IV SA/Wa 2248/14
WyrokWSA w Warszawie2015-05-07
Skład orzekający: Łukasz Krzycki, Anna Szymańska, Tomasz Wykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy cudzoziemcowi posiadającemu ochronę uzupełniającą można odmówić wydania polskiego dokumentu podróży, jeśli nie udowodnił on niemożności uzyskania dokumentu od władz kraju pochodzenia, a jego obawy przed zwróceniem się do placówki dyplomatycznej nie znajdują potwierdzenia w wiarygodnych dowodach?Ratio decidendi
Sąd uznał, że cudzoziemcowi, który posiada ochronę uzupełniającą, można odmówić wydania polskiego dokumentu podróży, jeśli nie udowodnił on trwałej i niezależnej od niego niemożności uzyskania dokumentu od władz kraju pochodzenia. Obawy przed zwróceniem się do placówki dyplomatycznej, niepoparte wiarygodnymi dowodami (np. oficjalnymi bazami osób poszukiwanych), nie stanowią wystarczającej podstawy do uznania braku możliwości uzyskania dokumentu podróży.Stan faktyczny
K.M., cudzoziemiec posiadający ochronę uzupełniającą, złożył skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, który utrzymał w mocy decyzję Wojewody odmawiającą wydania polskiego dokumentu podróży. Odmowa wynikała z faktu, że skarżący nie udowodnił niemożności uzyskania dokumentu od władz kraju pochodzenia, a jego twierdzenia o byciu poszukiwanym listem gończym nie znalazły potwierdzenia w oficjalnych bazach. Skarżący podnosił, że obawia się zwrócenia do placówki dyplomatycznej swojego kraju.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie sędzia WSA Anna Szymańska (spr.), sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2015 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania polskiego dokumentu podróży dla cudzoziemca oddala skargę
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] września 2014r. (nr [...]) Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez K.M. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2014r. (nr [...]) odmawiającej wydania wnioskodawcy polskiego dokumentu podróży dla cudzoziemca - utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie na zasadzie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a.
Stan sprawy przedstawia się następująco:
Decyzją z dnia [...] czerwca 2014r. (nr [...]) Wojewoda [...] odmówił wydania cudzoziemcowi polskiego dokumentu podróży dla cudzoziemca z uwagi, że aplikujący nie spełnia przesłanki określonej w art. 252 ustawy z dnia 12 grudnia 2013r. o cudzoziemcach (Dz. U z 2013r., poz. 1650 ze zm.), dalej jako: ustawa.
Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców utrzymując w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji podzielił ustalenia faktyczne oraz zastosowane przepisy prawa materialnego. W uzasadnieniu decyzji organ przyznał, że cudzoziemiec legitymuje się decyzją o udzieleniu ochrony uzupełniającej, gdyż stosownie do art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 18 marca 2008r. o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 70, poz. 416) z dniem wejścia w życie ustawy decyzje w sprawie udzielenia zgody na pobyt tolerowany stały się z mocy prawa decyzjami w sprawie udzielenia ochrony uzupełniającej. Skarżący zatem mógłby ubiegać się o dokument podróży na podstawie art. 252 pkt 3 ustawy.
Organ podał, że w toku postępowania zwrócił się do Ambasady [...] z prośbą o udzielnie informacji czy K.M. od 2009r. do chwili obecnej zwracał się do placówki z wnioskiem o wydanie mu dokumentu podróży, jak również czy istnieje możliwość uzyskania przez wskazanego cudzoziemca takiego dokumentu. W dniu 21 maja 2014r. wpłynęła odpowiedź, że cudzoziemiec musi stawić się do placówki i złożyć stosowny wniosek, przy czym uprzednio musi zostać potwierdzone jego obywatelstwo. Zdaniem organu cudzoziemiec nie podjął próby uzyskania dokumentu podróży w placówce dyplomatycznej kraju pochodzenia. Dalej Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców uznał za niewiarygodne twierdzenia cudzoziemca, że jest poszukiwany listem gończym na terenie [...], gdyż jego dane nie figurują w oficjalnej bazie osób poszukiwanych przez federalne służby bezpieczeństwa.
Jako nie mające oparcia w materiale dowodowym organ także uznał twierdzenia cudzoziemca, że uzyskał ochronę międzynarodową właśnie ze względu na fakt bycia poszukiwanym. Ochronę tę uzyskał ze względu na sytuację w kraju pochodzenia.
W tej sytuacji zdaniem organu odwoławczego cudzoziemiec nie uprawdopodobnił niemożności uzyskania dokumentu podróży od władz kraju pochodzenia, co skutkuje odmową wydania takiego dokumentu.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe rozstrzygnięcie złożył K.M., twierdząc, że posiada uzasadnione obawy przed stawieniem się w placówce dyplomatycznej kraju pochodzenia celem złożenia wniosku o wydanie dokumentu podróży. Ponadto przyznał, że nie istnieje związek pomiędzy uzyskaniem zgody na pobyt tolerowany, a wydaniem listu gończego. Ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącego złożył pismo stanowiące uzupełnienie skargi, w którym zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
- art. 7 k.p.a., 77 § 1 k.p.a., 75 § 1 k.p.a., 8 k.p.a. w zw. z art. 12 k.p.a. poprzez m.in. zaniechanie uzyskania jednoznacznej odpowiedzi, czy cudzoziemiec jest poszukiwany na terytorium RP, pominięcie w charakterze dowodu wydruku z portalu internetowego [...] oraz niepodjęcie czynności zmierzających do ustalenia, czy faktycznie skarżący jest poszukiwany na terytorium [...].
- art. 252 ustawy polegające na błędnym uznaniu, że w stosunku do skarżącego możliwe jest uzyskanie nowego dokumentu podróży w sytuacji gdy organ nie zweryfikował tej okoliczności w sposób nie budzący wątpliwości .
Skarga wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2014r., poz. 1647) w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej p.p.s.a.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 252 ustawy polski dokument podróży dla cudzoziemca wydaje się cudzoziemcowi, który utracił swój dokument podróży albo którego dokument uległ zniszczeniu bądź utracił ważność, a nie jest możliwe otrzymanie przez cudzoziemca nowego dokumentu podróży, gdy cudzoziemcowi m. in. udzielono ochrony uzupełniającej. Wszystkie przesłanki z powyższego przepisu muszą być spełnione łącznie. Wobec tego w pierwszej kolejności osoba ta musi pozostawać cudzoziemcem, a także bezspornie musi legitymować się ostateczną decyzją, która nie została uchylona, ani zmieniona o przyznaniu mu ochrony uzupełniającej w świetle przepisów ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2012r. poz. 680 ze zm.).
Ta ostatnia okoliczność była bezsporna, bowiem jak wykazał organ skarżący decyzją Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców z dnia [...] stycznia 2005r. uzyskał zgodę na pobyt tolerowany. Stosownie zaś do art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 18 marca 2008r. o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP oraz niektórych innych ustaw z dniem wejścia w życie ustawy decyzje w sprawie udzielenia zgody na pobyt tolerowany stały się z mocy prawa decyzjami w sprawie udzielenia ochrony uzupełniającej.
W ocenie Sądu jednak skarżący nie udowodnił, że nie ma możliwości uzyskania nowego dokumentu podróży. Jak wynika z akt sprawy skarżący stwierdził, że nie może zwrócić się do placówki konsularnej swojego kraju gdyż ujawnienie jego danych w placówce mogłoby pociągnąć dla niego niebezpieczne konsekwencje, łącznie z zatrzymaniem. Nie chciałby w ten sposób powiadomić przedstawicielstwa kraju pochodzenia o miejscu swego pobytu. Organ tymczasem zwrócił się do Wydziału Konsularnego Ambasady [...] z zapytaniem czy istnieje możliwość uzyskania dokumentu podróży w przypadku skarżącego. W odpowiedzi Wydział Konsularny wyjaśnił, że uzyskanie dokumentu podróży przez skarżącego jest możliwe po potwierdzeniu jego danych i posiadania obywatelstwa [...]. Faktem bezspornym jest to, że skarżący nie podjął żadnych starań w celu uzyskania dokumentu podróży w przedstawicielstwie dyplomatycznym swojego kraju. Nie wykazał także, że nie ma możliwości uzyskania nowego dokumentu podróży. Nie zwracając się o taki dokument nie można stwierdzić, że nie ma on możliwości jego uzyskania.
W tym miejscu należy wyjaśnić, że argumentacja skarżącego, iż zwrócenie się do placówki dyplomatycznej o wydanie nowego dokumentu będzie skutkować dla niego zagrożeniem dla utraty wolności oraz w konsekwencji utratą ochrony międzynarodowej w postaci udzielonej ochrony uzupełniającej przez państwo polskie ze względu na fakt poszukiwania listem - jest bezzasadna. Otóż jak wynika z ustaleń organu nie ma związku pomiędzy poszukiwaniem skarżącego na terenie [...] z pierwotnym udzieleniem mu zgody na pobyt tolerowany. Przede wszystkim jednak organ dokonał oceny wskazywanej okoliczności tj. poszukiwania listem gończym oraz dowodu mającego powyższy fakt potwierdzać i doszedł do uprawnionego wniosku, że dowód ten nie jest wiarygodny. Po sprawdzeniu oficjalnej bazy osób poszukiwanych stwierdzono, że dane skarżącego tamże nie figurują, Natomiast co do wskazywanej strony internetowej przez cudzoziemca tj. portalu [...] organ uznał jego wiarygodność za wysoce wątpliwą. Z tego względu obawy wyrażane przez cudzoziemca w związku z wskazywaną przez niego okolicznością poszukiwania listem gończym organ zasadnie uznał za nie mające usprawiedliwienia.
W świetle ustaleń faktycznych poczynionych przez organ nie było przeszkód do zwrócenia się o wydanie nowego dokumentu podróży przez placówkę kraju pochodzenia. Wobec powyższego trafnie wskazano, że cudzoziemiec nie wykazał, że nie może uzyskać dokumentu podróży. Jak przyjmuje się w orzecznictwie niemożność uzyskania takiego dokumentu musi mieć charakter trwały, niezależny od cudzoziemca, przy czym ciężar dowodu, iż sytuacja taka ma miejsce spoczywa na wnioskodawcy (vide wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2013r. sygn.. akt II OSK 408/12). Przywołane orzeczenie zapadło co prawda na gruncie poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2006r, Nr 234, poz. 1694 ze zm.), niemniej nieco odmienna redakcja tej normy sformułowana w obecnie obowiązującym akcie prawnym co do istotnych znamion jest tożsama. Z tego względu orzecznictwo i poglądy doktryny wypracowane na potrzeby poprzednio obowiązującego aktu znajdą zastosowanie także przy wykładaniu art. 252 ustawy z 12 grudnia 2013r. o cudzoziemcach.
Nie zasługują na uwzględnienie zarzuty pisma uzupełniającego skargę. Organ przeprowadził postepowanie wyjaśniające wedle reguł określonych w k.p.a. Wbrew stanowisku skargi, ocenił przedłożony przez cudzoziemca dowód w postaci wydruku ze strony internetowej [...], przy czym uznał ten portal za niewiarygodny. Skonfrontował go z oficjalną stroną zawierającą dane osób poszukiwanych i doszedł do uprawnionego wniosku, że skarżący nie jest osobą poszukiwaną przez służby bezpieczeństwa [...]. Nie można zatem czynić organowi zarzutu, że postępowanie dowodowe nie było wyczerpujące poprzez to, że zaniechał zwrócenia się o jednoznaczne stanowisko co do statusu cudzoziemca.
Jak wyżej wskazano na wnioskodawcy ciąży dowód wykazania, że nie może otrzymać takiego dokumentu W rozpatrywanej sprawie cudzoziemiec nie dopełnił temu obowiązkowi. Nie wykazane także obawy co do zatrzymania w placówce dyplomatycznej nie mogą usprawiedliwiać tego, że nie zwracał się o taki dokument do Wydziału Konsularnego.
W konsekwencji jako niezasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 252 ustawy.
Z tych wszystkich względów na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło