IV SA/Wa 2237/10

WyrokWSA w Warszawie2011-04-19

Skład orzekający: Łukasz Krzycki, Aneta Dąbrowska, Krystyna Napiórkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rozpoznanie przez organ odwoławczy zażalenia wniesionego po terminie na ostateczne postanowienie organu pierwszej instancji stanowi rażące naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności postanowienia organu odwoławczego?
Ratio decidendi
Rozpoznanie przez organ odwoławczy zażalenia wniesionego po upływie ustawowego terminu na ostateczne postanowienie organu pierwszej instancji stanowi rażące naruszenie prawa. Organ odwoławczy powinien był stwierdzić uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia, a nie merytorycznie rozpoznać sprawę. W konsekwencji, postanowienie organu odwoławczego wydane w takiej sytuacji podlega stwierdzeniu nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, które uchyliło postanowienie Wojewody uzgadniające projekt decyzji o warunkach zabudowy. Wojewoda uzgodnił inwestycję z zastrzeżeniem warunków związanych z ochroną krajobrazu. Na to postanowienie zostało wniesione zażalenie przez Spółkę M. Sp. z o.o., jednakże po upływie ustawowego terminu. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska uchylił postanowienie Wojewody, uznając, że nie przedstawiono stanu faktycznego i nie wyjaśniono, czy inwestycja nie narusza zakazów obowiązujących na obszarze chronionego krajobrazu. Spółka M. Sp. z o.o. oraz S. J. wniosły skargi do WSA w Warszawie, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 141 § 2 k.p.a. i art. 10 k.p.a.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska oraz stwierdził, że postanowienie to nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie Sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska (spr.), Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2011 r. sprawy ze skarg M. Sp. z o.o. z siedzibą w W. i S. J. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy I. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Burmistrz Gminy B. pismem z dnia 22 października 2007 r., zwrócił się do Wojewody [...] o uzgodnienie projektu decyzji o uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego polegającego na budowie czterdziestu pięciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych wolnostojących oraz budowie budynku stróżówki, na działce nr ew. [...], położonej we wsi D., w gminie B. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2008 r., Wojewódzki Konserwator Przyrody, działający z upoważnienia Wojewody [...], uzgodnił planowaną inwestycję pod warunkiem zachowania konkretnych wymogów, wynikających z lokalizacji przedsięwzięcia w granicach obszaru chronionego krajobrazu. Organ uzgadniający stwierdził w postanowieniu, iż przedmiotowa inwestycja znajduje się częściowo w granicach [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu i jej realizacja nie będzie naruszać przepisów obowiązujących na ww. obszarze chronionym pod następującymi warunkami: 1. wprowadzenia nasadzeń kompensujących w przypadku konieczności usunięcia pojedynczych drzew lub krzewów z zadrzewień śródpolnych i nadwodnych; 2. nie spowodowania zmian rzędnych terenu; 3. zachowania minimalnej odległości 20 m między linią zabudowy a linią zbiorników i cieków wodnych. Na powyższe postanowienie pismem z dnia 8 lutego 2008 r. zażalenie wniósł J. K. – Prezes Zarządu M. Sp. z o.o. Skarżący wniósł o odstąpienie od warunku zastrzeżonego w zaskarżonym postanowieniu, uniemożliwiającego przygotowanie terenu pod planowaną inwestycję. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska postanowieniem z dnia [...] września 2010 r., uchylił zaskarżone postanowienie w całości oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Organ odwoławczy ustalił, że część działki przeznaczonej pod zainwestowanie (działka nr ewid. [...]), położona we wsi D., znajduje się w granicach [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu, dla którego zgodnie z art. 35 w zw. z art. 21 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w organizacji i podziale zadań administracji publicznej w województwie (Dz. U. Nr 92, poz. 753 ze zm.), obowiązującym aktem prawnym jest rozporządzenie Nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] w sprawie [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu (Dz. Urz. Woj. [...] Nr [...], poz. [...] ze zm.). Przepis § 6 przedmiotowego rozporządzenia zawiera enumeratywny katalog zakazów obowiązujących na przedmiotowym terenie. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska stwierdził ponadto, iż w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia nie przedstawiono stanu faktycznego oraz wyjaśnienia, czy realizacja planowanej inwestycji jest możliwa bez naruszenia zakazów obowiązujących na przedmiotowej formie ochrony przyrody. Pismem z dnia 12 października 2010 r., które wpłynęło do Ministerstwa Środowiska 29 października 2010 r. tj. po wydaniu rozstrzygnięcia w sprawie, Spółka M. Sp. z o.o. wycofała zażalenie. Na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] września 2010 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi wnieśli w/w Spółka oraz S. J. Skarżąca Spółka zarzuciła naruszenie następujących przepisów postępowania: - art. 141 § 2 k.p.a. poprzez uwzględnienie faktu wniesienia zażalenia przez skarżącą spółkę po upływie 34 dni od daty odbioru postanowienia, - art. 10 k.p.a. poprzez niezawiadomienie pozostałych stron postępowania o złożeniu zażalenia oraz toczącym się postępowaniu, o prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W uzasadnieniu skargi Spółka podała, iż postanowienie organu pierwszej instancji otrzymała w dniu 8 stycznia 2008 r. natomiast zażalenie wniosła w dniu 11 lutego 2008 r., a więc po upływie 34 dni od otrzymania postanowienia Wojewody [...]. Ponadto wyjaśniła, iż wniesienie zażalenia nastąpiło w skutek pomyłki jakiej dopuścił się pracownik Spółki. Jednocześnie wskazała, iż w dniu 12 października 2010 r. złożyła do organu odwoławczego wniosek o wycofanie złożonego zażalenia. Skarżący S. J. wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska jako wydanego z naruszeniem prawa. W treści skargi powołał się na okoliczności wskazane w skardze Spółki M. W odpowiedzi na skargi Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wniósł o ich oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko oraz argumentację. Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 141 § 2 k.p.a. poprzez nie uwzględnienie faktu wniesienia zażalenia przez Spółkę po upływie 34 dni od daty odbioru postanowienia Wojewody [...] organ odwoławczy uznał ten zarzut za błędny. Podniósł, iż zgodnie z powołanym przepisem zażalenia wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie. Potwierdził jednocześnie, iż postanowienie organu pierwszej instancji zostało doręczone skarżącej Spółce w dniu 8 stycznia 2008 r. Zażalenie zostało natomiast założone w siedzibie organu pierwszej instancji w dniu 11 lutego 2008 r., a zatem po upływie ustawowego terminu na dokonanie tej czynności. Tym samym to nie organ administracji publicznej, a skarżąca Spółka, wnosząc zażalenie po upływie ustawowego terminu, naruszyła art. 141 § 2 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W niniejszej sprawie Sąd stwierdził, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, o którym stanowi art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W myśl powołanego przepisu Sąd uwzględniając skargę stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Zgodnie z treścią art. 141 § 2 k.p.a. zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie - od chwili jego ogłoszenia stronie. W sprawach nie uregulowanych w niniejszym rozdziale do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań - art. 144 k.p.a. Wyłącznym trybem weryfikacji nieostatecznego postanowienia w kodeksie postępowania administracyjnego jest postępowanie zażaleniowe, które oparte jest w pełni na zasadzie skargowości. Może ono być uruchomione tylko w wyniku podjęcia przez uprawniony podmiot czynności procesowej - wniesienia zażalenia w terminie określonym w art. 141 § 2 k.p.a. Obowiązkiem organu drugiej instancji jest w pierwszej kolejności zbadanie czy złożony przez stronę środek zaskarżenia spełnia wymogi formalne umożliwiające merytoryczne rozpoznanie sprawy przez organ odwoławczy. Badając wymogi formalne środka zaskarżenia organ ustala czy środek ten jest dopuszczalny oraz czy został wniesionym w terminie przewidzianym prawem. W sprawie niniejszej Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska nie dokonał tego rodzaju kontroli. Bezsporne jest, iż wnosząca zażalenie Spółka M. postanowienie Wojewody [...] otrzymała w dniu 8 stycznia 2008 r., jak również że zażalenie na powyższe postanowienie złożyła 11 lutego 2008 r., a zatem po upływie 34 dni od otrzymania rozstrzygnięcia organu administracyjnego. Organ odwoławczy powinien był zatem wydać postanowienie stosownie do treści artykułu 134 k.p.a. o stwierdzeniu uchybienia do wniesienia zażalenia. Rozpoznanie w świetle powyższych okoliczności sprawy merytorycznie w skutek wniesionego z uchybieniem siedmiodniowego terminu zażalenia stanowi rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Zgodnie bowiem z zasadą trwałości decyzji (postanowień) wynikającą z art. 16 k.p.a. decyzja (postanowienie), od którego nie przysługuje odwołanie (zażalenie) staje się ostateczna(e). W sprawie niniejszej postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. stało się ostateczne [...] stycznia 2008 r., natomiast zażalenie przez Spółkę zostało wniesione 11 lutego 2008 r., a zatem wydając w dniu [...] września 2010 r. zaskarżone postanowienie Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska rozpoznał zażalenie wniesione na ostateczne postanowienie organu pierwszej instancji. Rozpoznanie środka zaskarżenia na ostateczne rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji stanowi rażące naruszenie art. 16 k.p.a. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) dalej p.p.s.a. i art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Sąd orzekł jak w pkt 1 wyroku. Orzeczenie jak w pkt-cie 2 wydano w oparciu o przepis art. 152 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło