IV SA/Wa 222/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.), Sędziowie sędzia NSA Tadeusz Cysek, sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Protokolant Dominik Niewirowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lipca 2005 r. sprawy ze skargi Miasta Z. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] stycznia 2005 r. Nr [...] w przedmiocie opłaty za sporządzenie opinii w przedmiocie uzgodnień w zakresie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzje organu pierwszej instancji; 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. na rzecz Miasta Z. kwotę 200, - (dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Z. obciążył Miasto Z. opłatą w wysokości 117,50 zł . W uzasadnieniu wskazał, że Prezydent Miasta Z. zwrócił się do Państwowego Inspektora Sanitarnego z prośbą o wydanie opinii o konieczności sporządzania raportu i jego zakresu dla inwestycji celu publicznego polegającego na budowie kanalizacji sanitarnej we wskazanym we wniosku rejonie. W wyniku przeprowadzonego postępowania organ ten dnia [...].12.2004 r. wydał postanowienie o odstąpieniu od wymogu sporządzania raportu. Na podstawie art. 36 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej za badania oraz inne czynności wykonywane przez organy PIS w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego pobiera się opłaty w wysokości kosztów za ich wykonanie. Opłaty ponosi osoba lub jednostka organizacyjna obowiązana do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych. Wysokość opłat, o których mowa w ust. 1 i 3 w/w ustawy ustala na zasadach określonych przez właściwego ministra kierownik jednostki organizacyjnej, w której przeprowadza się badania. Miasto Z. wniosło odwołanie od w/w decyzji wskazując na naruszenie art. 36 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej . W uzasadnieniu podkreśliło, że ust. 2 tego artykułu nie daje organom Państwowej Inspekcji Sanitarnej uprawnień do pobierania opłat za czynności określone w art. 36 jeżeli w wyniku badań nie stwierdzono naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych. Dodatkowo odwołujący się wskazał, że brak jest podstawy prawnej do nałożenia na niego opłaty. Podstawy takiej nie mogą stanowić bowiem przepisy art. 48 ust.2 i 57 ustawy Prawo ochrony środowiska albowiem przepis prawa, który uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ nie daje organowi wyrażającemu opinie uprawnień do pobierania opłat od wnioskodawców, którzy występują przed organami właściwymi do załatwienia sprawy przez wydanie decyzji. Decyzją z dnia [...] stycznia 2005 r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. działając na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14.03.1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz art. 138§1 pkt 1 kpa -po rozpoznaniu odwołania Miasta Z. utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Z.. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy- odnosząc się do zarzutów wskazanych w odwołaniu wskazał, że zgodnie z treścią art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej opłaty związane ze sprawowanie przez Państwową Inspekcję Sanitarną bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego ponoszą osoby fizyczne lub jednostki organizacyjne obowiązane do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych. Urząd Miasta jest jednostką organizacyjną, przy pomocy której swoje zadania wykonuje wójt/burmistrz/prezydent miasta. Jednostka taka posiada osobowość prawną. Usługi wykonywane na rzecz Urzędu Miasta są usługami wykonywanymi na rzecz Miasta. Z tych względów brak jest podstaw do przyjęcia, że Prezydent Miasta stojący na czele jednostki organizacyjnej jako osoba prawna w rozumieniu art. 36 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie jest zobowiązany do ponoszenia określonych w tym przedmiocie opłat. Wydane postanowienie w kwestii braku konieczności sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko danego przedsięwzięcia jest czynnością z zakresu wykonywanego przez Państwowego Inspektora Sanitarnego zapobiegawczego nadzoru sanitarnego, który obok nadzoru bieżącego jest zadaniem statutowym ujętym w art. 36 pkt 2 ustawy o PIS. Miasto Z. wniosło skargę na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] stycznia 2005 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzucając naruszenie art. 36 ust. 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej przez przyjęcie, że w przypadku wydania postanowienia w przedmiocie wymagań co do ewentualnego sporządzenia raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko należą się opłaty określone w ust. 1 tego artykułu. Przepis ten wyraźnie odmawia prawa pobierania opłat za czynności, w wyniku których nie stwierdzono naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych. Na rozprawie dnia 6 lipca 2005 r. skarżący dodatkowo wskazał, że wykonane czynności, za które obciążono Miasto Z. opłatą nie należą do czynności nadzoru sanitarnego zapobiegawczego skoro nie zostały wymienione w art. 3 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. wniósł o jej oddalenie powtarzając argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z treścią art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną postawą prawną. Mając na względzie powyższe unormowanie Sąd uznał, że skarga prowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji lecz z innych przyczyn niż w niej wskazanych. Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podstawą prawną rozstrzygnięcia organów administracji był art. 36 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej ( tj Dz.U. z 1998 r. nr 90, poz. 575 z późn.zm.). Zgodnie z treścią tego artykułu za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego pobiera się opłaty w wysokości kosztów ich wykonania z zastrzeżeniem ust. 2. Opłaty ponosi osoba lub jednostka organizacyjna zobowiązana do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych. W niniejszej sprawie Miasto Z. zostało obciążone opłatą za czynności związane z prowadzeniem postępowania w sprawie wydania opinii w kwestii konieczności sporządzania raportu oddziaływania na środowisko planowanej przez Miasto inwestycji. Art. 2 w/w ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej wskazuje, że wykonywanie zadań określonych w pkt 1 polega na sprawowaniu zapobiegawczego i bieżącego nadzoru sanitarnego oraz prowadzeniu działalności zapobiegawczej i przeciwepidemicznej w zakresie chorób zakaźnych i innych chorób wywołanych warunkami środowiska a także na prowadzeniu działalności oświatowo – zdrowotnej. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że wydanie postanowienia w kwestii braku konieczności sporządzania raportu o oddziaływaniu na środowisko danego przedsięwzięcia jest czynnością z zakresu wykonywanego przez Państwową Inspekcję Sanitarną zapobiegawczego nadzoru sanitarnego. Ograniczenie się przez organy orzekające w niniejszej sprawie do takiego stwierdzenia – stanowi, w ocenie Sądu w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, naruszenie art. 107§3 kpa. Podkreślenia wszak wymaga, że art. 3 cytowanej wyżej ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej wskazuje, że w dziedzinie zapobiegawczego nadzoru sanitarnego do zakresu działania Inspekcji należą takie czynności jak: uzgadnianie projektów planów zagospodarowania przestrzennego województwa, miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz ustalanie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych, uzgadnianie dokumentacji projektowej pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych dotyczących: a) budowy oraz zmiany sposobu użytkowania obiektów budowlanych, statków morskich, żeglugi śródlądowej i powietrznych, b) nowych materiałów i procesów technologicznych przed ich zastosowaniem w produkcji lub budownictwie, uczestniczenie w dopuszczeniu do użytku obiektów budowlanych, statków morskich, żeglugi śródlądowej i powietrznych oraz środków komunikacji lądowej, inicjowanie przedsięwzięć oraz prac badawczych w dziedzinie zapobiegania negatywnym wpływom czynników i zjawisk fizycznych, chemicznych i biologicznych na zdrowie ludzi. Używając określenia " w szczególności" ustawodawca wskazał, że wymienione czynności z zakresu zapobiegawczego nadzoru nie stanowią zamkniętego katalogu spraw. Nie oznacza to jednak, że przepis ten może być interpretowany w sposób dowolny. Z karty kalkulacyjnej z dnia [...].12.2004 r. wystawionej przez Powiatową Stację Sanitarno – Epidemiologiczną w Z. wynika, że na koszt postępowania, którym obciążono skarżącego składa się czas kontroli i przygotowania postanowienia. Ani z karty kalkulacyjnej ani z żadnego innego dokumentu znajdującego się w aktach sprawy nie wynika na czym polegały czynności związane ze sprawowaniem zapobiegawczego nadzoru sanitarnego. W świetle powyższego obowiązkiem organów orzekających było szczegółowe wskazanie na czym polegały czynności nadzorcze i że nadzór ten miał charakter zapobiegawczy. Biorąc pod uwagę, że zadaniem sądu administracyjnego jest kontrola działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych Dz.U. nr 153, poz. 1269) należało uznać, że brak wyjaśnień organu w tym zakresie uniemożliwia Sądowi kontrolę zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania – art. 7, 77§1 i 107§3 kpa, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy co skutkowało koniecznością ich uchylenia. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy wyjaśnią w sposób należyty czy czynności Państwowego Inspektora Sanitarnego miały charakter nadzoru sanitarnego w rozumieniu art. 1 w/w ustawy, na czym nadzór ten polegał i czy miał on charakter nadzoru zapobiegawczego. Dopiero ustalenie tych okoliczności pozwoli na prawidłowe odniesienie się do zarzutu odwołania a następnie skargi co do naruszenia art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Mając powyższe na uwadze – na podstawie powołanych wyżej przepisów oraz art. 145§1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 i 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270) Sąd orzekł jak w sentencji. Rozstrzygnięcie o kosztach zostało oparte o treść art. 200 w/w ustawy.