IV SA/Wa 2238/07

WyrokWSA w Warszawie2008-01-29

Skład orzekający: Jarosław Stopczyński, Alina Balicka, Grzegorz Czerwiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy opinia konserwatora zabytków, oparta na wytycznych konserwatorskich niebędących aktem prawa miejscowego, może stanowić podstawę do odmowy ustalenia warunków zabudowy, nawet jeśli organ pierwszej instancji nie odniósł się do niej merytorycznie?
Ratio decidendi
Opinia konserwatora zabytków, oparta na wytycznych niebędących aktem prawa miejscowego i niepowiązana z obszarem lub obiektem objętym ochroną konserwatorską, nie stanowi wiążącego dokumentu dla organu wydającego decyzję o warunkach zabudowy. Organ pierwszej instancji, mimo że powinien odnieść się do każdego dokumentu znajdującego się w aktach sprawy, nie miał podstaw prawnych do uwzględnienia tej opinii przy wydawaniu decyzji, a brak merytorycznego odniesienia się do niej nie miał wpływu na treść rozstrzygnięcia.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie O. zaskarżyło decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta W. o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na nadbudowie poddasza. Stowarzyszenie zarzuciło, że organy zignorowały opinię konserwatora zabytków, która wskazywała na sprzeczność inwestycji z wytycznymi konserwatorskimi dotyczącymi ograniczenia wysokości zabudowy i zakazu nadbudowy na chronionym obszarze. Organy uznały, że wytyczne te nie stanowią prawa miejscowego i nie są wiążące.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Stowarzyszenia O.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Stopczyński, Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka, Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), Protokolant Katarzyna Tomiło, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia O.z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia (...) sierpnia 2007 r. nr (...) w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu - oddala skargę - Decyzją z dnia [...] czerwca 2007 roku, Nr [...] Prezydent Miasta [...] W. po rozpoznaniu wniosku B. i Z. W., G. P. oraz J. D. ustalił warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy dla inwestycji polegającej na nadbudowie od wschodniej strony poddasza z przeznaczeniem na dwa lokale mieszkalne w budynku położonym na działce o nr ew. [...] w obrębie [...] przy ul. [...] w W. na terenie [...]. Od powyższej decyzji odwołanie złożyło Stowarzyszenie O. podnosząc zarzut, że wydanie decyzji o warunkach zabudowy zezwalającej na nadbudowę poddasza jest sprzeczne z wytycznymi konserwatorskimi obowiązującymi dla kwartału ulic [...]. Według tych wytycznych wysokość zabudowy powinna być ograniczona do IV kondygnacji, a ponadto zabroniona jest rozbudowa, przebudowa i nadbudowa obiektów. Odwołujący się podniósł również, iż w uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że "przywołane wytyczne konserwatorskie nie stanowią prawa miejscowego i w związku z tym opinia [...] Konserwatora Zabytków nie może stanowić dowodu w sprawie. Z twierdzeniem takim zdaniem Stowarzyszenia nie można się zgodzić, bowiem co prawda wytyczne konserwatorskie nie są aktami prawa miejscowego, ale mogą i powinny stanowić dowód w sprawie zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, przywołaną przez organ w dalszej części uzasadnienia. Nie do przyjęcia w ocenie Stowarzyszenia jest sytuacja, w której organ wydający decyzję o warunkach zabudowy całkowicie ignoruje wytyczne [...] Konserwatora Zabytków mające na celu ochronę historycznego układu urbanistycznego. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 roku, Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] W. z dnia [...] czerwca 2007 roku. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że wytyczne Konserwatora Zabytków nie zostały wydane w formie uzgodnienia, które wiąże w sposób bezwzględny organ wydający decyzję o warunkach zabudowy. Organ pierwszej instancji dokonał oceny tej opinii oraz dokonanej analizy obszaru. Samorządowe Kolegium odwoławcze podniosło także, że podstawą do ustalenia Sygn. akt IV SA/Wa 2238/07 warunków zabudowy jest analiza obszaru w zakresie warunków wynikających z art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Jeżeli wniosek o ustalenie warunków zabudowy spełnia wymagania wynikające z przepisów ustawy, decyzja uzyskała niezbędne uzgodnienia, a z analizy obszaru wynika możliwość realizacji inwestycji, o której mowa we wniosku organ administracji nie ma podstaw do odmowy ustalenia warunków zabudowy. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyło Stowarzyszenie O. podnosząc zarzut, iż organ pierwszej instancji w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji o warunkach zabudowy pominął opinię [...] Konserwatora Zabytków dotyczącą planowanej inwestycji, wyrażoną w piśmie z dnia [...] lutego 2007 roku, w którym Konserwator przywołał tekst wytycznych konserwatorskich, z których wynika, że na obszarze, na którym znajduje się teren inwestycji, należy ograniczyć wysokość zabudowy do IV kondygnacji, a ponadto zabrania się rozbudowy, przebudowy i nadbudowy obiektów. W związku z tym Konserwator stwierdził, że przedmiotowa inwestycja jest niezgodna z tymi wytycznymi. Skarżący podniósł ponadto, iż organ pierwszej instancji w uzasadnieniu swojej decyzji stwierdził, że "przywołane wytyczne konserwatorskie nie stanowią prawa miejscowego i w związku z tym opinia [...] Konserwatora Zabytków nie może stanowić dowodu w sprawie", dlatego też nie ma podstawy do odmowy ustalenia warunków zabudowy. Skarżący podniósł także, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało wskazaną wyżej decyzję w mocy. W uzasadnieniu Kolegium stwierdziło, że opinia Konserwatora nie stanowi wiążącego uzgodnienia, a organ pierwszej instancji dokonał oceny tej opinii oraz analizy obszaru. Również zdaniem Kolegium organ pierwszej instancji nie miał w przedmiotowej sprawie podstawy do odmowy ustalenia warunków zabudowy. W związku z powyższym zdaniem Stowarzyszenia stwierdzić należy, iż decyzje organów obu instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów kpa., co stanowi podstawę do ich uchylenia. Art. 77 § 1 kpa stanowi, że "organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy". W związku z tym nie do przyjęcia jest w ocenie skarżącego stwierdzenie organu pierwszej instancji, że pismo Konserwatora znajdujące się w aktach sprawy nie stanowi dowodu z tego tylko powodu, że przywołane w nim wytyczne nie są aktem prawa miejscowego. Takie rozumowanie jest sprzeczne również z art. 75 § 1 kpa, który stanowi, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co Sygn. akt IV SA/Wa 2238/07 może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem". Zdaniem Stowarzyszenia organ pierwszej instancji naruszył także art. 107 § 3 kpa. Przepis ten stanowi, że "uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa". Organ pierwszej instancji powinien był więc w ocenie skarżącego uwzględnić opinię Konserwatora przy wydaniu decyzji, albo przynajmniej podjąć z nią polemikę i wskazać, dlaczego ustosunkowuje się do niej negatywne i wyjaśnić z jakiego powodu działa w sposób oczywiście z nią sprzeczny. W związku z tym stwierdzić należy zdaniem Stowarzyszenia, że decyzja organu pierwszej instancji powinna była zostać przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchylona. Skarżący stwierdził także, że w przedmiotowej sprawie brak mocy wiążącej zaleceń konserwatorskich powoduje tylko to, iż negatywna opinia Konserwatora nie pociąga za sobą w każdym przypadku konieczności odmowy ustalenia warunków zabudowy. Może jednak zostać przez organ uwzględniona w ramach swobodnej oceny dowodów i tak właśnie organ I instancji powinien był postąpić w przedmiotowej sprawie. Stowarzyszenie podniosło również, że twierdzenie Kolegium zawarte w uzasadnieniu decyzji, iż "organ pierwszej instancji dokonał oceny opinii [...] Konserwatora Zabytków oraz dokonanej analizy obszaru" przeczy faktom, ponieważ z uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji wyraźnie wynika, że organ ten w ogóle nie ustosunkował się do wydanej opinii Konserwatora w sposób merytoryczny. Skarżący podał także, że teren inwestycji znajduje się na szczególnie cennym, zabytkowym obszarze [...]. W związku z tym niedopuszczalne jest nieuwzględnienie przy wydawaniu decyzji kategorycznej i jednoznacznej opinii [...] Konserwatora Zabytków. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podtrzymało swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonej Sygn. akt IV SA/Wa 2238/07 decyzji z prawem materialnym i procesowym. Zdaniem Sądu brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. Zgodnie z treścią art. 7 ustawy z dnia 23 lipca 2003 roku o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2003 roku, Nr 162, poz. 1568 z późn. zm.) formami ochrony zabytków są: wpis do rejestru zabytków, uznanie za pomnik historii, utworzenie parku kulturowego oraz ustalenia ochrony w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Budynek przy ul. [...] w W. nie jest objęty żadną z wymienionych wyżej form ochrony. Brak było jakichkolwiek podstaw do zasięgania opinii [...] konserwatora zabytków. Decyzja o warunkach zabudowy wymaga uzgodnienia z wojewódzkim konserwatorem zabytków - w odniesieniu do obszarów i obiektów objętych ochroną konserwatorską (art. 53 ust. 4 pkt 2 w zw. z art. 64 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - Dz. U. Nr 80, poz. 717 z późn. zm.). Uchwała na którą powołuje się [...] Konserwator Zabytków w piśmie z dnia [...] lutego 2007 roku, to uchwała Nr [...] Rady Miasta [...] W. z dnia [...] października 2006 roku w sprawie studium uwarunkowań kierunków zagospodarowania przestrzennego m. [...] W. Nie jest to uchwała, która mogłaby być źródłem praw lub obowiązków obywateli w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy. Dopiero w przyszłości w oparciu o uchwalone studium zostanie uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Pismo [...] konserwatora zabytków jest dokumentem urzędowym. Zgodnie z treścią art. 76 § 1 kpa dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Pismo [...] Konserwatora Zabytków z dnia [...] lutego 2007 r. jest jedynie stwierdzeniem, że budynek przy ul. [...] w W. w przyszłym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego zostanie objęty ochroną konserwatorską. Stwierdzenie [...] Konserwatora Zabytków, iż należy ograniczyć wysokość zabudowy do czterech kondygnacji nie ma umocowania prawnego. Znaczenie prawne mogłoby mieć dopiero wówczas, gdyby uchwalony został miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, w którym budynek ten zostałby objęty ochroną Sygn. akt IV SA/Wa 2238/07 konserwatorską. Domaganie się przez skarżące Stowarzyszenie, by organy administracji przy wydawaniu decyzji wzięły pod uwagę pogląd [...] Konserwatora Zabytków zawarty w piśmie z dnia [...] lutego 2007 roku jest w istocie domaganiem się, by organy administracji przy wydawaniu decyzji kierowały się przesłankami pozaprawnymi. Niewątpliwie Prezydent Miasta [...] W. winien odnieść się do dokumentu jakim jest pismo [...] Konserwatora Zabytków z dnia [...] lutego 2007 roku. Wprawdzie zasięganie opinii [...] Konserwatora Zabytków było w sprawie zbędne i nie miało umocowania prawnego, niemniej jednak skoro dokument taki znalazł się już w aktach sprawy organ pierwszej instancji winien się do niego odnieść. Brak odniesienia się jest uchybieniem, które nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia. Ponownie bowiem stwierdzić należy, iż pogląd [...] Konserwatora Zabytków zawarty w tym piśmie nie mógł być brany pod uwagę przez Prezydenta Miasta [...] W. przy wydawaniu decyzji o warunkach zabudowy. Z powyższych względów na podstawie art. 151 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 roku Nr 153 poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło