IV SA/Wa 2211/06

WyrokWSA w Warszawie2007-02-19

Skład orzekający: Grzegorz Czerwiński, Anna Szymańska, Agnieszka Wójcik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy potwierdzenie pobytu w lokalu przez jednego ze współwłaścicieli, bez zgody większości współwłaścicieli lub upoważnienia sądowego, jest wystarczające do dokonania czynności materialno-technicznej zameldowania?
Ratio decidendi
Potwierdzenie pobytu w lokalu jest czynnością zwykłego zarządu rzeczą wspólną, do której zgodnie z art. 201 Kodeksu cywilnego wymagana jest zgoda większości współwłaścicieli. W przypadku braku takiej zgody lub upoważnienia sądowego, zameldowanie nie może nastąpić w drodze czynności materialno-technicznej, a jedynie w drodze decyzji administracyjnej po przeprowadzeniu postępowania.
Stan faktyczny
A. Z. złożył wniosek o uchylenie czynności materialno-technicznej zameldowania G. N., argumentując, że jako współwłaściciel lokalu nie wyraził na to zgody, a tytuł prawny do lokalu posiada wraz z D. Z. po uprawomocnieniu się wyroku rozwodowego. Organy administracji odmówiły uchylenia zameldowania, uznając, że potwierdzenie pobytu przez jednego ze współwłaścicieli nie jest czynnością przekraczającą zwykły zarząd i nie wymaga zgody wszystkich współwłaścicieli. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Wójta, wskazując, że ewidencja ludności rejestruje stan faktyczny, a nie prawny. A. Z. złożył skargę do WSA, podtrzymując swoje stanowisko.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji (Wójta Gminy J.).

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), Sędziowie sędzia WSA Anna Szymańska, asesor WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant Katarzyna Tomiło, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2007 roku sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji; Pismem z dnia 19 maja 2006 roku A. Z. wystąpił z wnioskiem o uchylenie czynności materialno - technicznej zameldowania G. N. z lokalu nr [...] we wsi A. Gmina J. W uzasadnieniu wniosku stwierdził, że przy zameldowaniu na pobyt stały lub czasowy trwający ponad dwa miesiące należy przedstawić potwierdzenie dokonane przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu oraz dokument potwierdzający tytuł prawny do lokalu. Zdaniem wnioskodawcy nie można uznać za skuteczne potwierdzenia pobytu G.N. lokalu Nr [...] we wsi A., gdyż tytuł prawny do tego lokalu posiada zarówno D. Z. jak i J. Z. Lokal od chwili uprawomocnienia się wyroku rozwodowego stanowi przedmiot współwłasności D. Z. i J. Z. Tym samym D. Z. nie miała legitymacji do dokonania czynności zameldowania G. N. Decyzją z dnia [...] lipca 2006 roku, Nr [...] Wójt Gminy J. odmówił uchylenia zameldowania G. M. N. na pobyt czasowy w lokalu [...] w miejscowości A. Gmina J.. W uzasadnieniu decyzji Wójt Gminy stwierdził, że dokonanie potwierdzenia pobytu przez jednego ze współwłaścicieli nie zalicza się do czynności zarządu rzeczą wspólną. Jest to czynność związana z faktem posiadania prawa do nieruchomości. Potwierdzenie pobytu jest jedynie stwierdzeniem stanu faktycznego, czy dana osoba przebywa pod wskazanym adresem, a nie złożeniem oświadczenia woli względem praw do nieruchomości. Zatem do potwierdzenia pobytu osoby meldującej się nie jest konieczne składanie podpisu na druku zgłoszenia przez wszystkich współwłaścicieli. Na drukach meldunkowych złożonych przez G. M. N. w dniach 11 lutego 2005 roku i 13 lutego 2006 roku potwierdzony jest fakt jego przebywania pod adresem wskazanym przez współwłaścicielkę budynku D. Z. Jednocześnie oświadczenie złożone przez G. M. N. w dniu 14 lipca 2006 roku potwierdza fakt ciągłego zamieszkiwania od dnia 06 lutego 2005 roku w przedmiotowym lokalu. Od powyższej decyzji odwołanie złożył A. Z. podnosząc zarzut, iż decyzja o zameldowaniu wydana została bez jego zgody jako współwłaściciela i użytkownika budynku. Zdaniem odwołującego się Wójt błędnie uznał, iż jego zgoda nie jest wymagana, ponieważ przebywanie G. N. w wymienionym domu daje się pogodzić ze współposiadaniem i korzystaniem z domu. Stwierdził, że jako współwłaściciel nieruchomości nie wyraża zgody na zameldowanie M. G. N. Stwierdził także, iż M. G. N. dostał się do budynku w wyniku włamania. Decyzją z dnia [...] września 2006 roku, Nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy J. z dnia [...] lipca 2006 roku. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda [...] stwierdził, że ewidencja ludności służy zbieraniu informacji o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego a nie prawnego. Z powyższego względu przedmiotem oceny przy rozpatrywaniu sprawy jest wyłącznie prawidłowość czynności materialno - technicznej zameldowania, natomiast ocena badanej czynności z punktu widzenia jej legalności, tj. pod kątem uprawnień osoby do pobytu w lokalu pozostawałaby w sprzeczności z przesłanką określoną w art. 10 ust. 1 Ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. G. N. zamieszkał w spornej nieruchomości za wiedzą i zgodą współwłaścicielki D. Z., a zatem zarzut, iż przebywa on w niej nielegalnie nie jest trafny. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył A. Z. podnosząc zarzut, iż decyzja Wojewody zapadła bez rozważenia znaczenia prawnego podanych przez niego argumentów. Jeżeli bowiem decyzja Wojewody [...] jest zgodna z prawem, to oznacza, że prawo dopuszcza legalizację pobytu G. M. N. w jego domu, po usunięciu skarżącego z tego domu przemocą. Tymczasem prawo nie dopuszcza takich sytuacji. Zameldowanie G. M. N. mogło nastąpić tylko dlatego, że przedtem popełniono wobec skarżącego przestępstwo użycia przemocy. Zdaniem skarżącego nie można uznać za prawnie skuteczne potwierdzenia pobytu G. N. w lokalu [...] we wsi A. przez D. Z., ponieważ tytuł prawny do tego lokalu posiada zarówna D. Z., jak i skarżący. Lokal ten stanowi od chwili uprawomocnienia się wyroku rozwodowego, przedmiot współwłasności. D. Z. nie miała zatem wyłącznej legitymacji do dokonania tych czynności, ponieważ nie zostały one uzgodnione z drugim współwłaścicielem. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonej decyzji z prawem materialnym i procesowym. Zaskarżona decyzja zdaniem Sądu zapadła z naruszeniem art. 9 ust. 2a ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 roku Nr 139, poz. 993 - tekst jednolity ze zmianami). Zgodnie z treścią tego przepisu potwierdzenie pobytu w lokalu osoby zgłaszającej pobyt stały lub czasowy powinno być, dokonane przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu. Nie można zgodzić się z poglądem organów administracji, iż w wypadku, gdy lokal jest przedmiotem współwłasności, wystarczającym jest potwierdzenie dokonane przez jednego współwłaściciela. W sytuacji, gdy nieruchomość jest własnością jednej osoby, osoba ta może samodzielnie dokonywać wszelkich czynności faktycznych i prawnych związanych z tą nieruchomością. Jeśli nieruchomość jest przedmiotem współwłasności zasady podejmowania czynności faktycznych i prawnych związanych z taką nieruchomością określone zostały w art. 199 kc (czynności przekraczające zwykły zarząd) oraz w art. 201 kc (czynności zwykłego zarządu). Potwierdzenie pobytu danej osoby w określonym lokalu zdaniem Sądu jest czynnością zwykłego zarządu związanego z nieruchomością. Zgodnie z treścią art. 201 kc do czynności zwykłego zarządu rzeczą wspólną potrzebna jest zgoda większości współwłaścicieli. W wypadku braku takiej zgody każdy ze współwłaścicieli może żądać upoważnienia sądowego do dokonania czynności. W sytuacji, gdy czynności potwierdzania pobytu dokonuje współwłaściciel, który nie posiada większości udziałów we współwłasności lub upoważnienia sądowego do dokonania czynności, nie jest dopuszczalne dokonanie zameldowania w drodze czynności materialno - technicznej. W takiej sytuacji organy administracji mogą dokonać zameldowania tylko poprzez wydanie decyzji administracyjnej, po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego na wniosek osoby, która chce uzyskać meldunek. Wówczas w postępowaniu tym ustalany jest fakt pobytu wnioskodawcy pod określonym adresem. Odnośnie podnoszonego przez skarżącego zarzutu, iż G. M. N. włamał się do budynku, którego skarżący jest współwłaścicielem i przebywa tam nielegalnie stwierdzić należy, iż są to twierdzenia bezpodstawne. W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego brak jest jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, iż G. M. N. nielegalnie dostał się do budynku, w którym aktualnie przebywa. Nie ma również znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczność, czy skarżący wyraża zgodę na pobyt G. M. N. w budynku, którego jest współwłaścicielem. Jest to zagadnienie o charakterze cywilnym i może być rozstrzygnięte wyłącznie przez sąd powszechny. Nie ma także znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy twierdzenie skarżącego, iż został on przemocą usunięty z budynku, którego jest współwłaścicielem. Przywrócenie naruszonego posiadania jest zagadnieniem o charakterze cywilnym rozstrzyganym przez sąd powszechny i nie jest brane pod uwagę przy ocenie prawidłowości dokonania przez organy administracji czynności materialno - technicznej. Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit a Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2000 roku Nr 153 poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło