IV SA/Wa 2256/17
PostanowienieWSA w Warszawie2018-03-14
Skład orzekający: Michał Majcher
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która pozostaje w związku małżeńskim i której małżonek prowadzi działalność gospodarczą objętą małżeńską wspólnością majątkową, może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeśli nie przedstawi ona informacji o sytuacji majątkowej małżonka?Ratio decidendi
Osobie fizycznej nie można przyznać prawa pomocy w zakresie całkowitym, jeśli nie wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. W przypadku pozostawania we wspólności majątkowej małżeńskiej, brak wykazania sytuacji majątkowej małżonka, który prowadzi działalność gospodarczą, uniemożliwia przyznanie prawa pomocy, gdyż zakłada się, że małżonek może pomóc w pokryciu kosztów sądowych.Stan faktyczny
T. M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym ustanowienie adwokata i zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskodawca podał swoje dochody z emerytury i wydatki, jednak nie przedstawił informacji o sytuacji majątkowej swojej żony, mimo wezwań sądu. Wcześniej odmówiono mu już przyznania prawa pomocy z podobnych przyczyn. Sąd zauważył, że żona wnioskodawcy prowadzi działalność gospodarczą objętą wspólnością majątkową.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy T. M. w zakresie całkowitym.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Michał Majcher po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym ustanowienie adwokata oraz zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy
W dniu 5 lutego 2018 r. T. M. złożył, na urzędowym formularzu, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie z jego skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zmiany lasów na użytki rolne.
We wniosku podał, że utrzymuje emeryturę w wysokości 1570 zł miesięcznie, nie posiada oszczędności ani wartościowych przedmiotów. Oświadczył, że od 2005 r. prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Budynek w którym zamieszkuje przeznaczony jest do rozbiórki (w wyniku rozbudowy trasy [...]). Wskazał również, że poniósł wydatki na leczenie stomatologiczne.
W piśmie z dnia 21 lutego 2018 r., w wykonaniu zarządzenia z dnia 15 lutego 2018 r., wezwano Skarżącego do nadesłania wyciągów z posiadanych przez niego wszystkich rachunków bankowych z okresu ostatnich dwóch miesięcy, ewentualnie oświadczenie o braku posiadania rachunku bankowego, dokumentu potwierdzającego wysokość uzyskiwanego dochodu (np. odcinek emerytury), informacji o wysokości wydatków ponoszonych na utrzymanie konieczne w gospodarstwie domowym, informacji, czy nadal pozostaje w związku małżeńskim z B. M., jeśli nie do nadesłania kopii wyroku rozwodowego, w przypadku pozostawania w związku małżeńskim do nadesłania wyciągów z posiadanych przez B. M. rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych oraz lokat terminowych z okresu ostatnich trzech miesięcy.
W piśmie z dnia 26 lutego 2018 r. Wnioskodawca oświadczył, że od 2005 r. nie posiada rachunków bankowych, podał, że nie wykupuje wszystkich leków i ogranicza wizyty u lekarzy z powodu braku środków. Podał, że ponosi duże koszty w związku z leczeniem stomatologicznym. Oświadczył, że od 2005 r. ponosi wydatki wyłącznie z własnych dochodów. Do pisma Skarżący dołączył również odcinek emerytury na kwotę 1571,32 zł.
Referendarz sądowy zważył, co następuje:
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 – dalej zwanej Ppsa) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
W niniejszym postępowaniu prawomocnym postanowieniem z dnia 14 grudnia 2017 r. odmówiono już Skarżącemu przyznania prawa pomocy. Podstawę takiego rozstrzygnięcia stanowiło m.in. uchylenie się Wnioskodawcy od podania danych dotyczących sytuacji majątkowej jego żony.
Zauważyć należy, że również w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy objętym wnioskiem z dnia 5 lutego 2018 r. Skarżący został ponownie wezwany do przedłożenia informacji majątkowej na temat swojej żony. W piśmie z dnia 26 lutego 2018 r. Skarżący nie zaprzeczył, że nadal pozostaje w związku małżeńskim. Nie nadesłał jednak po raz kolejny informacji na temat majątku swojej małżonki. Uchylił się zatem ponownie od wskazania stanu majątkowego żony B. Nie wykazał zatem, że małżonek nie jest w stanie mu pomóc ponieść kosztów sądowych. Okoliczność ta ma o tyle istotne znaczenie, bowiem z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej wynika, że B. M. zamieszkuje pod tym samym adres co Skarżący i prowadzi działalność gospodarczą – [...], ponadto działalność ta objęta jest małżeńską wspólnością majątkową. Założyć zatem należy, że uzyskuje dochód z tej działalności.
Prawo pomocy z kolei nie może być przyznane jednemu z małżonków, jeżeli dochody drugiego małżonka mogą wystarczyć na pokrycie kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Okoliczność braku środków musi jednak zostać wykazana przez Wnioskodawcę. Małżonkowie mają bowiem względem siebie obowiązek pomocy, obejmujący swym zakresem także prowadzenie procesów sądowych i pokrywanie związanych z nimi kosztów, którego to obowiązku nie niweczy nawet zniesienie między małżonkami wspólności ustawowej (por. postanowienie NSA z dnia 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 71/04. ONSAiWSA 2005 r. nr 1 poz. 8).
Reasumując stwierdzić należy, że T. M. nie wykazał, że nie jest w stanie zdobyć środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym.
Dlatego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło