IV SA/Wa 2217/17
WyrokWSA w Warszawie2018-01-12
Skład orzekający: Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Jarosław Łuczaj, Grzegorz Rząsa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postępowanie administracyjne w sprawie usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania może zostać umorzone, jeśli stwierdzone odpady są zmieszane z glebą, ich ilość nie jest znacząca, a ustawa o odpadach nie ma zastosowania do gruntu w pierwotnym położeniu?Ratio decidendi
Postępowanie administracyjne w sprawie usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania podlega umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 kpa, gdy stwierdzone odpady są zmieszane z glebą, ich ilość nie jest znacząca, a ustawa o odpadach nie ma zastosowania do gruntu w pierwotnym położeniu (w tym niewydobytej zanieczyszczonej gleby). W takiej sytuacji postępowanie staje się bezprzedmiotowe, ponieważ nie można mówić o składowaniu lub magazynowaniu odpadów w rozumieniu przepisów ustawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K. C. i W. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie usunięcia odpadów z działki skarżących. W toku postępowania stwierdzono obecność w gruncie elementów gruzu, ceramiki, metalu i tworzyw sztucznych, które zostały zakwalifikowane jako odpady budowlane. Jednakże, organy uznały, że odpady te są zmieszane z glebą, ich ilość nie jest znacząca, a ustawa o odpadach nie ma zastosowania do gruntu w pierwotnym położeniu, co skutkowało bezprzedmiotowością postępowania. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów postępowania, w tym nieprzeprowadzenie należytego postępowania dowodowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie sędzia WSA Jarosław Łuczaj (spr.), sędzia WSA Grzegorz Rząsa, Protokolant st. sekr. sąd. Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi K. C. i W. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie usunięcia odpadów oddala skargę
Decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...], wydaną na skutek odwołania K. M. i W. C. od decyzji Burmistrza Gminy K. z dnia [...] sierpnia 2016r., znak: [...], umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, na działce nr ewid. [...] obręb [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie sprawy:
Postępowanie administracyjne zostało wszczęte z urzędu w związku z pismem z dnia [...] sierpnia 2015 r. K. M. i W. C., reprezentowanych przez adwokata, w sprawie usunięcia odpadów pozostawionych na działce nr ew. [...] obręb [...] po zakończeniu budowy osiedla [...] w K. Ostatecznie w dniu [...] października 2015 r. przeprowadzono oględziny i wykonano dokumentację fotograficzną, która stanowi załącznik do protokołu. Podczas oględzin przy udziale stron postępowania administracyjnego stwierdzono, że przed budynkiem mieszkalnym, od strony lasu, znajduje się zagospodarowany ogródek z trawnikiem, na którym zostały zamontowane elementy placu zabawy. Trawnik jest w dobrej kondycji, charakteryzuje się jednolitością i gładkością oraz właściwą pielęgnacją. Na obrzeżach trawnika rosną drzewa i krzewy ozdobne. Ogródek stanowi miejsce wypoczynku i rekreacji właścicieli nieruchomości. Podczas oględzin nie stwierdzono składowania lub magazynowania odpadów na powierzchni terenu ogródka oraz w innych miejscach na działce nr ew. [...]. Po złożeniu przez W. C. oświadczenia do protokołu o zaleganiu odpadów w gruncie, wykonano siedem odkrywek celem określenia ilości i rodzaju odpadów na podstawie Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. z 2014 r. poz. 1923). Wykonano odkrywki o wymiarach 0,20 m x 0,20 m i głębokości 0,30 m w miejscach wskazanych przez W. C. Wykopano przedmioty kwalifikowane jako odpady: grupy 17 - odpady materiałów i elementów budowlanych oraz infrastruktury drogowej (np. włączając glebę i ziemię z terenów zanieczyszczonych), podgrupy 17 01 - odpady materiałów i elementów budowlanych oraz infrastruktury drogowej (np. beton, cegły, płyty, ceramika), 17 02 - odpady z drewna, szkła i tworzyw sztucznych i 17 04 - odpady i złomy metaliczne oraz stopów metali. W pierwszej odkrywce przy chodniku, od strony budynku, wykopano dwa elementy gruzu betonowego o długości około 0,15 m i 0,08 m - kod rodzaju odpadu 17 01 01. Z trzech odkrywek przy tarasie wykopano łącznie dziesięć elementów gruzu betonowego o długości od 0,15 m do 0,05 m - kod odpadu 17 01 01 oraz cztery elementy gruzu ceglanego o długości od 0,02 m do 0,05 m - kod odpadu 17 01 02, a także dwa elementy odpadów materiałów ceramicznych o długości 0,07 m i 0,04 m - kod odpadu 17 01 03. W następnych odkrywkach wykopano pręt metalowy o długości około 0,20 m - kod odpadu 17 04 05 i folię PCV o powierzchni około 0,02 m2 - kod odpadu 17 02 03. Podczas oględzin pokazano również płytę betonową o wymiarach zewnętrznych 190 cm x 87 cm - kod odpadu 17 01 01. Pełnomocnik [...] Sp. z o.o. oświadczył do protokołu, że poinformował współwłaścicieli działki o zamiarze usunięcia płyty betonowej, która stanowiła fundament budowli i przy zakupie działki nie została uwidoczniona. W trakcie oględzin nie wykonano pomiarów objętości odpadów, gdyż nadal znajdowały się w gruncie.
W dniu [...] listopada 2015 r. wpłynęł do urzędu wniosek K. M. i W. C. o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z ich przesłuchania wnioskodawców na wszelkie okoliczności podniesione w uzasadnieniu tego wniosku, w szczególności na okoliczność budowy i przebiegu budowy osiedla [...] przez [...] Sp. z o.o.. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2015 r., na podstawie art. 78 § 1 i 2 kpa, Burmistrz Gminy K. odmówił uwzględnienia tego żądania, ponieważ zebrany materiał dowodowy oraz przeprowadzone oględziny pozwalały na ustalenie stanu faktycznego i wyjaśnienie sprawy.
Pismem z dnia [...] grudnia 2015 r. zawiadomiono strony o zakończeniu postępowania administracyjnego i poinformowano o możliwości zapoznania się z dokumentacją sprawy i wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W dniu [...] stycznia 2016 r. pełnomocnik K. M. i W. C. wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka na okoliczność pozostawienia odpadów w postaci przede wszystkim gruzu w gruncie ogródka przynależnego do lokalu wnioskodawców i nieusunięcia odpadów przez ich posiadacza oraz dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii technicznej z dnia [...] października 2015 r., sporządzonej przez biegłego sądowego Sądu Okręgowego w W. na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w P. z dnia [...] sierpnia 2015 r. w sprawie o sygn. akt [...].
W kolejnym piśmie strona wnosiła o zmianę postanowień z [...] listopada 2015 r. i z [...] lutego 2016 r., o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z oględzin dokumentu, tj. umowy między [...] Sp. z o.o. w W., a generalnym wykonawcą prac budowlanych na osiedlu, o dopuszczenie dowodu z ewidencji odpadów prowadzonej przez [...] Sp. z. o.o. w K. na podstawie decyzji Starosty P., pozwolenia na budowę nr [...] z dnia [...] listopada 2007 r., o przesłuchanie świadków, w tym pracownika działu technicznego i kierownika projektu z [...] Sp. z o.o. oraz inspektora nadzoru i kierownika budowy, o wystąpienie do [...] Sp. z o.o. o udzielenie informacji odnośnie rodzaju odpadów pozostawionych na działce i sposobie usunięcia odpadów oraz udzielenie odpowiedzi w sprawie wymiany gruntu na działce lub usunięcia odpadów.
Na podstawie pisma z dnia [...] czerwca 2016 r. została przeprowadzona rozprawa administracyjna, podczas której pełnomocnik [...] Sp. z. o.o. oświadczył, że na koszt i ryzyko Spółki za zgodą wnioskodawcy, płyta betonowa została usunięta i gruz betonowy został wywieziony na składowisko odpadów. Poinformował, że inwestorem budowy osiedla [...] w K. była [...] Sp. z. o.o z siedzibą w W., a generalnym wykonawcą robót budowlanych była [...] Sp. z o.o. - S.K. z siedzibą w K., a osiedle zostało wybudowane w latach [...]. Oznajmił również, że otrzymana decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...], na użytkowanie [...] budynków mieszkalnych jednorodzinnych na osiedlu, potwierdza wykonanie wszystkich robót związanych inwestycją. Przed kupnem nieruchomości, wnioskodawcy uczestniczyli w odbiorach technicznych i nie zgłaszali uwag do protokołów odbiorów. Elementy betonowe, ceramiczne i inne odnalezione w ogródku podczas oględzin, w ocenie Spółki należą do wnioskodawców, ponieważ kupili oni budynek w stanie deweloperskim i dokonywali wszelkich zmian związanych z adaptacją budynku dla swoich potrzeb i wykonywali niezbędne prace budowlane. Plan gospodarki odpadami na budowie osiedla przygotowywał kierownik budowy i najprawdopodobniej on prowadził ewidencję odpadów, zaś Spółka nie posiada dostatecznej wiedzy odnośnie, kto faktycznie władał odpadami na budowie, ponieważ generalny wykonawca robót mógł zlecić gospodarkę odpadami innemu podmiotowi. W związku z powyższym pełnomocnik K. M. i W. C. złożył na rozprawie wniosek o załączenie do akt sprawy kart przekazania odpadów. Do akt sprawy dołączył zaś wykonaną w dniu [...] kwietnia 2016 r. dokumentację fotograficzną związaną z usuwaniem płyty fundamentowej z nieruchomości swoich mocodawców oraz załączył oświadczenia właścicieli sąsiednich nieruchomości o zaleganiu odpadów pozostawionych przez [...] Sp. z. o.o. i dokonywanej wymianie gruntu. Po zawiadomieniu o zakończeniu postępowania dowodowego pełnomocnik wnioskodawców wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentacji fotograficznej wykonanej w dniu [...] czerwca 2016 r. na nieruchomości nr [...] położonej w K. przy ulicy [...] oraz wystąpił z wnioskiem o przeprowadzenie kolejnej rozprawy administracyjnej, ponieważ przeprowadzona rozprawa nie spowodowała przyspieszenia ani uproszczenia postępowania. Wniósł też o rozpoznanie wniosków dowodowych zawartych w pismach z [...] marca, [...] czerwca i [...] lipca 2016 r..
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...], Burmistrz Gminy K. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do składowania lub magazynowania, na działce nr ewid. [...] obręb [...], stanowiącej współwłasność K. M. i W. C. W uzasadnieniu tej decyzji Burmistrz wskazał, że zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach, ilekroć w ustawie jest mowa o odpadach - rozumie się przez to każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. W świetle powyższego, za odpad uważa się każdą substancję, która jest zbędna lub jej szkodliwość uzasadnia usunięcie. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 32, wytwórcą odpadów jest każdy, którego działalność lub bytowanie powoduje powstawanie odpadów (pierwotny wytwórca odpadów) oraz każdy, kto przeprowadza wstępną obróbkę, mieszanie lub inne działania powodujące zmianę charakteru lub składu tych odpadów, wytwórca odpadów powstających w wyniku świadczenia usług w zakresie budowy, rozbiórki, remontu obiektów, czyszczenia zbiorników lub urządzeń oraz sprzątania, konserwacji i napraw jest podmiot, który świadczy usługę, chyba, że umowa o świadczeniu usługi stanowi inaczej. Na podstawie materiałów dowodowych ustalono, że po zakończeniu inwestycji, zgodnie z art. 57 ustawy z dnia Prawo budowlane, obowiązkiem inwestora - [...] Sp. z. o.o. było poinformowanie organu administracji architektoniczno-budowlany o zakończeniu budowy, do którego należało dołączyć m.in. oświadczenie kierownika budowy:
a) o zgodności wykonania obiektu budowlanego z projektem budowlanym lub warunkami pozwolenia na budowę oraz przepisami,
b) o doprowadzeniu do należytego stanu i porządku terenu budowy, a także - w razie korzystania - drogi, ulicy, sąsiedniej nieruchomości, budynku lub lokalu;
c) oświadczenie o właściwym zagospodarowaniu terenów przyległych, jeżeli eksploatacja wybudowanego obiektu jest uzależniona od ich odpowiedniego zagospodarowania;
Z kolei do wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie budynków mieszkalnych należało dołączyć m.in. oświadczenie o właściwym uporządkowaniu terenu budowy oraz oświadczenie o braku sprzeciwu lub uwag ze strony organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz Państwowej Straży Pożarnej. Pozwolenie to, zgodnie z art. 59 a ustawy Prawo budowlane, wydaje organ nadzoru budowlanego na podstawie przeprowadzenia obowiązkowej kontroli obiektu. Mając na uwadze przepisy art. 27 ust. 3 ustawy o odpadach należało przyjąć, że jeżeli pierwotnym wytwórcą i posiadaczem odpadów była firma [...] Sp. z o.o. - S. K. lub inna firma, to po zakończeniu robót budowlanych odpady zostały przekazane firmie [...] Sp. z.o. o.. W myśl art. 3 ust. pkt 19 posiadaczem odpadów jest wytwórca odpadów lub osoba fizyczna, osoba prawna oraz jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej będące w posiadaniu odpadów, domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów.
Zgodnie z art. pkt 44 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2013 r. poz. 1232 z późn. zm.) za władającego powierzchnią ziemi rozumie się właściciela nieruchomości, a jeżeli w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej na podstawie ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne ujawniono inny podmiot władający gruntem - podmiot ujawniony, jako władający.
Burmistrz podniósł, że władający powierzchnią ziemi może zwolnić się z odpowiedzialności za odpady tylko w jeden sposób - wskazując, że odpadem włada lub władał faktycznie inny podmiot, czyli wskazać wyraźnie na innego posiadacza odpadów. Obowiązek usunięcia odpadów ciąży na posiadaczu odpadów, a jego odpowiedzialność oparta jest na obiektywnym fakcie zalegania odpadów w miejscu do tego nieprzeznaczonym. Na podstawie aktu notarialnego umowy sprzedaży, rep. nr [...], Spółka [...] była właścicielem i władającym gruntem przy ul. [...] w K. Burmistrz nie dał wiary oświadczeniu pełnomocnika [...] Sp. z. o.o., że zalegające w gruncie odpady z budowy pochodzą z remontu budynku wykonanego przez współwłaścicieli K. M. i W. C., ponieważ ogródek został zagospodarowany przed sprzedażą nieruchomości i pozostał w stanie nienaruszonym, co zostało potwierdzone podczas oględzin w dniu [...] października 2015 r.. Nie zachowały się i nie zastały dołączone do akt karty przekazania odpadów, ponieważ zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 12 grudnia 2014 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych na potrzeby ewidencji odpadów (Dz. U. poz. 1973), posiadacz odpadów ma obowiązek przechowywania dokumentów przez okres 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym sporządzono te dokumenty. Materiał fotograficzny o odpadach na działkach sąsiednich nie ma znaczenia dla tej sprawy. Na podstawie wykonanych odkrywek, należało orzec, że pozostawione odpady w gruncie poniżej warstwy ziemi urodzajnej oraz darni i siatki zabezpieczającej przed gryzoniami, nie stanowią zagrożenia dla środowiska. Należało przyjąć, że teren został prawidłowo zagospodarowany, zgodnie z zaleceniami dotyczącymi realizacji terenów zieleni opracowanym przez m.in. [...], gdyż nie ma negatywnego wpływu na rozwój roślin.
Zgodnie z art. 3 pkt 9 ustawy o odpadach, odpady z budowy podgrupy 17 01, 17 02 i 17 04, zostały zaliczone do odpadów obojętnych, które nie ulegają istotnym przemianom fizycznym, chemicznym lub biologicznym; są nierozpuszczalne, nie wchodzą w reakcje fizyczne ani chemiczne, nie powodują zanieczyszczenia środowiska lub zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi, nie ulegają biodegradacji i nie wpływają niekorzystnie na materię, z którą się kontaktują; ogólna zawartość zanieczyszczeń w tych odpadach oraz zdolność do ich wymywania, a także negatywne oddziaływanie na środowisko odcieku są nieznaczne, a w szczególności nie stanowią zagrożenia, dla jakości wód powierzchniowych, wód podziemnych, gleby i ziemi. Płyta betonowa została usunięta przez [...] Sp. z. o.o., ponieważ dla wnioskodawców była zbędna i nie zamierzali jej wykorzystać, zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 11 maja 2015 r. w sprawie odzysku odpadów poza instalacjami i urządzeniami (Dz. U. z 2015 r., poz. 796). W toku postępowania nie stwierdzono składowania odpadów na działce nr ew. [...] obręb [...] i w związku z powyższym nie ma podstaw, aby na podstawie art. 26 ustawy o odpadach wójt, burmistrz lub prezydent miasta nakazał posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania.
Zgodnie z art. 105 § 1 kpa, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Dlatego też Burmistrz orzekł jak w sentencji.
K. M. i W. C., działając przez pełnomocnika będącego adwokatem, odwołali się od powyższej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Burmistrzowi Gminy K.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza. Organ odwoławczy wskazał, że na etapie postępowania przed organem I instancji, pismami z [...] marca, [...] czerwca i [...] lipca 2016 r. pełnomocnik skarżących złożył wnioski dowodowe, do których nie odniósł się organ I instancji, dlatego skład orzekający postanowił dopuścić te wnioski dowodowe i poddać ocenie na etapie postępowania odwoławczego. Podniósł też, że w niniejszej sprawie organ I instancji nie poczynił żadnych ustaleń w celu jednoznacznego określenia posiadacza odpadów. Wskazał jednak, że podczas oględzin nie stwierdzono składowania lub magazynowania odpadów na powierzchni terenu ogródka oraz w innych miejscach na działce nr ewid. [...]. Natomiast wykopane odpady stanowiły odpady materiałów i elementów budowlanych oraz infrastruktury drogowej, odpady z drewna, szkła i tworzyw sztucznych oraz odpady i złomy metaliczne oraz stopy metali. SKO podzieliło pogląd prezentowany w decyzji Burmistrza, że odpady pozostawione w gruncie poniżej warstwy ziemi urodzajnej oraz darni i siatki zabezpieczającej przed gryzoniami nie stanowią zagrożenia dla środowiska, dlatego postępowanie w sprawie nakazu usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do składowania lub magazynowania na działce nr ew. [...] obręb [...] w K. należało umorzyć. Płyta betonowa ujawniona na nieruchomości skarżących została przez [...] Sp. z o.o. usunięta. W rozpoznawanej sprawie, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, organ I instancji nie zdołał ustalić wytwórcy odpadów. Ponadto ujawnione odpady zaliczają się do odpadów obojętnych, nie ulegają istotnym przemianom fizycznym, chemicznym ani biologicznym, są nierozpuszczalne nie wchodzą w reakcje fizyczne ani chemiczne, nie powodują zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi, nie wpływają niekorzystnie na materię nie stanowią zagrożenia, dla jakości wód powierzchniowych, wód podziemnych, gleby i ziemi. Ponadto pełnomocnik [...] Sp. z o.o. w piśmie z dnia [...] października 2016 r. wskazał, że w okresie maj-lipiec 2016 r. K. M. i W. C. wykonali czynności związane z wymianą gruntu w ich ogródku poprzez wywóz znajdujących się w nim elementów, co potwierdza wniosek dowodowy z dnia [...] czerwca 2016 r. złożony przez pełnomocnika skarżących w postępowaniu z powództwa cywilnego K. M. i W. C.
Wobec faktu, że nie udało się ustalić wytwórcy odpadów oraz z uwagi na fakt, że w chwili obecnej na nieruchomości skarżących, tj. na działce nr ew. [...], na skutek wymiany przez nich gruntu nie znajduję się odpady, których obowiązek usunięcia należałoby nakazać, brak było podstaw do nakazania na podstawie art. 26 ustawy o odpadach usunięcia odpadów składowanych w miejscach do tego nieprzeznaczonych.
Odnosząc się do złożonych obszernych wniosków dowodowych skarżących SKO stwierdziło, że w ustalonym stanie faktycznym nie mogły odmiennie wpłynąć na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję K. M. i W. C., reprezentowani przez adwokata, zaskarżyli ją w całości, zarzucając jej:
1. naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 7 kpa, art. 77 kpa oraz art. 80 kpa i art. 136 kpa, poprzez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego i niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, a oparcie rozstrzygnięcia na informacji uzyskanej od pełnomocnika [...] Sp. z o.o. w W. i pominięcie wniosków dowodowych złożonych przez skarżących, których celem było wykazanie wytwórcy i posiadacza odpadów,
2. naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 138 § 1 kpa, poprzez utrzymanie zaskarżonej decyzji organu I instancji w mocy, choć w postępowaniu przed Burmistrzem Gminy i Miasta K. nie przeprowadzono postępowania wyjaśniającego w żadnym zakresie i nie przeprowadzono dowodów zmierzających do ustalenia posiadacza odpadów,
3. naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 15 kpa w związku z art. 12 § 1 kpa, poprzez nierozpoznanie ponownie, w toku postępowania odwoławczego całej sprawy, w tym uchylenie się przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze od oceny prawidłowości prowadzenia postępowania przez organ I instancji oraz wpływu ewentualnych uchybień na treść zaskarżonej decyzji,
4. naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 107 § 2 kpa w związku z art. 140 kpa, poprzez sporządzenie wadliwego uzasadnienia zaskarżonej decyzji, w którym nie powołano powodów, dla których wnioski dowodowe zgłaszane przez skarżących "nie mogły odmiennie wpłynąć na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy", nie powołano przyczyn, dla których ustalenie posiadacza i wytwórcy odpadów "nie udało się" oraz okoliczności, które uzasadniały umorzenie postępowania w I instancji wobec nieprzeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w jakimkolwiek zakresie,
5. naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 10 § 1 kpa w związku z art. 140 kpa, poprzez uniemożliwienie skarżącym przed wydaniem decyzji wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Gminy i Miasta K. z dnia [...] sierpnia 2016 roku [...] oraz przekazanie sprawy temu Burmistrzowi do ponownego rozpoznania, ewentualnie o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Gminy K., a także o zasądzenie na rzecz skarżących zwrotu kosztów niniejszego postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych bądź złożonego na rozprawie spisu kosztów.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej zwanej "ppsa", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 ppsa.
Badając zaskarżoną decyzję w tak zakreślonych ramach, Sąd doszedł do przekonania, że odpowiada ona prawu i brak jest podstaw do uwzględnia skargi.
Art. 105 § 1 kpa stanowi, że gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części.
Z kolei z art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2016 r. poz. 1987 z późn. zm.) wynika, że posiadacz odpadów jest obowiązany do niezwłocznego usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania.
Na wstępie zauważyć należy, że pozwolenie na użytkowanie budynku znajdującego się na przedmiotowej nieruchomości zostało wydane [...] lipca 2010 r., zaś udział w tej nieruchomości skarżący nabyli [...] stycznia 2013 r.. Z kolei pierwsze oględziny, w trakcie których stwierdzono pozostawienie na działce nr ew. [...] fragmentu betonowej płyty – miały miejsce [...] kwietnia 2015 r.. Zaznaczyć przy tym trzeba, że fragment ten, niewątpliwie stanowiący odpad, został ostatecznie usunięty przez Spółkę [...].
Już te okoliczności, zwłaszcza upływ czasu od zakończenia inwestycji do odkrycia w glebie pozostałości gruzu i innych materiałów budowlanych, nie pozwalają na przypisanie Spółce [...] przymiotu posiadacza odpadów.
Poza tym, jak wynika z protokołu oraz dokumentacji fotograficznej oględzin dokonanych w toku postępowania administracyjnego, na działce tej znajduje się zagospodarowany ogródek z trawnikiem, na którym zostały zamontowane elementy placu zabawy, trawnik jest w dobrej kondycji, charakteryzuje się jednolitością i gładkością oraz właściwą pielęgnacją, a na jego obrzeżach rosną drzewa i krzewy ozdobne, ogródek ten stanowi miejsce wypoczynku i rekreacji właścicieli nieruchomości. Podczas oględzin nie stwierdzono składowania lub magazynowania odpadów na powierzchni terenu ogródka oraz w innych miejscach na przedmiotowej działce wykonano siedem odkrywek o wymiarach 0,20 m x 0,20 m i głębokości 0,30 m w miejscach wskazanych przez W. C. W ich wyniku wykopano przedmioty kwalifikowane jako odpady: grupy 17 - odpady materiałów i elementów budowlanych oraz infrastruktury drogowej (np. włączając glebę i ziemię z terenów zanieczyszczonych), podgrupy 17 01 - odpady materiałów i elementów budowlanych oraz infrastruktury drogowej (np. beton, cegły, płyty, ceramika), 17 02 - odpady z drewna, szkła i tworzyw sztucznych i 17 04 - odpady i złomy metaliczne oraz stopów metali. W pierwszej odkrywce przy chodniku, od strony budynku, wykopano dwa elementy gruzu betonowego o długości około 0,15 m i 0,08 m - kod rodzaju odpadu 17 01 01. Zaznaczyć przy należy, że ilość wykopanych przedmiotów nie była znaczna: z trzech odkrywek przy tarasie wykopano łącznie dziesięć elementów gruzu betonowego o długości od 0,15 m do 0,05 m oraz cztery elementy gruzu ceglanego o długości od 0,02 m do 0,05 m, a także dwa elementy odpadów materiałów ceramicznych o długości 0,07 m i 0,04 m. W następnych odkrywkach wykopano pręt metalowy o długości około 0,20 m i folię PCV o powierzchni około 0,02 m2.
Przede wszystkim zwrócić trzeba uwagę na treść cytowanego wyżej art. 26 ust. 1 ustawy o odpadach, z którego wynika, że dotyczy on odpadów znajdujących się w miejscu nieprzeznaczonym do ich składowania lub magazynowania. W związku z tym odnieść się należy do semantycznego znaczenia użytych w nim słów "składowanie" i "magazynowanie".
Niewątpliwie "magazynowanie" oznacza bardziej zorganizowaną formę przechowywania (w tym przypadku odpadów), zakładającą przede wszystkim istnienie jakiegoś magazynu. Bezspornie z sytuacją taką nie mamy do czynienia w przypadku działki [...].
Z kolei "składowanie" odnosi się do mniej sformalizowanego sposobu przechowywania, co w przypadku odpadów oznacza jednak istnienie jakiegoś składowiska, np. określonego terenu, na którym je zgromadzono, a także możliwość stwierdzenia istnienia tych odpadów, np. w postaci pryzmy. Nie wyklucza to oczywiście składowania odpadów również pod powierzchnią gruntu, ale w takim przypadku musiałoby to nastąpić np. przez wykopanie jakiego zagłębienia, do którego odpady zostałyby wrzucone, a następnie zasypane warstwą gleby. Także taka sytuacja nie wystąpiła w niniejszej sprawie.
Już z powyższych przyczyn słuszna była decyzja organu I instancji w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania. Przeprowadzone przez organ postępowanie dowodowe (oględziny) jednoznacznie wykazało, że na działce [...] nie są składowane lub magazynowane jakiekolwiek odpady, a skoro tak, to postępowanie stało się bezprzedmiotowe w całości. Spełniona więc została przesłanka wskazana w art. 105 § 1 kpa, co musiało skutkować umorzeniem postępowania administracyjnego.
Niewątpliwie gleba znajdująca się na przedmiotowej nieruchomości zawiera m.in. elementy gruzu betonowego i ceglanego, materiałów ceramicznych i metalowych, a nawet PCV, które mogą być zakwalifikowane jako odpady, jednak są one zmieszane z tą glebą, a ich ilość nie jest znacząca. Stąd też nie można mówić o składowaniu lub magazynowaniu odpadów na tej działce, choć można przyjąć, że gleba na niej jest zanieczyszczona.
W związku z tym odwołać się należy do treści art. 2 pkt 2 ustawy o odpadach, który stanowi, że przepisów tej ustawy nie stosuje się m.in. do gruntu w pierwotnym położeniu (w miejscu), w tym niewydobytej zanieczyszczonej gleby.
Wyłączenie to dotyczy więc gruntów i budynków trwale związanych z gruntem. Ustawodawca ma przy tym na uwadze grunt nieprzemieszczany, a najistotniejsze znaczenie ma wskazanie na niewydobytą zanieczyszczoną glebę, do której nie stosuje się przepisów ustawy o odpadach. Natomiast gdy ta zanieczyszczona gleba zostanie wydobyta, będzie się do niej stosować przepisy ustawy o odpadach. Również zważywszy na tę okoliczność, w świetle art. 2 ust. 2 ustawy o odpadach, zaistniała bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego w sprawie usunięcia odpadów.
Wskazując na powyższe stwierdzić należy, że wszystkie z powołanych w skardze zarzutów są chybione.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji SKO odniosło się do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu i wskazało na faktyczny brak podstaw do ich uwzględnienia oraz jednoznacznie wskazywała na przyczyny, ze względu na które argumenty formułowane przez skarżących okazały się nietrafione.
Wbrew twierdzeniom małżonków C., w toku postępowania administracyjnego nie doszło ani do naruszenia prawa materialnego, ani naruszenia przepisów postępowania, gdyż zostały zachowane wszystkie przewidziane prawem procedury. Rozstrzygnięcie musi być dokonywane na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i w oparciu o obowiązujące przepisy prawa. Doprowadziło to do prawidłowego zastosowania art. 105 § 1 kpa.
Na zakończenie wskazać należy, że zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 kpa i zawarty w art. 77 § 1 kpa obowiązek wyczerpującego zebrania przez organ materiału dowodowego nie oznacza nieograniczonego obowiązku poszukiwania przez organ materiałów dowodowych mających potwierdzić okoliczności korzystne dla skarżącej. W ocenie Sądu, organy obu instancji w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy niezbędny do wydania decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego, przeprowadzając konieczne czynności i ustosunkowując się do dokonanych na ich skutek ustaleń, a ocena okoliczności sprawy oparta została na całokształcie niezbędnego materiału dowodowego. Zgodnie z wymogiem przepisu art. 107 § 3 kpa, zaskarżona decyzja została wyczerpująco uzasadniona, a jak wynika z akt sprawy, w toku postępowania strona miała zapewnioną możliwość czynnego udziału.
Z tych względów, oceniając zaskarżoną decyzję w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, po rozważeniu podniesionych przez skarżącą zarzutów Sąd uznał, że nie dają one podstaw do postawienia organom orzekającym w niniejszej sprawie zarzutu naruszenia prawa i podważenia legalności zapadłych w sprawie decyzji, bowiem w rozpoznawanej sprawie wydając je organy podjęły wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w sposób wyczerpujący zebrały i dokonały prawidłowej oceny całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a ustalone okoliczności faktyczne sprawy znajdują potwierdzenie w materiale dowodowym zgromadzonym w aktach administracyjnych sprawy. Tym samym szczegółowe odnoszenie się pozostałych zarzutów skargi jest zbędne, gdyż nie mają one żadnego znaczenia w okolicznościach niniejszej sprawy.
W ocenie Sądu, w sprawie zaistniała sytuacja wskazana w cytowanym wyżej art. 105 § 1 kpa, gdyż ustawa o odpadach nie ma zastosowania w ustalonym, bezspornym w tym zakresie stanie faktycznym.
Z powyższych względów skargę należało oddalić, o czym Sąd orzekł w sentencji na podstawie art. 151 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło