IV SA/Wa 2242/16
PostanowienieWSA w Warszawie2017-02-07
Skład orzekający: Michał Sułkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której miesięczne dochody z alimentów wynoszą 1.200 zł na osobę, a która ponosi dodatkowe wydatki związane ze stanem zdrowia i spłatą zobowiązań, może zostać zwolniona od ponoszenia wszelkich kosztów postępowania sądowego?Ratio decidendi
Osoba fizyczna, której miesięczne dochody z alimentów wynoszą 1.200 zł na osobę, a która ponosi dodatkowe wydatki związane ze stanem zdrowia, spłatą zobowiązań oraz nie może spieniężyć majątku ze względu na toczące się postępowanie rozwodowe, wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W związku z tym należy przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika.Stan faktyczny
Skarżąca M. S. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika. Wnioskodawczyni utrzymuje się wraz z dwoma synami z alimentów w łącznej wysokości 3.600 zł miesięcznie. Wskazała na problemy zdrowotne uniemożliwiające podjęcie pracy zarobkowej, trudności w spłacie pożyczki oraz brak możliwości spieniężenia majątku nieruchomego z uwagi na toczące się postępowanie rozwodowe. Analiza jej sytuacji finansowej, w tym wyciągów z rachunków bankowych, potwierdziła niskie saldo i realizację zajęć egzekucyjnych.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowiono dla M. S. radcę prawnego w ramach przyznania prawa pomocy, o którego wyznaczenie zwrócono się do Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...].Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Michał Sułkowski po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika w sprawie ze skargi M. S. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2016 r. znak: [...] w przedmiocie zwrotu podania postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowić dla M. S. radcę prawnego w ramach przyznania prawa pomocy, o którego wyznaczenie zwrócić się do Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...].
M. S. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
Ze złożonego na urzędowym formularzu wniosku z dnia 10 października 2016 r. oraz nadesłanych na wezwanie dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych wynika, że skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z dwoma uczącymi się synami. Jak podała, została opuszczona przez męża, jest w trakcie postępowania rozwodowego, a źródło utrzymania jej i dzieci stanowią obecnie alimenty w łącznej wysokości 3.600 zł miesięcznie (1.200 zł miesięcznie na osobę).
M. S. oświadczyła, że kwota alimentów nie wystarcza na utrzymanie domu, w którym mieszka oraz zaspokojenie potrzeb jej i dzieci. Wskazała, że ze względu na problemy zdrowotne nie może podjąć pracy zarobkowej, a brak pieniędzy uniemożliwiał jej zwrócenie pożyczki zaciągniętej dwa lata temu u ciotki. Ze względu na toczące się postępowanie nie może obecnie spieniężyć majątku nieruchomego stanowiącego własność jej i męża. Spłaca kredyt w [...], którego wysokość - wedle nadesłanego harmonogramu spłat - wyniosła 2.994,68 zł.
Strona przedstawiła wyciągi z rachunku bankowego w [...] z okres od 1 października 2016 r. do 24 stycznia 2017 r. i w [...] z okres od 1 października 2016 r. do 25 stycznia 2017 r.
Na pierwszy ze wskazanych rachunków wpływały środki z alimentów. Dokonywano z niego wypłat gotówkowych, spłat rat w wysokości 53,67 zł miesięcznie, a także realizowano zajęcia egzekucyjne na rachunek Urzędu [...] (27 grudnia 2016 r. – 67,20 zł; 24 stycznia 2017 r. – 134,40 zł). Końcowe saldo tego rachunku wyniosło 16,06 zł.
Jedyne wpływy na drugi ze wskazanych rachunków to wpłaty własne w wysokości 400 zł (28 listopada 2016 r.) i 190 zł (28 grudnia 2016 r.). Za pomocą tego rachunku skarżąca dokonywała płatności za energię elektryczną i usługi telekomunikacyjne. Jego saldo końcowe wyniosło 64,36 zł.
Wedle faktury z dnia 1 stycznia 2017 r. na 10 lutego bieżącego roku przypada termin płatności należności za energię elektryczną w wysokości 379,34. Kolejne dwie opłaty z tego tytułu wyniosą – w cyklu dwumiesięcznym – 266,23 zł. Wedle rozliczenia z września ubiegłego roku za dostarczanie wody i odprowadzenie ścieków opłata z tego tytułu za okres sześciomiesięczny wyniosła 309,68 zł. Skarżąca złożyła do akt sprawy także kopie faktury za gaz z maja ubiegłego roku na kwotę 2.014, 55 zł (brak informacji za jaki okres) oraz fakturę za konsultację lekarską na kwotę 200 zł z listopada ubiegłego roku.
Mając powyższe na uwadze, należało zważyć, co następuje.
Stosownie do treści art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Alimenty przyznane M. S. i jej synom wynoszą 1.200 zł na osobę miesięcznie. Mając na względzie, że synowie uczą się, a skarżąca, ze względu na stan zdrowia, poza typowymi kosztami koniecznego utrzymania, jak wyżywienie, mieszkanie, czy opłaty związane z eksploatacją domu, musi ponosić dodatkowe wydatki na leczenie, należy stwierdzić, że środki w wysokości 3.600 zł miesięcznie mogą wystarczyć tylko na pokrycie kosztów niezbędnego utrzymania trzyosobowej rodziny.
Powyższe znajduje potwierdzenie w informacjach wynikających z nadesłanych wyciągów z rachunków bankowych. Nie odnotowano na nich innych wpływów niż deklarowane przez stronę, a końcowe saldo obu rachunków wyniosło w sumie 80,42 zł. Z rachunku w [...] dokonywano realizacji zajęć egzekucyjnych na rachunek Urzędu [...], co wraz z podaną przez M. S. informacją o trudnościach w spłacie zaciągniętej pożyczki, wskazuje, że ma ona trudności w wywiązywaniu się z wymagalnych zobowiązań.
Biorąc przy tym pod uwagę, że wnioskodawczyni, ze względu na toczące się postępowanie rozwodowe, nie ma możliwości podjęcia działań, które pozwoliłby uzyskać dochód z należącego do niej i męża majątku nieruchomego, należy stwierdzić, iż wykazała ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, należało orzec jak w postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło