IV SA/Wa 2224/07

WyrokWSA w Warszawie2008-01-29

Skład orzekający: Jarosław Stopczyński, Alina Balicka, Grzegorz Czerwiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi prawidłowo utrzymał w mocy własną decyzję o stwierdzeniu nieważności decyzji zatwierdzającej scalenie gruntów, mimo omyłkowego oznaczenia numerów działek w tej decyzji?
Ratio decidendi
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, utrzymując w mocy własną decyzję o stwierdzeniu nieważności decyzji zatwierdzającej scalenie gruntów, mimo omyłkowego oznaczenia numerów działek, naruszył art. 138 § 1 pkt 1 KPA. Organ drugiej instancji powinien był uchylić własną decyzję i ponownie merytorycznie rozpoznać wniosek o stwierdzenie nieważności, wskazując właściwe numery działek, zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 KPA.
Stan faktyczny
Skarżący J. i S. K. zaskarżyli decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, która utrzymała w mocy wcześniejszą decyzję tego ministra stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody K. z 1978 r. zatwierdzającej scalenie gruntów. Minister uznał, że w wyniku scalenia doszło do rażącego naruszenia przepisów dotyczących wartości gruntów i objęcia postępowaniem scaleniowym działek siedliskowych bez zgody właścicieli. Skarżący podnosili zarzuty dotyczące pomylenia numerów działek, nieprawdziwych twierdzeń strony postępowania oraz braku udziału J. K. w postępowaniu o stwierdzenie nieważności.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Stopczyński, Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka, Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), Protokolant Katarzyna Tomiło, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi J. i S. małżonków K. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia (...) września 2007 r. nr (...) w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji uchyla zaskarżoną decyzję Decyzją z dnia [...] stycznia 2007 roku, Nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi stwierdził nieważność decyzji Wojewody K., Nr [...] z dnia [...] grudnia 1978 roku zatwierdzającej projekt scalenia gruntów wsi D., B. i K. gmina M. w części dotyczącej działki położonej we wsi B. oznaczonej nr [...] o pow. 0,2 ha wydzielonej M. D. oraz działki o nr [...] o pow. 0,35 ha, wydzielonej dla J. K. W uzasadnieniu decyzji Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi stwierdził, że z akt sprawy wynika, że scaleniem objęto grunty należące do J. K., położone w 3 działkach ewidencyjnych o łącznej powierzchni 0,62 ha o wartości 38,40 jednostek szacunkowych, w tym działkę siedliskową oznaczoną nr [...] o pow. 0,35 ha i wartości 17,40 jednostek szacunkowych oraz działkę siedliskową należącą do M. D., oznaczoną nr [...] o pow. 0,24 ha i wartości 14,40 jednostek szacunkowych. W wyniku scalenia jako ekwiwalent za gospodarstwo objęte scaleniem dla J. K. wydzielono grunty w dotychczasowym stanie posiadania o łącznej powierzchni 0,62 ha i wartości 38,80 jednostek szacunkowych w tym działkę siedliskową, oznaczoną w nowym stanie nr [...] o pow. 0,35 ha i wartości 17,80 jednostek szacunkowych. W gospodarstwie M. D. w wyniku scalenia, dokonano regulacji działki siedliskowej oznaczonej nr [...] o pow. 0,24 ha i wartości 14,40 jednostek szacunkowych, poprzez zmianę w nowym stanie granicy tej działki z działką jej matki J. K. W wyniku regulacji granicy pomiędzy tymi działkami zmniejszono powierzchnię działki nr [...] o 0,04 ha i o wartość 2,40 jednostek szacunkowych, co stanowi 16,7 % wartości sprzed scalenia. Stanowi to rażące naruszenie przepisu art. 3 ust. 1 obowiązującej wówczas ustawy z dnia 24 stycznia 1968 roku o scalaniu i wymianie gruntów (Dz. U. nr 3 poz. 13), który stanowił, że każdy uczestnik scalenia lub wymiany (właściciel lub samoistny posiadacz gruntów) otrzymuje w zamian za grunty posiadane przed scaleniem lub wymianą, grunty w zasadzie o równej wartości szacunkowej. Przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 marca 1968 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o scaleniu i wymianie gruntów (Dz. U. Nr 8 poz. 44) stanowiły natomiast, że różnica Sygn. akt IV SA/Wa 2224/07 wartości nie może przekraczać 3 % wartości gruntów posiadanych przed scaleniem. W toku scalenia dokonano zmiany przebiegu granicy działek budowlanych, na co wymagana była zgoda ich właścicieli (samoistnych posiadaczy). Tymczasem w aktach postępowania scaleniowego brak jest pisemnej zgody właścicieli tych działek na objęcie postępowaniem scaleniowym ich siedlisk. Działanie takie rażąco naruszyło art. 1 ust. 3 wyżej powołanej ustawy określający, że grunty pod zabudowaniami nie mogą być objęte scaleniem bez zgody ich właścicieli (samoistnych posiadaczy). W świetle przytoczonych ustaleń, wniosek przedłożony przez M. D. zdaniem Ministra należało uznać za zasadny. Od powyższej decyzji wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy złożył S. K. podnosząc zarzut, iż w decyzji pomylono numery działek. Nadto zdaniem odwołującego się decyzja wydana została w oparciu o nieprawdziwe twierdzenia M. D., gdyż budynki powstały po scaleniu. Dobudowa domu została zrealizowana 10 lat temu zaś garaż wybudowano 5 lat temu. Poprzestanie przez organ wydający decyzję jedynie na twierdzeniach M. D. stanowi zdaniem odwołującego się naruszenie art. 7 kpa. Nadto na skutek wznowienia granic między działką M. D., a działką należącą do Państwa R., M. D. uzyskała dodatkową powierzchnię. Decyzją z dnia [...] września 2007 roku, Nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] stycznia 2007 roku podtrzymując swoje wcześniejsze stanowisko. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli J. i S. K. podnosząc zarzuty tożsame z zarzutami zawartymi we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Nadto skarżący podnieśli, że w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie brała udziału J. K., która jest właścicielką nieruchomości oznaczonej jako działka gruntu o nr ew. [...] na zasadzie małżeńskiej wspólnoty majątkowej z mężem S. K. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie z powodu uchybień, które Sąd wziął pod uwagę z urzędu. Sygn. akt IV SA/Wa 2224/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonej decyzji z prawem materialnym i procesowym. Zaskarżona decyzja zdaniem Sądu zapadła z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Jak wynika z treści decyzji z dnia [...] stycznia 2007 roku, Nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi orzekł o stwierdzeniu nieważności Wojewody K. z dnia [...] grudnia 1978 roku w części dotyczącej działki o nr [...] o powierzchni 0,2 ha wydzielonej dla M. D. oraz działki o nr [...] 0 powierzchni 0,35 ha wydzielonej dla J. K. Rozpoznając wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy Minister Rolnictwa 1 Rozwoju Wsi utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] stycznia 2007 roku jednakże wskazał, iż decyzja ta dotyczyła działki o nr [...] o powierzchni 0,2 ha wydzielonej dla M. D. oraz działki o nr [...] o powierzchni 0,35 ha wydzielonej dla J. K. Na oryginale decyzji z dnia [...] stycznia 2007 roku znajdującym się w aktach sprawy ołówkiem skreślono poprzednie numery działek i nadpisano numery właściwe. Taki sposób rozstrzygnięcia sprawy narusza art. 138 § 1 pkt 1 kpa. Utrzymanie w mocy decyzji może nastąpić tylko wówczas, gdy organ drugiej instancji nie stwierdza żadnych uchybień, które wymagałyby zmiany. Omyłkowe oznaczenie numerów działek jest uchybieniem, które wymagało zmiany. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi rozpoznając wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy winien więc na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylić własną decyzje z dnia [...] stycznia 2007 roku i ponownie merytorycznie rozpoznać wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody K. z dnia [...] grudnia 1978 roku wskazując właściwe numery działek. Rozpoznając ponownie sprawę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi winien również pamiętać o konieczności powiadomienia stron postępowania przed wydaniem decyzji o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy. Nie zasługują natomiast na uwzględnienie zarzuty podniesione przez skarżących. Podstawą wydanej decyzji wbrew twierdzeniom skarżących nie były twierdzenia skarżącej, tylko zgromadzona w aktach sprawy dokumentacja związana ze scaleniem gruntów. Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut pozbawienia J. K. możliwości uczestnictwa w postępowaniu nieważnościowym. Z akt sprawy wynika, że zawiadomienia o toczącym się postępowaniu doręczane były Sygn. akt IV SA/Wa 2224/07 J. K. na adres widniejący w rejestrze gruntów, to jest [...]. Korespondencja kierowana na ten adres wracała do organów administracji: "zwrot nie podjęto w terminie". Nie jest rolą organu ustalanie czy właściciel nieruchomości przebywa pod adresem wskazanym w ewidencji gruntów. Zgodnie z treścią art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 roku, Nr 240, poz. 2027 - tekst jednolity z późn. zm.) właściciel gruntów jest zobowiązany zgłaszać właściwemu staroście wszelkie zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków w terminie 30 dni licząc od dnia powstania tych zmian. Jeśli więc J. K. zmieniła miejsce pobytu, to winna ten fakt zgłosić organowi administracji prowadzącemu rejestr. Dopóki zmiana taka nie zostanie zgłoszona organ administracji ma prawo kierować korespondencję na adres widniejący w ewidencji gruntów, chyba że organowi znany jest inny adres strony postępowania. J. K. swój nowy adres ujawniła dopiero w skardze skierowanej do sądu administracyjnego. W tej sytuacji oczywistym jest, że Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie miał możliwości doręczania J. K. korespondencji na ten adres. Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 roku Nr 153 poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło