IV SA/Wa 2206/07
WyrokWSA w Warszawie2008-04-30
Skład orzekający: Małgorzata Miron, Marta Laskowska, Tomasz Wykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może dokonać zameldowania osoby na pobyt stały w lokalu, jeśli osoba ta zamieszkuje w nim od wielu lat, mimo braku zgody właściciela lub innych mieszkańców lokalu, którzy podnoszą, że osoba ta jest społecznie negatywna i niebezpieczna?Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie zameldowania ma charakter wyłącznie ewidencyjny i służy zapewnieniu zgodności danych w rejestrze ludności z rzeczywistym miejscem pobytu osoby. Nie jest ono uzależnione od zgody właściciela lokalu ani innych mieszkańców, ani nie służy rozwiązywaniu konfliktów między nimi. Kluczową przesłanką jest faktyczne zamieszkiwanie w lokalu z zamiarem stałego pobytu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewody Mazowieckiego utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta W. o zameldowaniu E. K. na pobyt stały w lokalu. Skarżąca J. K., właścicielka lokalu, wniosła skargę, argumentując, że E. K. jest osobą niebezpieczną i nie wyraziła zgody na jego zameldowanie, co narusza jej interesy. Organ administracji uznał, że E. K. od 20 lat zamieszkuje w lokalu, co jest wystarczającą przesłanką do zameldowania, niezależnie od zgody właściciela.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę J. K.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.), Sędziowie asesor WSA Marta Laskowska, asesor WSA Tomasz Wykowski, Protokolant Joanna Kurek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie zameldowania 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata R. M. prowadzącego Kancelarię Adwokacką przy ul. [...] w W. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 52, 80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych stanowiących 22 % podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Decyzją z dnia (...) sierpnia 2007 r. nr (...) Wojewoda Mazowiecki utrzymał mocy decyzję Prezydenta W. z dnia (...) czerwca 2007 r. nr (...) orzekającą o zameldowaniu E. K. na pobyt stały w lokalu nr (...) przy ul. (...) w W.
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ wskazał, iż w świetle przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.) ewidencja ludności służy wyłącznie rejestracji danych o miejscu pobytu osób i nie jest formą kontroli nad legalnością zamieszkiwania i pobytu, a więc służy wyłącznie celom rejestracyjnym. W efekcie czynność zameldowania nie rodzi ani nie pozbawia uprawnień do lokalu.
Dalej organ podniósł, iż stosownie do treści art. 10 ust. 2 powołanej ustawy, jedyną przesłanką zameldowania określonej osoby w oznaczonym lokalu na pobyt stały jest fakt jej zamieszkiwania w tym lokalu z zamiarem stałego przebywania. Potwierdzenie pobytu danej osoby przez podmiot dysponujący prawem do lokalu stanowi wyłącznie potwierdzenie stanu faktycznego - faktu zamieszkiwania i nie może być utożsamiane ze zgodą tej osoby za zameldowanie. Brak tego potwierdzenia stanowiący wyraz braku zgody na zameldowanie określonej osoby w lokalu nie uniemożliwa jej zameldowania jeśli w toku postępowania wyjaśniającego organ meldunkowy potwierdzi fakt zamieszkiwania danej osoby w przedmiotowym lokalu.
W okolicznościach niniejszej sprawy bezspornym jest, w opinii organu, iż E. K. od około 20 lat zamieszkuje w spornym lokalu, a okoliczność ta została potwierdzona w toku postępowania przez strony tego postępowania jak również świadka i policję.
Mając powyższe na względzie Wojewoda uznał, iż decyzja Prezydenta z dnia (...) czerwca 2007 r. jest zgodna z obowiązującymi przepisami prawa tj. z art. 10 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych i decyzją z dnia (...) sierpnia 2007 r. utrzymał ją w mocy.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosły J. K. i A. G. wnosząc o jej uchylenie.
IV SA/Wa 2206/07
W skardze podniesiono, iż zaskarżona decyzja w sposób oczywisty narusza faktyczne interesy skarżących będących właścicielami i głównymi lokatorami, którzy mogą decydować kto może być zameldowany lub nie w lokalu przez nich zajmowanym. Organy administracji nie mogą natomiast, zdaniem skarżących, narzucać swojej woli w myśl powołanej ustawy. Zameldowanie w niniejszej sprawie nie ma podstawy faktycznej jeżeli nie ma akceptacji osób, które ponoszą negatywne skutki bowiem legalizuje się niepożądany pobyt danej osoby. E. K. jest osobą wyraźnie negatywną społecznie i niebezpieczną dla współlokatorów a organ administracji utwierdza go w jego karalnych czynach i bagatelizuje ewentualne skutki mogące wypłynąć z sytuacji wspólnego zamieszkiwania ze skarżącymi.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Mazowiecki wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko prezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż Sąd postanowieniem z dnia 5 grudnia 2007 r. odrzucił skargę A. G. bowiem skarżąca nie uzupełniła jej braków formalnych w terminie zakreślonym dla dokonania tej czynności.
Wobec tego do merytorycznego rozpoznania pozostała jedynie skarga J. K.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną (art. 134 § 1 ustawy P.p.s.a.).
Badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd doszedł do przekonania, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie bowiem decyzja Wojewody Mazowieckiego z dnia (...) sierpnia 2007 r. nie narusza prawa.
IV SA/Wa 2206/07
Niniejsza sprawa była już przedmiotem rozstrzygania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który wyrokiem z dnia 17 listopada 2006r. uchylił zaskarżoną wówczas decyzję jak i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że zarówno Prezydent W. jak i Wojewoda Mazowiecki wszczynając postępowanie administracyjne w sprawie o zameldowanie nie określili w sposób prawidłowy stron postępowania a w konsekwencji nie zawiadomili ich o jego wszczęciu oraz o wszelkich czynnościach podejmowanych w jego trakcie. Jednocześnie Sąd nie przesądził o wyniku postępowania dotyczącego zameldowania.
Zgodnie z treścią art. 153 ustawy P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W konsekwencji zatem Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę związany był wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażone w wyroku z dnia 17 listopada 2006r. Biorąc jednak pod uwagę, że przyczyną uchylenia decyzji przez sąd było stwierdzenie naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego przy czym Sąd w żaden sposób nie ocenił merytorycznie tego rozstrzygnięcia - związanie Sądu i organu tym wyrokiem ograniczyło się do ustalenia w sposób prawidłowy stron postępowania.
Rozpoznając ponownie sprawę organ ustalił w sposób prawidłowy krąg podmiotów posiadających w tym postępowaniu przymiot strony.
Podstawą rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie są przepisy ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.).
Stosownie do treści art. 5 powołanej ustawy każdy obywatel polski przebywający na terytorium RP ma obowiązek zameldowania się w miejscu pobytu stałego. W myśl art. 6 tej ustawy pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod określonym adresem z zamiarem stałego przebywania. W art. 9b ustawodawca wskazał, że adres w gminach, które uzyskały statut miasta określa się poprzez podanie: nazwy miasta, ulicy, numeru domu i lokalu, nazwy województwa oraz kodu pocztowego.
Zauważyć jednak należy, iż Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 27 maja 2002 r, uznał za niezgodny z Konstytucją art. 9 ust. 2 ustawy. Prowadzi to do wniosku, że intencją ustawodawcy jest uproszczenie postępowania w sprawie o zameldowanie. Trybunał uznał, iż wskazany przepis jest niezgodny z art. 52 ust. 1 i
IV SA/Wa 2206/07
art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji RP. Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu powyższego wyroku między innymi stwierdził, że obowiązek meldunkowy służy prawidłowemu wykonywaniu przez organy władzy publicznej ich funkcji, bowiem posiadanie informacji o miejscu zamieszkania i pobytu umożliwia racjonalizację szeregu działań należących do zadań państwa i samorządu terytorialnego. Celem obowiązku meldunkowego jest bowiem zapewnienie prawidłowego funkcjonowania ewidencji ludności, która polega na rejestracji danych o miejscu pobytu (adresie) osób jak też służy ochronie interesów samych zainteresowanych (umożliwia odnalezienie tych osób). Za taką wykładnią przemawia również treść art. 9 ust. 2b, zgodnie z którym zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w danym lokalu.
Podnieść także należy, iż ustawa obecnie nie uzależnia dopuszczalności zameldowania ani od posiadania tytułu prawnego do danego lokalu ani od żadnych innych okoliczności. Osoba, na której ciąży obowiązek zameldowania jest zobowiązania wykazać jedynie, że zamieszkuje w określonym miejscu z zamiarem stałego przebywania oraz, że miejsce to posiada adres w rozumieniu ustawy.
W ocenie Sądu obie przesłanki zostały w sprawie niniejszej spełnione.
Poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje okoliczność, iż E. K. od około 20 lat zamieszkuje w lokalu nr (...) przy ul. (...) w W. Okoliczności tej nie kwestionuje także skarżąca, która żąda uchylenia zaskarżonej decyzji wobec tego, iż nie wyraziła zgody na zameldowanie E. K. bowiem jest on dla niej, jak również dla innych współlokatorów "osobą niebezpieczną".
Podkreślić należy, iż istotą postępowania w niniejszej sprawie było zapewnienie zgodności zapisów w ewidencji ludności z rzeczywistym miejscem pobytu E. K. Skoro od wielu lat zamieszkuje on w przedmiotowym lokalu konieczne było doprowadzenie do stanu, w którym zapis ewidencji będzie odpowiadał stanowi faktycznemu. Bez znaczenia dla wyniku sprawy potraktować należy zarzuty skarżącej o braku jej zgody na zameldowanie. Konieczność dokonania zameldowania nie jest, bowiem wcale uzależniona od zgody pozostałych mieszkańców lokalu chociażby posiadali oni tytuł prawny do zajmowanego lokalu.
Sąd rozumie trudną sytuację życiową w jakiej znalazła się skarżąca jednakże postępowanie administracyjne w przedmiocie zameldowanie (lub wymeldowania) nie może stanowić drogi rozwiązywania konfliktów rodzinnych bowiem ma ono na celu
IV SA/Wa 2206/07
jedynie zapewnienie zgodności zapisów w ewidencji ludności z rzeczywistym miejscem pobytu danej osoby.
Mając zatem na uwadze, że zarzuty skargi nie znajdują oparcia w przepisach prawa oraz, że Sąd nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy - skargę należało oddalić.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
W punkcie 2 wyroku orzeczono na podstawie art. 250 ustawy P.p.s.a. w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło