IV SA/Wa 2251/05
WyrokWSA w Warszawie2006-03-29
Skład orzekający: Zofia Flasińska, Aneta Opychał, Anna Szymańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda, rozpatrując odwołanie w sprawie scalenia gruntów, naruszył przepisy postępowania administracyjnego, nie odnosząc się do zarzutów strony skarżącej dotyczących przyznanej jej działki oraz nie wyjaśniając powodów nieuwzględnienia zgłoszonych przez nią wniosków?Ratio decidendi
Organ odwoławczy (Wojewoda) naruszył przepisy postępowania administracyjnego, w tym art. 138 § 1, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa, poprzez brak odniesienia się do zarzutów strony skarżącej dotyczących przyznanej jej działki oraz nieuzasadnienie powodów nieuwzględnienia zgłoszonych przez nią wniosków dotyczących zmian w przebiegu granic projektowanych działek. Sąd administracyjny, sprawując kontrolę legalności, nie jest władny do wydania orzeczenia reformatoryjnego, a jedynie do uchylenia zaskarżonej decyzji w części dotyczącej strony.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewody uchylającej w części decyzję Starosty o scaleniu gruntów wsi Z. Skarżąca E.J. kwestionowała przyznane jej działki nr ewidencyjny [...] i [...], podnosząc zarzuty dotyczące wadliwości uzasadnienia organu II instancji, samowolnego zajęcia części jej działki przez inną osobę oraz nieuwzględnienia wartości nasadzeń drzew. Skarżąca wniosła o przyznanie jej całej działki nr [...] lub uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody w części dotyczącej E.J., zasądził od Wojewody na rzecz E.J. zwrot kosztów postępowania sądowego oraz orzekł, że zaskarżona decyzja w części uchylonej nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Zofia Flasińska, Sędziowie asesor WSA Aneta Opychał, asesor WSA Anna Szymańska (spr.), Protokolant Olga Szczypkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 marca 2006 r. sprawy ze skargi E.J. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2005 r. nr [...] w przedmiocie scalenia gruntów 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części rozstrzygnięcia zawartego w pkt IV ppkt 3 to jest działek nr ewidencyjny [...] i [...] przyznanych w wyniku scalenia E. J. ; 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz E. J. kwotę 200,00 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. zaskarżona decyzja w części uchylonej niniejszym wyrokiem nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się tego wyroku.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r. Starosta S. na podstawie art. 3 ust. 1 i 2, art. 8, art. 14, art. 17, art. 27 ust. 1, 3 i 4 i art. 28 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów (tj. Dz. U. z 1989 r., Nr 58, poz. 349 ze zm.) oraz art. 104 i 107 kpa orzekł o dokonaniu scalenia gruntów wsi Z. gmina S. o ogólnym obszarze 477,0183 ha zgodnie ze sporządzonym projektem scalenia wykazanym na mapie obszaru scalenia i w rejestrze szacunkowym gruntów wydzielonych w wyniku scalenia. Zastrzeżenie do działek nr ewidencyjny [...] i [...] zgłosiła E. K., jednakże nie zostały one uwzględnione. Jednocześnie wymieniona otrzymała dopłatę w wysokości 258 zł. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż 77 uczestników scalenia zgłosiło zastrzeżenia. W dalszej kolejności Starosta omówił te zastrzeżenia, które organ uznając za słuszne uwzględnił.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła m.in. E. J. (nosząca poprzednio nazwisko K.).
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 2005 r. uchylił w części zaskarżoną decyzję i orzekł w tym zakresie na nowo, odwołanie zaś m.in. E. J. pozostawiono bez uwzględnienia. W części uzasadnienia dotyczącej E. J. organ stwierdził, iż za wniesione do scalenia grunty o pow. 3,41 ha odwołująca zgodnie z życzeniem otrzymała ekwiwalent w gruntach o pow. 3,1675 ha. Naliczono jej także stosowną dopłatę. Za posiadane przed scaleniem w działkach nr [...] i [...] użytki zielone o pow. 0,94 ha wydzielono 1,1298 ha użytków zielonych w działkach [...] i [...], przy czym działkę [...] wydzielono w miejscu posiadania gruntów przed ich scaleniem.
W skardze do sądu administracyjnego E. J. wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie całej działki nr [...] na jej własność, ewentualnie o uchylenie decyzji w zaskarżonej części i przekazanie sprawy organowi I instancji. Podniosła, iż organ I instancji nie wyjaśnił z jakiego powodu zgłoszone przez nią zastrzeżenia nie są słuszne. Również uzasadnienie organu II instancji jest wadliwe, gdyż sprowadza się do opisania stanu faktycznego przed i po scaleniu. Nie odnosi się zaś do zarzutów zgłoszonych przez skarżącą. Skarżąca wywodzi, iż J. G. samowolnie zajął część jej działki. Na działce [...] były dokonane nasadzenia drzew, nie została ich wartość uwzględniona przy scalaniu. Nadto przed scaleniem miała jedynie 400 m dojazdu do najdalszej działki, obecnie zaś ok. 1,5 km.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie. Podniósł, iż skarżąca w odwołaniu wniesionym od decyzji organu pierwszej instancji wniosła o przeprojektowanie działek nr [...] w zamian za część działki nr [...] zaprojektowanej w wyniku scalenia dla J. G.. Na tę propozycję nie wyraził zgody J. G. oświadczając, iż uwzględnienie żądań E. J. uniemożliwiłoby wjazd za stodołę do dalszej części działki. Odnośnie przyznania skarżącej działki nr [...] Wojewoda stwierdził, iż w postępowaniu odwoławczym zarzut taki nie był podnoszony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zaważył, co następuje:
Skarga jest zasadna, a część zarzutów w niej podniesionych należy uznać za usprawiedliwione. Nie było jednakże możliwe rozstrzygnięcie o treści żądanej przez skarżącą w część dotyczącej działki nr ewidencyjny [...]. Sąd administracyjny bowiem stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest realizowana jedynie co do oceny legalności zaskarżonej decyzji. Sąd ten zatem nie jest władny wydać orzeczenia o charakterze reformatoryjnym, w szczególności rozstrzygnąć o przyznaniu na rzecz skarżącej działki nr [...]. Orzeczenie Sądu mogło zatem - w wypadku stwierdzenia uchybień prawu - ograniczyć się li tylko do uchylenia zaskarżonej decyzji w części dotyczącej E. J. Skarżąca w swej skardze podniosła, iż organ II instancji w żaden sposób nie odniósł się do zarzutów podnoszonych przez nią w toku postępowania administracyjnego, a także nie wyjaśnił z jakich powodów utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Starosty. Zarzut powyższy Sąd w pełni podziela.
Jak wynika z akt postępowania administracyjnego, na etapie postępowania odwoławczego skarżąca zaproponowała, aby z działki nr [...] zaprojektowanej dla J. G. doprojektować część wzdłuż granicy z działką nr [...] (stary stan) od strony wschodniej na jej rzecz. Ona zaś zrezygnuje tym samym z działki nr [...](protokół z dnia 19 kwietnia 2005 r.).
Bezspornym jest, iż wskutek scalenia E. J. otrzymała trzy działki: siedliskową nr [...], której nie kwestionuje oraz działkę nr [...] (na części dotychczas posiadanych działek) oraz zupełnie nową o nr [...]. Skarżąca generalnie nie wyrażała zgody na przyznanie jej działki nr [...] argumentując, iż są to tereny podmokłe i źle zagospodarowane. Zarzut taki podniosła także w sposób wyraźny w odwołaniu od rozstrzygnięcia I instancji. Wojewoda natomiast rozpoznając odwołanie nie ustosunkował się do tej argumentacji, nie wyjaśnił z jakich powodów żądanie E. J. nie może zostać uwzględnione. Uzasadnienie decyzji, jak trafnie podnosi skarga, ogranicza się do opisania stanu faktycznego przed i po scaleniu. Organ odwoławczy natomiast ma obowiązek ponownie rozpatrzeć sprawę, a zatem stosownie do art. 77 § 1 kpa rozpatrzyć cały materiał dowodowy, o ile oczywiście rozstrzygnięcie sprawy nie wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części (art. 138 § 2 kpa). Jeżeli zatem na etapie odwołania strona postępowania zgłosiła konkretne wnioski, obowiązkiem Wojewody było szczegółowe zbadanie ich zasadności i omówienie zarówno ustaleń, jak i rezultatów z tych ustaleń w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. Tymczasem Wojewoda nie rozważył możliwości dokonania proponowanych zmian w przebiegu granic projektowanych w wyniku scalenia działek, jak również nie uzasadnił z jakich względów została przyznana skarżącej działka nr [...] Skarżąca bowiem od samego początku kwestionuje celowość przyznania powyższej nieruchomości.
Uznając zatem, iż organ II instancji naruszył przepisy postępowania administracyjnego, a to art. 138 § 1 kpa, 77 § 1 kpa i 107 § 3 kpa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c) ustawy z dnia 30 sierpnia Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję w części rozstrzygnięcia dotyczącego E. J.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 1 powołanej ustawy, natomiast pkt III wyroku znajduje oparcie w dyspozycji art. 152 tegoż aktu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło