IV SA/Wa 2242/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący - sędzia WSA Anita Weilopolska-Fonfara po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. w K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi G. w K. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. G. w K. zwróciło się do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku Skarżący podniósł, że jego działalność z założenia opiera się wyłącznie na pracy społecznej o charakterze eksperckim, wykonywanej bez wynagrodzenia. Jej koszty rzutują na zobowiązania Skarżącego, czego przejawem są straty finansowe. Jedynym dochodem są składki członkowskie, nie pokrywające kosztów funkcjonowania Skarżącego. W 2012 r. przychody Skarżącego wyniosły 780,31 zł, koszty realizacji zadań statutowych wyniosły 7.075,97 zł, zatem wynik finansowy za rok 2012 wyniósł -6.295,66 zł. Rok 2013 również zamknął się stratą: wpływy ze składek wyniosły 1.220 zł, wydatki zaś 7.114,67 zł. Podniesiono także, że z uwagi na charakter działań, Skarżący nie jest w stanie prowadzić działalności gospodarczej, gdyż zatraciłby swój ideowy charakter, skupiając się na pozyskiwaniu środków zamiast na ochronie przyrody. W przedmiotowej sprawie Skarżący już poniósł wysokie koszty dokumentacji terenowych. Skarżący występuje w sprawie reprezentując niedoceniany interes społeczny, jakim jest ochrona przyrody. Działa więc w interesie społecznym, nie własnym. W związku z tym wniesiono o obniżenie kosztów wpisu o połowę - do kwoty 50 zł. Zarządzeniem z 19 marca 2015 r. referendarz sądowy wezwał Skarżącego do uzupełnienia wniosku poprzez udzielenie informacji, ilu członków liczy Skarżący, jaka jest aktualnie wysokość składki, a także poprzez nadesłanie dokumentów księgowych zawierających informacje dotyczące wpływów i wydatków Skarżącego w latach 2014 i 2015. W piśmie z 20 kwietnia 2015 r. Skarżący poinformował, że liczy 26 członków zwyczajnych i 4 wspierających, a wysokość składki za rok wynosi od 12 do 50 zł. Do pisma dołączono: listę członków, uchwałę z [...] czerwca 2014 r. w sprawie określenia wysokości składek, wyciąg z konta za lata 2014 i 2015 i kopię CIT złożonego w 2014 r. Skarżący poinformował, że dodatkowe koszty działania w 2014 r. to koszty wykorzystania samochodu prywatnego, oszacowane na kwotę 6.820,13 zł, co zakwalifikowano jako stratę. Postanowieniem z 27 kwietnia 2015 r. referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy. Skarżący wniósł sprzeciw od wyżej wskazanego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do art. 260 P.p.s.a. w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie referendarza sądowego, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Jako że sprzeciw nie został odrzucony, sprawa - zgodnie z powyższym przepisem - podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym może nastąpić, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Stosownie do art. 252 § 1 P.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Ponadto, zgodnie z art. 255 P.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające dla oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego i dochodów. W związku z powyższym należy zaznaczyć, iż to na Skarżącym spoczywa ciężar wykazania, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. W ocenie Sądu Skarżący powyższej okoliczności nie wykazał. Badając zasadność wniosku należy brać pod uwagę okoliczność, że prawo pomocy jest formą dofinansowania z budżetu państwa. Z tego względu powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez Skarżącego środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Ubiegając się o częściowe zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów postępowania osoba prawna obowiązana jest w związku z tym wykazać nie tylko, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, ale również, że nie ma ich mimo podjęcia wszelkich niezbędnych kroków, aby je uzyskać. W świetle powyższego należy uznać, że Skarżącemu nie przysługuje prawo pomocy, ponieważ nie podjął on wszelkich niezbędnych kroków, aby uzyskać środki finansowe na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Stowarzyszenia zobligowane są do zapewnienia środków na prowadzenie działalności określonej w statucie. Określając cele i formy działania stowarzyszenia, jego założyciele, a następnie członkowie powinni zatem przewidywać środki, z jakich będzie finansowana działalność statutowa. Zgodnie z § 8 pkt 8 statutu Skarżącego działa on m. in. poprzez występowanie na prawach strony w procesach sądowych. Chcąc realizować działalność musi się on więc liczyć z koniecznością ponoszenia kosztów postępowania sądowego, w szczególności postępowania sądowoadministracyjnego. Stosownie bowiem do reguły zawartej w art. 199 P.p.s.a., strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Jak wskazał Skarżący, składka członkowska wynosi od 12 do 50 zł na rok, czyli od 1 do niewiele ponad 4 zł miesięcznie. W ocenie Sądu wysokość składki jest rażąco niska, biorąc pod uwagę zakres działalności statutowej. Ponadto Skarżący nie wykazuje stosownej inicjatywy w uzyskiwaniu środków finansowych ze źródeł innych niż składki członkowskie, np. z darowizn, spadków, zapisów oraz ofiarności publicznej. W świetle powyższego Sąd postanowił, jak w sentencji na podstawie art. 260 w związku z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a.