkodowawczych obliguje organ odwoławczy do zastosowania treści art. 138 § 2 kpa. Wobec wskazanych naruszeń zachodzi konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji w celu przeprowadzenia wyczerpującego postępowania wyjaśniającego, którego wynik może mieć istotny wpływ na kształt rozstrzygnięcia, tj. zgromadzenie stosownego materiału dowodowego umożliwiającego prawidłowe ustalenie wysokości odszkodowania z tytułu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Organ odwoławczy zobowiązał Wojewodę do ustalenia, czy wartość nieruchomości nie uległa zmniejszeniu w większym stopniu ze względu na ograniczenie powierzchni możliwej do zabudowy również poza obszarem strefy kontrolowanej gazociągu. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem skarżąca wniosła na nie sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżając je, niosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, zarzucając: a) naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 138 § 2 k.p.a. poprzez bezpodstawne uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi, pomimo braku przesłanek do zastosowania powołanego przepisu, bowiem decyzja organu pierwszej instancji nie była obarczona żadnymi z uchybień wytkniętych przez organ odwoławczy; b) naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., oraz art. 107 3 k.p.a. poprzez niezasadne uznanie, iż organ pierwszej instancji nie zgromadził i nie rozpatrzył całości materiału dowodowego, jak również nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w konsekwencji nienależycie uzasadnił swoją decyzję - pomimo braku w toku procedowania oraz decyzji organu pierwszej instancji wad i uchybień wskazanych przez organ odwoławczy. W odpowiedzi na sprzeciw organ wniósł o jego oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sprzeciw nie był zasadny. Stosownie do treści art. 138 § 2 k.p.a., organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Zastosowanie przywołanego przepisu uwarunkowane jest zatem wystąpieniem łącznie dwóch przesłanek procesowych. Pierwsza z nich polega na tym, że doszło do naruszenia przepisów postępowania w trakcie postępowania zakończonego decyzją organu pierwszej instancji, druga natomiast sprowadza się do tego, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Zaakcentowania też wymaga, że zaistnienie tych przesłanek następuje na określonej podstawie materialnoprawnej. Tylko niewyjaśnienie istotnych okoliczności faktycznych zapisanych w hipotetycznym stanie faktycznym daje podstawy do ustalenia, że spełniona jest przesłanka, według której konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie (B. Adamiak, [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 2017, s. 728). Co za tym idzie, w ramach badania przesłanek do wydania decyzji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. mieści się ocena materialnoprawna warunkująca przyjęcie, że zaistniała przesłanka konieczności wyjaśnienia zakresu sprawy mającego wpływ na rozstrzygnięcie. Przenosząc przytoczoną wyżej regulację prawną i poczynione na jej tle rozważania na grunt niniejszej sprawy, Sąd stwierdził, że organ II instancji trafnie odkodował opisane wyżej przesłanki wydania decyzji kasacyjnej, wskazując tak na wadliwości w postępowaniu dowodowym mające wpływ na zapadłe rozstrzygnięcie, wskazując na konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy jak i na znaczne i mające wpływ na rozstrzygnięcie naruszenie przepisów postępowania (art. 105 § 1 k.p.a.). Zaznaczyć dodatkowo należy, że art. 138 § 2 k.p.a. powinien być wykładany łącznie z art. 136 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Co jednak istotne, zakres ten nie może naruszać zasady dwuinstancyjności. Wydanie zatem w sprawie decyzji kasacyjnej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uzasadnione jest wówczas, gdy do jej rozstrzygnięcia nie jest wystarczające przeprowadzenie przez organ odwoławczy dodatkowego postępowania wyjaśniającego na podstawie art. 136 k.p.a. Należy również zaznaczyć, że przepis art. 138 § 2 k.p.a. jest wyjątkiem od zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, zgodnie z którą organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać sprawę rozstrzygniętą decyzją organu pierwszej instancji. Jak wskazuje się w doktrynie, w art. 138 § 2 k.p.a. konstytuującym pierwszą z przesłanek jego zastosowania (wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów postępowania) chodzi o naruszenie przepisów regulujących postępowanie wyjaśniające przed organem pierwszej instancji w stopniu uniemożliwiającym jego "uzdrowienie" w drodze uzupełniającego postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego w trybie art. 136 k.p.a., gdyż prowadziłoby to do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania (J. P. Tarno, Uprawnienia decyzyjne organu odwoławczego w świetle znowelizowanego art. 138 k.p.a., [w] Analiza i ocena zmian kodeksu postępowania administracyjnego w latach 2010-2011, [red.] M. Błachucki, T. Górzyńska, G. Sibiga, Warszawa 2012, s. 231). Konieczność wydania decyzji kasacyjnej zachodzi zatem wtedy, kiedy zasada dwuinstancyjności postępowania wyłącza przeprowadzenie w tym zakresie uzupełniającego postępowania dowodowego, gdyż jego zakres wskazuje, że w swej istocie organ odwoławczy musiałby sam przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w zakresie mogącym mieć bezpośredni wpływ na treść decyzji. W konsekwencji sprawa byłaby rozstrzygana de facto w jednej instancji, przez co pozbawiano by stronę prawa kwestionowania wyników postępowania wyjaśniającego w drodze odwołania. Trzeba mieć na uwadze to, że art. 136 k.p.a. przewiduje możliwość przeprowadzenia przez organ odwoławczy uzupełniającego postępowania dowodowego lub zalecenie jego przeprowadzenia organowi pierwszej instancji. To postępowanie może mieć jedynie charakter uzupełniający, co oznacza, że niedopuszczalne jest przeprowadzenie postępowania w całości lub znacznej części przez organ odwoławczy, gdyż naruszałoby to właśnie zasadę dwuinstancyjności. Na gruncie niniejszej sprawy należy wskazać, że decyzja Wojewody Małopolskiego wydana została w sposób, który uzasadniał zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. Organ II instancji słusznie wskazał naruszenia prawa procesowego, które miały istotny wpływ na wydanie objętej odwołaniami decyzji i wskazał organowi I instancji w jaki sposób należy ponownie przeprowadzić postępowanie dla ich uniknięcia. Przede wszystkim organ II instancji prawidłowo uznał, że Wojewoda naruszył art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a., tj. nie dokonał prawidłowej oceny zgromadzonego materiału dowodowego i nie ustalił na jego podstawie prawidłowego stanu faktycznego. Minister, działając jako organ odwoławczy, słusznie uznał, że organ I instancji nie ustalił stanu faktycznego w sposób niebudzący wątpliwości. Przed wszystkim organ ten nie wyjaśnił, czy operat szacunkowy nie powinien w ramach trwałej szkody uwzględniać także oprócz strefy kontrolnej również strefę wynikającą § 21 ust. 3 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Gospodarki. Zgodnie z art. 128 ust. 4 u.g.n., odszkodowanie powinno odpowiadać wartości poniesionych szkód. Jeżeli wskutek zdarzeń będących przyczyną szkody na nieruchomości zmniejszy się wartość nieruchomości, odszkodowanie powiększa się o kwotę odpowiadającą temu zmniejszeniu. Przepis ten należy interpretować łącznie z § 10 ust. 6 pkt 3 lit. d rozporządzenia Ministra Gospodarki, z którego wynika, że strefa kontrolna przedmiotowej konstrukcji wynosi (w związku z jego maksymalnym ciśnieniem roboczym i średnicą) 12 metrów, a także z § 21 ust. 3 pkt 2 tego Rozporządzenia, zgodnie z którym położone w trzeciej klasie lokalizacji gazociągi wpływają na posadowienie ewentualnych nowych zabudowań i konstrukcji w obszarze trzykrotności połowy strefy kontrolowanej. Obowiązkiem organu administracji publicznej jest ustalenie jaki obszar nieruchomości może być objęty tą strefą i jaki może to mieć wpływ na możliwości inwestycyjne nieruchomości i na wysokość szkody. Analiza powyższych przepisów może wskazywać, że posadowienie przedmiotowego gazociągu będzie oddziaływało na wartość nieruchomości nawet 18 m od osi gazociągu, czego nie wzięto pod uwagę w operacie szacunkowym biegłej. Realizując zasadę pełnego odszkodowania zawartą m.in. w art. 128 u.g.n., należy mieć na uwadze wszystkie wpływające na wartość nieruchomości zmienne związane z posadowieniem infrastruktury przesyłowej, na co prawidłowo zwrócił uwagę organ odwoławczy. Należy również za organem odwoławczym zauważyć, że organ I instancji naruszył w istotny sposób przepisy postępowania, ponieważ nie podjął czynności niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy, a rozstrzygnięcie ustalające odszkodowanie w wysokości pomijającej wskazywaną przez właścicieli nieruchomości szkodę wydał dokonując dowolnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego. Organ zanegował zasadność opinii przedstawionej przez właścicieli nieruchomości uznając, że ekspertyzy przedstawione przez inwestora podważają zasadność tych twierdzeń. Jednak taki wniosek z tych dokumentów nie wynika, a jak słusznie wskazał organ odwoławczy, Wojewoda nie jest organem wyspecjalizowanym w zakresie zagadnień konstrukcyjnych i budowlanych. Wyjaśnienie tej kwestii mogło zatem wiązać się z koniecznością przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego. Na marginesie należy zauważyć, że to organ I instancji jest odpowiedzialny za zawartość materiału dowodowego udostępnianego rzeczoznawcy na potrzeby opracowania. Jeśli materiał wymaga uprzedniego uzupełnienia, to organ powinien zlecić opracowanie operatu szacunkowego po jego zgromadzeniu. W tej sprawie organ I instancji nie przedstawił rzeczoznawcy pełnego materiału dowodowego, a następnie nie zgadzając się z uwzględnionymi przez rzeczoznawcę okolicznościami, zanegował prawidłowość obliczonej wysokości szkody. Powyższe okoliczności wskazują, że w niniejszej sprawie doszło do wypełnienia przesłanek zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., to jest do naruszenia przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Biorąc pod uwagę doniosłość dowodową operatu szacunkowego, postępowanie dowodowe wymaga przeprowadzenia w części znacznej. Organ II instancji w sposób prawidłowy wskazał również jakie uchybienia muszą zostać naprawione przy ponownym wydaniu decyzji. Wobec tego, Sąd nie znalazł powodów do uchylenia zaskarżonej decyzji Ministra Finansów i Gospodarki i na podstawie art. 151a § 2 ustawy 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935) oddalił sprzeciw.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło