IV SA/Wa 2221/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Napiorkowska po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2007 r., znak : [...] w przedmiocie ustalenia warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy postanawia: odrzucić skargę. W skardze z dnia 19 października 2007 r. K. C. wniosła o uchylenie w całości decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2007 r., utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 2007 r., ustalającej warunki i szczegółowe i zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy dla inwestycji polegającej na nadbudowie i zmianie sposobu użytkowania poddasza na funkcję mieszkalną oraz budowie zewnętrznej windy w budynku położonym przy ul. [...] [...] w W., na działce o nr ew. [...] z obr. [...]. Skarżąca wskazała, iż jest członkiem Spółdzielni Budowlano – Mieszkaniowej "[...] " w W., posiadającej spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu nr [...] , w budynku przy ul. [...] w W.. Przedmiotowa decyzja została wydana po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez Spółdzielnię Budowlano - Mieszkaniową "[...] " w W.. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i wstrzymanie jej wykonania, ewentualnie zawieszenie postępowania do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy wniesionej do Sądu Rejonowego dla W. [...] o ochronę ograniczonego prawa rzeczowego. Skarżąca wniosła jednocześnie o dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu, jako uczestnika na prawach strony bezpośrednio narażonej na negatywne skutki zamierzonej zabudowy, a zatem mającej interes prawny dotyczący wyniku postępowania. W uzasadnieniu skargi zarzucono, iż zaskarżona decyzja została wydana z pominięciem w postępowaniu administracyjnym osoby skarżącej poprzez informowanie jej o przebiegu postępowania jedynie za pośrednictwem Spółdzielni. Ponadto skarżąca wskazała na niezgodne z przepisami odrębnymi, w szczególności bez uwzględnienia postanowień kodeksu cywilnego chroniącego niezakłócone korzystanie z prawa własności i praw pokrewnych, co naraziło skarżącą na znaczną stratę majątkową, polegającą na obniżeniu wartości rynkowej , należącej do niej lokalu w przypadku zrealizowania inwestycji, której dotyczy zaskarżona decyzja. W uzupełnieniu skargi skarżąca przedłożyła dokumenty dotyczące tytułu prawnego do gruntu, na którym znajduje się budynek przy ul. [...] [...] w W., tj. umowę dzierżawy gruntu zawartą pomiędzy miastem stołecznym W., a Spółdzielnią Budowlano - Mieszkaniową "[...]" oraz zaświadczenie wydane przez Zarząd w/w Spółdzielni potwierdzające, że jest członkiem tejże Spółdzielni i posiada spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] w W.. Skarżąca przedłożyła również kserokopię pozwu o ochronę ograniczonego prawa rzeczowego, wniesionego do Sądu Rejonowego dla W. [...] Wydział I Cywilny oraz kserokopię postanowienia z dnia [...] lipca 2007 r. Sądu Rejonowego dla W., sygn. akt [...] , na mocy którego zabezpieczono powództwo w ten sposób, iż wstrzymano prace przy nadbudowie budynku przy ul. [...] w W. do czasu prawomocnego zakończenia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Zgodnie z art. 58 § 1 pkt. 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. -zwanej dalej: P.p.s.a.) Sąd odrzuci skargę, jeśli jest ona niedopuszczalna. Dopuszczalność skargi podlega badaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny już w początkowej fazie postępowania. Jedną z przesłanek, którą należy ocenić po wpłynięciu skargi do Sądu jest kwestia posiadania przez osobę wnoszącą skargę tzw. legitymacji skargowej, czyli uprawnienia danego podmiotu do wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zgodnie z art. 50 § 1 ustawy P.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Nie budzi wątpliwości, że w niniejszej sprawie kryteria oceny uprawnienia skarżącej do wniesienia skargi można rozpatrywać wyłącznie w aspekcie istnienia "interesu prawnego" - nie jest ona bowiem innym podmiotem, o którym mowa we wspomnianym art. 50 § 1 ustawy P.p.s.a. Pojęcie interesu prawnego nie jest tożsame z przesłanką "interesu prawnego", zawartą w art. 28 k.p.a. Powyższy pogląd jest ugruntowany zarówno w orzecznictwie, jak i doktrynie postępowania administracyjnego i wypowiedziany został już na gruncie nieobowiązującego obecnie art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. nr 74, poz. 368). Należy wskazać, że wspomniany art. 33 ust. 2 ustawy o NSA był pierwowzorem obowiązującego obecnie art. 50 § 1 ustawy P.p.s.a. W niniejszej sprawie należy rozważyć, jak należy ocenić brak interesu prawnego. Oczywiste jest, że stwierdzenie braku tej przesłanki w rozumieniu art. 28 k.p.a. jest możliwe wyłącznie w drodze oddalenia skargi wyrokiem, a nie jej odrzucenia postanowieniem. Sprawa nie jest jednak tak oczywista, jeśli chodzi o kwestię badania interesu prawnego na gruncie przepisu art. 50 ustawy P.p.s.a. W literaturze przedmiotu stwierdzono, iż istnienie legitymacji skargowej podlega badaniu przez sąd administracyjny. Stwierdzenie jej braku u skarżącego powoduje oddalenie skargi w wyroku, nie zaś jej odrzucenie w postanowieniu (vide: T. Woś /w:/ T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 227-228 i powołany tam wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 września 2000 r, sygn. akt II SA 2109/00, OSP 2001, nr 6, poz. 86). Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że powyższy pogląd nie może być przyjmowany w sposób kategoryczny, a wyłącznie z poniżej zawartymi zastrzeżeniami. Należy zauważyć, iż w uzasadnieniu uchwały Składu Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2005 r. (OPS 1/2004 ONSAiWSA 2005/4 poz. 62) - na gruncie wspomnianego art. 33 ust. 2 ustawy o NSA stwierdzono, że "o ile jednak w postępowaniu administracyjnym interes prawny musi być wywodzony przede wszystkim z przepisów prawa materialnego, o tyle w postępowaniu sądowoadministracyjnym może być on oparty także na przepisach prawa procesowego lub ustrojowego. Osoba niemająca interesu prawnego nie może poszukiwać ochrony na gruncie postępowania sądowoadministracyjnego. W rezultacie skarga wniesiona przez podmiot, który z zasady nie może mieć legitymacji skargowej podlega odrzuceniu, natomiast stwierdzenie w toku postępowania, że wnoszący skargę nie legitymuje się interesem prawnym, powoduje oddalenie skargi. Odrzucenie skargi kasacyjnej może nastąpić jedynie wówczas, gdy nie ma wątpliwości, że została ona wniesiona przez podmiot, który w ogóle nie może być stroną. Ten warunek nie jest spełniony, gdy skarga kasacyjna pochodzi od osoby traktowanej jak strona przez sąd I instancji. Wtedy ustalenie, że wnoszący skargę kasacyjną nie jest stroną, wymaga merytorycznego rozpoznania sprawy w kontekście posiadania przezeń interesu prawnego w sprawie i może prowadzić do oddalenia skargi kasacyjnej. Badanie tej skargi od strony formalnoprawnej jest w tej sytuacji niewystarczające. W takim wypadku skarga kasacyjna może być oceniona jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, ponieważ zaskarżenie wyroku przez wskazanie określonych podstaw kasacyjnych jest ściśle związane z interesem prawnym wnoszącego skargę kasacyjną. Interes prawny wnoszącego skargę kasacyjną musi znajdować podstawę w przepisach prawa materialnego powszechnie obowiązującego, ale także może mieć swoje źródło w przepisach o postępowaniu. Tym samym status strony postępowania sądowoadministracyjnego nie może wynikać tylko z faktycznego traktowania jakiegokolwiek podmiotu jako strony ." Przenosząc powyższe rozważania należy zatem stwierdzić, iż w sytuacji, gdy skargę wnosi podmiot, który nie posiada "interesu prawnego" w rozumieniu art. 50 § 1 ustawy P.p.s.a skarga podlega odrzuceniu w sytuacji, gdy skarżący w toku postępowania administracyjnego nie występował jako strona. Gdyby natomiast osobie wnoszącej skargę odmówiono dopuszczenia do udziału w postępowaniu administracyjnym skarga taka podlegałaby rozpatrzeniu merytorycznemu i orzeczeniu wyrokiem o uprawnieniu strony. Za powyższym poglądem przemawiają zatem następujące argumenty. Po pierwsze -odmienność instytucji art. 28 k.p.a. oraz art. 50 § 1 ustawy P.p.s.a. Interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. jest bowiem przesłanką materialnoprawną, natomiast art. 50 § 1 P.ps.a. podlega badaniu również w zakresie uprawnienia procesowego strony. Po drugie - przyjęcie koncepcji rozpoznania przesłanki interesu prawnego w rozumieniu art. 50 § 2 P.p.s.a. w każdym wypadku na rozprawie i wydawanie wyroku, wiązałoby się z koniecznością badania tejże przesłanki nawet w wypadkach oczywistych. W sytuacji, gdy brak legitymacji do wniesienia skargi jest oczywisty, tzn. możliwy do stwierdzenia a limine - merytoryczne rozpoznanie sprawy nie wydaje się rozwiązaniem racjonalnym. Należy wspomnieć, że kwestia rozpoznania sprawy na rozprawie wiąże się choćby z opłatami sądowymi. Pobieranie wpisu (a np. w niniejszej sprawie wynosi ona 500 zł) jedynie w celu oddalenia wyrokiem skargi , z uwagi na oczywisty brak legitymacji strony nie wydaje się rozwiązaniem zasadnym, zarówno z punktu widzenia zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 k.p.a.), jak i ekonomii procesowej (art. 7 P.ps.a.). Po trzecie - nie można przyjąć, że odrzucenie skargi z uwagi na brak legitymacji mogłoby pozbawić stronę ochrony jej praw, skoro na odrzucenie skargi przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sadu Administracyjnego. Kontrola sądowoadministracyjna zostaje wiec w pełni zachowana. Dokonując zatem analizy stanu faktycznego w niniejszej sprawie należy zatem stwierdzić, iż skarżąca - jako członek spółdzielni mieszkaniowej nie ma przymiotu strony. Należy również zauważyć, iż postępowanie administracyjne dotyczy przebudowy innego lokalu niż ten, w którym zamieszkuje skarżąca. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy w toku postępowania o wszelkich decyzjach była zawiadamiana Spółdzielnia Budowlano - Mieszkaniowa "[...] " w W., której skarżąca jest członkiem. Okoliczności tej zresztą nie kwestionuje sama skarżąca. Należy zwrócić uwagę na pogląd wyrażony w orzeczeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego - który to pogląd Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela -iż członkowie spółdzielni mieszkaniowych nie mają przymiotu strony - nie mając interesu prawnego nie mogą występować o wydanie decyzji administracyjnych, podważać decyzji nie adresowanych do nich jako stron w znaczeniu materialnoprawnym (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 marca 2005 r., IV SA 5032/03, lex nr 189194) Trzeba również w pełni zgodzić się z argumentem zawartym w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 marca 2004 r. (IV SA/Wa 3623/02, lex 158949), gdzie stwierdzono, iż pogląd organu co do braku przymiotu strony członka spółdzielni mieszkaniowej, w której ma własnościowe prawo do lokalu, w postępowaniu dotyczącym przebudowy innego lokalu spółdzielczego i w którym stroną jest zarząd tej spółdzielni, nie jest wadliwy. Natomiast roszczenia związane z ewentualnymi szkodami powstałymi w wyniku prowadzonych prac budowlanych mogą być dochodzone jedynie w postępowaniu przed sądem powszechnym. Szkód tych nie można wiązać z treścią pozwolenia na budowę, ale ze sposobem wykonywania przebudowy lokalu mieszkalnego. Powyższe zapatrywania można w pełni odnieść do realiów niniejszej sprawy. Podsumowując przedstawione rozważania należy zatem stwierdzić, iż skarżąca nie posiada legitymacji do wniesienia skargi w niniejszej sprawie. Na marginesie Sąd stwierdza ponadto, że wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu na prawach strony jest bezprzedmiotowy, albowiem nie można w tym samym postępowaniu sądowoadministracyjnym występować jednocześnie w roli skarżącego oraz uczestnika postępowania. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 58 § 1 pkt. 6 ustawy P.p.s.a.