IV SA/Wa 2223/10

PostanowienieWSA w Warszawie2011-02-28

Skład orzekający: Monika Stępkowska - Bigiej

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżącemu można przyznać prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący, wykazując trudną sytuację materialną i brak możliwości poniesienia kosztów postępowania, ma prawo do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z urzędu, co zapewnia mu dostęp do sądu.
Stan faktyczny
Skarżący J. L. złożył skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z października 2010 r. dotyczącą umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności aktu własności ziemi. W toku postępowania złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, wskazując na trudną sytuację materialną, niskie dochody oraz chorobę żony.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono J. L. od kosztów sądowych oraz ustanowiono dla niego adwokata z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Monika Stępkowska - Bigiej po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. L. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2010 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności aktu własności ziemi postanawia: 1) zwolnić J. L. od kosztów sądowych, 2) ustanowić dla J. L. adwokata z urzędu. J. L. w toku postępowania w sprawie ze skargi na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2010 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności aktu własności ziemi, zwrócił się do Sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W wniosku z dnia 22 stycznia 2011 r. podał, iż domaga się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, iż we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz z żoną, posiada budynek mieszkalny o pow. 102 m2 oraz inne grunty o pow. 564 m2. Wnioskodawca uzyskuje dochód w wysokości 1 811,00 zł z tytułu świadczenia emerytalno - rentowego. Do wniosku dołączył m. in. karty informacyjne leczenia szpitalnego jego oraz żony. W piśmie z dnia 21 lutego 2011 r. stanowiącym uzupełnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący oświadczył m. in., iż żona jest osobą schorowaną, ma trudności z poruszaniem się, nie uzyskuje żadnych dochodów (co potwierdza pismo z urzędu skarbowego). Ponadto do wniosku dołączył m. in.: wyciągi z rachunku bankowego, wykaz wydatków ponoszonych w 2010 r. (wydatki roczne i miesięczne) oraz faktury (dot. opłat za energie elektryczna, lekarstwa). Rozpoznając przedmiotową sprawę należy stwierdzić, że wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie. Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest, stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) ponoszenie przez stronę kosztów sądowych związanych ze swym udziałem w sprawie. Tak więc podmiot wnoszący skargę do sądu administracyjnego powinien partycypować w kosztach związanych z prowadzeniem postępowania. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest przyznawana osobom charakteryzującym się trudną sytuacją materialną. Do osób tych zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko podstawowe potrzeby. Przyznanie prawa pomocy, ma na celu zapewnienie dostępu do sądu stronie, której brak środków finansowych dostęp ten uniemożliwia. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Mając na względzie informacje podane we wniosku o przyznanie prawa pomocy uznano, że skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W szczególności mając na uwadze, iż jedyny dochód skarżącego i jego żony stanowi kwota 1 811,00 zł (świadczenie emerytalno – rentowe), nie posiada żadnych oszczędności, należało uznać, iż nie jest w stanie uiścić kosztów sądowych oraz kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika we własnym zakresie. W tym stanie rzeczy, mając na uwadze aktualny poziom cen i opłat za dobra i usługi utrzymania koniecznego uznano, że nie będzie on w stanie podołać kosztom sądowym niniejszego postępowania. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło