IV SA/Wa 2268/18
WyrokWSA w Warszawie2018-12-18
Skład orzekający: Jarosław Łuczaj, Anna Sidorowska-Ciesielska, Agnieszka Wójcik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dokumenty odnalezione w archiwum Instytutu Pamięci Narodowej, które zostały wytworzone przez wnioskodawcę lub przy jego udziale w charakterze tajnego informatora, wykluczają możliwość przyznania statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że samo odnalezienie w archiwum IPN dokumentów wytworzonych przez wnioskodawcę lub przy jego udziale w charakterze tajnego informatora, zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych, determinuje wydanie decyzji odmownej w przedmiocie przyznania statusu działacza opozycji. Organ nie ma obowiązku badania prawdziwości faktów opisanych w tych dokumentach ani oceny późniejszej postawy wnioskodawcy.Stan faktyczny
Pani L. W. złożyła wniosek o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej. Prezes Instytutu Pamięci Narodowej odmówił przyznania statusu, wskazując na odnalezione w archiwum dokumenty (m.in. notatkę służbową z rozmowy z tajnym współpracownikiem pseudonim "[...]" z 1984 r.), które świadczyły o jej udziale w charakterze tajnego informatora. Skarżąca wniosła skargę, zarzucając organowi naruszenie przepisów postępowania i błędne ustalenie stanu faktycznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Łuczaj, Sędziowie asesor WSA Anna Sidorowska-Ciesielska, sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Protokolant ref. staż. Agnieszka Szymańczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi L. W. na decyzję Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni Przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej oraz osoby represjonowanej z powodów politycznych oddala skargę.
1 U Z A S A D N I E N I E
Decyzją z [...] maja 2018 r. Nr [...] Prezes Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni Przeciwko Narodowi Polskiemu, po rozpoznaniu wniosku Pani L. W., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 z późno zm.) w zw. z art. 5 ust. 1 i art. 4 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz. U. z 2018 r., poz. 690) utrzymał w mocy decyzję własną nr [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. o odmowie potwierdzenia, że ww. spełnia warunki, o których mowa w art. 4 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 690 dalej ustawa).
W uzasadnieniu organ wskazał, że postępowanie w sprawie toczyło się na wniosek z 8 grudnia 2017 r. Pani L. W. o wydanie decyzji administracyjnej w sprawie spełnienia warunków, o których mowa w art. 4 ustawy z 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 690), zwanej dalej: "ustawą o działaczach opozycji".
W wyniku przeprowadzonej kwerendy archiwalnej odnaleziono dokumenty dotyczące wnioskodawczyni.
Po rozpatrzeniu wniosku Prezes Instytutu Pamięci Narodowej wydał decyzję nr [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. o odmowie potwierdzenia, że Pani L. W. spełnia warunki, o których mowa wart. 4 ustawy o działaczach opozycji.
Pismem z dnia 30 kwietnia 2018 r. pełnomocnik wnioskodawczyni adwokat T. W. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy . Pełnomocnik podkreślił w nim przede wszystkim, że notatka z dnia [...] listopada 1984 r. formalnie rozpoczyna i kończy współpracę ze sprzeczną deklaracją, że wnioskodawczyni przekazuje informacje i nie zgadza się ich przekazywać bo kłoci się to z jej etyką. Dodał jako niezmiernie istotne, że w treści notatki brak jest informacji istotnych i nowych dla SB, które wskazywałyby, iż to wnioskodawczyni była ich źródłem, takich o których tylko ona mogła wiedzieć, które mogły stanowić uzupełnienie wiedzy posiadanej przez SB np. informacje nt. Komitetu Założycielskiego NSZZ Solidarność w ZUS Oddział [...], w których posiadaniu była wnioskodawczyni. Zdaniem pełnomocnika L. W. treść notatki z dnia [...] listopada 1984 r. nie daje podstaw do przyjęcia, że została wytworzona przy udziale wnioskodawczyni, gdyż nie sposób wykazać, iż była ona źródłem tych informacji.
Prezes Instytutu Pamięci Narodowej po rozpatrzeniu wniosku przywołał treść art. 4 i 5 ustawy i wskazał, że z przeprowadzonej kwerendy w zasobie archiwalnym Instytutu odnaleziono dokumenty dotyczące Pani L. W. w tym m.in.: teczkę pracy tajnego współpracownika pseudonim "[...]", sygn. IPN [...] z której wynika, że [...] maja 1984 r. L. W. została zarejestrowana jako tajny współpracownik (TW) numeru [...]. W teczce znajduje się m. in. notatka służbowa
z rozmowy z TW ps. "[...]" z [...] listopada 1984 r. Wynika z niej, że wnioskodawczyni "nigdy nie działała przeciwko ustrojowi i władzy w Polsce a mimo to straciła pracę". Duża część wywodów jest poświęcona poszukiwaniu pracy. W dalszej części rozmowy wnioskodawczyni zgodziła się i na prośbę funkcjonariusza SB jako przykład podała konkretne nazwisko byłego działacza "Solidarności", który nie ma pracy lub ma trudności w jej znalezieniu. Z dalszej części notatki wnioskodawczyni oceniła jego zachowanie i jego poprzedniej żony odnośnie trudności w uzyskaniu przez ww. działacza paszportu. W końcowej fazie rozmowy - wnioskodawczyni zwróciła się z prośbą by zwolnić ją z obowiązku przekazywania informacji ponieważ "Jej charakter i usposobienie nie pozwala na to, aby przekazywała informacje na czyjś temat".
Poza ww. dokumentami odnaleziono również zapisy ewidencyjne dotyczące L. W. o tym. m.in.:
l) kartę Mkr-3 z kartoteki zniszczeniowej WUSW w [...], sygn. IPN [...] z której wynika, że dokumenty dot. L.W. c. T. Uf. [...] r. zarejestrowanej przez Wydział [...] WUSW w [...] złożone do archiwum do numeru [...] zostały zniszczone; Na karcie widnieje zapis, że ww. zdjęto z ewidencji [...] stycznia 1990 r.;
2) kartę z dziennika archiwalnego teczek personalnych i wyeliminowanej agentury SB WUSW w [...], sygn. IPN [...] z której wynika, że w dniu [...] maja 1985 r. dokumenty dotyczące L. W. ps. "[...]" tj. jedna teczka personalna i jedna teczka pracy zostały złożone do archiwum do numeru [...];
3) karta Mkr-2 z kartoteki odtworzeniowej MSW w [...], sygn. IPN [...] z której wynika, że L. W. c. T. ur. [...] r. została zarejestrowana w Sekcji "C" Wydz. Z. O. WUSW w [...] do numeru [...] przez pion [...] SB RUSW w [...] jako TW ps. ,,[...]". Współpracę z ww. Zakończono [...] maja 1985 r. z powodu odmowy dalszej współpracy. W dniu [...] maja 1985 r. materiały złożono do archiwum Sekcji "C" Wydz. Z. o. WUSW w [...] do numeru [...];
Organ wskazał, że notatka służbowa z [...] listopada 1984 r. sporządzona przez funkcjonariusza organów bezpieczeństwa państwa zawarta w teczce pracy tajnego współpracownika pseudonim "[...]" dot. L.W. (sygn. IPN [...]) została wytworzona przy udziale wnioskodawczyni w ramach czynności wykonywanych przez nią w charakterze tajnego informatora.
Organ wyjaśnił, że nie prowadzi też postępowania dowodowego w celu ustalenia faktów opisanych w dotyczących wnioskodawcy dokumentach. Rolą organu
nie jest ani ocena prawdziwości dokumentów, ani prawdziwości opisanych w nich zdarzeń, ani wiarygodności osób wytwarzających dokumenty, ani też ustalanie czy, wynikająca z dokumentów współpraca miała w rzeczywistości miejsce (sygn. akt IV SAlWa 7/16)". Podobne stanowisko zajął również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uzasadnieniu do prawomocnego wyroku z dnia 12 maja 2017 r. (sygn. akt IV SA/Wa 306/17).
Zdaniem organu z obowiązujących przepisów prawa wynika jednoznacznie, że Prezes Instytutu Pamięci Narodowej ma ustalić w toku postępowania administracyjnego w pierwszej kolejności - okoliczności wskazane w art. 4 pkt 1 ustawy o działaczach opozycji, po drugie zaś - czy w Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej znajdują się dokumenty o cechach określonych w art. 4 pkt 2 ustawy o działaczach opozycji, a nie ustalać przebieg ewentualnej tajnej współpracy na podstawie m.in. wyjaśnień strony (czym zajmuje się sąd w postępowaniu lustracyjnym). Prezes Instytutu Pamięci Narodowej nie może uwzględnić w postępowaniu, materiału dowodowego w postaci ewentualnych wyjaśnień i informacji przekazywanych przez stronę oraz informacji wynikających z przekazanych przez stronę dokumentów. W postępowaniu dotyczącym wydania decyzji administracyjnej w sprawie spełnienia warunków, o których mowa w art. 4 ustawy o działaczach opozycji, przedmiotem postępowania nie jest bowiem ocena faktów opisanych dokumentach organów bezpieczeństwa państwa, a jedynie stwierdzenie, że w zasobach Instytutu Pamięci Narodowej istnieją określone dokumenty spełniające konkretne cechy.
Odnosząc się do treści pisma pełnomocnika Pani L. W. z dnia 30 kwietnia 2018r. organ wskazął, że decyzja nr [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. wydana przez Prezesa IPN na podstawie art. 5 ust. 1 i art. 4 ustawy o działaczach ma charakter decyzji deklaratoryjnej. Akt deklaratoryjny jest aktem prawnym, który potwierdza istniejące prawa i obowiązki jego, adresata( ów). Decyzje deklaratoryjne potwierdzają jedynie skutki prawne, które wynikają wprost z ustawy. Skutek w postaci przyznania jednostce owych praw wynika więc nie z mocy decyzji, a z samych norm ustawowych. Organ wydając ten rodzaj decyzji administracyjnej odmawia potwierdzenia określonych faktów na podstawie posiadanych w swoim zasobie dokumentów. W sposób prawnie wiążący stwierdza o istnieniu określonego stanu prawnego, w tym przypadku o istnieniu lub nieistnieniu dokumentów spełniających . przesłanki wynikające w cytowanych przepisów.
Odnosząc się do zarzutów naruszenia przez organ przepisów art. 7 k.p.a., art. 107 § 3 p.a, oraz art. 11 k.p.a. organ wyjaśnił, że w niniejszej sprawie dołożono wszelkich niezbędnych starań mających na celu zebranie wyczerpującego materiału dowodowego oraz przeanalizowanie sprawy we wszelkich jej aspektach.
Skargę na powyższą decyzję wniosła do sądu Pani L. W., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucajac jej:
I. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, w tym:
1) art. 7 k.p.a. , art. 8 k.p.a., art. 11 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. polegające na naruszeniu zasady prawdy materialnej oraz zasady swobodnej oceny dowodów arbitralne przez nielogiczne i sprzeczne z zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego przyjęcie, iż strona nie spełnia warunków, o których mowa w art. 4 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych podczas gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie dawał dostatecznych podstaw do czynienia takich ustaleń;
2) art. 6 k.p.a. , art. 7 k.p.a. oraz art. 11 k.p.a. w zw z art. 4 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych polegające na przyjęciu, iż organ orzekający w sprawie zwolniony jest z obowiązku badania, czy dokumenty w postaci notatki funkcjonariusza SB z dnia [...] listopada 1984r. został sporządzony z udziałem /przy udziale wnioskodawczyni w ramach czynności wykonywanych przez nią w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa, a jego rola ogranicza się wyłącznie do zaświadczenia, iż w aktach archiwalnych zachował się dokument o cechach świadczących, że mógł on powstać z jej udziałem.
Skarżąca wniosła o uwzględnienie skargi i uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnienu skargi, przywołano argumenatcję mającą podważać stanowisko organu, w zakresie uznania, że notatka z [....] listopada 1984r. została sporządzony z przy udziale wnioskodawczyni w ramach czynności wykonywanych przez nią w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2188) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2018 r. poz. 1302 - ze zm. - dalej "p.p.s.a.") polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.
Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie zawierała wad o jakich mowa w art. 145 § 1 p.p.s.a., których istnienie mogłoby skutkować koniecznością jej wyeliminowania z obrotu prawnego.
Przedmiotem oceny legalności jest w niniejszej sprawie decyzja wydana na podstawie art. 4 i 5 ust. 1 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych.
Organ merytoryczny uznał, że wobec zachowania się w archiwum IPN dokumentów dotyczących zwerbowania skarżącej do współpracy organ nie może potwierdzić spełnienia przez nią warunków do uznania, ze posiada status działacza opozycji antykomunistycznej (art. 4 ust. 2 ww ustawy).
W ocenie Sądu celowe jest przypomnienie w jakim celu została uchwalona ustawa o działaczach opozycyjnych.
Na wstępie należy zatem przywołać uzasadnienie wniosku o uchwalenie ustawy (Druk nr 2137 Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z 30 stycznia 2014 r.) "Celem ustawy było przyznanie szczególnego statusu działaczom opozycji i osobom represjonowanym z powodów politycznych angażujących się w latach 1956–1989 w działalność antykomunistyczną. Wprowadzane rozwiązania mają być wyrazem docenienia wyjątkowej roli tych osób w procesie odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności" (....) Przewiduje pierwszeństwo w przyznaniu tym osobom pomocy socjalnej oraz stwarza wyraźną podstawę do udzielenia pomocy w zakresie udogodnień komunikacyjnych, świadczeń mieszkaniowych, kulturalnych, zdrowotnych i oświatowych realizowanych przez samorząd terytorialny (...) zagwarantowanie pomocy działaczom opozycji antykomunistycznej i osobom represjonowanym znajdującym się w szczególnie trudnej sytuacji materialne (...). Projektowana ustawa zakłada, że status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych nie będzie przysługiwał osobie, która była pracownikiem, funkcjonariuszem lub żołnierzem organów bezpieczeństwa państwa, chyba że bez wiedzy przełożonych czynnie wspierała osoby lub organizacje działające na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania praw człowieka. Status działacza opozycji lub osoby represjonowanej nie będzie również przysługiwał osobie co do której, zachowały się dokumenty wytworzone przez nią lub przy jej udziale, w ramach czynności wykonywanych przez nią w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa (...)".Należy zatem przyjąć, że celem ustawodawczym była ochrona interesów osób będących działaczami opozycji antykomunistycznych czy osób represjonowanych a nie piętnowanie tych, którzy takimi działaczami nie byli.
Ustawa w art. 4 w sposób jasny wskazuje, że status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych mogą ubiegać się tylko takie osoby które nie były pracownikami, funkcjonariuszami lub żołnierzami organów bezpieczeństwa państwa i co do których nie zachowały się dokumenty w IPN wytworzone przez tę osobę lub przy jej udziale w ramach wykonywanych przez nią charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zbieraniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa (przesłanki muszą być spełnione łącznie). A contrario, gdy tego rodzaju dokumenty zostaną odnalezione (zachowane) nie można osobie ubiegającej się przyznać statusu osoby o jakiej mowa w art. 2 -3 ustawy.
Stan faktyczny ustalony przez organ wskazuje, że w IPN odnaleziono dokumenty dot. zwerbowania skarżącej ze służbą bezpieczeństwa. W wyniku przeprowadzonej kwerendy w zasobie archiwalnym Instytutu Pamięci Narodowej, odnalazły się dokumenty dotyczące Pani L. W. w tym m.in.: teczka pracy tajnego współpracownika pseudonim "[...]", sygn. IPN [...] z której wynika, że [...] maja 1984 r. L. W. została zarejestrowana jako tajny współpracownik (TW) numeru [...]. W teczce znajduje się zaś m. in. notatka służbowa z rozmowy z TW ps. "[...]" z [...] listopada 1984 r. Wynika z niej, że wnioskodawczyni "nigdy nie działała przeciwko ustrojowi i władzy w Polsce a mimo to straciła pracę". Duża część wywodów jest poświęcona poszukiwaniu pracy. W dalszej części rozmowy wnioskodawczyni zgodziła się i na prośbę funkcjonariusza SB jako przykład podała konkretne nazwisko byłego działacza "Solidarności", który nie ma pracy lub ma trudności w jej znalezieniu. Z dalszej części notatki wnioskodawczyni oceniła jego zachowanie i jego poprzedniej żony odnośnie trudności w uzyskaniu przez ww. działacza paszportu. W końcowej fazie rozmowy - wnioskodawczyni zwróciła się z prośbą by zwolnić ją z obowiązku przekazywania informacji ponieważ "Jej charakter i usposobienie nie pozwala na to, aby przekazywała informacje na czyjś temat".
Poza ww. dokumentami odnaleziono również zapisy ewidencyjne dotyczące L. W. tym. m.in.:
l) kartę Mkr-3 z kartoteki zniszczeniowej WUSW w [...], sygn. IPN [...] z której wynika, że dokumenty dot. L.W. c. T. Uf. [...] r. zarejestrowanej przez Wydział [...] WUSW w [...] złożone do archiwum do numeru [...] zostały zniszczone; Na karcie widnieje zapis, że ww. zdjęto z ewidencji [...] stycznia 1990 r.;
2) kartę z dziennika archiwalnego teczek personalnych i wyeliminowanej agentury SB WUSW w [...], sygn. IPN [...] z której wynika, że w dniu [...] maja 1985 r. dokumenty dotyczące L. W. ps. "[...]" tj. jedna teczka personalna i jedna teczka pracy zostały złożone do archiwum do numeru [...];
3) karta Mkr-2 z kartoteki odtworzeniowej MSW w [...], sygn. IPN [...] z której wynika, że L. W. c. T. ur. [...] r. została zarejestrowana w Sekcji "C" Wydz. Z. O. WUSW w [...] do numeru [...] przez pion [...] SB RUSW w [...] jako TW ps. ,,[...]". Współpracę z ww. Zakończono [...] maja 1985 r. z powodu odmowy dalszej współpracy. W dniu [...] maja 1985 r. materiały złożono do archiwum Sekcji "C" Wydz. Z. O. WUSW w [...] do numeru [...];
W ocenie Sądu, wbrew zarzutom podniesionym w skardze zasadnie organ wskazał, że ww. notatka służbowa z [...] listopada 1984 r. sporządzona przez funkcjonariusza organów bezpieczeństwa państwa zawarta w teczce pracy tajnego współpracownika pseudonim "[...]" dot. L. W. (sygn. IPN [...]), w tym jej treść, pozwalały na przyjęcie, że jest to dokument wytworzony przy udziale skarżącej. Co Więcej z uwagi na brzmienie ostateniego akapitu tej notatki, organ miał podstawy do przyjęcia (pomimo niezachowania się podpisanej przez stronę deklaracji o współpracy), iz dokument ten został wytworzony w ramach czynności wykonywanych przez ww. w charakterze tajnego informatora.
Opisana wyżej notatka wraz z analizą pozostałych akt sprawy w ocenie Sądu pozwalało organowi na uznanie, że w sprawie spełnione kryteria wymienione w art. 4 ustawy o działaczach opozycji. Wskazane dokumenty (notatka) spełniają bowiem kryteria dokumentów opisanych w art. 4 ust. 2 ustawy o działaczach opozycji, tj. były wytworzone przy udziale skarżącej w ramach czynności wykonywanych w charakterze tajnego informatora organów bezpieczeństwa państwa.
W ocenie Sądu, ma zatem rację organ wywodząc, że przy badaniu czy istnieją podstawy do uznania statusu osoby represjonowanej organ nie bada prawdziwości faktów wynikających ze znajdujących się w IPN dokumentów. Ustawodawca w sposób jasny wskazał, że sam fakt odnalezienia dokumentów w IPN, o ile spełniają one kryterium "wytworzenia" przez tę osobę lub przy jej udziale w ramach czynności tajnego informatora lub pełnomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organ państwa determinuje wydanie decyzji odmownej.
Ustawa nie precyzuje pojęcia "dokumentów". Należy zatem sięgnąć do ustawy z 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej – Komisji ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (Dz.U. Nr 155, poz. 1016, ze zm.), która reguluje kwestie ewidencjonowania, gromadzenia, przechowywania, opracowywania, zabezpieczenia, udostępniania i publikowania dokumentów organów bezpieczeństwa państwa, wytworzonych oraz gromadzonych od dnia 22 lipca 1944r. do dnia 31 lipca 1990 r. W art. 7 ust. 1 precyzuje na potrzeby ustawy pojęcie "dokumentów". Są nimi m.in:
"1) wszelkie nośniki informacji, niezależnie od formy przechowywania informacji, w tym w szczególności: akta, kartoteki, rejestry, pliki komputerowe, pisma, mapy, plany, filmy i inne nośniki obrazu, nośniki dźwięku i wszelkich innych form zapisu, a także kopie, odpisy i inne duplikaty tych nośników informacji;
2) niezbędne do analizy informacji środki pomocnicze, a w szczególności programy na użytek zautomatyzowanego przetwarzania danych.
W związku z tym znajdujące się w zasobach IPN kartoteka i fotokopia zobowiązania do współpracy wraz z dokumentem charakterystyki jak słusznie wskazał organ są dokumentami organów bezpieczeństwa państwa a ponieważ dokument "zobowiązanie został wytworzony przy jego udziale, spełnia kryteria o jakich mowa w art. 4 ust. 2 ustawy o działaczach opozycji.
Podkreślić należy, że wbrew stanowisku skarżącej, bez znaczenia jest w świetle art. 4 ust. 2 tej ustawy późniejsza czy wcześniejsza jej postawa, stosunek do Państwa, zasługi, opinie osób trzecich, czy też ocena tego jakie skutki wywołały lub nie, przekazane przez nią informacje.
W związku z tym, będąc związany treścią art. 4 ustawy, organ zasadnie odmówił skarżącej potwierdzenia spełnienia przez nią warunków o których mowa w tym przepisie.
Sąd badając legalność zaskarżonej decyzji również z urzędu nie stwierdził naruszenia przepisów prawa.
W konkluzji powyższych wywodów uznać należy, że obie decyzje zostały wydane zgodnie z prawem.
Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło