IV SA/Wa 2224/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.), sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi J. B. i B. Z. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postępowania 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata [...] kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Zaskarżonym postanowieniem z [...] lipca 2013 r. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska, dalej GDOŚ, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 127 § 3, art. 126 i 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2013, poz. 267), dalej K.p.a., po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, złożonego przez J. B., A. S. i B. Z., na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, z dnia [...] stycznia 2013 r. znak: [...], o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w L. z [...] lipca 2009 r. znak: [...] o uzgodnienie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia pod nazwą "Stacja demontażu pojazdów wycofanych z eksploatacji przy ulicy [...] w B.", dalej inwestycja, utrzymał je w mocy. Powyższe rozstrzygnięcie było wynikiem następujących ustaleń faktycznych i oceny prawnej organu. Wnioskiem z 5 października 2012 r. J. B., A. S. i B. Z., wniosły o stwierdzenie nieważności zakończonego postanowieniem RDOŚ w L. z [...] lipca 2009 r. znak: [...] w przedmiocie uzgodnienia środowiskowych warunków realizacji przedsięwzięcia pod nazwą "Stacja demontażu pojazdów wycofanych z eksploatacji przy ulicy [...] w B.". Żądanie dotyczyło także wznowienia postępowania i toczyło się w tym przedmiocie odrębne postępowania administracyjnego. We wniosku wskazano, że postanowienie zostało oparte na fałszywych dowodach oraz że wyszły na jaw nowe, istotne w sprawie okoliczności faktyczne i nowe dowody nie znane organowi, który wydawał postanowienie tj. fakt, że J. i S. B., których działka graniczy z działką inwestycyjną uzyskali w dniu 24 października 2007 r. decyzję o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego na działce [...], [...] i [...]. Budynek ten jest obecnie wykończony i jest usytuowany w odległości 4 m od nieruchomości inwestycyjnej, w tym waga samochodowa na fundamencie betonowym. Budowa stacji ma negatywny wpływ na nieruchomość skarżących. Okoliczność ta nie była badana w toku postępowania w tym nie badano jaki wpływ na otoczenie ma hałas związany z prowadzeniem stacji. Postanowieniem z [...] stycznia 2013 r. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska odmówił wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności wskazując, że postanowienie objęte wnioskiem o stwierdzenie nieważności jest postanowieniem niezaskarżalnym, co w świetle art. 126 K.p.a. uzasadnia odmowę wszczęcia tego rodzaju postępowania. Przepis ten stanowi, że przepisy art. 156-159 K.p.a. dotyczące decyzji administracyjnej stosuje się odpowiednio do postanowień na które przysługuje zażalenie. Oznacza to, że wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia na które nie przysługuje zażalenie nie jest możliwe. Postanowienie w przedmiocie uzgodnienia środowiskowych warunków nie jest zaskarżalne w drodze zażalenia i w związku z tym na podstawie art. 61a K.p.a. uzasadniona jest odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia jego nieważności. Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodziły się wnioskujące składając wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. GDOŚ, postanowieniem z [...] lipca 2013r., utrzymał w mocy własne postanowienie nie widząc podstaw do jego uchylenia. W uzasadnieniu organ wskazał, że odmowa wszczęcia postępowania ma charakter ściśle proceduralny dlatego organ nie badał merytorycznych zarzutów wniosku o stwierdzenie nieważności. Przed wszczęciem postępowania organ ma obowiązek zbadania czy wniosek spełnia przesłanki proceduralne. Przepisy art. 156-159 K.p.a., dotyczące nieważności postępowania mają zastosowanie wyłącznie do rozstrzygnięć od których przysługuje prawo wniesienia zażalenia, o czym stanowi art. 126 K.p.a. W tym wypadku zażalenie na postanowienie z [...] lipca 2009 r. nie służyło. Na powyższe rozstrzygnięcie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wywiodły J. B., A. S. i B. Z., wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia I instancji i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi wskazały, że zachodzą podstawy do stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 i 7 K.p.a.. Dalej wywodziły, że organ wydając to postanowienie oparł się na wadliwym raporcie o oddziaływaniu na środowisko tego przedsięwzięcia, nie dokonano oględzin nieruchomości, nie przeprowadzono badań hałasu, nie wzięto pod uwagę uzyskania przez nich pozwolenia na budowę dopiero po wydaniu pierwszego z postanowień z [...] kwietnia 2007 r., kierowano się tylko dobrem R. L. (inwestora). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Postanowieniem z 17 grudnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę A. S. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Ocenie podlega konkretna sprawa, rozpoznawana wcześniej przez organ administracji publicznej, pod kątem prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa i trafności rozstrzygnięcia. Kompetencje sądu administracyjnego nakładają na niego obowiązek oceny przebiegu postępowania administracyjnego i to zarówno czynności podejmowanych w toku tego postępowania jak i treści i podstaw wydanej decyzji administracyjnej. Działanie sądu ma bowiem na celu ewentualne wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji czy postanowienia, które w jakikolwiek sposób naruszałyby obowiązujące prawo. (por. wyrok NSA Warszawa z 20 stycznia 2010 r. I GSK 982/08 LEX nr 594803). W niniejszej sprawie przedmiotem rozstrzygnięcia organu był wniosek o stwierdzenie nieważności postanowienia w sprawie uzgodnienia warunków środowiskowych realizacji przedsięwzięcia w postaci stacji demontażu pojazdów. Organ prawidłowo uznał, że brak było podstaw do wszczęcia tego postępowania. Generalnie, zgodnie z art. 156 § 1 K.p.a., organ może stwierdzić nieważność ostatecznej decyzji z enumeratywnie podanych w tym przepisie przyczyn. Wyjątki od tej zasady odkreśla art. 126 K.p.a. Zgodnie z jego brzmieniem przepisy art.156-159 K.p.a dotyczące możliwości stwierdzenia nieważności decyzji, stosuje się wyłącznie do postanowień od których przysługuje zażalenie. Na postanowienia uzgadniające warunki środowiskowe, zgodnie z art. 153 ust. 2a pkt 2 ustawy z 3 października 2008r o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. Nr 199, poz. 1227), zażalenie nie przysługuje. Brak było zatem podstawy do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności. Okoliczność ta powoduje niemożność merytorycznego odnoszenia się do wniosku o stwierdzenie nieważności i związane z tym zarzuty skargi. Na marginesie tylko wskazać należy, że brak było podstaw do jednoczesnego prowadzenia postępowania o jego wznowienie i o stwierdzenie nieważności postanowienia uzgodnieniowego. W takiej sytuacji toczące się postępowanie nieważnościowe miało pierwszeństwo przed postępowaniem o wznowienie, które na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. należało zawiesić. Z tych względów na podstawie art. 151 p.p.s.a. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D.U. z 2012 r. poz. 270) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.