IV SA/Wa 2253/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Michał Sułkowski po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi Z. K. na decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] października 2010 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Stosownie natomiast do treści art. 252 § 1 ppsa osoba fizyczna, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, jest zobowiązana do złożenia oświadczenia dotyczącego jej stanu majątkowego oraz podania dokładnych danych o stanie rodzinnym. Z kolei art. 255 ppsa stanowi, iż jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Dopiero po otrzymaniu i zapoznaniu się z treścią takich dokumentów możliwe jest wydanie prawidłowego orzeczenia w tym zakresie. W przedmiotowej sprawie powyższy warunek dopuszczalności przyznania prawa pomocy nie został spełniony. Wyrokiem z dnia 4 lutego 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną przez Z. K. decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] października 2010 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia, a także poprzedzającą ją decyzję tego samego organu administracji z dnia [...] maja 2010 r. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczono skarżącemu w dniu 8 marca 2011 r. (karta nr 70 akt sprawy). W dniu 31 marca 2011 r. do Sądu wpłynął wniosek Z. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. Razem z nim złożono skierowane do Naczelnego Sądu Administracyjnego pismo oznaczone jako skarga. Skarżący zwrócił się nim m.in. o "(...) weryfikację uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2011 r. sygn. akt IV SA/Wa 2253/10 (...)". W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy Z. K. wskazał, że: 1. samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, 2. jedyne źródło jego dochodu stanowi świadczenie emerytalne w wysokości 1.514 zł miesięcznie, 3. posiadany przez niego majątek stanowią nieruchomość rolna o powierzchni 0,95 ha oraz ogród o powierzchni 0,12 ha odziedziczony po ojcu, a także zasoby pieniężne w kwocie 8.000 zł, zdeponowane na lokacie oszczędnościowej, przeznaczone na niezbędną protezę. Ponieważ zawarte we wniosku Z. K. oświadczenie okazało się niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, pismem z dnia 11 kwietnia 2011 r. wezwano go do złożenia w terminie 14 dni dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń dotyczących jego stanu majątkowego i dochodów, to jest: 1. dokumentu potwierdzającego aktualną wysokość otrzymywanej przez niego emerytury, 2. kopii zeznania podatkowego skarżącego za 2010 rok, jeżeli zostało złożone do urzędu skarbowego, 3. wyciągów z posiadanych przez niego rachunków bankowych albo oświadczenia o nieposiadaniu rachunku bankowego, 4. dokumentu potwierdzającego, że skarżący posiada środki pieniężne w kwocie 8.000 zł zdeponowane na lokacie oszczędnościowej, 5. dokumentów potwierdzających, że skarżącemu niezbędna jest proteza oraz wskazujących, jaki jest koszt zakupu takiej protezy - np. dokumentów potwierdzających rodzaj schorzenia, na jakie cierpi skarżący, zaświadczenia lekarza o konieczności używania protezy, oferty sprzedaży niezbędnej skarżącemu protezy, bądź kopii rachunku za zakup protezy, jeżeli skarżący już ją nabył, 6. oświadczenia dotyczącego zaspokojenia przez skarżącego potrzeb mieszkaniowych, 7. oświadczenia dotyczącego dochodu z nieruchomości rolnej oraz 8. oświadczenia o wysokości stałych, miesięcznych wydatków w gospodarstwie domowym. W odpowiedzi na wezwanie z dnia 11 kwietnia 2011 r. skarżący złoży do Sądu pismo z dnia 30 kwietnia 2011 r., do którego załączył kopię rocznego obliczenia podatku przez organ rentowy za rok podatkowy 2010, kopię decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 25 marca 2011 r. o waloryzacji emerytury, z której wynika, że od 1 marca 2011 r. wysokość świadczenia do wypłaty wynosi 1.316,55 zł miesięcznie, kopię wypisu z rejestru gruntów, dowód wpłaty kwoty 304,51 zł dokonanej w marcu bieżącego roku przez T. K. na rzecz spółdzielni mieszkaniowej oraz dowód dokonanej przez siebie w tym samym miesiącu wpłaty kwoty 19,68 zł na rzecz tej samej spółdzielni mieszkaniowej. W piśmie z dnia 30 kwietnia 2011 r. skarżący: 1. wskazał, że świadomy odpowiedzialności prawnej wysokość wszystkich depozytów określił w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, 2. oświadczył, że ze względu na schorzenie szczęki niezbędna jest mu proteza zębowa oparta na implantach i podał, iż ustalony z lekarzem koszt takiej protezy wynosi 10.000-16.000 zł, 3. wyjaśnił, że właścicielem mieszkania, w którym mieszka jest jego syn, który obecnie zamieszkuje z babką w domu jednorodzinnym, 4. wskazał, że posiadana przez niego nieruchomość rolna nie przynosi dochodu, 5. podał koszty miesięcznych opłat za mieszkanie, koszty leczenia i zakupu leków, 6. oświadczył, że w miarę możliwości odkłada środki na protezę zębową. Skarżący podniósł też, że obawia się wysokich kosztów postępowania oraz sytuacji, w której choć Sąd przyzna mu rację, to popadnie w długi w stosunku do prawników, nie otrzymując odszkodowań. Wskazał, że jest to głównym powodem jego wystąpienia o przyznanie radcy prawnego lub adwokata. Nadsyłając wskazane wyżej oświadczenie i wymienione dokumenty źródłowe skarżący tylko częściowo wykonał wezwanie z dnia 11 kwietnia 2011 r. Nie nadesłał bowiem do Sadu: 1. ani wyciągów z posiadanych rachunków bankowych, ani dokumentu potwierdzającego wysokość zasobów pieniężnych zdeponowanych na lokacie oszczędnościowej, ani oświadczenia, że nie posiada rachunków bankowych, stwierdzając wyłącznie, że wysokość wszelkich depozytów określił w formularzu wniosku, 2. ani dokumentu, chociażby zaświadczenia lekarskiego, który potwierdzałby, że niezbędna jest mu opisana wyżej proteza zębowa, ani dokumentu potwierdzającego podany przez niego koszt zakupu takiej protezy. Nie nadsyłając wymienionych wyżej dokumentów, Z. K. uniemożliwił weryfikację jego rzeczywistej sytuacji materialnej oraz uniemożliwił ocenę wiarygodności jego oświadczenia w zakresie konieczności przeznaczenia posiadanych oszczędności na zakup niezbędnej protezy. Tym samym nie usunął wątpliwości, jakie budzi oświadczenie zawarte w złożonym przezeń wniosku o przyznanie prawa pomocy. W konsekwencji Z. K. nie wykazał więc, że spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, co uniemożliwia wydanie orzeczenia uwzględniającego jego żądanie. Z treści art. 246 § 1 ppsa jednoznacznie wynika bowiem, że to na stronie postępowania ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności uzasadniających uwzględnienie jej wniosku. Jeżeli zatem uchyla się ona od złożenia dokumentów niezbędnych do oceny jej sytuacji materialnej, brak jest podstaw do prowadzenia z urzędu postępowania mającego na celu ustalenie tej sytuacji. Mając na uwadze treść pisma skarżącego z dnia 30 kwietnia 2011 r. dodatkowo należy nadmienić, że przesłanki przyznania prawa pomocy osobie fizycznej w postępowaniu przed sądem administracyjnym wyczerpująco określono w art. 246 § 1 ppsa. Choć zatem obawa Z. K. przed poniesieniem wysokich kosztów postępowania jest zrozumiała, to nie może być brana pod uwagę przy ocenie zasadności przedmiotowego żądania. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, należało orzec jak w postanowieniu.