IV SA/Wa 225/13

WyrokWSA w Warszawie2013-05-22

Skład orzekający: Teresa Zyglewska, Grzegorz Czerwiński, Agnieszka Wójcik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo uznał pismo strony za odwołanie od decyzji, czy też powinien był wyjaśnić, czy jest to podanie o wznowienie postępowania, zwłaszcza w sytuacji, gdy strona twierdziła, że nie wiedziała o toczącym się postępowaniu?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej naruszył przepisy postępowania, w tym art. 9 k.p.a. i art. 61 § 1 i 2 k.p.a., poprzez samodzielne zakwalifikowanie pisma strony jako odwołania od decyzji, bez wcześniejszego wyjaśnienia jej rzeczywistej intencji i woli. W sytuacji, gdy strona podnosiła, że nie wiedziała o postępowaniu, organ powinien był zbadać, czy pismo stanowi odwołanie, czy też podanie o wznowienie postępowania, udzielając jednocześnie wyczerpujących informacji prawnych zgodnie z art. 9 k.p.a.
Stan faktyczny
Wojewoda stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez R. C. od decyzji Burmistrza o wymeldowaniu. Decyzja Burmistrza została wysłana na adres, pod którym skarżący nie zamieszkiwał, a który nie był podany jako adres do korespondencji. Przesyłka została awizowana, ale nie podjęta. R. C. zapoznał się z decyzją później i wniósł pismo, w którym argumentował, że nie wiedział o postępowaniu. Organ uznał to pismo za odwołanie, stwierdzając, że termin upłynął.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Wojewody.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Teresa Zyglewska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 maja 2013 r. sprawy ze skargi R. C. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie IV SA/Wa 225/13 UZASADNIENIE Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego postanowieniem z dnia [...] grudnia 2012 r. Wojewoda [...] stwierdził, że odwołanie R. C. od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy G. z dnia [...] września 2012 r. orzekające o wymeldowaniu z miejsca pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w G. zostało złożone z uchybieniem terminu przewidzianego do jego wniesienia. W uzasadnieniu organ wywodził, że w dniu 12 lipca 2012r. Burmistrz Miasta i Gminy G. wszczął postępowanie o wymeldowanie R. C. z miejsca pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w G. R. C. odebrał osobiście zawiadomienie o wszczęciu postępowania spod adresu ul. [...], [...] K., w którym to został pouczony o treści art. 41 k.p.a. Decyzją z dnia [...] września 2012 r. Burmistrz Miasta i Gminy G. orzekł o wymeldowaniu R. C. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w G. R. C. odwołał się od tej decyzji, jednak - zdaniem organu - odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego do jego wniesienia. Organ wywodził, że zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie od decyzji wnosi się w terminie 14 dni od daty jej doręczenia stronie. Przy czym, zgodnie z art. 44 k.p.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 k.p.a., pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej lub w urzędzie gminy, a zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W przypadku niepodjęcia przesyłki w powyższym terminie pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż 14 dni od daty pierwszego zawiadomienia. Doręczanie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego okresu od dnia pierwszego awiza. Wojewoda [...] stwierdził, że decyzja organu I instancji została wysłana do R. C. na adres ul. [...], [...] K. Przesyłkę awizowano 18 września 2012 r. i 27 września 2012 r., a następnie zwrócono do Urzędu Miasta i Gminy G. jako nie podjętą w terminie. R. C. z decyzją zapoznał się 22 października 2012 r. oświadczając jednocześnie, że nie zamieszkuje w miejscu zameldowania na pobyt stały, tylko pod adresem ul. [...] w miejscowości K. W dniu 31 października 2012 r. R. C. wniósł odwołanie podnosząc, ze nie wiedział o toczącym się postępowaniu. Organ stwierdził, że decyzja została doręczona R. C. w dniu 2 października 2012 r., tym samym termin do wniesienia odwołania upłynął z dniem 16 października 2012 r. Organ motywował, ze późniejsze zapoznanie się z decyzją nie powoduje dla strony otwarcia terminu do wniesienia odwołania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie R. C. wywodził, że wszystkie pisma urzędowe przesyłane są na adres stałego pobytu, to jest G. ul. [...]. Decyzja o wymeldowaniu została wysłana na adres działki, gdzie skarżący przebywa, ale nie zamieszkuje i nigdy nie podawał tego adresu jako adresu do korespondencji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 2012, poz. 270, ze zm. - dalej w skrócie: P.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd, badając legalność zaskarżonego postanowienia w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, uznał, iż zaskarżone postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. narusza przepisy postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co czyni skargę zasadną. Zgodnie z art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Stosownie zaś do art. 61 § 2 k.p.a. organ administracji publicznej może ze względu na szczególnie ważny interes strony wszcząć z urzędu postępowanie także w sprawie, w której przepis prawa wymaga wniosku strony. Organ obowiązany jest uzyskać na to zgodę strony w toku postępowania, a w razie nie uzyskania zgody - postępowanie umorzyć. W myśl natomiast art. 63 § 2 k.p.a. podanie powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych. Z powołanych powyżej przepisów wynika, iż z jednej strony organ może rozstrzygać sprawę wszczętą wnioskiem strony tylko w granicach żądania zawartego we wniosku (w przeciwnym przypadku będzie prowadził postępowania z urzędu, co wymaga spełnienia szczególnych przesłanek określonych w art. 61 § 2 k.p.a.), z drugiej zaś strony - wnioskodawca winien sprecyzować swoje żądanie, w przeciwnym bowiem razie wobec braku uzupełnienia wniosku może on zostać pozostawiony bez rozpoznania (art. 64 § 2 k.p.a.). Przy precyzowaniu żądania organ jest jednak zobowiązany udzielić wnioskodawcy wyczerpującej informacji odnośnie istniejących procedur (art. 9 k.p.a.). Należy także wskazać na pogląd B. Adamiak wyrażony w "Systemie prawa administracyjnego" pod red. R. Hausera, Z Niewiadomskiego i A. Wróbla (tom 9 "Prawo procesowe administracyjne" Wydawnictwo C.H. Beck, Instytut Nauk Prawnych PAN, Warszawa 2010, str.136): "Organ administracji publicznej nie może zmienić przedmiotu żądania, a jedynie pośrednio przez udzielenie informacji prawnej, zgodnie z zasadą ogólną udzielania informacji faktycznych i prawnych (art. 9 k.p.a., art. 121 § 2 OrdPodU), wpływa na dokonanie przez stronę zmiany przedmiotu żądania. Wymaga to zawsze jednak czynności procesowej strony, co do której obowiązują wszystkie wymagania odnośnie do treści i formy. Wyłącza to przyjęcie domniemania czynności strony zmiany treści żądania." Skarżący R. C. w piśmie z dnia 2 października 2012r. zatytułowanym "odwołanie" argumentował, iż nie wiedział o toczącym się postępowaniu, albowiem korespondencja została przesyłana na adres, którego nie podał jako adresu do korespondencji. Pismo to nie jest więc jednoznaczne w swej treści. Organ administracyjny w takiej sytuacji - mając na względzie przedstawione powyżej rozważania prawne - winien wyjaśnić czy pismo to stanowi odwołanie od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy G. z dnia [...] września 2012r., czy też jest to podanie o wznowienie postępowania. Organ powyższego nie uczynił, samodzielnie zaś kwalifikując to pismo jako odwołanie od decyzji, pomijając w ten sposób wyjaśnienie prawdziwej intencji i woli strony. Powyższe doprowadziło do naruszenia art. 61 §1 k.p.a., art. 61 § 2 k.p.a. oraz art. 9 k.p.a., w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchybienie to skutkowało koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia w oparciu o treść art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ winien wyjaśnić zakres żądania strony, to jest czy pismo to jest odwołaniem od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy G. z dnia [...] września 2012r., czy też stanowi podanie o wznowienie postępowania, a następnie w zależności od treści żądania strony podjąć stosowne czynności procesowe. Mając na względzie powyższe rozważania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło