IV SA/Wa 2234/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Teresa Zyglewska po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. B. z dnia 26 września 2014 r. o zapłatę odszkodowania przez Prezesa Rady Ministrów za szkodę wyrządzoną w związku z nieujawnieniem informacji o złej sytuacji spółki postanawia odrzucić skargę. J. B. w piśmie z dnia 26 września 2014 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, w której zażądał zasądzenia od Prezesa Rady Ministrów kwoty 23.950 zł tytułem odszkodowania za szkodę poniesioną w związku z tym, że Prezes Rady Ministrów nie ostrzegł publicznie o złej sytuacji spółki [...], w której wiosną 2012 r. skarżący "otworzył" dwie "lokaty" we wskazanej kwocie. J. B. stwierdził, że nieujawnienie informacji posiadanych przez Prezesa Rady Ministrów lub nieostrzeżenie społeczeństwa przed tą spółką było decyzją administracyjną i dlatego składa skargę na tę decyzję. Organ administracji wniósł o odrzucenie skargi, wskazując, że jest to już druga skarga J. B. o tożsamej treści skierowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Normy kształtujące podstawy systemu sądownictwa, zawarte w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., zakładają określenie właściwości sądów administracyjnych przez ustawodawcę w sposób pozytywny. Zgodnie bowiem z art. 175 ust. 1 ustawy zasadniczej wymiar sprawiedliwości w Rzeczypospolitej Polskiej sprawują Sąd Najwyższy, sądy powszechne, sądy administracyjne. Ustrój i właściwość sądów i postępowanie przed nimi określają ustawy (art. 176 ust. 2). Sądy powszechne sprawują wymiar sprawiedliwości we wszystkich sprawach z wyjątkiem spraw ustawowo zastrzeżonych dla właściwości innych sądów (art. 177). Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta obejmuje również orzekanie o zgodności z ustawami uchwał organów samorządu terytorialnego i aktów normatywnych terenowych organów administracji rządowej (art. 184). Ostatnią z powołanych norm konstytucyjnych ustawodawca rozwinął w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy szczególne nie stanowią inaczej. Zasadę pozytywnego określenia właściwości sądów administracyjnych konkretyzują w głównej mierze przepisy ppsa. Zgodnie z art. 3 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne, 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, 4) inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, 4a)pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej, 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego 8) oraz bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4a. W myśl art. 3 § 3 ppsa, sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Pozytywne określenie właściwości oznacza, że dopuszczalna jest skarga do sądu administracyjnego tylko na prawne formy działania organów administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-8 ppsa oraz w sytuacjach przewidzianych przez ustawy szczególne, z zastrzeżeniem wynikającym z art. 5 ppsa. A contrario skarga na inne formy działania jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 lub 6 ppsa, oczywiście ze szczególnym uwzględnieniem prawa do sądu gwarantowanego przez art. 45 ust. 1 Konstytucji oraz powołanej już zasady domniemania właściwości sądów powszechnych (art. 177 Konstytucji). Jak wskazano, skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie skargę, w której zażądał zasądzenia od Prezesa Rady Ministrów odszkodowania za szkodę, którą poniósł ze względu na nieprzekazanie przez Prezesa Rady Ministrów informacji, które zdaniem J. B., powinny były zostać upublicznione. Skarżący stwierdził przy tym, że zarzucane nieujawnienie było decyzją administracyjną i dlatego składa on skargę na tę decyzję. Przedmiot zaskarżenia określony w powyższy sposób skutkuje odrzuceniem przedmiotowej skargi. Po pierwsze bowiem, wbrew przekonaniu skarżącego, niepodanie przez Prezesa Rady Ministrów do publicznej wiadomości informacji, które zdaniem J. B., powinny były zostać przekazane społeczeństwu, nie było decyzją administracyjną. Owego - wywodzonego przez skarżącego zaniechania - nie można zakwalifikować również jako któregokolwiek innego aktu, podlegającego kognicji sądu administracyjnego. W przepisach powszechnie obowiązującego prawa brak jest podstawy prawnej do działania Prezesa Rady Ministrów w zakresie, którego dotyczy przedmiotowa skarga, w prawnej formie władczego i jednostronnego aktu administracyjnego. Po drugie, sprawy o odszkodowanie są sprawami cywilnymi w rozumieniu art. 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2014 r., poz. 101 ze zm.), zgodnie z którym kodeks postępowania cywilnego normuje postępowanie sądowe w sprawach ze stosunków z zakresu prawa cywilnego, rodzinnego i opiekuńczego oraz prawa pracy, jak również w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych oraz w innych sprawach, do których przepisy tego Kodeksu stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy cywilne). W świetle art. 2 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego do rozpoznawania spraw cywilnych powołane są sądy powszechne, o ile sprawy te nie należą do właściwości sądów szczególnych, oraz Sąd Najwyższy. Kognicja sądu administracyjnego w sprawie objętej przedmiotową skargą, nie wynika z przepisów szczególnych. W związku z powyższym skargę J. B. z dnia 26 września 2014 r. należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 58 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zauważając natomiast, że przedmiotowa skarga jest tożsama ze skargą wniesioną przez J. B. w piśmie z dnia 27 sierpnia 2014 r., którą Sąd odrzucił postanowieniem z dnia 22 października 2014 r., należy wyjaśnić, że wydanie postanowienia o odrzuceniu skargi nie jest równoznaczne z osądzeniem sprawy. Dlatego przedmiotowa skarga z dnia 26 września 2014 r. nie mogłaby podlegać odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ppsa.