IV SA/Wa 2247/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.) Sędziowie sędzia WSA Aneta Dąbrowska sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 października 2016 r. sprawy ze skargi B. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia I. uchyla zaskarżone postanowienie i utrzymane nim w mocy postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] maja 2015 r. nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz B. S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2015. Nr SKO [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 217 § 1 K.p.a. utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy [...] z [...] maja 2015 r. nr [...] odmawiające B. S. wydania zaświadczenia. Stan sprawy przedstawiał się następująco. B. S., dalej zwana "skarżącą" pismem z 18 maja 2015 r. wniosła o wydanie zaświadczenia o posiadaniu gospodarstwa rolnego przez jej rodziców K. i J. M. w okresie od 1 stycznia 1974 r. do 31 grudnia 1976r. celem jego przedłożenia w ZUS w [...]. Burmistrz Miasta i Gminy [...], postanowieniem z [...] maja 2015 r. odmówił wydania żądanego zaświadczenia stwierdzając, że nie dysponuje dokumentami na podstawie których mógłby ustalić okoliczności niezbędne do wydania żądanego zaświadczenia. Rozpoznając sprawę ponownie, na skutek złożonego zażalenia, SKO w [...] nie znalazło podstaw do zmiany rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu SKO wskazało, że skarżąca ma interes prawny w żądaniu zaświadczenia jednakże brak jest dowodów na potwierdzenie informacji których domaga się skarżąca a które miałyby być umieszczone w treści zaświadczenia. Oceniając złożony przez skarżącą protokół przesłuchania strony z 4 października 1977 r. sporządzony na potrzeby postępowania scaleniowego organ stwierdził, że wynika z niego, że w dniu 4 listopada 1971 r. J. i K. M. byli samoistnymi posiadaczami działek ew. o nr [...], [...] i [...] o pow. 1,7587 ha, co nie potwierdza, że we wskazanym we wniosku okresie jej rodzice byli samoistnymi posiadaczami gospodarstwa rolnego. Nie potwierdzają tego także załączone do akt karty gospodarstwa ponieważ były złożone 1 grudnia 1980 r. i 20 grudnia 1987 r. SKO wskazało, że zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym nie ma uprawnień do prowadzenia postępowania wyjaśniającego co do istnienia faktów lub stanu prawnego, nie może też zwrócić się do innych organów o podanie informacji niezbędnych do wydania zaświadczenia. Wskazał przy tym na treść protokołu z uwłaszczenia w którym mowa jest o małż, M. a nie M. – rodzicach skarżącej. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wywiodła skarżąca zarzucając mu naruszenie art. 217 § 1, § 2 pkt 1 i 2 wskazując, że przed wydaniem zaświadczenia organ może przeprowadzić postępowanie wyjaśniające. Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu wskazała, że jej rodzice nabyli w latach 1970 i 1971 nieformalnymi umowami grunty rolne. Umowy były podstawą do sporządzenia protokołu w postępowaniu uwłaszczeniowym. Sporządzającą tę umowę pracownik gminy nie dochował należytej staranności i popełnił błąd w nazwisku wpisując zamiast M., M.. Na podstawie protokołu uwłaszczone J. i K. M. i wydano akt własności ziemi. Akt ten posłużył do założenia księgi wieczystej. Potwierdza to, że rodzice skarżącej posiadali gospodarstwo rolne o pow. 1,7587 ha w latach 1970 i 1971. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wyjaśnić, że złożona w niniejszej sprawie skarga na postanowienie z dnia [...] lutego 2015 r. została przez sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Od dnia 15 sierpnia 2015 r. obowiązuje regulacja art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", zgodnie z którą sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Przepis ten, zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658), ma zastosowanie również do postępowań wszczętych przed dniem wejścia w życie nowelizacji p.p.s.a. Oznacza to, że w przypadku skarg na określone wyżej postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym w obecnym stanie prawnym skierowanie ich do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Ocenie podlega konkretna sprawa, rozpoznawana wcześniej przez organ administracji publicznej, pod kątem prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa i trafności rozstrzygnięcia. Kompetencje sądu administracyjnego nakładają na niego obowiązek oceny przebiegu postępowania administracyjnego i to zarówno czynności podejmowanych w toku tego postępowania jak i treści i podstaw wydanej decyzji administracyjnej. Działanie sądu ma bowiem na celu ewentualne wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji czy postanowienia, które w jakikolwiek sposób naruszałyby obowiązujące prawo. (por. wyrok NSA Warszawa z 20 stycznia 2010 r. I GSK 982/08 LEX nr 594803). Oceniając trafność a tym samym zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że narusza ono art. 218 § 2 K.p.a. w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Postępowanie o wydanie zaświadczenia nie jest typowym postępowaniem administracyjnym. Ma charakter uproszczony, co znaczy, że organ wydając lub odmawiając wydania zaświadczenia opiera się zazwyczaj na posiadanych dokumentach na których podstawie stwierdza określony stan faktyczny i prawny. I gdyby nie było art. 218 § 2 K.p.a. to racja byłaby po stronie organu. Jednakże, w tym przepisie ustawodawca wyposażył organ w możliwość przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w niezbędnym, do wyjaśnienia koniecznych okoliczności sprawy, zakresie. Przepis ten pozwala organowi, w tej uproszczonej procedurze związanej z wydawaniem zaświadczeń, przedsiębrania czynności niezbędnych dla spełnienia żądania strony. Jak wynik z akt i uzasadnienia organu I instancji organ odmówił wydania zaświadczenia z powodu braku dokumentów. Ocenił jedynie te przedstawione przez stronę. Jednocześnie stwierdził, że sam nie odnalazł dokumentów na podstawie których mógłby ustalić fakt żądane do pozytywnego rozpoznania wniosku. Brak dokumentów nie oznacza jednak, że organ nie może przedsięwziąć żadnych czynności celem ustalenia istotnych z punktu widzenia żądania wniosku danych. Uproszczona procedura jaka jest stosowana przy trybie wydawania zaświadczeń nie może naruszać ogólnych zasad postępowania administracyjnego a te wskazują na konieczność uwzględniania słusznego interesu strony i podejmowania czynności niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego (art. 7 K.p.a.) W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie do podzielenia są wątpliwości organu co do podmiotu o którym mowa w protokole z uwłaszczenia. Błąd w nazwisku jest oczywisty a wynika to z tego, że akt własności ziemi został wydany dla J. i K. M. a nie M., a tak nazywali się rodzice skarżącej. Po drugie, organ nie przeprowadził żadnego postępowania wyjaśniającego, do czego był uprawniony na podstawie art. 218 § 2 K.p.a., oparł się jedynie na dokumentach złożonych przez stronę skarżącą podczas gdy mógł sprawdzić w swym archiwum czy ewidencji podatników podatku rolnego /referat ds. wymiaru podatków i opłat lokalnych/ czy rodzice skarżącej płacili podatki. Jest to tym bardziej racjonalne, że skarżąca złożyła do akt administracyjnych karty gospodarstwa. Co prawda nie dotyczą one lat 1970- 1971 jednakże pośrednio świadczą o tym, że po tej dacie rodzice skarżącej płacili wymagane prawem podatki od posiadania gospodarstwa rolnego. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ dokona sprawdzenia w ww jednostkach wchodzących w skład urzędu gminy czy zachowały się jakiekolwiek informacje świadczące o tym, że rodzice skarżącej byli posiadaczami gospodarstwa rolnego w latach 1970 -1971. Organ powinien mieć na względzie zapisy zawarte w protokole ustalenia stanu posiadania z których wynika, że rodzice skarżącej nabyli nieformalną umowami sprzedaży z 15 marca 1970 r., 25 września 1970 r. i 1 maja 1971 r. wskazane w tym protokole gospodarstwo rolne. Z treści tego protokołu, który jest dokumentem urzędowym wynika także, że umowy te zostały załączone do protokołu, co potwierdza fakt nieformalnego nabycia przez nich wskazanych w protokole działek. Dopiero gdy mimo poszukiwań żadne dokumenty nie zostaną odnalezione a z innych dowodów nie da się wyprowadzić korzystnego dla skarżącej wniosku, zasadnym będzie wydanie postanowienia odmownego. Dlatego Sąd uznał, że wydanie postanowienie zostało wydanie przed należytym wyjaśnieniem okoliczności sprawy (art. 77 § 1 K.p.a.) i z naruszeniem art. 218 § 1 i 2 K.p.a. i w związku z tym wymaga uzupełnienia we wskazanym niżej zakresie. Z tych wszystkich względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c i 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. D.U. z 2012, poz. 270 Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił oba postanowienia. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a. .