IV SA/Wa 222/08

PostanowienieWSA w Warszawie2008-06-30

Skład orzekający: Referendarz sądowy Joanna Dziedzic

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna skarżącego, uwzględniająca straty z działalności gospodarczej, drobne prace dorywcze i zaciąganie zobowiązań, uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata)?
Ratio decidendi
Sytuacja materialna skarżącego, charakteryzująca się stratami z działalności gospodarczej, dochodami z prac dorywczych i zaciąganiem zobowiązań, uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Oceny sytuacji majątkowej należy dokonywać na dzień złożenia wniosku, a w tym przypadku wydatki związane z działalnością gospodarczą znacznie przewyższyły uzyskane dochody, co potwierdza brak możliwości poniesienia kosztów postępowania sądowego.
Stan faktyczny
Skarżący Z. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w związku ze skargą na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Z oświadczenia majątkowego wynikało, że skarżący jest właścicielem nieruchomości, poniósł straty z działalności gospodarczej i posiada maszyny oraz samochód. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, skarżący przedstawił informacje o miesięcznych wydatkach, dochodach z prac dorywczych i zeznaniu podatkowym za 2007 r., oświadczając brak konta bankowego.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolniono skarżącego od kosztów sądowych i ustanowiono adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Joanna Dziedzic po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Z. P. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia (...) listopada 2007 r. Nr (...) w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o odmowie wznowienia postępowania postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj.: 1). zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2). ustanowić adwokata, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. Skarżący zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w związku z wniesioną przez niego skargą na wskazaną w sentencji decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia (...) listopada 2007 r. Z nadesłanego w dniu 16 maja 2008 r. ( data nadania pisma w urzędzie pocztowym) formularza PPF wynika, że wnioskodawca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. W rubryce 7 wniosku, zatytułowanej majątek wnioskodawcy i osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, skarżący wskazał, iż jest właścicielem domu o pow. 120 m2, garażu oraz warsztatu ślusarskiego, co do których decyzją (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) sierpnia 2004 r. orzeczono nakaz rozbiórki. Jako źródło miesięcznych dochodów skarżący wymienił działalność gospodarczą, z której jak oświadczył z okresu ostatnich 6 miesięcy, tj. od października 2007 r. do końca marca 2008 r. poniósł stratę w łącznej wysokości (...) zł. Wskazał ponadto, iż na stanie zakładu ślusarskiego posiada maszyny do remontu ( tokarkę, wiertarkę, frezarkę spawarkę, piłę ramową) oraz samochód marki Żuk z 1984 r. Ponieważ złożone przez wnioskodawcę oświadczenie nie zawierało pełnego oświadczenia co do źródeł dochodu, a głównie pełnych informacji o dochodach z działalności gospodarczej oraz wielkości wydatków ponoszonych miesięcznie na bieżące utrzymanie, skarżący został wezwany do uzupełnienia, w terminie 7 dni pod rygorem ujemnych skutków prawnych przedmiotowego wniosku poprzez przedstawienie: - informacji na temat wysokości wydatków ponoszonych miesięcznie na bieżące utrzymanie ( przeciętnych w miesiącu), - wyciągów z posiadanych kont bankowych za ostatnie trzy miesiące rozliczeniowe ( historii rachunku), - odpisu zeznania podatkowego za 2007 r., - wyjaśnień, skąd czerpie środki na bieżące utrzymanie w związku ze złożonym oświadczeniem, iż w okresie ostatnich sześciu miesięcy prowadzenia działalności gospodarczej, poniósł stratę (...) zł. Uzupełniając na wezwanie Sądu wniosek skarżący nadesłał pismo, w którym oświadczył, że jego przeciętne miesięczne wydatki wynoszą ok. (...) zł. Wskazał ponadto, że środki na bieżące utrzymanie czerpie z drobnych napraw ślusarskich oraz prac dorywczych. Z nadesłanego zeznania podatkowego za rok 2007 wynika, że wnioskodawca z prowadzonej działalności gospodarczej uzyskał dochód w wysokości (...) zł. Skarżący oświadczył, iż nie posiada konta bankowego. Rozpoznając wniosek skarżącego należy stwierdzić, że zasługuje on na uwzględnienie. Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest, stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej ,,P.p.s.a.") ponoszenie przez stronę kosztów sądowych związanych ze swym udziałem w sprawie. Tak więc podmiot wnoszący skargę do sądu administracyjnego powinien partycypować w kosztach związanych z prowadzeniem postępowania. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest przyznawana osobom charakteryzującym się trudną sytuacją materialną. Do osób tych zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko podstawowe potrzeby. Zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu wchodzi w zakres całkowitego prawa pomocy, które może być przyznane osobie fizycznej pod warunkiem wykazania przez nią braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania ( art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.) Jak wynika z powyższego przyznanie prawa pomocy podyktowane oceną możliwości finansowych osoby wnioskującej, dokonywane jest z uwzględnieniem jej sytuacji majątkowej. Należy jednocześnie wskazać, iż sytuacja majątkowa wnioskodawcy winna być oceniana na dzień złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zdaniem Sądu sytuacja materialna skarżącego uwidoczniona we wniosku oraz piśmie z dnia 20 czerwca 2008 r. uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Jedynymi dochodami skarżącego są dochody z działalności gospodarczej. Należy jednak mieć na uwadze oświadczenie skarżącego złożone na podstawie danych zawartych w księgach ewidencyjnych, z którego wynika, że kwota wydatków związanych z prowadzoną działalnością w okresie ostatnich sześciu miesięcy znacznie przewyższyła kwotę uzyskanych przez skarżącego dochodów. Ponadto skarżący wskazał, iż nie posiadał wolnych środków, które pozwoliłyby mu na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Skarżąc w celu zaspokojenia bieżących potrzeb oraz pokrycia niezbędnych wydatków wykonuje prace dorywcze oraz zaciąga zobowiązania pieniężne od znajomych. Powyższe zatem daje podstawę przypuszczać, iż sytuacja materialno-bytowa skarżącego uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz stanowienia adwokata z urzędu. Z tych względów na podstawie art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 §1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a orzeczono, jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło