IV SA/Wa 2209/17

WyrokWSA w Warszawie2017-12-13

Skład orzekający: Kaja Angerman, Agnieszka Wójcik, Alina Balicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może odmówić wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną bez wszczęcia postępowania wznowieniowego i oceny merytorycznej przesłanek wznowienia?
Ratio decidendi
Organ administracji, rozpatrując wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego, powinien najpierw wydać postanowienie o wszczęciu postępowania wznowieniowego i przeprowadzić postępowanie wyjaśniające co do przyczyn wznowienia oraz rozstrzygnięcia istoty sprawy. Odmowa wznowienia postępowania bez przeprowadzenia takiego postępowania jest przedwczesna i narusza przepisy postępowania administracyjnego.
Stan faktyczny
Wnioskodawcy złożyli wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją o wywłaszczeniu nieruchomości z 1972 roku, powołując się na brak udziału w postępowaniu bez własnej winy oraz na nowe dowody w postaci porozumienia z 1972 roku. Organy odmówiły wznowienia, uznając, że wniosek został złożony po terminie oraz że wskazany dokument nie jest istotnym dowodem. Skarżący zaskarżyli postanowienie Ministra Infrastruktury i Budownictwa do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Ministra Infrastruktury i Budownictwa oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Wojewody i zasądził od Ministra na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego w kwocie 200 zł.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Kaja Angerman Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Wójcik sędzia WSA Alina Balicka (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi E. M., H. K., J. W. i H. W. na postanowienie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania 1. uchyla zaskarżone postanowienie i utrzymane nim w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] maja 2017 r. nr [...]; 2. zasądza od Ministra Infrastruktury i Budownictwa solidarnie na rzecz skarżących E. M., H. K., J. W. i H. W. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Minister Infrastruktury i Budownictwa postanowieniem nr [...], z [...] lipca 2017 r., wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 § 1 k.p.a., po rozpatrzeniu zażalenia E. M. działającej w imieniu H. K., J. W. i H. W. na postanowienie Wojewody [...] z [...] maja 2017 r., znak: [...] odmawiające wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z [...] września 1972 r., nr [...] orzekającej o wywłaszczeniu za odszkodowaniem nieruchomości położonej w [...], oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni 968 m², utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Postanowienie zostało wydane w następującym stanie sprawy. Decyzją z [...] września 1972 r. nr [...] Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] Wydział Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej orzekło o wywłaszczeniu za odszkodowaniem nieruchomości położonej w [...], oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni 968 m², zapisanej w KW nr [...], stanowiącej własność spadkobierców A. S. i M. S.. Pismem z 4 listopada 2015 r., uzupełnionym pismem z 6 lipca 2016 r. E. M. wniosła o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z [...] września 1972 r. orzekającej o wywłaszczeniu za odszkodowaniem nieruchomości położonej w [...], oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni 968 m², wskazując jako podstawę wznowienia brak udziału w postępowaniu bez własnej winy A. S. oraz wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję tj. art. 145 § 1 pkt 4 i pkt 5 k.p.a. Postanowieniem z [...] maja 2017 r. Wojewoda [...] odmówił wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z [...] września 1972 r. Zażalenie na ww. postanowienie Wojewody [...] wniosła E. M.. Minister Infrastruktury i Budownictwa rozpatrując zażalenie wskazał, że w niniejszej sprawie wnioskodawczyni postępowania, jako przesłankę wznowienia podał między innymi art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Stosownie zaś do art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w ww. sprawie decyzję w pierwszej instancji w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania, a zgodnie z § 2 termin do złożenia podania o wznowienie z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Przyjmuje się, że w wypadku gdy wniosek o wznowienie postępowania opiera się na przesłance z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w pierwszej kolejności bada się zachowanie terminu do jego wniesienia. Analiza akt przedmiotowej sprawy wskazuje, iż już w dacie złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z [...] września 1972 r., a zatem w dniu [...] maja 2013 r. E. M. posiadała wiedzę o okoliczności stanowiącej podstawę jej wniosku o wznowienie postępowania, tj. braku udziału byłych właścicieli w postępowaniu wywłaszczeniowym bez własnej winy. Wniosek E. M. działającej w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik H. K., J. W. i H. W. o wznowienie postępowania, został złożony w dniu [...] listopada 2015 r. Powyższe oznacza, iż w kontrolowanej sprawie, organ wojewódzki słusznie stwierdził, że podana przez wnioskodawczynię data, w której dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, jest nieprawdziwa a zebrany w niniejszej sprawie materiał dowodowy bezspornie wskazuje, iż wniosek o wznowienie postępowania został złożony po upływie terminu określonego w art. 148 § 2 k.p.a. Jako kolejną przesłankę wznowienia wnioskodawczyni podała art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Minister wyjaśnił, że wznawia się postępowanie na ww. podstawie wtedy, gdy spełnione są kumulatywnie trzy przesłanki. Po pierwsze, ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody, istotne dla sprawy, są nowe. Przez pojęcie nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów należy rozumieć zarówno okoliczności lub dowody nowo odkryte, jak i po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Przy czym, błędna ocena stanu faktycznego pod względem prawnym nie stanowi podstawy wznowienia postępowania. Podstawę wznowienia może natomiast stanowić błędne ustalenie stanu faktycznego. Ponadto "nowe dowody" mogą stanowić podstawę wznowienia postępowania, o ile są dla sprawy istotne, a zatem muszą dotyczyć przedmiotu sprawy oraz mieć znaczenie prawne, mające więc w konsekwencji wpływ na zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych (por. wyrok NSA z dnia 25 czerwca 1985 r., sygn. akt I SA 198/85, wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 czerwca 2007 r., sygn. akt V SA/Wa 1027/06). Po drugie, istnienie "nowych okoliczności faktycznych", "nowych dowodów" w dniu wydania decyzji ostatecznej. Po trzecie, "nowe okoliczności faktyczne", "nowe dowody" nie były znane organowi, który wydał decyzję. Minister Infrastruktury i Budownictwa podzielił ustalenia Wojewody [...] wyrażone w zaskarżonym postanowieniu z [...] maja 2017 r., że termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zgodnie z treścią art. 148 § 1 k.p.a. został zachowany. Jak wskazała E. M. w czasie przesłuchania w dniu [...] kwietnia 2017 r., dokumenty stanowiące w jej ocenie nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję, a zatem stanowiące przesłankę wznowieniową, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., odnalazła pod koniec czerwca 2016 r., po otrzymaniu w dniu [...] czerwca 2016 r. decyzji Ministra Infrastruktury i Budownictwa. Niemniej jednak Minister uznał, że wskazane przez wnioskodawczynię porozumienie z [...] maja 1972 r., zawarte w [...] pomiędzy A. S. a Przedsiębiorstwem "[...]" w sprawie użytkowania parceli nr [...] o pow. 968 m², położonej przy ul [...], będącej własnością spadkobierców A. S., nie jest istotnym dla sprawy nowym dowodem, co oznacza, że nie zostały spełnione przesłanki wznowieniowe, o jakich mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Minister podkreślił, że decyzją z [...] września 1972 r. wywłaszczono za odszkodowaniem spadkobierców A. i M. małżonków S., natomiast ww. porozumienie z [...] maja 1972 r., nie przesądza o następstwie prawnym po zmarłych A. i M. małżonkach S., a zatem nie ma znaczenia prawnego i nie mogłoby wpłynąć na treść rozstrzygnięcia o wywłaszczeniu. Ponadto Minister uznał, że wnioskodawczyni nie przedstawiła żadnych dowodów na poparcie tezy, iż porozumienie z [...] maja 1972 r. nie było znane organowi wydającemu decyzję. Zatem brak jest podstaw do uznania, że dokument ten nie był znany organowi oraz że wyszedł na jaw po wydaniu decyzji. Powyższe oznacza, iż w kontrolowanej sprawie, organ wojewódzki słusznie stwierdził, że nie zostały spełnione wszystkie przesłanki art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., a zatem należało odmówić wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z [...] września 1972 r. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z [...] lipca 2017 r. wniosła E. M., H. K., J. W. i H. W.. Skarżący podnieśli, że przedmiotem wniosku o wznowienie postępowania była przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. sprecyzowana w pouczeniu decyzji Ministra Infrastruktury i Budownictwa z [...] października 2015 r., którą to decyzję doręczono 8 października 2015 r. Pomimo złożenia wniosku o wznowienie w dniu 4 listopada 2015 r., tj. w terminie nie przekraczającym 30 dni, organy odmówiły wznowienia postępowania we wskazanym trybie uznając, że o fakcie nieuczestniczenia byłych właścicieli w postępowaniu wywłaszczeniowym wiedzieliśmy już w chwili składania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z [...] września 1972 r. W ocenie skarżących termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania wywłaszczeniowego na podstawie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. został zachowany. Skarżący nie podzielili również oceny organów administracji przedstawionego dokumentu, tj. porozumienia z [...] maja 1972 r., jako dokumentu nieistotnego w sprawie. W ich ocenie dokument ten ma charakter istotnego dowodu w sprawie. Dowód ten nie był znany organowi, co spowodowało nieobecność A. S. podczas rozprawy wywłaszczeniowo-odszkodowawczej w dniu [...] czerwca 1972 r. z powodu braku zawiadomienia. Gdyby organ wywłaszczeniowy w dniu wydania decyzji posiadał ten dokument, wydałby decyzję na A. S. i jako podstawę decyzji wskazałby art. 6 ust. 4 zamiast art. 6 ust. 1 ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Minister Infrastruktury i Budownictwa w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wojewódzkie sądy administracyjne w oparciu m. in. o art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. uprawnione są do dokonywania kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oceny legalności zaskarżonych aktów sąd dokonuje poprzez ustalenie, czy podjęto je zgodnie z przepisami postępowania administracyjnego oraz czy prawidłowo zastosowano i zinterpretowano normy prawa materialnego. Należy nadto zauważyć, iż w myśl art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie zaś do treści art. 119 pkt 3 p.p.s.a, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Sąd, dokonując oceny legalności zaskarżonego postanowienia w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy doszedł do przekonania, że skarga jest zasadna. Postępowanie administracyjne, będące przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie, toczyło się w jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania, jakim jest wznowienie postępowania administracyjnego. Wznowienie postępowania jako instytucja procesowa, ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, która zakończona została decyzją ostateczną i w stosunku, do której zaistniała jedna ze wskazanych w art. 145 § 1, art. 145a § 1 i art. 145b § 1 k.p.a. okoliczności będących podstawami wznowienia postępowania. Wniosek o wznowienie postępowania dotyczył postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z [...] września 1972 r., nr [...] orzekającej o wywłaszczeniu za odszkodowaniem nieruchomości położonej w [...], oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni 968 m². Reguły związane z wszczęciem postępowania wznowieniowego oraz z wydawanymi w jego toku rozstrzygnięciami są szczegółowo uregulowane w Kodeksie postępowania administracyjnego. Wniesienie podania o wznowienie postępowania i termin do jego wniesienia uregulowane zostały w art. 148 § 1 i 2 k.p.a. Zgodnie z tym artykułem podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Natomiast termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Strona, żądając wznowienia postępowania, powinna wskazać przyczynę wznowienia, uzasadniając to na tyle precyzyjnie, aby organ miał możliwość podjęcia postanowienia na podstawie art. 149 § 1 k.p.a. W przedmiotowej sprawie z wnioskiem o wznowienie postępowania wystąpili skarżący. Wniosek w tym przedmiocie zawarli w piśmie z [...] listopada 2015 r. Skarżący domagali się wznowienia postępowania wywłaszczeniowego na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Podnieśli, że jedyna właścicielką wywłaszczonej nieruchomości w dniu wydania decyzji wywłaszczeniowej była A. S.. Przesłanka wznowienia postępowania została im wskazana w uzasadnieniu decyzji Ministra Infrastruktury i Budownictwa z [...] października 2015 r., którą otrzymali 8 października 2015 r. Z uzasadnienia tej decyzji dowiedzieli się, że decyzja wywłaszczeniowa była skierowana do R. S.. Wcześniej tego błędu nie kwestionowali, gdyż żaden organ nie udostępnił im decyzji wywłaszczeniowej, mimo ich wniosków o przesłanie kopii decyzji wywłaszczeniowej z dowodem jej skutecznego doręczenia i dokumentu potwierdzającego wypłatę odszkodowania A. S.. Z kolei pismem z 8 lipca 2016 r. (data wpływu do organu) skarżący rozszerzyli wniosek o wznowienie postępowania o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., wskazując na odnaleziony dokument z [...] maja 1972 r. zatytułowany Porozumienie. Zgodnie natomiast z art. 149 § 1 i § 3 k.p.a. wznowienie postępowania lub odmowa wznowienia następuje w drodze postanowienia. Postanowienie o wznowieniu stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (§ 2). Z powyżej powołanych przepisów k.p.a. wynika, że przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ administracji bada wyłącznie kwestie formalne dopuszczalności wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną, tj. czy wniosek o wznowienie opiera się na którejś z ustawowych przesłanek z art. 145, art. 145a lub 145b k.p.a., czy w świetle twierdzeń w nim zawartych został złożony przez podmiot uznający się za stronę postępowania oraz czy został wniesiony z zachowaniem terminów wymienionych w art. 148 k.p.a. Natomiast, jeśli w świetle twierdzeń wynikających już z samego wniosku o wznowienie wynika, że brak jest ustawowych podstaw do wznowienia, wniosek składa podmiot niebędący stroną albo termin do jego złożenia nie został zachowany organ wydaje postanowienie o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.). W przeciwnym wypadku musi wznowić postępowanie (art. 149 § 1 k.p.a.) i przeprowadzić je zarówno co do rzeczywistego istnienia przyczyn wznowienia, jak i pozostałych kwestii dotyczących dopuszczalności wznowienia, a także co do istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.). W tym miejscu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazuje na stanowisko prezentowane w doktrynie i orzecznictwie, które skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, że postępowanie w sprawie wznowienia postępowania jest nadzwyczajnym trybem postępowania, w toku którego można wyróżnić trzy stadia: 1) stadium wszczęcia postępowania, 2) stadium rozpoznania, 3) stadium rozstrzygnięcia. "Przedmiotem stadium wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania jest ustalenie dopuszczalności tego nadzwyczajnego trybu postępowania oraz spełnienie wymagań formalnych. Niedopuszczalność postępowania w sprawie wznowienia postępowania może wynikać zarówno z przyczyn przedmiotowych, jak i przyczyn podmiotowych. W stadium wstępnym niedopuszczalność z przyczyn podmiotowych jest wyprowadzana w przypadku, gdy jednostka wnosząca żądanie nie powołuje się na własny interes prawny, a na obiektywne naruszenie porządku prawnego. W stadium wszczęcia postępowania organ bada spełnienie wymogów formalnych podania, stosując przepisy o podaniach i konsekwencjach braków oraz bada zachowanie terminu do złożenia żądania wszczęcia postępowania ( art. 148 § 1 i 2 k.p.a.). Dokonane ustalenia w stadium wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania są podstawą do wydania: 1) postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie wznowienia postępowania; postanowienie to stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do podstaw wznowienia postępowania, a następnie w razie ustalenia wystąpienia jednej z podstaw, do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy rozstrzygniętej decyzją ostateczną; 2) decyzji (dziś: postanowienia) o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania, co ma podstawy w ustaleniu niedopuszczalności wznowienia postępowania lub uchybienia terminu do złożenia żądania wszczęcia postępowania." (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, A. Skoczylas, System prawa administracyjnego. Prawo procesowe administracyjne, t. 9, Warszawa 2010, s. 258-259). (vide: wyrok WSA we Wrocławiu z 7 stycznia 2016 r. II SA/Wr 605/15, publ: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). A zatem, biorąc pod uwagę powyższe, należy zauważyć, że samo wniesienie podania o wznowienie postępowania przez osobę nie wszczyna automatycznie postępowania. Podanie takie uruchamia jedynie fazę wstępną postępowania, której celem jest - jak wskazano wyżej - ustalenie przez organ, czy nie zachodzą przedmiotowe bądź podmiotowe przesłanki niedopuszczalności wznowienia oraz czy zachowany został wymóg terminowości złożenia wniosku. Po otrzymaniu wniosku organ jest zatem zobowiązany do zbadania kwestii formalnych, ale nie merytorycznych. To, czy przyczyny wznowienia wskazane przez stronę faktycznie wystąpiły jest dokonaniem oceny merytorycznej, a nie formalnej poprawności wniosku i taką kwestię organ administracji może rozważyć dopiero po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania. Orzekające w sprawie organy, odmówiły wznowienia postępowania, zainicjowanego wnioskiem złożonym w trybie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z [...] września 1972 r., z uwagi na przekroczenie terminu do jego złożenia określonego w art. 148 § 2 k.p.a. Z uzasadnienia postanowienia Wojewody [...] z [...] maja 2017 r. wynika, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy zaprzecza twierdzeniu wnioskodawców, że o fakcie nieuczestniczenia byłych właścicieli w postępowaniu zakończonym decyzją Prezydium dowiedzieli się z decyzji Ministra Infrastruktury i Budownictwa z [...] października 2015 r. odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej z [...] września 1972 r. Z wniosku zainteresowanych z [...] maja 2013 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z [...] września 1972 r. wynika, że jednym z argumentów przemawiających ich zdaniem za rażącym naruszeniem prawa przez Prezydium było nieuwzględnienie, że właścicielką działki [...] była A. S. primo voto S.. Do wniosku tego załączyli pismo Prezydenta Miasta [...] z [...] czerwca 1992 r., które zawierało informację o wywłaszczeniu działki [...]. Dokumenty te, w ocenie Wojewody [...], jednoznacznie potwierdzają, że informację o okoliczności stanowiącej w ocenie zainteresowanych podstawę wznowienia w tym zakresie posiadali już w trakcie składania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z [...] września 1972 r. - a więc dwa i pół roku przed złożeniem wniosku o wznowienie postępowania. Równie z w zaskarżonym postanowieniu Minister Infrastruktury i Budownictwa wskazał, że organ wojewódzki słusznie stwierdził, że podana przez wnioskodawczynię data, w której dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., jest nieprawdziwa a zebrany w niniejszej sprawie materiał dowodowy bezspornie wskazuje, iż wniosek o wznowienie postępowania został złożony po upływie terminu określonego w art. 148 § 2 k.p.a. Ponieważ organy rozstrzygając kwestię terminu złożenia wniosku o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. oparły się o materiał dowodowy, którego w aktach administracyjnych nadesłanych do sądu nie ma, a jest to stanowisko odmienne od twierdzenia skarżących zawartego we wniosku o wznowienie z [...] listopada 2015 r., to czyni to niemożliwym skontrolowanie przez sąd prawidłowości ustaleń i rozstrzygnięcia organów w tym zakresie. Z kolei odnosząc się do przesłanki wznowienia postępowania określonej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. , co do której wniosek o wznowienie postepowania wywłaszczeniowego został złożony w terminie, należy wyjaśnić, że podstawą odmowy wznowienia postępowania nie może być merytoryczna ocena przesłanki wznowienia postępowania, bowiem taka ocena może być dokonana dopiero na etapie postępowania właściwego i oceniona w decyzji wydanej po wznowieniu postępowania. (wyrok WSA w Olsztynie z 13 lutego 2014 r., II SA/Ol 1143/13, publ: LEX nr 1429648; wyrok WSA we Wrocławiu z 7 stycznia 2016 r. II SA/Wr 605/15, publ: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu, ocena merytoryczna przesłanki wznowienia postępowania to ocena zaistnienia przesłanki wznowieniowej. Pomimo tego, że organy uprawnione były do dokonania oceny, czy przesłanka wskazana przez skarżących istnieje dopiero po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania, Wojewoda [...] jak i Minister Infrastruktury i Budownictwa negatywnie ocenili wystąpienie przesłanki wznowieniowej w postaci dokumentu z [...] maja 1972 r. zatytułowanego Porozumienie przed wszczęciem postępowania. Należy wyraźnie stwierdzić, że wyłącznie wtedy, gdy w świetle twierdzeń wynikających już z samego wniosku o wznowienie wynika, że brak jest ustawowych podstaw do wznowienia, wniosek składa podmiot niebędący stroną albo termin do jego złożenia nie został zachowany, lub gdy strona nie wskazuje przesłanek lub nie wskazuje terminu, uniemożliwiając organowi jego wyliczenie - organ wydaje postanowienie o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.). W niniejszej sprawie, bez wydania postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie wznowienia na podstawie art. 149 § 1 k.p.a. i przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego co do przyczyn wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy, a do którego podstawę daje art. 149 § 2 k.p.a. - organy obu instancji przedwcześnie uznały, że porozumienie z dnia 22 maja 1972 r., zawarte w [...] pomiędzy A. S. a Przedsiębiorstwem "[...]" w sprawie użytkowania parceli nr [...] o pow. 968 m², położonej przy ul [...], będącej własnością spadkobierców A. S., nie jest istotnym dla sprawy nowym dowodem, co oznacza, że nie zostały spełnione przesłanki wznowieniowe, o jakich mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Przedwcześnie również organy uznały, że porozumienie to nie przesądza o następstwie prawnym po zmarłych A. i M. małżonkach S., a zatem nie ma znaczenia prawnego i nie mogłoby wpłynąć na treść rozstrzygnięcia o wywłaszczeniu oraz, że brak jest podstaw do uznania, że ten dokument nie był znany organowi i że wyszedł na jaw po wydaniu decyzji. A zatem bez wszczęcia postępowania wznowieniowego, organy przeprowadziły merytoryczne postępowanie wyjaśniające co do przyczyn wznowienia. Organy, rozpoznając sprawę ponownie wezmą pod uwagę ww. wskazania Sądu. W tym stanie rzeczy, Sąd uznał, że postanowienia obu instancji naruszają przepisy postępowania administracyjnego, a to obliguje do ich uchylenia. Stąd opierając się na art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 135 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 ww. ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło