IV SA/Wa 2227/07
WyrokWSA w Warszawie2008-01-11
Skład orzekający: Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Łukasz Krzycki, Tomasz Wykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie uzgodnieniowe dotyczące projektu decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, wydane na podstawie raportu o oddziaływaniu na środowisko, może być uznane za nieważne z powodu wadliwości tego raportu, a także czy jego forma (postanowienie zamiast decyzji) jest prawidłowa?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji nie zbadały właściwie stanu prawnego i faktycznego sprawy, w szczególności nie odniosły się do kwestii wadliwości raportu o oddziaływaniu na środowisko, mimo że była ona podnoszona przez stronę. Brak analizy raportu uniemożliwił organom ustosunkowanie się do zarzutów skarżącego dotyczących merytorycznej wadliwości postanowienia z 2002 roku. Sąd jednocześnie stwierdził, że forma postanowienia dla uzgodnienia jest prawidłowa, a wadliwe brzmienie zastrzeżenia dotyczącego raportu nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. W. na postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego, które utrzymało w mocy postanowienie odmawiające stwierdzenia nieważności postanowienia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z 2002 r. Postanowienie z 2002 r. dotyczyło uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla rozbudowy fermy drobiu, a podstawą uzgodnienia był raport o oddziaływaniu inwestycji na środowisko. Skarżący zarzucał m.in. wadliwość formy uzgodnienia (postanowienie zamiast decyzji), wadliwość raportu o oddziaływaniu na środowisko oraz naruszenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w P. i postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), asesor WSA Tomasz Wykowski, Protokolant Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi A. W. na postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia uchyla zaskarżone postanowienie i utrzymane nim w mocy postanowienie organu pierwszej instancji
Główny Inspektor Sanitarny postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2007 r. wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 kpa utrzymał w mocy postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w P. z dnia [...] października 2006r. , znak:[...] , odmawiająca stwierdzenia nieważności postanowienia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. z dnia [...] września 2002r., znak: [...]
Główny Inspektor Sanitarny ustalając stan faktyczny stwierdził, iż Burmistrz Miasta i Gminy S. zwrócił się pismem z dnia 26 sierpnia 2002r. do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. o uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedsięwzięcia dotyczącego budowy kurnika o powierzchni [...] m 2 i obsadzie [...] jako rozbudowę istniejącej fermy drobiu w K. gmina S., działka ewidencyjna [...] , załączając jednocześnie projekt decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz opracowany raport oddziaływania inwestycji na środowisko.
W dniu 5 września 2002 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. na podstawie art. 3 ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Inspekcji Sanitarnej ( Dz. U. nr 90 z 1998r., poz. 575 ze zm. ) zaopiniował przedłożony projekt decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz raport oddziaływania na środowisko.
W dniu 19 września 2006r. Z. W. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności w/w postanowienia na podstawie art. 156 § 2 i art. 157 § 2 kpa., zarzucając organowi błędny sposób rozstrzygnięcia sprawy. Zdaniem wnoszącego zażalenie uzgodnienie winno mieć formę decyzji a nie postanowienia.
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w P. postanowieniem z dnia [...] października 2006r. znak: [...] odmówił stwierdzenia nieważności postanowienia Państwowego Inspektora Sanitarnego w S. z dnia [...] września 2002r.
Z. W. w dniu 10 października 2006r. złożył zażalenie podnosząc, iż zostało ono wydane z naruszeniem prawa.
Organ odwoławczy nie podzielił zarzutów odwołania, iż rozstrzygnięcie w sprawie uzgodnienia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedsięwzięcia powinno mieć formę decyzji a nie postanowienia.
Ponadto organ odwoławczy odnosząc się do podnoszonej przez Z. W. treści zastrzeżenia zawartego w sentencji postanowienia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. z dnia [...] września 2002r., podnosi, iż aktualny stan prawny zwalnia z obowiązku sporządzania raportu oddziaływania na środowisko na etapie postępowania administracyjnego o wydanie pozwolenia na budowę.
Postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] sierpnia 2007r. zaskarżone zostało przez A. W. reprezentowanego przez Z. W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
W skardze z dnia 8 września 2007r. skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem zawartym w zaskarżonym postanowieniu, zarzucając, iż w rażący sposób narusza prawo. Zdaniem skarżącego uzgodnienie powinno być wydane w formie decyzji oraz powinno posiadać uzasadnienie, skarżący podnosi, iż niewłaściwe jest również brzmienie zastrzeżenia zawartego w sentencji postanowienia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. z dnia [...] września 2002r. Skarżący zarzuca także, iż została naruszona uchwała Rady Miasta i Gminy w S. z dnia [...] marca 2002r. w sprawie zmiany miejscowych planów ogólnych zagospodarowania przestrzennego miasta S., w kwestii dotyczącej uciążliwości fermy poza jej granicami oraz brak nasadzenia zieleni izolacyjnej wzdłuż granic działki inwestora. Podniesiono, iż uzgodnienie było wadliwe, mając na uwadze treść raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowiska w kontekście
przekroczenia dopuszczalnych norm hałasu i odorów. Skarżący podnosi w skardze, iż organ pominął fakt, iż decyzja Starosty S. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2003r. znak: [...] zatwierdzająca projekt budowlany dla przedmiotowej inwestycji została uchylona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. oraz zwrócił uwagę, iż zostały przez Sąd uchylone inne decyzje Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. oraz decyzje Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w P..
Główny Inspektor Sanitarny w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga złożona w przedmiotowej sprawie jest zasadna.
Kontrola sądowoadministracyjna aktów lub czynności organów administracji publicznej w zakresie ich zgodności z prawem sprowadza się do wyjaśnienia w toku rozpoznawania sprawy, czy organy administracji nie naruszyły prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonej decyzji.
Stwierdzenie nieważności decyzji jest instytucją procesową służącą do eliminacji z obrotu prawnego aktów administracyjnych dotkniętych jedną z kwalifikowanych wad.
Odnosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy, Sąd wskazuje, iż Główny Inspektor Sanitarny utrzymując postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w P. odmawiające stwierdzenia nieważności postanowienia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S., nie zbadał właściwe stanu prawnego i faktycznego sprawy obowiązującego w dacie wydania postanowienia, co w konsekwencji doprowadziło do wydania przez niego rozstrzygnięcia, które nie tylko zostało wydane z naruszeniem przepisów art. 7, 77 i 107 § 3 kpa..
Postanowienie uzgodnieniowe, którego stwierdzenia nieważności domagał się skarżący zostało wydane [...] września 2002r. , a więc w dacie obowiązywania ustawy
z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska - Dz. U. z 2001 r. nr 62, poz. 627 ). Z jego treści wynika, iż podstawą orzekania w sprawie był raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
Przepisy wyznaczają państwowemu powiatowemu inspektorowi sanitarnemu rolę organu uzgadniającego warunki zabudowy realizacji przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, dlatego organ ten zobowiązany jest do działania w granicach wyznaczonych wnioskiem, mając na uwadze między innymi raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko przedłożony stosownie do art. 48 ust. 3 ustawy Prawo ochrony środowiska przez organ, który wystąpił o to uzgodnienie.
Uzgodnienia dokonuje oceniając warunki higieny środowiska, które powstaną w wyniku realizacji zamierzonej inwestycji, mając na względzie ochronę zdrowia przed niekorzystnym wpływem uciążliwości środowiskowych oraz zapobieganie powstawania chorób.
W szczególności spoczywa na organie obowiązek weryfikacji ustaleń sporządzonego raportu w zakresie oddziaływania higienicznego i zdrowotnego na środowisko. Raport jest dokumentem, który podlega ocenie, a sporządzenie go nie zwalnia organu uzgadniającego od czynienia własnych w tym zakresie ustaleń zmierzających do weryfikacji przedstawionych danych.
Z uwagi na powyższe Sąd wskazuje, iż organy obu instancji, nie odniosły się do kwestii ewentualnej wadliwości raportu oddziaływania na środowisko, mimo, iż była ona podnoszona w zażaleniu skarżącego. Pominęły one analizę raportu oddziaływania na środowisko, który powinien był być załączony do wniosku Burmistrza Miasta i Gminy S.. Należy wnosić, iż raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, nie był przedmiotem analizy i weryfikacji przez organ orzekający w przedmiocie nieważności, skoro nie znajduje to odzwierciedlenia w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, a jednocześnie kwestie te, jak wskazano, były podnoszone w zażaleniu skarżącego. Trudno uznać aby raport analizowano, zwłaszcza z uwagi, iż nie ma go w aktach administracyjnych nadesłanych przez organ do Sądu w celu rozpoznania sprawy. Brak analizy raportu oddziaływania na środowisko, spowodował, iż organ nie ustosunkował się w żaden
sposób do zarzutów skarżącego, dotyczących merytorycznej wadliwości orzeczenie z 2002r. w kontekście wadliwości raportu (podnoszone w skardze kwestie dotyczące domniemanej uciążliwości fermy poza jej granicami oraz wynikania z raportu przekroczenia norm hałasu i odorów).
Natomiast zarzut dotyczący naruszenia uchwały w sprawie zmiany miejscowych planów ogólnych zagospodarowania przestrzennego czy nie dokonania wymaganych nasadzeń jest na tym etapie postępowania przedwczesny. Organ nie odniósł się do tej kwestii w zaskarżonym postanowieniu z uwagi na to, iż nie była podnoszona przez stronę w toku postępowania. Organ odniesie się do niej przy powtórnym rozpatrywaniu sprawy , po wydaniu niniejszego wyroku.
Nietrafny jest zarzut skargi dotyczący wadliwej formy uzgodnienia. Jak trafnie wskazuje organ uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy winno mieć formę postanowienia. Zgodnie z art. 106 § 1 kpa, jeżeli przepis ten uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ, decyzję wydaje się po zajęciu stanowiska przez ten organ. Zgodnie natomiast z art. 106 § 5 kpa zajęcie stanowiska przez ten organ następuje w formie postanowienia, z uwagi na to, iż postępowanie to ma charakter pomocniczy w sprawie załatwianej przez wydanie decyzji. Wymóg orzeczenia w drodze decyzji, zawarty w art. 48 ust. 4 zdanie końcowe Prawo ochrony środowiska dotyczył wyłącznie orzeczeń, o których mowa w art. 46 ust 4 pkt 2 ustawy, a więc nie obejmuje uzgodnienia poprzedzającego wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu ( art. 46 ust 4 pkt 1 ).
Nietrafne są również zarzuty skargi, jakoby w sprawie oceny legalności zaskarżonego postanowienia mogły mieć przesądzające znaczenie nieprawidłowości wskazane w orzeczeniach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Uzgodnienia przed wydaniem decyzji dotyczącej warunków zabudowy i zagospodarowania terenu i decyzji o pozwoleniu na budowę, pomimo, iż dotyczą one tego samego obiektu, nie były w świetle obowiązujących regulacji normatywnych ściśle powiązane. Organy orzekały w innym przedmiocie mając na uwadze odrębne dokumentacje (sporządzane były odrębne raporty). Z kolei ewentualne nieprawidłowości w postępowaniach w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu oraz pozwolenia na budowę nie muszą mieć wpływu na
ocenę legalności postanowienia w przedmiocie uzgodnienia poprzedzającego wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Trafnie podnosi natomiast strona, iż zawarcie w orzeczeniu z 2002 roku warunku sporządzania raportu o oddziaływaniu na środowisko na etapie sporządzania dokumentacji technicznej, a więc uzyskania pozwolenia na budowę, było wadliwe. Jak wskazuje organ wymóg taki wynikał z mocy prawa, stąd jego zawarcie w orzeczeniu było całkowicie zbędne. Wadliwość ta jako nie mająca wpływu na zakres praw i obowiązków strony nie mogła jednak stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności orzeczenia. Odmienne wywody organu w tym względzie, choć wadliwe prowadzą do trafnej konkluzji o braku kwalifikowanej wadliwości orzeczenia w tym zakresie.
Z wymienionych przyczyn na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz 1270 ze zm.) należało uwzględnić skargę i uchylić zaskarżone postanowienia.
Ponownie rozpoznając sprawę organ wypowie się m.in. w podniesionej w zażaleniu kwestii, czy uzasadnienie postanowienia z 2002 roku, dotknięte jest wadą kwalifikowaną w kontekście wymagań art. 107 §3 kpa oraz będzie obowiązany uwzględnić inne zawarte w uzasadnieniu niniejszego wyroku wskazówki, a następnie stosownie do poczynionych ustaleń orzeknie w przedmiocie nieważności.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło