IV SA/Wa 2243/10
WyrokWSA w Warszawie2011-01-19
Skład orzekający: Grzegorz Czerwiński, Krystyna Napiórkowska, Teresa Zyglewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wpis trwałego zarządu do ewidencji gruntów i budynków może być dokonany na podstawie pisma Ministra – Szefa Urzędu Rady Ministrów lub oświadczenia potwierdzającego złożonego w formie aktu notarialnego, jeśli brak jest decyzji administracyjnej ustanawiającej trwały zarząd?Ratio decidendi
Wpis trwałego zarządu do ewidencji gruntów i budynków wymaga ostatecznej decyzji administracyjnej ustanawiającej ten zarząd. Pismo Ministra – Szefa Urzędu Rady Ministrów lub oświadczenie potwierdzające w formie aktu notarialnego nie spełniają wymogów dokumentów stanowiących podstawę wpisu do ewidencji, jeśli nie są decyzjami administracyjnymi. Ewidencja gruntów ma charakter techniczno-deklaratoryjny i musi odzwierciedlać stany prawne ustalone w określonym trybie, a organ ewidencyjny nie może dowolnie interpretować dokumentów ani ustanawiać praw na podstawie przesłanek pośrednich.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Uniwersytetu na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta o wykreśleniu Uniwersytetu jako trwałego zarządcy z ewidencji gruntów i budynków. Organ pierwszej instancji stwierdził niezgodność wpisu z dokumentem źródłowym, wskazując, że akt notarialny nie stanowił podstawy do ustanowienia trwałego zarządu. Organ drugiej instancji podtrzymał to stanowisko, podkreślając, że Uniwersytet nie posiadał decyzji administracyjnej ustanawiającej trwały zarząd, a ponadto jako osoba prawna nie mógł być wpisany w trybie trwałego zarządu. Skarżący argumentował, że pismo Ministra – Szefa Urzędu Rady Ministrów lub oświadczenie potwierdzające w formie aktu notarialnego spełniały wymogi decyzji administracyjnej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Sędzia WSA Teresa Zyglewska (spr.), Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi Uniwersytetu [...] na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] października 2010 r. nr Nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów i budynków. - oddala skargę -
IV SA/Wa 2243/10
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] października 2010r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2010r. o wprowadzeniu
w ewidencji gruntów i budynków zmiany podmiotowej w zakresie działki ewidencyjnej nr [...] o powierzchni [...] ha z obrębu [...] poprzez wykreślenie wpisu "Uniwersytet [...]" jako trwały zarząd. Organ pierwszej instancji
w uzasadnieniu stwierdził, że wszczęcie postępowania z urzędu nastąpiło w związku ze stwierdzeniem niezgodności przedmiotowego wpisu z dokumentem źródłowym. Podstawą dokonanego wpisu był akt notarialny z dnia [...] lipca 1997r. zawierający "oświadczenie potwierdzające" złożone przez Kierownika Urzędu Rejonowego dotyczące przejęcia przez Uniwersytet [...] od Ministra Spraw Wewnętrznych nieruchomości przy ul. [...] w zarząd, w trybie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 września 1985r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu oddawania w zarząd oraz użytkowanie wieczyste nieruchomości państwowych, przekazywania tych nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi i dokonywania rozliczeń z tego tytułu ( Dz. U. Nr 45, poz. 240 ).
Rozpatrując sprawę w wyniku złożonego odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] wywodził, że ewidencja gruntów i budynków ma charakter techniczno – deklaratoryjny. Rejestruje stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Dane w ewidencji muszą być odzwierciedleniem stanu prawnego wynikającego
z określonych tytułów prawnych to jest prawomocnych orzeczeń sądowych, ostatecznych decyzji administracyjnych i aktów notarialnych.
Organ podkreślił, że Uniwersytet [...] nie legitymuje się decyzją terenowego organu administracji państwowej stosownie do § 5 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 września 1985r. w związku z tym nie została dopełniona ustawowa forma ustanowienia trwałego zarządu.
Organ zwrócił uwagę na art. 43 ust. 1 w zw. z art. 4 pkt 10 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. Nr 261, poz. 2603 z 2004r. ze zm. ), z którego wynika, iż trwały zarząd jest formą prawną władania nieruchomością przez jednostkę organizacyjną nie posiadającą osobowości prawnej. Uniwersytet [...] posiada osobowość prawną w związku z czym wpis trwałego zarządu
w ewidencji gruntów i budynków jest nieprawidłowy.
Organ zauważył, iż Uniwersytet [...] zawarł w dniu [...] października 2002r. ze Starostą Powiatu [...] umowę dzierżawy przedmiotowej nieruchomości na okres 30 lat.
W ocenie organu drugiej instancji wykreślenie z ewidencji gruntów i budynków prawa trwałego zarządu jest prawidłowe.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł Uniwersytet [...] wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Skarżący wywodził, że w piśmie Ministra – Szefa Urzędu Rady Ministrów z dnia
25 czerwca 1990r. kierowanym do Rektora Uniwersytetu [...] stwierdzono o przekazaniu na rzecz uczelni nieruchomości położonych w W. przy ul. [...], ul. [...], ul. [...], ul. [...], siedzibę Kina [...] oraz przy ul. [...]. Pismo to wydane jest przez organ administracji publicznej, podpisane przez osobę reprezentującą organ administracji publicznej, kierowane wprost do Uniwersytetu [...] i zawiera rozstrzygnięcie o istocie sprawy. Zdaniem skarżącej pismo to spełnia minimum warunkujące uznanie go za decyzję administracyjną.
Skarżący wywodził, że za zgodą Uniwersytetu [...] organy administracji państwowej podjęły decyzję o przekazaniu uczelni zamiast nieruchomości przy
Al. [...] w W., nieruchomość położoną przy ul. [...]
w W. Wyrazem powyższego jest oświadczenie potwierdzające Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia 16 lipca 1997r.
Zdaniem skarżącej jeśli nawet pismo to nie zostało wydane przez terenowy organ administracji państwowej to taka decyzja o przekazaniu została wydana i pozostaje
w obrocie prawnym. W ocenie Uniwersytetu niedociągnięcia organów rozstrzygających sprawę nie powinny w sposób istotny rzutować na prawa stron.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami
m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270, ze zm. - dalej w skrócie: P.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy
i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, uznał iż decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] października 2010r. nie narusza przepisów prawa materialnego, ani procesowego, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a co za tym idzie skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją było wprowadzenie zmian do ewidencji gruntów i budynków. Kwestię prowadzenia ewidencji regulują art. 20 - 26 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą" oraz przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego
i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków
(Dz. U. z 2001 r. Nr 38, poz. 454), zwanego dalej "rozporządzeniem". Z przepisów tych wynika, iż w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się właścicieli objętych tą ewidencją nieruchomości (art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy, § 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia). Pargraf 11 ust. 1 rozporządzenia stanowi także, iż oprócz właścicieli ujawnia się dysponentów innych niż własność praw do nieruchomości, tj.: użytkowników wieczystych gruntów, jednostki organizacyjne sprawujące zarząd lub trwały zarząd nieruchomościami, państwowe osoby prawne, którym Skarb Państwa powierzył w stosunku do jego nieruchomości wykonywanie prawa własności lub innych praw rzeczowych, organy administracji publicznej, które gospodarują nieruchomościami wchodzącymi w skład zasobu nieruchomości Skarbu Państwa oraz gminnych, powiatowych i wojewódzkich zasobów nieruchomości, użytkowników gruntów państwowych i samorządowych, osoby i jednostki organizacyjne, które władają gruntami na podstawie umów dzierżawy, zgłoszonych do ewidencji stosownie do art. 28 ust. 4 pkt 3 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 1998 r. Nr 7, poz. 25 z późn. zm.).
Zaznaczyć jednakże należy, iż możność wpisania danego prawa do ewidencji uzależniona została od potwierdzenia jego istnienia określonego rodzaju dokumentami ujętymi w § 12 ust. 1 rozporządzenia. Zgodnie z tym przepisem prawa osób i jednostek organizacyjnych do nieruchomości uwidacznia się w ewidencji na podstawie:
1) wpisów dokonanych w księgach wieczystych,
2) prawomocnych orzeczeń sądowych,
3) umów zawartych w formie aktów notarialnych, dotyczących ustanowienia lub przeniesienia praw rzeczowych do nieruchomości, z wyłączeniem umów dotyczących użytkowania wieczystego gruntów i własności lokali,
4) ostatecznych decyzji administracyjnych,
5) dyspozycji zawartych w aktach normatywnych, umów dzierżawy, o których mowa w § 11 ust. 1 pkt 2.
Rozpoznawana sprawa dotyczy wpisu trwałego zarządu do ewidencji gruntów
i budynków. W myśl § 5 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 września 1985r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu oddawania w zarząd oraz użytkowanie nieruchomości państwowych, przekazywania tych nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi i dokonywania rozliczeń z tego tytułu (Dz. U. Nr 47, poz. 240 ze zm.) oddanie nieruchomości w zarząd lub użytkowanie następuje na podstawie decyzji terenowego organu administracji państwowej, wydanej na wniosek zainteresowanej państwowej jednostki organizacyjnej lub organizacji społecznej.
W sytuacji więc gdy wpis dotyczy trwałego zarządu jego podstawę winna stanowić decyzja administracyjna w myśl § 12 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia. Zasadnie organy obydwu instancji wywiodły, iż w aktach sprawy brak jest decyzji ostatecznej ustanawiającej trwały zarząd na nieruchomości położonej w W. przy
ul. [...] na rzecz Uniwersytetu [...].
Pamiętać przy tym należy, że zapisy zawarte w ewidencji gruntów, dotyczące uprawnień do gruntu mają charakter informacji pochodnych w stosunku do informacji wynikających ze źródeł wskazanych w § 12 ust. 1 rozporządzenia oraz, iż
w postępowaniu administracyjnym dotyczącym zmian w ewidencji gruntów źródeł tych nie można w sposób dowolny interpretować (wyroki NSA z dnia 10 lutego 2003 r., sygn. akt II SA 1907/01, publ. LEX nr 156364 oraz z dnia 19 marca 2003 r., sygn. akt II SA 1018/02, publ. LEX nr 156374). Organ ewidencyjny może wpisać do ewidencji gruntów i budynków tylko takie prawo do nieruchomości, które jednoznacznie, w sposób niewątpliwy wynika z dokumentów wskazanych w rozporządzeniu, nie może zaś takiego prawa ani ustanowić, ani wyinterpretować, tj. przyjąć, iż wprawdzie danego prawa nie poświadcza w sposób bezpośredni żaden dokument, niemniej jego istnienie można wywieść z przesłanek pośrednich.
Stąd też pozbawione uzasadnionych podstaw są twierdzenia zawarte w skardze, iż niedociągnięcia organów ustanawiających trwały zarząd nie powinny w sposób istotny rzutować na prawa stron. Zadaniem organów administracji w tym postępowaniu nie było ustalanie i prowadzenie postępowania celem wykazania, że Uniwersytetowi [...] takie uprawnienie przysługuje, a jedynie uwidocznienie tego prawa w oparciu o konkretne zakreślone prawem dokumenty,
w tym wypadku decyzję administracyjną, której treść nie budzi wątpliwości.
W postępowaniu administracyjnym dotyczącym zmian w ewidencji gruntów nie można oceniać aktów, orzeczeń i czynności prawnych objętych § 12 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ani uzależniać zmian w ewidencji od wyroku takiej oceny ( por. wyrok NSA w Warszawie z 10 lutego 2003r., II SA 1907/01, LEX nr 156364 ).
W aktach sprawy brak jest decyzji ostatecznej która czyniłaby zadość powyższym wymaganiom i mogła stanowić podstawę wpisu do ewidencji gruntów
i budynków trwałego zarządu na rzecz Uniwersytetu [...].
Abstrahując od oceny charakteru pisma z dnia 25 czerwca 1990r. Ministra – Szefa Urzędu Rady Ministrów skierowanego do Rektora Uniwersytetu [...], stwierdzić należy, że pismo to nie wymienia nieruchomości położonej w W. przy ul. [...]. Nie jest również decyzją administracyjną oświadczenie potwierdzające złożone w formie aktu notarialnego w dniu 16 lipca 1997r.
W sytuacji kiedy brak jest decyzji ustanawiającej trwały zarząd na rzecz Uniwersytetu [...] nieruchomości położonej w W. przy
ul. [...] zaskarżonej decyzji nie można zarzucić naruszenia prawa materialnego ani procesowego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy.
Mając na względzie powyższe rozważania na mocy art. 151 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skarga została oddalona.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło