IV SA/Wa 2215/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Joanna Dziedzic-Bukowska po rozpoznaniu w dniu 2 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku W. Z. i C. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. Z. i C. Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: - odmówić W. Z. i C. Z. przyznania prawa pomocy. Małżeństwo W. Z. i C. Z. (dalej "skarżący", "wnioskodawcy") zwrócili się o przyznanie im prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Z nadesłanych w dniu 24 października 2013 r. formularzy PPF wynika, że skarżący prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Na ich utrzymaniu pozostaje dwóch pełnoletnich synów. Źródłem dochodów rodziny wnioskodawców jest wynagrodzenie skarżącego z tytułu umowy o pracę w wysokości 1.700 zł brutto miesięcznie. Skarżąca jest natomiast osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Wnioskodawcy są współwłaścicielami domu o pow. 100 m2, poza tym nie posiadają żadnego innego majątku oraz wartościowych przedmiotów. Ponieważ oświadczenia skarżących z dnia 24 października 2013 r. były niewystarczające do oceny ich rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, pismami z dnia 7 listopada 2013 r. wezwano wnioskodawców do złożenia w terminie 14 dni dokumentów źródłowych oraz dodatkowych oświadczeń, potwierdzających ich stan majątkowy i dochody, to jest do nadesłania: a) wyciągów z posiadanych przez skarżących oraz ich pełnoletnich synów rachunków bankowych, w tym kont dewizowych i lokat terminowych z okresu ostatnich 3 miesięcy, b) oświadczenia o wysokości wydatków ponoszonych w gospodarstwie domowym ze wskazaniem źródeł tych wydatków oraz ich miesięcznej wysokości, c) kserokopii zeznań podatkowych skarżących oraz ich pełnoletnich synów za 2012 rok, d) zaświadczenia z właściwego urzędu pracy potwierdzającego status skarżącej jako osoby bezrobotnej, e) zaświadczenia pracodawcy o wysokości wynagrodzenia C. Z. z tytułu umowy o pracę, f) oświadczenia o wysokości dochodów uzyskiwanych przez L. Z. i A. Z., ewentualnie zaświadczeń z właściwego urzędu pracy potwierdzających ich status jako osób bezrobotnych. Wezwanie do uzupełnienia przez skarżących braków wniosku o przyznanie prawa pomocy zostało doręczone C. Z. w dniu 14 listopada 2013 r. (k. 65 i 66 akt sądowych). Termin do wykonania wezwania Sądu upłynął zatem w dniu 28 listopada 2013 r. Skarżący w zakreślonym terminie nie nadesłali do akt sprawy wymienionych w wezwaniu z dnia 14 listopada 2013 dokumentów, nie złożyli również żadnych oświadczeń w tym zakresie. Rozpatrując wniosek stwierdzono, co następuje: W postępowaniu z wniosku o przyznanie prawa pomocy nie zostały wyjaśnione podstawowe okoliczności dotyczące rzeczywistego stanu majątkowego skarżących i ich możliwości płatniczych. Informacje, do których udzielenia zobowiązano wnioskodawców, a które nadal pozostały niewyjaśnione miały istotny wpływ na merytoryczne rozpoznanie złożonych przez nich wniosków o zwolnienie od kosztów sądowych, rzutując przede wszystkim na prawidłową ocenę ich sytuacji materialno – bytowej. Okoliczności te nie mogą stanowić domniemania ze strony zarówno referendarza sądowego jak i Sądu, zwłaszcza gdy mają stanowić podstawę udzielenia pomocy finansowej ze środków publicznych. Rodzi to obowiązek wszechstronnego ich wyjaśnienia, zwłaszcza gdy informacje udzielone przez osobę wnioskującą o przyznanie prawa pomocy okazują się niewystarczające dla dokonania tej oceny. W niniejszej sprawie skarżący wnioskowali o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienie od kosztów sądowych. Warunkiem przyznania prawa pomocy w powyżej wskazanym zakresie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. jest wykazanie braku możliwości poniesienia przez skarżącą pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Nieudzielanie wymaganych informacji powoduje, iż brak jest możliwości ustalenia, czy skarżący spełniają tę przesłankę. Prawo pomocy ma charakter wyjątkowy, z czym związany jest ścisły rygoryzm. Jeżeli strona pomimo nie budzącej wątpliwości treści wezwania nie stosuje się do niego i nie udziela wymaganych informacji – do czego ma oczywiście prawo, musi się przez to liczyć z negatywnymi dla siebie konsekwencjami z tego tytułu. Powyższe stanowisko jest również prezentowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. W postanowieniu z 27 lipca 2011 r. o sygn. akt II OZ 650/11 podkreślono, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że niedopełnienie w całości lub w części obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia oraz dokumentacji dotyczącej jej sytuacji materialnej uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Przywołać warto również stanowisko wyrażone w postanowieniu z 5 listopada 2010 r. o sygn. akt II GZ 318/10, w uzasadnieniu którego Sąd stwierdził, iż czynności określone w art. 255 P.p.s.a. podejmowane są po to, aby umożliwić stronie należyte uzasadnienie i udokumentowanie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Strona wezwana do uzupełnienia oświadczenia winna z należytą starannością wypełnić treść sądowego wezwania. To w jej interesie leży bowiem przedstawienie informacji służących uzyskaniu prawa pomocy (orzeczenia dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak wskazano powyżej, referendarz sądowy uznał zawarte w urzędowych formularzach PPF z dnia 24 października 2013 r. oświadczenia skarżących za niewystarczające dla dokonania oceny ich rzeczywistego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych. Przedłożenie przez wnioskodawców żądanych dokumentów i oświadczeń pozwoliłoby nie tylko na weryfikację dochodów wskazanych przez nich w rubryce 10 formularza PPF ale także potwierdziłoby ewentualną, trudną sytuację materialną, w jakiej skarżący i ich rodzina się znajdują. Ustaleniu relacji miesięcznych wpływów do budżetu domowego do wysokości ich niezbędnych obciążeń służyło zobowiązanie skarżących do nadesłania wyciągów z rachunków bankowych, a także oświadczeń dotyczących wydatków ponoszonych na bieżące utrzymanie. W celu potwierdzenia rzeczywistych dochodów skarżący zostali wezwani do nadesłania zeznań podatkowych za 2012 r. Wnioskodawcy na skierowane do nich wezwania nie udzieliła odpowiedzi. Stwierdzić zatem należy, iż nie przedstawili oni istotnych dla oceny wniosku dokumentów, wobec czego nie było możliwe dokonanie porównania wysokości obciążeń finansowych z jakimi winni się liczyć w postępowaniu sądowym z ich rzeczywistymi możliwościami płatniczymi. Okoliczności te powodują ostatecznie, iż brak jest podstaw aby przyjąć, że wnioskodawcy uprawdopodobnili, że spełniają ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. Konkludując należy stwierdzić, że nie nadsyłając wymienionych wyżej dokumentów źródłowych i oświadczeń, skarżący odstąpili od wykazania przesłanek przyznania prawa pomocy osobie fizycznej, w sposób określony w wezwaniach z dnia 7 listopada 2013 r. Tym samym uniemożliwili dokonanie oceny ich rzeczywistych możliwości płatniczych, co wyklucza pozytywne rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania mu prawa pomocy. W tej sytuacji, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.