IV SA/Wa 2226/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Karolina Kisielewicz-Malec po rozpoznaniu w dniu 22 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. K. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy. Wnioskiem z dnia 5 października 2012 r. A. K. wniósł do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie z jego skargi na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...] o umorzeniu postępowania w sprawie wydania skarżącemu z akt zbiorowych rejestracji stanu cywilnego odpisu jego aktu urodzenia. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach złożonym na urzędowym formularzu wniosku o prawo pomocy (PPF) wnioskodawca podał, że jest osobą niezamożną, nie posiadającą żadnych stałych źródeł dochodów, w związku z czym nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów sądowych ani kosztów działania pełnomocnika z wyboru. Wyjaśnił, że pracuje dorywczo, a w codziennym utrzymaniu "korzysta z pomocy osób zaprzyjaźnionych, udzielających mieszkania." Skarżący oświadczył także, że nie posiada żadnego majątku, w tym oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Rubryka wniosku o prawo pomocy odnosząca się do stanu rodzinnego (wspólne gospodarstwo domowe) wypełniona została adnotacją "brak". Do wniosku PPF skarżący dołączył m.in. zaświadczenie o posiadaniu statusu osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku. Wobec wątpliwości odnoszące się do sytuacji majątkowej wnioskodawcy, pismem z dnia 9 października 2012 r. został on wezwany, w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr z 2012 r., poz. 270, dalej: P.p.s.a.), do uzupełnienia złożonego wniosku w wyznaczonym terminie przez: 1) wyjaśnienie, z jakich konkretnie środków finansowych czerpie skarżący środki na bieżące utrzymanie się, m.in. przez wskazanie wysokości miesięcznego dochodu uzyskiwanego z prac dorywczych, wysokości pomocy od "osób zaprzyjaźnionych", 2) przedstawienie udokumentowanego (w formie faktur, rachunków, dowodów wpłaty) spisu stałych wydatków odnoszących się do poszczególnych opłat eksploatacyjnych (opłaty za energię elektryczną, gaz, telefon, czynsz itp.) oraz podanie, jaka jest miesięczna wysokość innych ponoszonych stale kosztów (typu zakup żywności, ubrań, leków itp.), 3) złożenie oświadczenia, czy skarżący korzysta obecnie z pomocy społecznej, 4) przedłożenie wyciągów z rachunku bankowego, którego jest posiadaczem, zawierających aktualne saldo rachunku oraz historię dokonanych na nim operacji z ostatnich trzech miesięcy (w przypadku nieposiadaniu rachunku, należało złożyć oświadczenie o nieposiadaniu rachunku bankowego). Wezwanie do złożenia dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego skarżącego zostało mu doręczone w dniu 11 października 2012 r. W piśmie z dnia 16 października, złożonym w Sądzie w dniu 18 października 2012 r. skarżący oświadczył, że "nie ma stałych wydatków i opłat "oraz że jest zarejestrowany w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Do pisma dołączył oświadczenie A. B., z którego wynika, że skarżący udziela korepetycji z języka [...] i z tego tytułu w okresie od 10 września 2012 r. do 9 października 2012 r. otrzymał wynagrodzenie w wysokości 600 zł. Stwierdzono, co następuje: Rozpoznawany wniosek nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem wnioskodawca nie wykazał, że spełnił warunek wskazany w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Powołany przepis nakłada na osobę wnioskującą o przyznanie prawa pomocy obowiązek dokładnego przedstawienia własnej sytuacji rodzinnej i majątkowej, w szczególności poprzez rzetelne wyjaśnienie wątpliwości powziętych w toku rozpoznawania jej wniosku. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest przy tym pogląd, że niedopełnienie w całości lub w części obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia oraz dokumentacji odnoszącej się do jej szeroko rozumianej kondycji finansowej uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy. Podane w niniejszej sprawie w formularzu PPF dane obrazujące sytuację majątkową skarżącego wzbudziły wątpliwość w zakresie ich wiarygodności i rzetelności. Jednocześnie zostały one uznane za niewystarczające do tego, by poprzez ich rozważenie mogła zostać sformułowana ocena wypełnienia przez skarżącego przesłanki wymienione w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., polegającej na niemożności poniesienia przez składającego wniosek o prawo pomocy jakichkolwiek kosztów postępowania. Z oświadczeń wnioskodawcy wynika bowiem, że prowadzi on jednoosobowe gospodarstwo domowe i nie osiąga żadnych dochodów (rubryka 10 wniosku PPF). Jednocześnie jednak wnioskodawca oświadczył on, że utrzymuje się z pracy dorywczej i pomocy "osób zaprzyjaźnionych". W świetle powyższych wyjaśnień zasadnicze wątpliwości wzbudziła kwestia źródeł czerpania przez skarżącego środków na bieżące utrzymanie się. Wątpliwości tych skarżący, wezwany do uzupełnienia wniosku w trybie art. 255 P.p.s.a., nie wyjaśnił. W szczególności nie została wyjaśniona kwestia źródeł dochodów, które umożliwiają skarżącemu ponoszenie kosztów bieżącego utrzymania. Skarżący podał co prawda że udziela korepetycji z języka [...] i z tego tytułu w okresie od 10 września 2012 r. – 9 października 2012 r. otrzymał wynagrodzenie w wysokości 600 zł. (o czym nie wspomniał we wniosku PPF), jednakże nie wyjaśnił, mimo treści wezwania niebudzącej wątpliwości, na czym dokładnie polega pomoc "osób zaprzyjaźnionych". Niewyjaśniona pozostała także kwestia wydatków ponoszonych przez skarżącego na codzienne utrzymanie. Skarżący nie nadesłał także wyciągu z rachunku bankowego, nie oświadczył też, że takiego rachunku nie posiada. Zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie zastępstwa procesowego wiąże się z poniesieniem przez Skarb Państwa określonych kosztów. Wydatek tego rodzaju ma charakter publicznoprawny i może zostać zrealizowany tylko wtedy, gdy zostanie ustalone w sposób niewątpliwy, iż strona uczestnicząca w postępowaniu sądowym, pomimo poczynienia oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania, nie jest w stanie finansowo podołać ciężarowi uczestniczenia w postępowaniu sądowym. Uchylenie się skarżącego od obowiązku wykazania, że znajduje się w sytuacji powyżej opisanej, a więc kwalifikującej do przyznania prawa pomocy, skutkuje wydaniem orzeczenia odmownie rozstrzygającego zgłoszone żądanie. Reasumując, skarżący nie skorzystał, z możliwości pełnego i rzetelnego przedstawienia swojej sytuacji majątkowej a tym samym wykazania zasadności swojego wniosku i w konsekwencji powinien liczyć się z tym, że Sąd nie znajdzie wystarczających podstaw do jego uwzględniania. W tej sytuacji referendarz sądowy, na podstawie znajdujących się w aktach sprawy niepełnych materiałów, uznał, że wbrew twierdzeniom skarżącego, nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., co oznacza brak podstaw do uwzględniania wniosku. Mając na uwadze, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.