IV SA/Wa 2246/12
PostanowienieWSA w Warszawie2012-11-07
Skład orzekający: Michał Sułkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która otrzymuje emeryturę w wysokości ok. 1700 zł miesięcznie i posiada oszczędności w kwocie ponad 4500 zł oraz ponad 1100 USD, może zostać uznana za osobę niezdolną do poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego w celu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym?Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która otrzymuje stały dochód z emerytury pozwalający na pokrycie niezbędnych kosztów utrzymania jednoosobowego gospodarstwa domowego oraz dysponuje oszczędnościami, które wielokrotnie przekraczają wysokość wpisu od skargi i innych ewentualnych opłat sądowych, nie może zostać uznana za osobę niezdolną do poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. W takiej sytuacji brak jest podstaw do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.Stan faktyczny
Skarżący J. V. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W oświadczeniu o stanie majątkowym podał, że jego jedynym źródłem utrzymania jest emerytura w wysokości 1691,22 zł miesięcznie, a posiada mieszkanie o powierzchni 46 m2. Do akt sprawy złożono dokumenty potwierdzające wysokość emerytury, stan oszczędności na rachunkach bankowych (ponad 4500 zł i ponad 1100 USD) oraz wysokość ponoszonych przez skarżącego opłat związanych z utrzymaniem mieszkania i mediów.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Michał Sułkowski po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. V. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. V. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] sierpnia 2012 r. znak: [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.
J. V. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu.
W złożonym na urzędowym formularzu oświadczeniu z 4 października 2012 r. o stanie rodzinnym, majątki i dochodach skarżący podał, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, a jedyne źródło jego utrzymania stanowi emerytura w wysokości 1.691,22 zł. Jako posiadany majątek wymienił mieszkanie o powierzchni 46 m2. Wskazał, że nie dysponuje innymi nieruchomościami, wartościowymi przedmiotami, ani zasobami pieniężnymi.
W odpowiedzi na wezwanie z 18 października 2012 r. skarżący złożył do akt sprawy dodatkowe dokumenty źródłowe, dotyczące jego stanu majątkowego i możliwości płatniczych.
Wedle decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] marca 2012 r. wysokość wypłacanego wnioskodawcy świadczenia emerytalnego wynosi 1.691,22 zł miesięcznie. Wedle potwierdzenia salda na złotowym rachunku oszczędnościowym skarżącego, 25 października 2012 r. zdeponowana była na nim kwota 4.512,93 zł. Wedle potwierdzenia salda na oszczędnościowym rachunku walutowym skarżącego, 25 października 2012 r. zdeponowana była na nim kwota 1.114,18 USD.
Wysokość ponoszonej przez skarżącego opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego wynosi 380,04 zł (zawiadomienie z Urzędu Dzielnicy [...] z [...] września 2012 r.), wysokość opłat za lokal mieszkalny wynosi 381,68 zł miesięcznie (informacja zarządu spółdzielni mieszkaniowej z 3 września 2012 r.), opłaty za telefon wyniosły w lipcu bieżącego roku 95,31 zł, a we wrześniu bieżącego roku 32,55 zł (faktury VAT z [...] lipca 2012 r. i z [...] września 2012 r.), opłata za energię elektryczną wyniosła w listopadzie bieżącego roku 209,22 zł (faktura VAT z [...] października 2012 r.), zaś opłata za gaz w rozliczeniu dwumiesięcznym wyniosła we wrześniu bieżącego roku 45,20 zł (faktura VAT z [...] marca 2012 r.).
Przystępując do oceny sytuacji materialnej i możliwości płatniczych skarżącego w pierwszej kolejności należy wskazać, że generalną zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Stosownie bowiem do reguły zawartej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej powoływanej również jako ppsa, strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Stąd też każda osoba wszczynająca postępowanie przed sądem administracyjnym powinna liczyć się z wydatkami na ten cel.
W świetle art. 246 § 1 ppsa prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2).
Treść powołanego przepisu wskazuje, że dopiero gdy posiadane przez stronę środki okażą się niewystarczające może ona wystąpić o przyznanie prawa pomocy, a pomoc ta stosowana jest wobec osób nieposiadających żadnego dochodu lub oszczędności lub posiadających bardzo skromny dochód lub oszczędności, a więc wobec tych osób, które znajdują się w sytuacji materialnej, pozwalającej na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych.
Skarżący otrzymuje świadczenie emerytalne w wysokości prawie 1.700 zł netto miesięcznie. Osiąga zatem stały dochód, który pozwala pokryć niezbędne koszty utrzymania jednoosobowego gospodarstwa domowego, jak opłaty związane z eksploatacją mieszkania, koszty wyżywienia, czy ubrania. Potwierdza to okoliczność, że wnioskodawca dysponuje zdeponowanymi na rachunkach bankowym oszczędnościami w kwotach ponad 4.500 zł oraz ponad 1.100 USD zł, które wielokrotnie przekraczają wysokość wpisu od skargi w przedmiotowej sprawie (100 zł zgodnie z § 2 ust. 3 pkt 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), a także innych ewentualnie należnych opłat sądowych.
Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, że wykazane przez skarżącego stan majątkowy i możliwości płatnicze nie stanowią podstawy do ustalenia, że nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Stały dochód ze świadczenia emerytalnego i posiadane oszczędności pozwalają na wygospodarowanie dodatkowych środków, niezbędnych do uiszczenia opłat sadowych, a także do poniesienia kosztów profesjonalnej pomocy prawnej.
Ponoszenie kosztów postępowania zawsze powoduje określony uszczerbek utrzymania skarżącego. Nie uzasadnia to jednak jeszcze przyznania prawa pomocy chyba, że strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania albo, że poniesienie pełnych kosztów postępowania spowoduje uszczerbek w jej koniecznym utrzymaniu. Jak wykazano powyżej, ocena stanu majątkowego i możliwości płatniczych J. V. nie pozwala stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie zachodzi taka sytuacja.
W tym stanie rzeczy nie znaleziono podstaw do uwzględniania przedmiotowego wniosku i na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, orzeczono jak w postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło