IV SA/Wa 226/13

WyrokWSA w Warszawie2013-05-07

Skład orzekający: Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Agnieszka Wójcik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo orzekł o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, jeśli osoba ta twierdzi, że opuściła lokal pod przymusem i nie może do niego powrócić z powodu działań właściciela?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej może orzec o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, jeśli wykaże, że osoba ta trwale i dobrowolnie opuściła lokal, co potwierdzają okoliczności faktyczne, a nie tylko oświadczenie woli. Brak zamieszkiwania w lokalu, nawet jeśli wynika z utrudnień w dostępie, jest przesłanką do wymeldowania, a czynność ta ma charakter materialno-techniczny potwierdzający stan faktyczny.
Stan faktyczny
Skarżąca J. M. wraz z małoletnim synem K. M. została prawomocnie orzeczona do wymeldowania z pobytu stałego z lokalu, którego była poprzednią właścicielką. Skarżąca twierdziła, że opuściła lokal pod przymusem ze strony obecnych właścicieli, którzy wymienili zamki i utrudniają jej powrót. Organy administracji uznały, że J. M. trwale i dobrowolnie opuściła lokal, co potwierdzają oględziny lokalu i brak przedmiotów codziennego użytku. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając postępowanie organów za prawidłowe.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2013 r. sprawy ze skargi J. M. występującej w imieniu własnym oraz małoletniego K. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania - oddala skargę - Decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. Wojewoda [...], zwany dalej Wojewodą, utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] marca 2012r. orzekającą o wymeldowaniu J. M. wraz z małoletnim synem K. M. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. . W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] listopada2012 r. Wojewoda przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy. J. M. była poprzednią właścicielką lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. . Za zgodą M. B. , obecnej właścicielki, ww. miała tam mieszkać do czasu znalezienia lokalu zastępczego. Na początku lipca 2010 r. właściciele mieszkania zorientowali się, że Skarżąca wraz z małoletnim synem K. M. opuściła przedmiotowe mieszkanie, zabierając rzeczy osobiste. W lokalu pozostały nieliczne meble i stare, popsute sprzęty gospodarstwa domowego. J. M. nie oddała kluczy i nie uregulowała opłat za 3-letni okres użytkowania omawianego lokalu. Sąd Rejonowy w wyroku z dnia [...] września 2004 r., sygn. akt [...] nakazał J. M. i jej rodzinie opuścić i opróżnić lokal nr [...] przy ul. [...] w W. oraz wstrzymał wykonanie eksmisji do czasu złożenia przez W. [...] oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego. Wczesną jesienią 2008 r. M. B. wraz z mężem T. B. zaczęła utrudniać J. M. zamieszkiwanie w przedmiotowym lokalu poprzez rozpoczęcie jego remontu, wskutek którego łazienka została doprowadzona do stanu surowego, oraz poprzez wprowadzanie do mieszkania nieznajomych osób i składowanie w nim materiałów budowlanych. Sąd Rejonowy dla W. w W. II Wydział Cywilny wyrokiem z dnia [...] września 2009 r., sygn. akt [...] przywrócił J. M. naruszone posiadanie lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. poprzez nakazanie M. i T. B. om usunięcia składowanych w nim materiałów budowlanych oraz zakazanie dokonywania dalszych naruszeń, polegających na przeprowadzaniu w lokalu jakichkolwiek prac remontowych oraz wnoszeniu i składowaniu materiałów budowlanych. W sierpniu 2010 r., po powrocie z wyjazdu, skarżąca zastała zdemontowane drzwi i metalowe łóżka porozstawiane w pokoju w taki sposób, że utrudniały korzystanie i poruszanie się po pomieszczeniu. Sprawy te zgłosiła na policji jako włamanie i kradzież 4 sierpnia 2010 r. (zaświadczenie z Komisariatu Policji w W. [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r., k-18). W dniu 13 września 2010 r. J. M. oznajmiła do protokołu, że obecnie pomieszkuje u znajomych. T. B. - jako pełnomocnik M. B. , złożył do akt postępowania protokół z dnia 16 kwietnia 2010 r., dotyczący wprowadzenia M. B. przez komornika sądowego w posiadanie lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla W. [...] II Wydział Cywilny z dnia [...] maja 2007 r., sygn. akt [...] przysądzającego na rzecz M. B. własność omawianego lokalu. Z protokołu tego wynika, że zarówno wierzycielka, jak i dłużniczka dysponowały wtedy właściwymi kluczami do drzwi wejściowych. Na rozprawie administracyjnej z dnia 8 lutego 2011 r. właścicielka mieszkania i jej mąż złożyli kserokopię postanowienia Prokuratury Rejonowej W. [...] z dnia [...] listopada 2010 r. w przedmiocie umorzenia dochodzenia o dokonanie włamania i zabór mienia w dniach 2-4 sierpnia 2010 r. przeciw T. B. /k-94/. Po przeprowadzonej przez organ I instancji kontroli meldunkowej dnia 6 kwietnia 2011 r. stwierdzono, że lokal nr [...] przy ul. [...] w W. wygląda na niezamieszkały od dłuższego czasu i znajduje się w stanie nienadającym do zamieszkania. J. M. nie stawiła się na kontrolę. Podczas kolejnej rozprawy, przeprowadzonej na wniosek stron postępowania w dniu 8 kwietnia 2011 r. J. M. wskazała, że obecnie czeka na termin wprowadzenia do lokalu przez komornika, w związku z przywróceniem jej naruszonego posiadania. Sama nie może wejść do lokalu, ponieważ obecni właściciele wywieźli wszystkie jej rzeczy i wymienili zamki w drzwiach. Nie prosiła ich jednak o nowe klucze, a swój powrót do przedmiotowego mieszkania uzależnia od przywiezienia wywiezionych ruchomości. Poinformowała także, że nie rozmawiała dotąd z Wnioskodawczynią i jej mężem na ten temat. Nie czyniła starań w celu powrotu do miejsca pobytu stałego po sierpniu 2010 r. z obawy przed reakcją T. B. i woli zaczekać na wyrok sądu w sprawie przywrócenia naruszonego posiadania. Przyznała także, że w miesiącach czerwiec, lipiec i sierpień 2010 r. wyjeżdżała z mieszkania. Z kolei T. B. zeznał, że w związku z toczącym się przed sądem postępowaniem o odszkodowanie J. M. złożyła do akt sprawy oświadczenie z dnia 16 kwietnia 2010 r., że wyprowadza się z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. i wycofuje swoje roszczenia, ponieważ kończy remont innego mieszkania, w którym ma zamieszkać. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2009 r. Sąd Rejonowy dla W. [...] sygn. akt [...] umorzył postępowanie o zobowiązanie. Wymieniona wyraziła również zgodę na pozostawienie materiałów budowlanych w przedmiotowym lokalu. Dnia 31 lipca 2010 r. odmówiła jednak oddania mu kluczy, by móc pozorować zamieszkiwanie, chyba że otrzyma pewną kwotę pieniędzy. Świadek G. N. (siostra J. M. ) zeznała, że państwo B. utrudniali J. M. zamieszkiwanie poprzez prowadzenie remontu mieszkania, ale nie potrafiła wskazać okresu, gdy siostra nie mogła wejść do lokalu. Przesłuchany w charakterze świadka G. R. (pracownik firmy T. B. ) zeznał natomiast, że kiedy w lipcu 2010 r. razem z innymi pracownikami firmy wszedł do lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. , nie było w nim żadnych rzeczy i mebli. Podczas drugiej wizyty wniósł łóżka i lodówkę, przenosząc przy tym znajdujące się w mieszkaniu szafę i fotele do mniejszego pokoju. Dnia 30 sierpnia 2010 r. J. M. wniosła kolejny pozew posesoryjny przeciwko M. i T. B. w związku z wydarzeniami, które miały miejsce w sierpniu 2010 r. Wyrokiem z dnia [...] listopada 2011 r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy dla W. [...] oddalił powództwo Skarżącej (w dniu wydania zaskarżonej decyzji wyrok był nieprawomocny). Ponowne oględziny lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. , przeprowadzone w dniu 30 listopada 2011 r. wykazały, że w mieszkaniu przeprowadzany jest remont, ale nie ma w nim prądu. Znajdujące się w mieszkaniu sprzęty i urządzenia wg oświadczenia T. B. należą do obecnego dysponenta lokalu. J. M. przyznała zaś, że posiada dwa komplety kluczy do drzwi, ale nie wzięła ich ze sobą. Z informacji policji wynika natomiast, że w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. miało miejsce w latach 2003 - 2008 siedem interwencji, z których ostatnia została przeprowadzona 27 listopada 2008 r. na prośbę J. M. , gdyż ktoś wynosił rzeczy z mieszkania. Interwencja zakończyła się pouczeniem zgłaszającej. Wojewoda [...] nie wziął pod uwagę zeznań świadków J. N., A. T. i I. S., gdyż zostały przeprowadzone niezgodnie z dyspozycją art. 79 Kodeksu postępowania administracyjnego (J. M. zawiadomienia z dnia 31 października 2011 r. odebrała 3 dni przed wyznaczonym terminem przeprowadzenia dowodów). Uwzględnił natomiast w części zeznania G. N. i w całości zeznania G. R., gdyż są spójne, logiczne i zgodne z pozostałym materiałem dowodowym. Organy uznały za bezsporny fakt niezamieszkiwania J. M. i jej małoletniego syna K. M. w przedmiotowym lokalu. Zdaniem organów, opuszczenie lokalu wyczerpuje także przesłanki dobrowolności i trwałości. Przeprowadzone kilkukrotnie oględziny lokalu wykazały, że lokal nr [...] przy ul. [...] w W. przez dłuższy czas sprawiał wrażenie niezamieszkałego i zaniedbanego. Obecnie został wyremontowany, ale nadal nie spełnia warunków do stałego w nim przebywania. Ponadto T. B. oświadczył, że aktualne wyposażenie lokalu nie należy do J. M. , która tych twierdzeń nie kwestionowała. W omawianym lokalu nie ma żadnych przedmiotów codziennego użytku - ubrań, naczyń, kosmetyków ani artykułów spożywczych, które świadczyłyby o zamieszkiwaniu Skarżącej i jej syna K. M. Z tego względu Wojewoda [...] dał wiarę wyjaśnieniom właściciela mieszkania. Okoliczności te doprowadziły organ do wniosku, że przedmiotowy lokal przestał stanowić ośrodek koncentracji spraw życiowych Skarżącej i jej małoletniego syna. Zamieszkiwanie w miejscu pobytu stałego polega bowiem na stałym korzystaniu z jego urządzeń, nocowaniu, spędzaniu wolnego czasu oraz zaspakajaniu swoich funkcji życiowych. Czynności tych J. M. i małoletni K. M. nie wykonują w lokalu, w którym są zameldowani na pobyt stały. Z akt postępowania wynika także, że Skarżąca, pomimo posiadania kluczy do przedmiotowego lokalu, nie zamieszkała w nim ponownie, co przemawia –zdaniem organów- za brakiem rzeczywistej woli powrotu do miejsca stałego zameldowania. O zamiarze ponownego zamieszkania w miejscu pobytu stałego decyduje bowiem nie tylko werbalna treść oświadczenia woli osoby, lecz również okoliczności faktyczne wskazujące na zamiar rzeczywisty, a także realna możliwość zamieszkiwania w danym miejscu. Wobec powyższego, zdaniem organu odwoławczego, w stosunku do J. M. i jej małoletniego syna K. M. została spełniona przesłanka trwałego opuszczenia miejsca pobytu stałego W ocenie Wojewody [...]twierdzenia Skarżącej o niedobrowolnym opuszczeniu lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. również nie zasługują na uwzględnienie. Zgromadzony w postępowaniu administracyjnym materiał dowodowy świadczy o dobrowolnym opuszczeniu przez ww. miejsca stałego zameldowania. W toku postępowania nie wyrażała bowiem woli sprawdzenia, czy pozostające w jej dyspozycji kluczy pasują do zamków do mieszkania. Ponadto mimo zobowiązania złożonego na rozprawie administracyjnej z dnia 8 kwietnia 2011 r. nie potwierdziła zgłoszenia wymiany zamków w drzwiach. Wojewoda [...] uznał więc za wiarygodne wyjaśnienia T. B. i M. B. , że od czasu wprowadzenia M. B. w posiadanie przedmiotowego lokalu nie zmienili oni zamków w drzwiach wejściowych i nie utrudniali zamieszkiwania Skarżącej. Ponadto za nieudowodniony uznały organy fakt zastraszania przez T. B. małoletniego K. M. Pomimo zapewnień J. M. o dostarczeniu stosownego zaświadczenia od organów policji, do dnia wydania decyzji Prezydenta m. st. Warszawy, jak i decyzji Wojewody, skarżąca nie złożyła wymaganego dokumentu. Skargę na decyzję z dnia [...] listopada2012r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła J. M. Zaskarżonej decyzji zarzuciła brak udowodnienia, że nastąpiło opuszczenie przez nią spornego lokalu oraz nie wzięcie pod uwagę prawomocnego wyroku Sądu, nakazującego zamieszkiwanie w lokalu do momentu otrzymania lokalu socjalnego od Gminy U. . Zdaniem skarżącej, właściciele mieszkania skutecznie utrudniają jej dostanie się do lokalu poprzez wymianę zamków oraz bezprawnie dokonali jej eksmisji. Skarżąca zarzuciła również organom, iż nie wykazały spełnienia przesłanek do wymeldowania. Zastosowanie art. 15 ust 2 jest możliwe tylko, gdy osoba dobrowolnie i trwale opuściła lokal, a skarżąca nie opuściła lokalu, tylko wyjechała w czasie wakacji na 3-4 dni z dzieckiem. Zdaniem skarżącej, jej zachowanie i kroki które poczyniła, nie świadczą o dobrowolnym opuszczeniu mieszkania i o przeniesieniu swojego centrum spraw życiowych w inne miejsce; podjęła wszelkie przewidziane prawem środki umożliwiające powrót do swego miejsca zamieszkania od 1996r. Ponadto skarżąca zarzuciła, że prowadzone postępowanie administracyjne nie było rzetelne. W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał stanowisko, zajęte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwanej dalej p.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Skarga nie mogła zostać uwzględniona. Zgodnie z art. 15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity D.U. 2006, nr 139, poz.993, zwanej dalej ustawą), organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W myśl art. 47 ust. 1 ustawy, organ gminy prowadzący ewidencję ludności jest obowiązany na podstawie zgłoszenia dokonać zameldowania lub wymeldowania przez zarejestrowanie danych dotyczących osoby i miejsca jej pobytu, jak również innych zdarzeń, objętych obowiązkiem meldunkowym. Stosownie do ust. 2 art.47, jeżeli zgłoszone dane budzą wątpliwości, o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania rozstrzyga właściwy organ gminy. Przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe wykazało w sposób nie budzący wątpliwości, że J. M. od roku 2010 nie mieszka w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. , ani też nie koncentruje w tym miejscu swoich interesów życiowych. Okoliczność tę- jak słusznie zauważyły organy - potwierdzili świadkowie. Podkreślenia wymaga, że również skarżąca nie zaprzecza, że nie mieszka w w.w. lokalu. Wyjaśnia jednak, że nie jest do lokalu wpuszczana, choć czyni wszelkie przewidziane prawem kroki w celu przywrócenia naruszonego posiadania. W omawianym lokalu nie ma żadnych przedmiotów codziennego użytku - ubrań, naczyń, kosmetyków ani artykułów spożywczych, które świadczyłyby o zamieszkiwaniu Skarżącej i jej syna K. M. Z tego względu trafnie Wojewoda [...] dał wiarę wyjaśnieniom właścicieli mieszkania co do zaistnienia przesłanek wymeldowania. Okoliczności te doprowadziły organy do wniosku, że przedmiotowy lokal przestał stanowić ośrodek koncentracji spraw życiowych Skarżącej i jej małoletniego syna. Zamieszkiwanie w miejscu pobytu stałego polega bowiem na stałym korzystaniu z jego urządzeń, nocowaniu, spędzaniu wolnego czasu oraz zaspakajaniu swoich funkcji życiowych. Czynności tych J. M. i małoletni K. M. nie wykonują w lokalu, w którym są zameldowani na pobyt stały. Nie budzi wątpliwości trafność konstatacji organów, że skoro Skarżąca, pomimo posiadania kluczy do przedmiotowego lokalu, nie zamieszkała w nim ponownie, przemawia to za brakiem rzeczywistej woli powrotu do miejsca stałego zameldowania. O zamiarze ponownego zamieszkania w miejscu pobytu stałego decyduje bowiem nie tylko werbalna treść oświadczenia woli osoby, lecz również okoliczności faktyczne, wskazujące na zamiar rzeczywisty, a także realna możliwość zamieszkiwania w danym miejscu. J. M. może swobodnie wchodzić do lokalu, w którym posiada stałe zameldowanie, lecz nie czyni tego i uzależnia możliwość powrotu do przedmiotowego lokalu od przywiezienia zdeponowanych w magazynie przez właścicieli mieszkania rzeczy, ale do dnia wydania decyzji przez organ I instancji nie podjęła z nimi żadnych rozmów w tej sprawie. Wobec powyższego, trafne jest zdanie organu odwoławczego, że w stosunku do J. M. i jej małoletniego syna K. M. została spełniona przesłanka trwałego opuszczenia miejsca pobytu stałego. Zdaniem Sądu zasadnie uznały organy, że zgromadzony w postępowaniu administracyjnym materiał dowodowy świadczy o dobrowolnym opuszczeniu przez skarżącą miejsca stałego zameldowania. W toku postępowania nie sprawdziła ona nawet, czy pozostające w jej dyspozycji kluczy pasują do zamków do mieszkania, a na rozprawie administracyjnej dnia 8 kwietnia 2011 r. nie potwierdziła zgłoszenia wymiany zamków w drzwiach. W tej sytuacji Wojewoda [...] prawidłowo uznał za wiarygodne wyjaśnienia właścicieli mieszkania, że nie zmienili oni zamków w drzwiach wejściowych i nie utrudniali zamieszkiwania Skarżącej. Skarżąca podkreśla, że właściciele mieszkania uniemożliwiają jej wstęp do mieszkania. Jeżeli nawet by tak było, to nie można zamieszkiwać w lokalu, do którego nie ma się wstępu. Brak zamieszkiwania w lokalu jest przesłanką wymeldowania z tego lokalu. W konsekwencji- zdaniem orzekającego w sprawie Sądu- prawidłowo orzeczono o wymeldowaniu skarżącej i jej syna. Czynność wymeldowania jest czynnością materialno- techniczną, potwierdzającą tylko, że dana osoba nie przebywa pod danym adresem. Jeżeli stan faktyczny ulegnie zmianie i J. M. zamieszka pod w.w. adresem, organy administracji będą miały obowiązek jej zameldowania w tym miejscu, jeżeli oczywiście zostaną spełnione ustawowe przesłanki zameldowania. Na marginesie tylko należy wskazać, że brak jest podstaw do twierdzeń, iż zamieszkiwanie w spornym lokalu jest warunkiem koniecznym otrzymania lokalu socjalnego. Jeżeli Sąd Okręgowy rzeczywiście uchylił wyrok Sądu Rejonowego z dnia [....] listopada 201 lr syg.akt [...] oddalający powództwo o przywrócenie J. M. naruszonego posiadania a po ponownym rozpoznaniu sprawy zostanie ewentualnie wydany wyrok korzystny dla skarżącej, i w konsekwencji ponownie zamieszka ona w przedmiotowym lokalu, organy administracji będą miały obowiązek dokonania zameldowania skarżącej. Zdaniem orzekającego w sprawie Sądu, przeprowadzone postępowanie nie budzi wątpliwości co do swej prawidłowości i rzetelności. Organy przeprowadziły wyczerpujące postępowanie, dokonały oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i na jego podstawie wydały decyzje. Organy mają prawo zająć stanowisko inne, niż wymagane przez stronę postępowania. Nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy ewentualne zdarzenia, polegające na zastraszaniu małoletniego K. M. przez T. B., gdyż nie podlegają one kontroli Sądu Administracyjnego, a ponadto nie zostały one udowodnione. Pomimo zapewnień J. M. o dostarczeniu stosownego zaświadczenia od organów policji, do dnia wydania decyzji Prezydenta W., jak i decyzji Wojewody, skarżąca nie złożyła wymaganego dokumentu. Ponadto - jak wynika z informacji policji z dnia 21 listopada 2011 r. — po dacie 27 listopada 2008 r. nie miała miejsca ani jedna interwencja, która świadczyłaby o bezprawnym zachowaniu właściciela lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. W związku z powyższym Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło