IV SA/Wa 2212/13
PostanowienieWSA w Warszawie2013-11-20
Skład orzekający: Monika Stępkowska-Bigiej
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba ubiegająca się o status uchodźcy, której rodzina utrzymuje się z niskiego dochodu i świadczeń, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wnioskodawca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Sytuacja materialna sześcioosobowej rodziny, utrzymującej się z dochodu z pracy w wysokości ok. 1000 zł brutto i świadczeń w wysokości 1750 zł, przy wysokich wydatkach na utrzymanie, wskazuje na brak możliwości poniesienia kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika. Odmowa przyznania prawa pomocy mogłaby naruszyć prawo do sądu.Stan faktyczny
M. I., reprezentowany przez przedstawiciela ustawowego N. I., złożył skargę na decyzję Rady do Spraw Uchodźców odmawiającą nadania statusu uchodźcy. Wraz ze skargą złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Uzasadnienie wniosku wskazywało na trudną sytuację materialną rodziny, składającej się z sześciu osób, utrzymującej się z niskiego dochodu i świadczeń, przy wysokich wydatkach na utrzymanie.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zwolnić M. I. od kosztów sądowych oraz ustanowić dla niego adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Monika Stępkowska-Bigiej po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. I. reprezentowanego przez przedstawiciela ustawowego N. I. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. I. reprezentowanego przez przedstawiciela ustawowego N. I. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy postanawia: 1) zwolnić M. I. reprezentowanego przez przedstawiciela ustawowego N. I. od kosztów sądowych, 2) ustanowić dla M. I. reprezentowanego przez przedstawiciela ustawowego N. I. adwokata.
M. I. reprezentowany przez przedstawiciela ustawowego N. I. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] lipca 2013 r. w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy. Wraz ze skargą do Sądu wpłynął wniosek sporządzony na urzędowym formularzu PPF, z którego wynika, że skarżący domaga się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku przedstawiciel ustawowy wnioskodawcy matka N. I. podała, że jej mężowi udzielono ochrony uzupełniającej, pracuje i z tytułu pracy uzyskuje dochód w wysokości 1000 zł brutto. Rodzina składa się z sześciu osób (ojciec, matka i czworo małoletnich dzieci). Matka i dzieci otrzymują świadczenie pieniężne na pokrycie kosztów utrzymania na terytorium RP w łącznej wysokości 1750 zł. Jako wydatki na utrzymanie wskazano: czynsz 1100 zł, opłata za wodę i odprowadzenia ścieków 170-180 zł, opłata za energię elektryczną 280-350 co dwa miesiące, gaz 90-100 zł, zakup wyżywienia dla sześcioosobowej rodziny 1000-1300 zł, odzież, obuwie ok. 300 zł, środki czystości ok. 100 zł, wydatki szkolne ok. 20-100 zł . Do wniosku dołączono wyciąg z rachunku bankowego z okresu od 1 maja 2013 r. do 26 sierpnia 2013 r. (saldo początkowe "-3,47 zł", saldo końcowe "-9,63 zł")
Rozpoznając wniosek należy stwierdzić, że zasługuje on na uwzględnienie.
Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest, stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) ponoszenie przez stronę kosztów sądowych związanych ze swym udziałem w sprawie. Tak więc podmiot wnoszący skargę do sądu administracyjnego powinien partycypować w kosztach związanych z prowadzeniem postępowania. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest przyznawana osobom charakteryzującym się trudną sytuacją materialną. Do osób tych zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko podstawowe potrzeby.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 cytowanej powyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Oceniając sytuację materialną wnioskodawcy oraz jego rodziny wzięto pod uwagę, że nie posiadają oni zasobów pieniężnych, majątku. Sześcioosobowa rodzina skarżącego utrzymuje się z dochodu z tytułu umowy o pracę ok. 1000 zł brutto i świadczeń otrzymywanych w procedurze uchodźczej – 1750 zł. Z oświadczenia o wydatkach miesięcznych wynika, że cały dochód przeznaczany jest na utrzymanie konieczne. W tej sytuacji uzasadnione jest przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym, gdyż nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych (na obecnym etapie postępowania jest to wpis od skargi w wysokości 300 zł) oraz kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika (nie mniej niż 240 zł). W tym stanie rzeczy nieudzielanie skarżącemu prawa pomocy mogłoby wiązać się z pozbawieniem go prawa do sądu.
Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło