IV SA/Wa 2240/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, Sędziowie sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska (spr.), asesor WSA Agnieszka Wąsikowska, Protokolant ref. Paweł Jastrzębski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi M. W. i K. S. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zezwoleń na import trofeów wilka oddala skargę Minister Środowiska decyzją z dnia [...] maja 2018r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] stycznia 2018r. znak: [...] odmawiającą wydania zezwoleń na import [...] ([...]) z [...] upolowanych przez M. W. i K. S.. Decyzję wydano na podstawie art. 4 rozporządzenia Rady (WE) z dnia 9 grudnia 1996r. w sprawie ochrony gatunków dzikiej fauny i flory w drodze regulacji handlu nimi (dalej: rozporządzenie Rady nr 338/97) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (jt. Dz.U. z 2017r. poz. 1257 – dalej: k.p.a.), w związku z art. 15 rozporządzenia Komisji (WE) nr 865/2006 ustanawiające przepisy wykonawcze do rozporządzenia Rady 9WE) nr 338/97 w sprawie ochrony gatunków dzikiej fauny i flory w drodze regulacji handlu nimi (Dz.U. UE. L. 2006. 166.1- dalej: rozporządzenie Komisji nr 865/2006). Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym. Decyzją z dnia [...] stycznia 2018r. znak: [...], po rozpatrzeniu wniosków M. W. i K. S. z dnia [...] września 2017r.o wydanie zezwoleń na import [...] ([...]) z [...] upolowanych przez wnioskodawców, Minister Środowiska odmówił wydania zezwoleń na import ww. [...], wydawanych zgodnie z art. 4 rozporządzenia Rady nr 338/97 – jako okazów gatunku objętego przepisami wskazanego rozporządzenia Rady. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy do Ministra Środowiska wnieśli M. W. i K. S. zarzucając decyzji organu I instancji naruszenie przepisów k.p.a., poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia sprawy i dokonania oceny czy importerzy/wnioskodawcy dołożyli należytej staranności w uzyskaniu zezwoleń oraz ich wiedzy na temat wysłania przesyłki zawierającej [...], a także poprzez sprzeczny z zebranym materiałem dowodowym i niepełny sposób dokonania ustaleń faktycznych (m.in. poprzez zaniechanie uzyskania informacji od administracji [...] w zakresie dokumentów związanych z eksportem [...] z [...] do Polski, brak odniesienia się do wyjaśnień importerów oraz wnioskodawcy). Ponadto decyzji zarzucono naruszenie przepisów k.p.a. poprzez brak wyznaczenia rozprawy administracyjnej i przesłuchanie świadków oraz brak dokonania oceny dowodów na podstawie całokształtu materiału dowodowego, a także błędne i niepełne ustalenia na skutek pominięcia okoliczności zgłoszonych przez stronę, niedopuszczenie wszystkiego co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Minister po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...] maja 2018r. (nr wskazany na wstępie) utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] stycznia 2018r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że [...] ([...]) to gatunek objęty przepisami Konwencji o międzynarodowym handlu dzikimi roślinami i zwierzętami gatunków zagrożonych wyginięciem (Konwencji Waszyngtońskiej, [...] ) - załącznik I lub II (populacja kanadyjska należy do zał. II), oraz przepisami rozporządzenia Rady nr 338/97 (Aneks A lub B (populacja [...] należy do Aneksu A). Zgodnie z art. 4 rozporządzenia Rady nr 338/97, import okazów tego gatunku wymaga wydania zezwolenia. Stosownie do art. 4 ust. 1 ww. rozporządzenia wprowadzenie do Wspólnoty okazów gatunków wymienionych w Aneksie A wymaga uprzedniego przedstawienia zezwolenia na przywóz wydanego przez organ administracyjny Państwa Członkowskiego przeznaczenia w granicznym urzędzie celnym w miejscu wprowadzenia (w Polsce przez Ministra Środowiska - organ zarządzający [...]). Z informacji zebranych w toku sprawy, w drodze przeprowadzonych konsultacji z Administracją Skarbową, wynika że towar w postaci [...] dotarł do Polski (do oddziału pocztowego w Z.) [...] sierpnia 2017 r. W związku z brakiem ww. zezwoleń importowych, o których mowa w art. 4 ust. 1 ww. rozporządzenia Rady, Administracja Skarbowa wystosowała wezwanie z 4 września 2017 r. do wnioskodawców w celu przedstawienia ważnego unijnego zezwolenia importowego na [...]. Wezwanie zostało odebrane przez importerów 9 i 11 września 2017 r. Tymczasem Minister Środowiska w dniu 15 września 2017 r. otrzymał wnioski o wydanie przedmiotowych zezwoleń. Wnioski zostały złożone w normalnym trybie (nieretrospektywnym) bez poinformowania organu, że towar w postaci omawianych [...] już dotarł do Polski i został zatrzymany przez przedstawicieli Administracji Skarbowej oraz że w sprawie wskazana Administracja Skarbowa wystosowała już wezwania do importerów w kwestii uzupełnienia zezwoleń importowych [...]. Organ zauważył również, że wskazane wyżej okoliczności sprawy zostały Ministrowi przedstawione w dniu [...] września 2017 r. przez przedstawiciela Administracji Skarbowej (koordynatora ds. [...] Izby Administracji Skarbowej w K.), który poinformował o wcześniejszym zatrzymaniu do wyjaśnienia przedmiotowych okazów. W kontekście uzyskanych informacji zdaniem organu odwoławczego rozpatrywanie sprawy wymagało oceny zgromadzonego materiału w oparciu o art. 15 rozporządzenia Komisji nr 865/2006, dotyczący wydawania zezwoleń w trybie retrospektywnym. Organ odwoławczy wyjaśnił że zgodnie z wyżej wymienionym artykułem zezwolenia [...] mogą być w drodze wyjątku wydane z mocą wsteczną. Odstępstwo takie może zostać przyznane, jeśli właściwy organ zarządzający jest przekonany, że powstałe nieprawidłowości nie zostały zawinione przez importera/eksportera oraz że przywóz/wywóz danych okazów jest zgodny w pozostałych aspektach z przepisami rozporządzenia Rady nr 338/97, Konwencją Waszyngtońską ([...]) oraz odpowiednim ustawodawstwem państwa trzeciego. Wyjaśniono również, że jednym z warunków koniecznych do wydania zezwolenia w tym trybie jest poinformowanie właściwego organu zarządzającego o braku zezwoleń w momencie dotarcia towaru (w przypadku importu) lub przed wywozem towaru (w przypadku eksportu lub reeksportu). Organ zauważył również, że zgodnie z rezolucją [...] nr [...] (Rev.[...]), obowiązującą organy krajów - Stron Konwencji rekomendowane jest niewydawanie dokumentów (zarówno eksportowych jak i importowych) z mocą wsteczną oraz nieuznawanie przez kraje importu dokumentów wydanych z mocą wsteczną. Odnosząc wskazane wyżej regulacje do stanu sprawy organ wskazał, że w danej sprawie wymóg zawarty w art. 15 ust. 1 rozporządzenia Komisji nr 865/2006 nie został spełniony ze względu na niepoinformowanie właściwego organu zarządzającego o braku stosownych zezwoleń w momencie dotarcia towaru. Minister otrzymał bowiem wnioski o wydanie zezwoleń importowych [...] na [...] dopiero 15 września 2017 r. a zatem po wpłynięciu towaru w Polski obszar celny, co więcej bez żadnej informacji o ich retrospektywnym charakterze. Nie spełniono zatem podstawowego warunku art. 15 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 865/2006 determinującego rozstrzygnięcie w kwestii retrospektywnego wydania zezwoleń. Ponadto, w związku z wykazaną świadomością importerów co do potrzeby uzyskania zezwoleń importowych na wwóz [...] niedopełnienie spraw związanych z logistyką przewozu [...] skutkujące brakiem uzyskania ww. zezwoleń z odpowiednim wyprzedzeniem (pisma wnioskodawców z dnia 16 i 17 listopada 2017r.) nie może być, w kontekście art. 15 ust 2 ww. rozporządzenia, rozumiane jako nieprawidłowość, za którą winy nie ponosi importer. Organ wyjaśnił również, że celem omawianych przepisów jest upewnienie się, że importer okazów [...] nie próbował uniknąć odpowiedzialności za brak wymaganej dokumentacji. Natomiast w przedmiotowym przypadku nie ma takiej pewności, ponieważ gdyby nie kontrola Administracji Skarbowej, towar trafiłby do importera z naruszeniem obowiązujących przepisów. W uzasadnieniu decyzji organ odniósł się również do stawianych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzutów. Niezgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem M. W. i K. S. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zaskarżając decyzję w całości i zarzucając naruszenie: - 6, art. 7 i art. 77 § 1 oraz 8 k.p.a. przez brak wszechstronnego wyjaśnienia sprawy i dokonania oceny czy M. W. oraz K. S. oraz osoba ich reprezentująca dołożyli należytej staranności w uzyskaniu zezwolenia oraz ich wiedzy na temat wysłania przesyłki zawierającej [...]; - art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. przez dokonanie ustaleń faktycznych w sprawie w sposób niepełny poprzez zaniechania uzyskania informacji od administracji kanadyjskiej w zakresie dokumentów związanych z eksportem [...] z [...] do Polski; - art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. przez dokonanie ustaleń faktycznych w sprawie w sposób sprzeczny z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, poprzez brak odniesienia się do wyjaśnień M. W. oraz K. S. oraz ich pełnomocnika; - art. 89 § 2 k.p.a. w zw. z art..86 k.p.a. przez brak wyznaczenia rozprawy administracyjnej i przesłuchanie M. W. oraz K. S. oraz S. J. - art. 10 § 1 k.p.a. przez brak zapewnienia skarżącym czynnego udziału na etapie postępowania odwoławczego; - art. 80 k.p.a. przez brak dokonania oceny dowodów na podstawie całokształtu materiału dowodowego, oraz dowolną a nie swobodną ocenę dowodów. - art. 75 § 1, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez niedokonanie kompleksowego zebrania i oceny materiału dowodowego, niedopuszczenia jako dowód wszystkiego co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem i niepodjęcie wszelkich czynności zmierzających do dokładniejszego objaśnienia stanu faktycznego, co skutkowało poczynieniem błędnych i niepełnych ustaleń na skutek pominięcia okoliczności zgłoszonych przez stronę. - art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przez bezzasadne utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji z dnia [...] stycznia 2018r. (znak: [...]). Podnosząc wskazane zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie w całości zaskarżanej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Ministra z dnia [...] stycznia 2018r. oraz zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżący szczegółowo uzasadnili stawiane w niej zarzuty. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja utrzymująca w mocy decyzję o odmowie wydania zezwoleń na import [...] ([...]) z [...] upolowanych przez skarżących. Materialnoprawną podstawę wydania przedmiotowej decyzji stanowiły przepisy rozporządzenia Rady (WE) z dnia 9 grudnia 1996r. w sprawie ochrony gatunków dzikiej fauny i flory w drodze regulacji handlu nimi (Dz. U. UE. L. z 1997r. Nr 61 poz. 1 -dalej: rozporządzenie Rady ), oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 865/2006 ustanawiające przepisy wykonawcze do rozporządzenia Rady 9WE) nr 338/97 w sprawie ochrony gatunków dzikiej fauny i flory w drodze regulacji handlu nimi (Dz.U. UE. L. z 2006r. Nr 166 poz. 1- dalej: rozporządzenie Komisji ). Zgodnie z przepisem art. 4 ust.1 rozporządzenia Rady nr 338/97 wprowadzenie do Wspólnoty okazów gatunków wymienionych w załączniku A do tego rozporządzenia ( w załączniku tym został wymieniony m. in. [...]), podlega przeprowadzeniu niezbędnych kontroli i wymaga uprzedniego przedstawienia zezwolenia na przywóz wydanego przez organ administracyjny Państwa Członkowskiego w granicznym urzędzie celnym w miejscu wprowadzenia. A zatem jak z powyższego wynika a co szczegółowo zostało również uregulowane w art. 13 rozporządzenia Komisji 869/2006, każde wprowadzenie do Wspólnoty okazów gatunków wymienionych we wskazanym załączniku powoduje konieczność uprzedniego uzyskania zezwolenia właściwego organu (w Polsce jest to Minister Środowiska). Uprzedniego a zatem takiego, które zostanie uzyskane przed wprowadzeniem towaru na obszar Wspólnoty. W sprawie, jak wskazano powyżej, ma również zastosowanie rozporządzenie Komisji nr 869/2006 wydane w oparciu o art. 19 rozporządzenia Rady nr 338/97 w tym w szczególności podlegający analizie organu ze względu na zaistniały stan faktyczny sprawy art. 15 ust.1 rozporządzenia Komisji dot. wydawania niektórych dokumentów (w tym i zezwoleń na import) z mocą wsteczną. Przepis ten jednoznacznie stanowi że "w drodze odstępstwa od art. 13 ust.1 i art. 14 (a zatem uzyskania zezwoleń przed w wozem i wywozem ) niniejszego rozporządzenia oraz pod warunkiem, że importer lub (re-) eksporter poinformują właściwy organ zarządzający w momencie dotarcia lub przed wywozem przesyłki o przyczynach braku wymaganych dokumentów, dokumenty dla okazów gatunków wymienionych (.....) w załączniku A do tego rozporządzenia i równocześnie w jego art. 4 ust. 5 mogą być w drodze wyjątku wydane z mocą wsteczną." W ocenie Sądu, w świetle brzmienia wskazanych wyżej przepisów, organ dokonał właściwych ustaleń stanu faktycznego, gdyż ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że wnioski skarżących o wydanie zezwoleń na import do Ministra Środowiska wpłynęły dopiero w dniu [...] września 2017r. a zatem w 20 dnia po wpłynięciu na Polski obszar celny przesyłki zawierającej [...] (przesyłka dotarła do oddziału pocztowego w Z. [...] sierpnia 2017r.). Sam wniosek, jak również dołączone doń dokumenty, nie zawierają żadnych informacji i wskazań które pozwoliłyby organowi na uznanie, że jest on złożony w trybie retrospektywnym. Skarżący nie poinformowali również organu, że towar znajduje się już na terenie Wspólnotowym i że organ Administracji Skarbowej dokonał już stosownego wezwania do przedłożenia właściwych zezwoleń importowych. Należy zatem zauważyć, że ponieważ w trakcie prowadzonego przez organ postępowania wyszło na jaw, iż towar znajduje się już w obszarze celnym to organy słusznie uznały, czego również strona skarżąca nie neguje, że przedmiotowy wniosek może być rozpoznawany jedynie w trybie retrospektywnym (wydanie zezwolenia wstecznego). Przy czym co należy podkreślić zgodnie z ust. 1 art. 15 ww. rozporządzenia Komisji zezwolenie retrospektywne może być wydane pod warunkiem, poinformowania właściwego organu zarządzającego w momencie dotarcia lub przed wywozem przesyłki o przyczynach braku wymaganych dokumentów. W niniejszej sprawie, jak słusznie przyjęły organy, skarżący nie spełnili tego warunku, mimo iż jak sami przyznali przepisy związane z importem [...] są im znane (oświadczenia zawarte w pismach z dnia 16 i 17 listopada 2017r. ). Słusznie zatem organ odwoławczy wskazał, że w złożonym do Ministra Środowiska wniosku nie zostały zawarte żadne informacje wskazujące, że przesyłka jest już w Polskim obszarze celnym oraz wskazujących na przyczyny braku wymaganych dokumentów. Fakt , iż skarżący na późniejszym etapie postępowania próbowali wskazywać na przyczyny braku stosownego zezwolenia tj. brak poinformowania przez eksportera o uzyskaniu zezwolenia eksportowego i wysyłce [...], nie spełnia jednak warunku poinformowania właściwego organu zarządzającego o braku stosownych zezwoleń w momencie dotarcia przesyłki oraz o przyczynach braku tych dokumentów, a tylko pod tym warunkiem możliwe było zastosowanie trybu retrospektywnego. Odnosząc się do podniesionych w skardze zarzutów Sąd uznał je za niezasadne, bowiem zdaniem Sądu organy w sposób wystarczający wyjaśniły sprawę przed podjęciem rozstrzygnięciem a strony miały możliwość zapoznawania się z aktami sprawy i złożenia uwag i zastrzeżeń oraz dodatkowych informacji związanych ze sprawą, z czego jak wynika z akt sprawy strony korzystały (oświadczenia z dnia 16 i 17 listopada 2017r., wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy). Tym samym Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organy, wskazywanych w skardze, przepisów postępowania administracyjnego. Wyjaśniającą należy wskazać że za błędne uznał Sąd stanowisko skarżących, że organ naruszył przepisy proceduralne poprzez brak wszechstronnego i pełnego wyjaśnienia sprawy i dokonanie oceny czy skarżący dołożyli należytej staranności w uzyskaniu zezwolenia oraz ich wiedzy na temat wysłania przesyłki zawierającej [...]. Kwestia ta pozostawała bowiem bez znaczenia dla rozpoznawanej sprawy. Podstawą zaskarżonej decyzji nie był bowiem brak staranności importerów a tylko w takim wypadku miałoby to znaczenie w sprawie, a niespełnienie przesłanki wydania zezwolenia w trybie retrospektywnym odnośnie poinformowania organu zarządzającego w momencie dotarcia towaru o braku wymaganych zezwoleń. Bez znaczenia dla sprawy pozostawała również kwest samego uzyskania zezwolenia na eksport bowiem to nie zezwolenie na eksport jest przedmiotem niniejszej sprawy a zezwolenie na import. Tym samym za zasadne należy uznać stanowisko organu o niezasadności prowadzenia konsultacji ze administracją kanadyjską oraz braku konieczności przeprowadzenia rozprawy administracyjnej. Brak było również podstaw do przesłuchania świadków a strony miały możliwość zajęcia stanowiska w sprawie, bowiem jak słusznie wskazał organ w odpowiedzi na skargę żadna z podnoszonych przez skarżących kwestii nie wymagała dowodzenia, gdyż nie wpływały one na ocenę spełnienia przesłanek wydania wnioskowanych dokumentów. Reasumując w ocenie Sądu, organy obu instancji w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, przeprowadzając konieczne czynności wyjaśniające i ustosunkowując się do dokonanych na ich skutek ustaleń, a ocena okoliczności sprawy oparta została na całokształcie materiału dowodowego. Ponadto, zaskarżona decyzja została wyczerpująco uzasadniona zgodnie z wymogiem przepisu art. 107 § 3 K.p.a. Skarżący przed wydaniem zaskarżonej decyzji miał zapewniony czynny udział w postępowaniu i mógł wypowiedzieć się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Tym samym Sąd nie dostrzegł naruszeń, które upoważniałby go do wyeliminowania ww. rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, iż wydana decyzja jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jt. Dz.U. z 2018r. poz. 1302 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.