IV SA/Wa 2217/15

PostanowienieWSA w Warszawie2017-02-16

Skład orzekający: Anna Szymańska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy możliwe jest uwzględnienie ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy, jeśli poprzedni wniosek został prawomocnie oddalony, a strona nie przedstawiła nowych okoliczności uzasadniających zmianę postanowienia?
Ratio decidendi
Ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy, złożony po prawomocnym oddaleniu poprzedniego wniosku, traktowany jest jako wniosek o zmianę prawomocnego postanowienia w trybie art. 165 P.p.s.a. Zmiana taka jest możliwa jedynie w przypadku istotnej zmiany okoliczności faktycznych lub prawnych. Jeśli strona nie przedstawiła nowych, znaczących okoliczności lub nie odpowiedziała na wezwanie do uzupełnienia dokumentacji, sąd odmawia zmiany postanowienia.
Stan faktyczny
Skarżąca H. O. złożyła ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów i ustanowienie radcy prawnego), po tym jak jej poprzedni wniosek został prawomocnie oddalony przez WSA i NSA. Wnioskodawczyni przedstawiła analogiczne okoliczności dotyczące swojej trudnej sytuacji materialnej, jak w poprzednim wniosku, i nie odpowiedziała na wezwanie sądu do nadesłania dodatkowych dokumentów. Sąd rozpoznał wniosek jako próbę zmiany prawomocnego postanowienia.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 lutego 2016 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 16 lutego 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: sędzia WSA Anna Szymańska po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. O. o zmianę postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 lutego 2016 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi H. O., G. S., S. S., L. S., J. D., K.S., L. S. i B. G. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] maja 2015 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić zmiany postanowienia z dnia 16 lutego 2016 r. Skarżąca H. O. wniosła o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego (k. 53-56). Podała, że w gospodarstwie domowym pozostaje z mężem. Oświadczyła, że nigdy nie pracowała zawodowo, będąc na utrzymaniu rodziny. Pozbawienie prawa do pracy miało wynikać z posiadania gospodarstwa rolnego jedynie "na papierze" (faktycznie bezprawnie została z niego wywłaszczona). Wskazała, że jest w podeszłym wieku (73 lata). Jako dochód gospodarstwa domowego wykazała emeryturę męża w wysokości 2769,19 zł miesięcznie. Wymieniła następujące zobowiązania i wydatki: pożyczka na rzecz syna (1150 zł miesięcznie), koszty mieszkaniowe (6000 zł - zakup węgla, 500 zł - zakup drewna, około 200 zł - światło, woda i ścieki), leki (360 zł), telefon (60 zł), wywóz śmieci (28 zł), utrzymanie pojazdu (350 zł). Postanowieniem z 16 lutego 2016 r. Sąd odmówił przyznania Skarżącej H. O. prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego (k. 95). Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na powyższe postanowienie (k. 109). Skarżąca H. O. ponownie wniosła o przyznanie jej prawa pomocy w tożsamym zakresie (k. 140-141). Podała, że w gospodarstwie domowym pozostaje z mężem. Oświadczyła, że nigdy nie pracowała zawodowo, będąc na utrzymaniu rodziny. Pozbawienie prawa do pracy miało wynikać z posiadania gospodarstwa rolnego jedynie "na papierze" (faktycznie bezprawnie została z niego wywłaszczona). Wskazała, że jest w podeszłym wieku (73 lata). Jako dochód gospodarstwa domowego wykazała emeryturę męża w wysokości 2769,19 zł miesięcznie. Wymieniła następujące zobowiązania i wydatki: pożyczka (1150 zł miesięcznie), koszty mieszkaniowe (1000 zł), leki (150 zł) i przedmioty codziennego użytku (200 zł). Pismem z 25 października 2016 r. (k. 154) wezwano Wnioskodawczynię do nadesłania w terminie siedmiu dni dodatkowych dokumentów. Wezwanie zostało doręczone Wnioskodawczyni 14 listopada 2016 r. (k. 155), a termin do jego wykonania bezskutecznie upłynął 21 listopada 2016 r. (poniedziałek). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. W sytuacji złożenia ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy, po prawomocnym rozpoznaniu wniosku poprzedniego, został on przez Sąd potraktowany jako wniosek o zmianę prawomocnego postanowienia z 16 lutego 2016 r. w trybie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Stosownie do powyższego przepisu postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Przez zmianę okoliczności sprawy należy rozumieć zmianę okoliczności faktycznych, jakie Sąd przyjął za przesłankę rozstrzygnięcia, jak i zmianę okoliczności prawnych, które uzasadniałyby wydanie postanowienia odmiennej treści niż to, które zostało wcześniej wydane. Jako że uwarunkowania prawne nie uległy zmianie, podstawą do zmiany postanowienia z 16 lutego 2016 r. mogła być jedynie istotna (uzasadniająca przyznanie prawa pomocy) zmiana okoliczności faktycznych związanych z sytuacją materialną Wnioskodawczyni. Złożenie przez stronę kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy nie obliguje Sądu do ponownej oceny sytuacji materialnej Wnioskującego w kontekście przesłanek z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., lecz na porównaniu sytuacji przedstawionej w dwóch wnioskach, a następnie oceny, czy nastąpiła zmiana okoliczności, a jeśli tak, czy jest ona istotna (czy uzasadnia zmianę prawomocnego rozstrzygnięcia w sprawie). W związku z tym, jeżeli podmiot ubiegający się ponownie o przyznanie prawa pomocy nie wskaże jakichkolwiek nowych okoliczności, bądź też podane przez niego fakty nie będą na tyle znaczące, aby mogły doprowadzić do odmiennych od dotychczasowych ocen, zmiana postanowienia w trybie art. 165 P.p.s.a. nie będzie możliwa. Wnioskodawczyni w ponownym wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazała analogiczne okoliczności faktyczne związane ze swą sytuacją materialną, jak w poprzednim wniosku i nie odpowiedziała na wezwanie do nadesłania dodatkowych dokumentów, które uzasadniałyby zmianę postanowienia z 16 lutego 2016 r. W związku z tym nie ma podstaw do zmiany postanowienia z 16 lutego 2016 r. o odmowie przyznania prawa pomocy. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 165 P.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło