IV SA/Wa 2237/06
WyrokWSA w Warszawie2007-10-30
Skład orzekający: Alina Balicka, Małgorzata Miron, Aneta Opyrchał
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zgoda osoby, której dane dotyczą, na udostępnienie jej danych adresowych ze zbioru PESEL, może być dorozumiana, czy musi być wyrażona wprost?Ratio decidendi
Zgoda osoby, której dane dotyczą, na udostępnienie jej danych adresowych ze zbioru PESEL, musi być wyrażona wprost, a nie dorozumiana. Samo nieodebranie korespondencji przez tę osobę nie jest równoznaczne z brakiem zgody, ale również nie może być uznane za wyrażenie zgody. W przypadku braku wyraźnej zgody, organ nie może udostępnić danych, nawet jeśli wnioskodawca wykazał interes faktyczny.Stan faktyczny
A. S. złożył wniosek o udostępnienie danych adresowych innego A. S. w celu nawiązania kontaktu. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji odmówił udostępnienia danych, ponieważ nie uzyskał zgody osoby, której dane miały zostać udostępnione, mimo dwukrotnego zwracania się do niej z prośbą. Korespondencja wróciła z adnotacją o nieznanym adresacie i jego długoletnim pobycie za granicą. Skarżący A. S. wniósł skargę, argumentując, że nieodebranie korespondencji nie oznacza braku zgody. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.), Asesor WSA Aneta Opyrchał, Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 października 2007 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia (...) września 2006 nr (...) w przedmiocie odmowy udostępnienia danych adresowych - oddala skargę -
Sygnatura akt IVSA/Wa 2237/06
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia (...) września 2006r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymał w mocy własną decyzję z dnia (...) lipca 2006r. w sprawie odmowy udostępnienia A. S. danych osobowych A. S.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał na następujące ustalenia faktyczne i prawne:
Dnia 19 maja 2006r. A. S. złożył wniosek o udostępnienie danych adresowych A. S. Wnioskodawca uzasadnił wniosek chęcią nawiązania kontaktu z bratem. Po przeprowadzeniu stosownego postępowania Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia (...) lipca 2006r. odmówił wnioskodawcy udostępnienia żądanych przez niego danych ze zbioru PESEL. Uzasadnił to brakiem zgody na udostępnienie danych przez osobę, której dane miałyby zostać udostępnione wnioskodawcy.
Rozpoznając wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji stwierdził, że zgodnie z treścią art. 44h ust. 2 pkt. 4 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych dane ze zbioru PESEL można udostępniać osobom i podmiotom jeżeli udowodnią one interes faktyczny w otrzymaniu danych i za zgodą osób, których dane dotyczą.
Wnioskodawca udowodnił niewątpliwie istnienie interesu faktycznego w otrzymaniu danych, o udostępnienie których się ubiegał. Jednakże w powyższej sprawie nie została spełniona druga obligatoryjna przesłanka udostępniania danych ze zbioru PESEL a mianowicie nie uzyskano zgody na ich udostępnienie od osoby, której dane miałyby zostać udostępnione. Wydział Udostępniania Informacji dwukrotnie zwracał się do A. S. (na adres figurujący w rejestrze PESEL) z informacją o złożonym przez A. S. wniosku i z prośbą o wyrażenie zgody na udostępnienie żądanych danych. Niestety A. S. nie odbiera kierowanej do niego korespondencji. Korespondencja wróciła z adnotacją " adresat nieznany" i "adresat przebywa poza granicami kraju od 10 lat".
Dlatego organ stwierdził, że nie uzyskał wymaganej przepisami prawa zgody osoby, której dane dotyczą. W konsekwencji nie miał podstaw do przekazania wnioskodawcy żądanych przez niego danych.
A. S. wniósł skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia (...) września 2006r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że fakt nieodbierania korespondencji przez A. S. nie wskazuje na intencje w/w nie wyrażania zgody na udostępnianie danych.
W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Jednocześnie art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.
Mając na względzie powyższe unormowanie Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Podstawą prawną wydania zaskarżonej decyzji był art. 44h ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity z 2001 r. Dz.U. nr 87 poz. 960 z późn. zm.).
Zgodnie z jego treścią dane, o których mowa w ust. 1, mogą być udostępnione:
osobom i jednostkom organizacyjnym - jeżeli wykażą w tym interes prawny;
jednostkom organizacyjnym - jeżeli po ich wykorzystaniu w celach badawczych,
statystycznych, badania opinii publicznej lub rynku, dane te zostaną poddane takiej modyfikacji, która nie pozwoli na ustalenie tożsamości osób, których dane dotyczą;
- innym osobom i podmiotom - jeżeli uwiarygodnią one interes faktyczny w
otrzymaniu danych i za zgodą osób, których dane dotyczą.
Ust. 1 tego przepisu wskazuje natomiast jakich danych może dotyczyć żądanie i są to dane: ze zbiorów meldunkowych, zbioru PESEL oraz ewidencji wydanych i utraconych dowodów osobistych.
Jak trafnie wskazał organ odwoławczy brzmienie przepisu art. 44h ust.1 pkt. 4 jednoznacznie wskazuje, że udostępnienie danych ze zbioru PESEL jest możliwe przy łącznym spełnieniu 2 przesłanek: wykazania interesu faktycznego przez osobę składającą wniosek oraz zgody osoby, której dotyczy wniosek. W ocenie Sądu, w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę zgoda, o której stanowi omawiany przepis musi być wyrażona wyraźnie, wprost. A zatem nie może mieć charakteru dorozumianego. W przeciwnym bowiem razie racjonalny ustawodawca wprowadziłby zapis mniej kategoryczny np. "... przy braku sprzeciwu osoby, której dane dotyczą" nie zaś kategoryczny, związany z koniecznością uzyskania zgody.
Odnosząc powyższe do okoliczności niniejszej sprawy wskazać należy, że prawidłowe jest stanowisko organu odwoławczego co do tego, że nie zostały spełnione warunki określone w art. 44h ust. 2 pkt. 4 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych umożliwiające udzielenia A. S. informacji dotyczących danych adresowych A. S. We wniosku o podanie tych danych wnioskodawca wskazał, że dane te są niezbędne z uwagi na konieczność nawiązania kontaktu z bratem. W tym stanie rzeczy nie ulega wątpliwości, że skarżący posiada interes faktyczny w uzyskaniu żądanych danych. Natomiast organ nie uzyskał wymaganej w/w przepisami zgody A. S. W aktach sprawy znajdują się wszak przesyłki wysłane przez organ na adres wskazany w zbiorach PESEL zawierające prośbę o wyrażenie zgody na podanie danych. Jedna z tych przesyłek wróciła z adnotacją : "Adresat nieznany, przebywa poza granicami kraju od 10 lat", druga zaś została awizowana i zwrócona do organu po upływie ustawowego terminu.
W konsekwencji zatem należało przyjąć, że adresat nie wyraził zgody na podanie jego danych adresowych wnioskodawcy a zatem nie została spełniona przesłanka określona w w/w przepisie.
Skarżący nie należy również do kręgu innych podmiotów wymienionych w art. 44h ust. 1, którym organ administracji udostępnia dane. Zgodnie z treścią tego przepisu dane udostępnia się, o ile są one niezbędne do realizacji ich ustawowych zadań, następującym podmiotom:
1) organom administracji publicznej, sądom, prokuraturze;
2) organom Policji, Straży Granicznej, Służbie Więziennej, Służbie Kontrwywiadu Wojskowego, Służbie Wywiadu Wojskowego, Żandarmerii Wojskowej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Centralnemu Biuru Antykorupcyjnemu i strażom gminnym (miejskim);
3) organom kontroli skarbowej i wywiadu skarbowego;
4) państwowym i komunalnym jednostkom organizacyjnym oraz innym podmiotom -w zakresie niezbędnym do realizacji zadań publicznych określonych w odrębnych przepisach;
5) Polskiemu Czerwonemu Krzyżowi - w zakresie danych osób poszukiwanych.
Wobec powyższego
Reasumując skoro nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 44h ustawy o ewidencji ludyści i dowodach osobistych zasadnie organ administracji odmówił A. S. podania danych adresowych A. S.
I wreszcie pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy okoliczność podnoszona przez pełnomocnika skarżącego czy organ powinien uznać za doręczoną prawidłowo na podstawie art. 44 kpa przesyłkę skierowaną do A. S. Jak bowiem wynika ze wskazanych wyżej rozważań zgoda, o której mowa w ust. 2 pkt. 4 art. 44h musi być wyraźna a nie dorozumiana a zatem samo doręczenie takiej przesyłki oraz nie wypowiedzenie się przez skarżącego nie jest wystarczające do uznania, że zgoda została wyrażona. Po drugie - natomiast prawidłowe są ustalenia organu co do niemożności doręczenia przesyłki na podstawie danych, które posiadał organ. Skoro bowiem pierwsza z wysłanych przesyłek wróciła z adnotacją poczty, że adresat od 10 lat przebywa za granicą, nie było możliwości uznania za doręczoną na podstawie art. 44 kpa przesyłki wysłanej przez organ po raz drugi.
W tym stanie rzeczy, nie stwierdziwszy dodatkowo innych uchybień, które musiałyby skutkować uchyleniem zaskarżonego rozstrzygnięcia Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna i jako taka podlega oddaleniu.
Z tych względów - na mocy art. 151 w\w ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło