IV SA/Wa 2272/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Przesław, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi Syndyka masy upadłości S. S.A. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia opłaty za korzystanie ze środowiska - oddala skargę - IV SA/Wa 2272/14 U Z A S A D N I E N I E Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...].09.2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (zwane dalej SKO) utrzymało w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] ( zwanego dalej Marszałkiem) nr [...] z dnia [...].10.2013 r., wymierzającą S. S.A. w upadłości układowej z siedzibą w [...] opłatę podwyższoną za korzystanie ze środowiska z tytułu składowania odpadów w miejscu na ten cel nieprzeznaczonym za II półrocze 2012 r. w kwocie 247.467 zł, i zobowiązującej do zapłaty wymienionej opłaty wraz z należnymi odsetkami. Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym. Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w W. powiadomił Urząd Miejski w L. o zwożeniu ziemi i odpadów budowlanych pochodzących z budowy centrum handlowego [...] w L. na teren położony w międzywalu W., w rejonie gminnej oczyszczalni ścieków, za wałem przeciwpowodziowym, na terenie zalewowym (działka nr ew. [...]), na obszarze Natura 2000, o którym to fakcie poinformowany został przez przedstawiciela stowarzyszenia "I.". Jednocześnie powiadomił o tym Departament Opłat Środowiskowych Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...] w W.. I. Sp. z o.o. poinformowała Burmistrza L. iż ziemia składowana na działce nr [...] została tam dowieziona przez jej podwykonawcę firmę S.na podstawie porozumienia zawartego ze Spółką D.. W piśmie z dnia [...] grudnia 2012 r. I. Sp. z o.o. poinformowała Burmistrza L., "iż teren działki o nr. ew. [...] został przywrócony do stanu poprzedniego. Wywieziono i zutylizowano około 1450 t ziemi, zeskładowanej przez ich podwykonawcę firmę S., przedkładając jednocześnie kopię karty przekazania odpadu nr [...], z którego wynika, że posiadacz odpadów – I. Sp. z o.o., przekazał w dniu [...] listopada 2012 r. firmie S. 1450 Mg odpadów o kodzie 17 05 04 (gleba i ziemia w tym kamienie z wykopu). Następnie odrębnymi pismami Marszałek Województwa [...] wezwał S. S.A. oraz Spółkę D. do złożenia informacji i danych o rodzaju i ilości odpadów, czasie ich składowania oraz wykazów za korzystanie ze środowiska z naliczoną opłatą z tytułu składowania odpadów na terenie działki ew. nr [...], położonej w L.. W piśmie z dnia [..] maja . 2013 r. Spółka D. podniosła, że nie jest posiadaczem przedmiotowych odpadów, a działka a działka o nr. [...[ nie znajduje się w jej władaniu. Spółka podkreśliła że "nie jest przedsiębiorstwem, nie prowadzi działalności gospodarczej, w związku z powyższym nie mogła być producentem odpadów i nie posiada jakichkolwiek zezwoleń czy decyzji uprawniających do przyjmowania odpadów. W związku z powyższym posiadaczem odpadów (...) może być wyłącznie ich producent, a nie Spółka", a nadto, że "jest zarządcą terenu działki nr [...], a nie jej władającym". Władającym takim, jak wynika z załączonego wypisu z rejestru gruntów, jest Wspólnota Gruntowa D.. W piśmie z dnia [...] lipca 2013 r. I. S.A. wskazała, że "nie jest wytwórcą ani posiadaczem odpadów zgromadzonych na terenie działki nr ew. [...] w L.(...). Wytwórcą odpadów powstających w wyniku świadczenia usług w zakresie budowy, rozbiórki, remontu obiektów, czyszczenia zbiorników lub urządzeń oraz sprzątania, konserwacji i naprawy jest podmiot, który świadczy usługę, chyba że umowa o świadczenie usługi stanowi inaczej. Firma I. S.A. w ramach inwestycji realizowanych w L.,, zawarła z firma S. S.A. dwie umowy: 1. umowę (...) z dnia 14.11.2011 r. na kompleksowe wykonanie przez S.S.A. kolektora deszczowego 0 1000 w pasie drogowym ul. [...] i [...] w L. w związku z inwestycją: Centrum Handlowe A. wraz z zewnętrznym układem drogowym, 2. umowę (...) z dnia 14.11.2011 r. na kompleksowe wykonanie przez S. S.A. odwodnienia korpusu drogowego, przebudowie kolizji wodociągu i kanalizacji oraz budowę zbiornika retencyjnego w związku z inwestycją: Budowa węzła drogowego na [..] przy CH A. Skoro więc w ramach wskazanych umów S. S.A. wykonywał roboty ziemne, w trakcie których powstawał urobek, który S. S.A. był zobowiązany we własnym zakresie usuwać z terenu budowy, w ocenie I. S.A., był wytwórcą odpadów, zgodnie z przepisami ustawy o odpadach (...). W piśmie z dnia 20 września 2013 r. S. S.A. zaprzeczyła, jakoby posiadała status posiadacza odpadów, o którym mowa w art. 279 ustawy Prawo ochrony środowiska w związku z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach,.- wskazując, iż "na podstawie porozumienia z dnia [...].07.2012 r. zawartego ze Spółką D. , S. S.A., wykonując w charakterze podwykonawcy roboty budowlane na rzecz I. Sp. z o.o. (...) (obecnie I. S.A.) - generalnego wykonawcy inwestycji pn. "Budowa Centrum Handlowego A." w L., który zgodnie z umową zawartą z inwestorem jest uznawany za posiadacza wszelkich odpadów powstałych przy budowie, realizując postanowienia umowy podwykonawczej dostarczył materiał z wykopów powstałych przy budowie na teren działki nr [...] w celu wykonania podbudowy drogi i wyrównania nierówności na tej działce, na życzenie podmiotu władającego (...). To I. S.A. ponosi odpowiedzialność za wszystkie powstałe przy budowie CH A. w L. odpady," zgodnie z umową zawartą z inwestorem (...). Jak wynika z pisma I. S.A. z dnia [..].07.2013 r., wywóz urobku powierzony został podwykonawcy (...). W karcie odpadów jako posiadacza odpadów I. S.A. wskazała siebie. Decyzją nr [...] z dnia [...] października 2013 r. Marszałek Województwa [...] wymierzył S. S.A. w upadłości układowej opłatę podwyższoną za korzystanie ze środowiska z tytułu składowania odpadów w miejscu na ten cel nieprzeznaczonym za II półrocze 2012 r. w kwocie 247.467 zł. Decyzja ta wydana została na podstawie art. 281 ust. 1, art. 284 ust. 1, art. 285 ust. 1 i 2, art. 288 ust. 1 pkt 1 oraz art. 293 ust. 3 ustawy Prawo ochrony środowiska (zwanej dalej P.o.ś.). W uzasadnieniu tej decyzji Marszałek podkreślił m.in., iż "skoro umowa (...) zawarta (,..) w dniu [...] listopada 2011 r. pomiędzy I. Sp. z o.o. a podwykonawcą S. S.A. w upadłości układowej nie przenosiła odpowiedzialności za odpady w myśl art. 3 ust. 1 pkt 32 ustawy o odpadach na I. Sp. z o.o., to wytwórcą odpadów oraz ich posiadaczem, zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach, odpowiedzialnym za ich zagospodarowanie, jest S. S.A. (;..). W przedmiotowej sprawie nie ma również zastosowania domniemanie posiadacza odpadów, bowiem stosuje się je w przypadku, gdy nie jest możliwe ustalenie posiadacza odpadów". Wysokość opłaty ustalona została "na podstawie danych zgromadzonych w toku postępowania administracyjnego, z zastosowaniem jednostkowych stawek opłat, opublikowanych w obwieszczeniu Ministra Środowiska z dnia 26 września 2011 r. w sprawie wysokości stawek opłat za korzystanie ze środowiska na rok 2012 (M. P. Nr 94, poz. 958) oraz przy zastosowaniu współczynnika w wysokości 0,7 jednostkowej stawki opłaty za składowanie odpadów w miejscu na ten cel nieprzeznaczonym za umieszczenie odpadów na składowisku za każdą tonę odpadów i za każdą tonę składowania, zgodnie z art. 293 ust. 3 Poś", tj. w sposób następujący: • kod odpadu - 17 05 04, • nazwa odpadu - gleba i ziemia, w tym kamienie, inne niż wymienione w 17 05 03, • okres składowania - II półrocze 2012 r., • ilość dób składowania - 21, • stawka z rozporządzenia - 11,61 zł/Mg • współczynnik - 0,7, • stawka wyliczona - 8,127 zł/Mg, • ilość odpadów - 1450 Mg, • wysokość opłaty podwyższonej - 247.467 zł. Odnosząc się do zarzutów odwołania wniesionego przez ukaraną Spółkę SKO wskazało, że do dnia 23 stycznia 2015 r. obowiązuje rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 21 kwietnia 2006 r. w sprawie listy rodzajów odpadów, które posiadacz odpadów może przekazywać osobom fizycznym lub jednostkom organizacyjnym niebędącym przedsiębiorcami, oraz dopuszczalnych metod ich odzysku (Dz. U. Nr 75, poz. 527, ze zm.). Lista stanowiąca załącznik do tego rozporządzenia zawiera oznaczenie odpadów i wskazanie dopuszczalnych metod odzysku. W szczególności, pod poz. 52, wymienione zostały odpady oznaczone kodem 17 05 04 (gleba i ziemia, w tym kamienie, inne niże wymienione w 17 05 03, które mogą być przekazywane w celu utwardzania powierzchni po rozkruszeniu, jeżeli jest to konieczne do wykorzystania odpadów, oraz z zachowaniem przepisów odrębnych, w szczególności przepisów prawa wodnego i prawa budowlanego. SKO nadmieniło, że w myśl art. 33 ust. 1 ustawy o odpadach, posiadacz odpadów jest obowiązany do postępowania z odpadami w sposób zgodny z zasadami gospodarki odpadami, o których mowa w jej art. 16-31, w tym do prowadzenia procesów przetwarzania odpadów w taki sposób, aby procesy te oraz powstające w ich wyniku odpady nie stwarzały zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi oraz dla środowiska, a także w sposób zgodny z przepisami o ochronie środowiska i planami gospodarki odpadami. Do gospodarowania odpadami zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami, w tym - przepisami ustawy Prawo ochrony środowiska oraz ustawy o odpadach - zobligowany jest w pierwszej kolejności ich wytwórca. Jednym ze sposobów na zagospodarowanie odpadów jest ich przekazanie uprawnionemu podmiotowi albo podmiotowi, o którym mowa w art. 27 ust. 9 ustawy o odpadach, ale tylko niektórych odpadów i na cele wyraźne wskazane w przepisach odrębnych. W przypadku odpadów oznaczonych kodem 17 05 04 przekazanie ich podmiotom nieposiadającym odpowiednich zezwoleń na gospodarowanie odpadami nie będących przedsiębiorcami w myśl przepisów odrębnych (tj. osobom fizycznym lub jednostkom organizacyjnym nie będącym przedsiębiorcami) jest, możliwe tylko w celu utwardzania powierzchni po rozkruszeniu, jeżeli jest to konieczne do wykorzystania odpadów, oraz z zachowaniem przepisów odrębnych, w szczególności przepisów prawa wodnego i prawa budowlanego. SKO ponownie rozpoznając sprawę w jej całokształcie ustaliło, że: • wytwórcą przedmiotowych odpadów jest podmiot wykonujący roboty budowlane, w trakcie których odpady te powstały, tj. S. S.A. Jednocześnie brak jest podstaw do uznania, że umowa, na podstawie której roboty te zostały wykonane, wskazywała na inny podmiot, jako na wytwórcę lub posiadacza owych odpadów, • S. S.A. jako wytwórca przedmiotowych odpadów, była zarazem ich "pierwotnym" posiadaczem; • S. S.A. przekazała przedmiotowe odpady Spółce D. "na podbudowę wykonania drogi i wyrównania bieżących nierówności" na terenie działki nr [...] - znajdującej się w zarządzie (ale nie we władaniu) rzeczonej Spółki, • na żądanie Spółki D. część przedmiotowych odpadów została usunięta z terenu działki nr [..] i przekazana podmiotowi uprawnionemu do gospodarowania odpadami; usunięcie i przekazanie odpadów zleciła spółka I., na której zlecenie S. S.A, wykonał wspomniane roboty budowlane. Zdaniem SKO oznacza to, że S. S.A., jako wytwórca i posiadacz przedmiotowych odpadów, przekazał je co prawda jednostce organizacyjnej nie będącej przedsiębiorcą w rozumieniu odrębnych przepisów, jednak na cele nie przewidziane przez rozporządzenie Ministra Środowiska w sprawie listy rodzajów odpadów, które posiadacz odpadów może przekazywać osobom fizycznym lub jednostkom organizacyjnym niebędącym przedsiębiorcami, oraz dopuszczalnych metod ich odzysku, tj. w celu utwardzania powierzchni. Teren działki nr [...], położonej na terenie międzywala nie mógł być utwardzony. Jednakże nawet gdyby uznać, że utwardzenie tego terenu było co do zasady możliwe, to nie mogło do tego dojść tym konkretnym odpadem (ziemią z wykopów przemieszaną z gruzem o różnym rozdrobnieniu, kawałami nawierzchni asfaltowej i pokruszonym asfaltem, fragmentami elementów odwodnień i innymi odpadami) i nie w sposób w jaki odpady te zostały złożone (warstwa o grubości ok. 1-2 m, zasypanie rodzimej roślinności, osypanie pni drzew). Pośrednio konstatację tę potwierdza fakt wezwania przez Spółkę D. wytwórcy odpadów – S. S.A., do usunięcia nawiezionych odpadów jako nieodpowiednich dla celu, do jakiego były przeznaczone. W konsekwencji SKO stwierdziło, iż to S. S.A. zobowiązany był, jako wytwórca i jedyny posiadacz przedmiotowych odpadów w czasie ich składowania na terenie działki nr [...], do poniesienia opłat z tytułu składowania odpadów w miejscu na ten cel nie przeznaczonym. Wobec tego brak jest, w ocenie SKO, podstaw do uchylenia lub zmiany zaskarżonej decyzji. Za podstawę taką nie mogły też być uznane liczne, niepotwierdzone naruszenia przepisów obowiązującego prawa, których, zdaniem odwołującej, dopuścić się miał organ pierwszej instancji. Większość ż tych przepisów została przywołana i omówiona przez SKO. Organ pierwszej instancji nie dopuścił się również, zdaniem SKO, naruszenia art. 284, art. 285 i art. 288 P.o.ś. regulujących zasady ustalania wysokości należnej opłaty za korzystanie ze środowiska. SKO w pełni zaakceptowało sposób obliczenia przez organ pierwszej instancji wysokości nałożonej na odwołującą opłaty, jak i samą wysokość tej opłaty. Wyjaśniło też, że nie może budzić wątpliwości, iż sam fakt sporządzenia karty przekazania odpadów nie powoduje, że podmiot ją sporządzający staje się posiadaczem odpadów w rozumieniu właściwych przepisów. SKO nie stwierdziło także konieczności przeprowadzenia w niniejszej sprawie uzupełniającego postępowania dowodowego, w szczególności - przesłuchania w charakterze świadków wskazanych w odwołaniu osób "na okoliczność ustaleń co do celu przekazania odpadów, zapewnień składanych Stronie co do 1 możliwości i dopuszczalności przekazania odpadów na rzecz Spółki D. i złożenia ich na działce nr [...] w L.". Obowiązujące regulacje w zakresie gospodarowania odpadami ryzykiem związanym z nieprawidłowościami w takim gospodarowaniu obciążają prawnego posiadacza odpadów. Jak podkreśliło SKO, odpowiedzialność za takie nieprawidłowości ma charakter zobiektywizowany. Posiadacz odpadów nie może zatem skutecznie podnosić na swą obronę pozostawania w błędnym przekonaniu co do zgodności z prawem swego działania, które doprowadziło do powstania takich nieprawidłowości. Wnosząc skargę syndyk wyjaśnił, że w dniu [...] marca 2013 roku Sąd Rejonowy K. Wydział X Gospodarczy postanowieniem o sygn. akt [...] ogłosił względem dłużnika S. Spółka akcyjna z siedzibą w B. upadłość z możliwością zawarcia układu. Natomiast w dniu [...] kwietnia 2014 roku Sąd Rejonowy K. Wydział X Gospodarczy postanowieniem o sygn. akt [...] zmienił postanowienie w przedmiocie ogłoszenia upadłości z możliwością zawarcia układu i ogłosił względem dłużnika - spółki pod firmą S.Spółka akcyjna upadłość obejmującą likwidację majątku dłużnika. Wobec tego na chwilę obecną jedynie syndykowi masy upadłości przysługuje legitymacja do występowania przed sądami w imieniu upadłego. We wniesionej skardze, syndyk masy upadłości spółki pod firmą S. S.A. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w B. zarzucił: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: - art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach polegające na błędnym przyjęciu, że pomimo zawarcia porozumienia ze Spółką d. i przekazania tej Spółce odpadów o kodzie 17 05 04 poprzez złożenie ich na działce nr [...] w L., to skarżący uznany został za jedynego posiadacza odpadów, który był w dalszym ciągu odpowiedzialny za ich składowanie w miejscu na ten cel nieprzeznaczonym; - art. 27 ust. 9 ustawy o odpadach oraz § 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 21.04.2006r. w sprawie listy rodzajów odpadów, które posiadacz odpadów może przekazywać osobom fizycznym lub jednostkom organizacyjnym niebędącym przedsiębiorcami, oraz dopuszczalnych metod ich odzysku przez ich niezastosowanie i uznanie, że przekazanie przez skarżącego odpadów na rzecz Spółki d. nie spełniało warunków określonych w tych przepisach, w rezultacie czego to skarżący ponosi odpowiedzialność za składowanie odpadowi w miejscu na ten cel nieprzeznaczonym; - art. 33 ust. 1 ustawy o odpadach poprzez błędne uznanie, iż złożenie, przez skarżącego odpadów na działce nr [...] w L. na mocy porozumienia zawartego ze Spółką d. stanowiło działanie niezgodne z zasadami postępowania z odpadami i skutkowało składowaniem przez skarżącego tych odpadów w miejscu na ten cel nieprzeznaczonym; - art. 69 ust. 1 ustawy o odpadach poprzez jego niezastosowanie w związku z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach poprzez jego błędne zastosowanie polegające na pominięciu, iż w karcie odpadów z dnia [...].11.2012 r. to spółka pod firmą I. S.A. przyznała, iż jest posiadaczem odpadów, które następnie przekazała na rzecz J. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą S. - art. 7, art. 273 ust. 1, art. 274 ust. 5, art. 275, art. 276 ust. 1, art. 279 ust. 2 i 3, art. 284, art. 285, art. 286, art. 288 oraz art. 293 ust. 3 ustawy z dnia 27.04.2001r. Prawo ochrony środowiska poprzez ich zastosowanie wobec skarżącego i nieuprawnione nałożenie na niego obowiązku uiszczenia opłaty podwyższonej za korzystanie ze środowiska w okresie od dnia [...].11.2012r. do dnia [..].11.2012 r. w następstwie nieprawidłowego przyjęcia, iż to skarżący był posiadaczem odpadów o kodzie 17 05 04 po ich złożeniu na działce nr [..] w L. i składował odpady w miejscu na ten cel nieprzeznaczonym; 2. naruszenie przepisów postępowania, tj.: - art. 77 § 1 w związku z art. 7 K.p.a. poprzez brak zbadania zebranego w sprawie materiału dowodowego w sposób wyczerpujący i niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, polegające w szczególności na: i. nie wyjaśnieniu w sposób niebudzący wątpliwości kto faktycznie składował odpady o kodzie 17 05 04 na działce nr [...] w L.; ii. braku zbadania, w świetle treści porozumienia z dnia [...].07.2012 r., czy przekazanie odpadów o kodzie 17 05 04 na rzecz Spółki d. nie spełniało warunków przekazania odpadów określonych w art. 27 ust. 9 ustawy o odpadach, tj. przekazania odpadów na rzecz jednostki organizacyjnej nie będącej przedsiębiorcą do wykorzystania na potrzeby własne za pomocą dopuszczalnych metod odzysku; iii. zaniechaniu zbadania celu zawarcia porozumienia dotyczącego przekazania odpadów z dnia [...].07.2012r, i okoliczności jego zawarcia, w tym w szczególności poprzez odmowę przesłuchania w charakterze świadków P. G. (przedstawiciela skarżącego) oraz Z. S. (Przewodniczącego Zarządu Spółki d.) na okoliczność ustaleń i zapewnień składanych skarżącemu co do możliwości i dopuszczalności przekazania odpadów na rzecz wskazanej Spółki; iv. pominięciu przy rozstrzyganiu sprawy dowodu z pisma [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...].03.2013 r., informującego Marszałka Województwa [...], iż odpady zabrane przez S. z działki nr [...] w L. przekazane zostały przez niego osobom fizycznym w celu podniesienia terenu należących do nich działek nr [...] i [...] w N., a zatem, że przedmiotowe odpady spełniały warunki do przekazania ich przez skarżącego na rzecz Spółki d. w celu utwardzenia drogi i wyrównania nierówności, to jest do przekazania odpadów w warunkach określonych w art. 27 ust. 9 ustawy o odpadach; v. pominięciu przy wyjaśnianiu okoliczności sprawy faktu wystawienia przez I. S.A. karty przekazania odpadów w dniu [...].11.2013r., w której to karcie I. S.A. wskazała siebie jako posiadacza odpadów; - art. 136 K.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie oraz zaniechanie zlecenia przeprowadzenia tego postępowania organowi I instancji. W uzasadnieniu skargi syndyk podniósł, że organ ustalając podmiot ponoszący odpowiedzialność za składowanie odpadów całkowicie pominął na jakiej podstawie i w jakim celu odpady te dostarczone zostały na działkę znajdującą się w zarządzie Spółki d. Nie analizując treści porozumienia zawartego przez stronę skarżącą ze Spółką d. oraz odmawiając przeprowadzenia zawnioskowanych przez nią dowodów organ nie wziął pod uwagę, iż strony przedmiotowego porozumienia zawierając je zadecydowały o sposobie postępowania z odpadami w ściśle określonym celu. Spółka d. jest jednostką organizacyjną nie posiadającą statusu przedsiębiorcy i jako podmiot o takim statusie zadeklarowała skarżącemu wolę otrzymania materiału powstałego z wykopów wykonywanych przez skarżącego (a więc odpadów). Chciała go przeznaczyć na podbudowę wykonania drogi i wyrównanie bieżących nierówności na działce nr [...]. Spółka znała specyfikę materiałów (odpadów), które powstawały z wykopów i dostarczane były na działkę nr [...]. Przez długi czas nie wnosiła do nich także żadnych uwag. Wnosić je zaczęła dopiero po interwencji D. D., jednego z mieszkańców okolic działki nr [..]. Cel jakiemu służyć miał urobek z wykopów był określony w porozumieniu. Klasyfikacja urobku także nie budziła wątpliwości - była to ziemia i gleba o kodzie 17 05 04. Obowiązująca w dacie zawierania porozumienia ustawa z dnia 27.01.2001 r. o odpadach, jak i obecnie obowiązująca ustawa o odpadach, w art. 33 ust. 1 (i odpowiednio w art. 27 ust. 9) dopuszczały możliwość przekazania przez posiadacza odpadów ściśle określonych odpadów na rzecz osób fizycznych i jednostek organizacyjnych nie będących przedsiębiorcami na ich własne potrzeby. Wydane na gruncie uchylonej już ustawy o odpadach lecz dalej obowiązujące rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 21.04.2006 r. w sprawie listy rodzajów odpadów, które posiadacz odpadów może przekazywać osobom fizycznym lub jednostkom organizacyjnym niebędącym przedsiębiorcami, oraz dopuszczalnych metod ich odzysku stanowi między innymi, iż odpady o kodzie 17 05 04 (a więc odpady złożone na działce nr [...]) mogą być przekazane jednostce organizacyjnej niebędącej przedsiębiorcą do utwardzania powierzchni po rozkruszeniu, jeśli jest to konieczne do wykorzystania odpadów, oraz z zachowaniem przepisów odrębnych w szczególności przepisów prawa wodnego i prawa budowlanego. Zawarte przez skarżącego w dniu [...].07.2012r. porozumienie o przekazaniu odpadów w celu wykonania podbudowy drogi i wyrównania bieżących nierówności w pełni odpowiadało wymogom określonym w przywołanych regulacjach prawnych. Rodzaj odpadów odpowiadał określonym w' rozporządzeniu, status odbiorcy odpadów także, cel przekazania odpadów również. Skarżący postąpił więc z odpadami powstałymi z wykopów w sposób zgodny z obowiązującymi wówczas i aktualnie przepisami. Odpady zostały przekazane jednostce organizacyjnej niebędącej przedsiębiorcą na jej własne potrzeby i w celu dopuszczonego prawem sposobu utylizacji. Działka nr [...] w L. była tyko miejscem, w które skarżący zgodnie z porozumieniem miał, dostarczyć odpady przekazane zarządcy tej działki stosownie do regulacji art. 33 ust. 1 (obecnie art. 27 ust. 9) ustawy o odpadach, składowanie tychże odpadów leżało już po stronie podmiotu władającego (w sensie rzeczowym) tą działką czyli Spółki d.. Powołane przepisy nie wskazują natomiast, że zgodność z przepisami prawa budowlanego i prawa wodnego odnosi się do aktu przekazana odpadów. Stanowią jedynie o tym, iż to metoda ich odzysku musi być zgodna z powołanymi przepisami, odnoszą się więc do sposobu wykorzystania odpadów. Za to z kolei odpowiedzialność ponosi podmiot odbierający odpady, który dokonywać będzie ich odzysku na własne potrzeby poprzez wykorzystanie na utwardzanie powierzchni. Organ jednak w sposób nieuprawniony, w ocenie strony skarżącej przeniósł na nią odpowiedzialność za czynności - w zasadzie niepodjęte - przez Spółkę d. przeprowadzając interpretację rozszerzającą powołanych przepisów. Spółka skarżąca przy zawieraniu porozumienia była zapewniany przez odbiorcę, o wykorzystaniu odpadów w sposób zgodny z prawem oraz o tym, iż nie zachodzą jakiekolwiek prawne przeszkody ku temu, by odpady te złożone zostały na działce nr [...]. Jak podkreślił syndyk, posiadacz odpadów nie ma często jak zweryfikować, czy odbiorca odpadów przekazywanych na własne potrzeby dokona ich odzysku w sposób właściwy. Nie określono także, iż odzysk ten odbyć się musi bezpośrednio po przekazaniu odpadów, a nie w pewnym odstępie czasu. Przy tym, zdaniem strony skarżącej, stwierdzenie, że przedmiotowe odpady nie nadawały się do utwardzenia terenu sprzeczne jest z okolicznością, iż J. K. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą S. który wywiózł odpady z działki nr [...], sam odpady te przekazał osobom fizycznym do podniesienia terenu na ich działkach (informacje zawarte w piśmie [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...].03.2013 r.). Nie może skarżącego obciążać okoliczność czy dany teren mógł być utwardzony. Wiedzę taką posiadała Spółka d. Wszystkie te okoliczności, jak wywiodła skarga, zostały pominięte przez organ, w konsekwencji czego organ - wbrew treści przepisu art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach - uznał, że to skarżący, a nie Spółka d. powinien ponosić odpowiedzialność za składowanie odpadów na działce nr [...]. Syndyk podkreślił, że władający powierzchnią ziemi może się zwolnić z odpowiedzialności za odpady tylko w jeden sposób - wykazując, że odpadem włada lub władał faktycznie inny podmiot, czyli wskazać wyraźnie na innego posiadacza odpadów. Jednym ze skutków domniemania prawnego wskazanego w art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy odpadach z 2012 r. jest przerzucenie ciężaru dowodu na osobę władającą powierzchnią ziemi, na której znajdują się odpady, to w przedmiotowej sprawie Spółka d. winna wykazać, że nie włada działką nr [...]. Domniemanie to nie zostało obalone, a zatem powołana Spółka winna ponosić konsekwencje składowania odpadów na działce będącej w jej zarządzie. Organ natomiast w sposób nieuprawniony przeniósł odpowiedzialność z tego tytułu na stronę skarżącą pomimo tego, że ani nie jest on władającym działką nr [...], ani nie był sprawcą składowania odpadów na niej, a jedynie przewiózł je tam w wykonaniu porozumienia zawartego ze Spółką d. która to spółka podjęła decyzję w tym zakresie. Wskazać dalej należy, że organ pominął również całkowicie domniemanie wynikające z treści karty przekazania odpadów na rzecz J. K., w której spółka pod firmą I. S.A. sama wskazała, że jest posiadaczem odpadów znajdujących się na działce nr [...]. Organ jedynie w sposób lakoniczny wskazał, iż "nie może budzić wątpliwości, że sam fakt sporządzenia karty przekazania odpadów nie powoduje, że podmiot sporządzający staje się posiadaczem odpadów w rozumieniu właściwych przepisów." Natomiast zgodnie z treścią przepisu art. 69 ust. 1 o odpadach kartę przekazania odpadów sporządza posiadacz odpadów, który je przekazuje. Podmiot wskazany w treści karty przekazania odpadów jako ich posiadacz, w rzeczywistości jest tym posiadaczem. Ustawodawca uznaje bowiem kartę przekazania odpadów za podstawowy dokument związany z odpadami (tak W. Radecki, Komentarz do art. 69 ustawy o odpadach, LEX, 2013). Tym samym kolejny podmiot potwierdził swój status posiadacza przedmiotowych odpadów. Nawet więc jeśliby uznać, że skarżący był wytwórcą odpadów, to w jego ocenie, następnie zmienił się ich posiadacz. Skarżąca spółka bowiem - zgodnie z obowiązującymi przepisami - przekazała odpady Spółce d., a następnie status ich posiadacza potwierdziła spółka I. S.A. Tym bardziej więc brak jest podstaw do uznania, iż to skarżący jest podmiotem odpowiedzialnym za składowanie odpadów -na działce nr [...] w L.. Z treści zaskarżonej decyzji nie wynika, w ocenie skarżacej, aby obalone zostały domniemania wynikające z przepisów art. 3 ust. 1 pkt 19 i art. 69 ust. 1 ustawy o odpadach co oznacza, że organ zaniechał wszechstronnego zbadania całokształtu stanu faktycznego sprawy, w konsekwencji naruszając powołane przepisy. To z kolei doprowadziło do niezgodnego z prawem obciążenia skarżącego opłatą podwyższoną za korzystanie ze środowiska. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W.wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 5 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) wojewódzki sąd administracyjny sprawuje - w zakresie swojej właściwości - kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeśli ustawa nie stanowi inaczej. Sąd pierwszej instancji rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm.- zwanej dalej P.p.s.a.). Na wstępie należy zauważyć, że w niniejszej sprawie znajdowała zastosowanie ustawa o odpadach z 14.12.2012 r. oraz przepisy P.o.ś. regulujące kwestie wymierzania i obliczania opłaty podwyższonej za korzystanie ze środowiska z tytułu składowania odpadów w miejscu na ten cel nieprzeznaczonym. Bezspornym w rozpatrywanej sprawie jest, że S. S.A. obecnie w upadłości likwidacyjnej, a uprzednio w upadłości układowej - jako podwykonawca - była w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt. 32 w zw. z art. 2 pkt 3 ustawy o odpadach wytwórcą przedmiotowego odpadu, powstałego na skutek wykonania dwóch umów zawartych z I. S.A., w ramach inwestycji realizowanych w L., a mianowicie 1. umowy (...) z dnia 14.11.2011 r. na kompleksowe wykonanie przez S. S.A. kolektora deszczowego 0 1000 w pasie drogowym ul. [...] i [...] w L. w związku z inwestycją: Centrum Handlowe A. wraz z zewnętrznym układem drogowym oraz 2. umowy (...) z dnia 14.11.2011 r. na kompleksowe wykonanie przez S. S.A. odwodnienia korpusu drogowego, przebudowie kolizji wodociągu i kanalizacji oraz budowę zbiornika retencyjnego w związku z inwestycją: Budowa węzła drogowego na [...] przy Centrum Handlowym A.. Co ma istotne znaczenie w tej sprawie, w ramach wskazanych umów S. S.A. wykonywał roboty ziemne, w trakcie których powstawał urobek, który S. S.A. był zobowiązany we własnym zakresie usuwać z terenu budowy. Okoliczności tej nie kwestionowały strony tego postępowania. Strona skarżąca była zatem nie tylko wytwórcą, ale również posiadaczem tych odpadów, a wskazane umowy zawarte pomiędzy I. Sp. z o.o., a podwykonawcą S. S.A. w upadłości układowej nie przenosiły odpowiedzialności za odpady w myśl art. 3 ust. 1 pkt. 32 ustawy o odpadach na I. Sp. z o.o. Wobec tego wytwórcą odpadów oraz ich posiadaczem, zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt. 19 ustawy o odpadach, odpowiedzialnym za ich zagospodarowanie nadal była skarżąca spółka. Nie zmienił tego również fakt zastępczego usunięcia tych odpadów przez innego podwykonawcę - na koszt skarżącej – w uzgodnieniu z I. Sp. z o.o. (karta przekazania odpadu nr [...]). Chociaż we wskazanej karcie przekazania odpadu nr [...] jako jego posiadacza ujawniono I. S.A. (art. 69 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach), to w świetle obowiązujących przepisów ten fakt nie czyni jej posiadaczem przedmiotowych odpadów i nie prowadzi do zwolnienia skarżącej z odpowiedzialności za ich składowanie w miejscu niedozwolonym. Wobec bowiem braku wypełnienia podjętych zobowiązań przez skarżącą, powstała konieczność wykonania zastępczego tego obowiązku przez innego podwykonawcę, na skutek porozumienia zawartego z I. S.A. (wykonawcą przedsięwzięć wskazanych w umowach 1 i 2), która to spółka w tej sytuacji została błędnie ujawniona w karcie przekazania odpadu nr [...], jako posiadacz odpadów. Fakt sporządzenia karty przekazania odpadów nie skutkuje jednakże bezwzględnym uznaniem podmiotu ją sporządzającego za posiadacza odpadów, w rozumieniu przepisów ustawy o odpadach (zwłaszcza, że było to wykonanie zastępcze dokonane na koszt skarżącej). W piśmie z dnia [...] lipca 2013 r. I. S.A. trafnie powołała się na te okoliczności. Wskazała, że wytwórcą odpadów powstających w wyniku świadczenia usług w zakresie budowy, rozbiórki, remontu obiektów, czyszczenia zbiorników lub urządzeń oraz sprzątania, konserwacji i naprawy jest podmiot, który świadczy usługę (chyba że umowa o świadczenie usługi stanowi inaczej) i konieczność wykonania zastępczego jego obowiązków tego faktu nie zmienia. Okoliczność tę zatem właściwie oceniło SKO. Podkreślenia wymaga również, że do gospodarowania odpadami w myśl obowiązujących w tym zakresie przepisów, w tym ustawy Prawo ochrony środowiska oraz ustawy o odpadach - zobligowany jest w pierwszej kolejności ich wytwórca. Jednym ze sposobów na zagospodarowanie odpadów jest ich przekazanie uprawnionemu podmiotowi albo podmiotowi, o którym mowa w art. 27 ust. 9 ustawy o odpadach, ale dotyczy to tylko niektórych odpadów i na cele wyraźne wskazane w przepisach odrębnych. W przypadku odpadów oznaczonych kodem 17 05 04 przekazanie ich podmiotom nieposiadającym odpowiednich zezwoleń na gospodarowanie odpadami nie będących przedsiębiorcami w myśl przepisów odrębnych (tj. osobom fizycznym lub jednostkom organizacyjnym nie będącym przedsiębiorcami) jest, możliwe tylko w celu utwardzania powierzchni po rozkruszeniu, jeżeli jest to konieczne do wykorzystania odpadów, oraz z zachowaniem przepisów odrębnych, w szczególności przepisów prawa wodnego i prawa budowlanego. Należy bowiem mieć na uwadze, że kwestię tę zgodnie z delegacją ustawową doprecyzowało rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 21 kwietnia 2006 r. w sprawie listy rodzajów odpadów, które posiadacz odpadów może przekazywać osobom fizycznym lub jednostkom organizacyjnym niebędącym przedsiębiorcami, oraz dopuszczalnych metod ich odzysku (Dz. U. Nr 75, poz. 527, ze zm.) – które to obowiązuje do dnia 23 stycznia 2015 r. Lista stanowiąca załącznik do tego rozporządzenia zawiera oznaczenie odpadów i wskazanie dopuszczalnych metod odzysku. W szczególności, jak trafnie podniosło SKO, pod poz. 52, wymienione zostały odpady oznaczone kodem 17 05 04 (gleba i ziemia, w tym kamienie, inne niże wymienione w 17 05 03, które mogą być przekazywane w celu utwardzania powierzchni po rozkruszeniu, jeżeli jest to konieczne do wykorzystania odpadów, oraz z zachowaniem przepisów odrębnych, w szczególności przepisów prawa wodnego i prawa budowlanego. Nie ulega wątpliwości, że działka o nr. ew. [...], położona w L. na terenie międzywala, w obszarze szczególnego zagrożenia powodzią (na którym prawdopodobieństwo wystąpienia powodzi jest średnie i wynosi raz na 100 lat), nie mogła zostać w ten sposób utwardzona. Zamierzony odzysk mas ziemnych oraz ich składowanie w międzywalu było wykluczone, jako stwarzające zagrożenie powodziowe, poprzez nasypanie ich na skarpę wału przeciwpowodziowego (na co wskazywało pismo Burmistrza L. z [..].11.2012 r. do Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W.) i prowadzące do zmiany stosunków wodnych na tym terenie (jak podał Kierownik Referatu Ochrony Środowiska Urzędu Miejskiego w L. doprowadziło również do zmiany naturalnego ukształtowania i rzeźby terenu, która powoduje zmianę stosunków wodnych - zmianę przepływu wód wezbraniowych W.). Z art. 40 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo wodne wynikał zakaz odzysku odpadów na tym terenie, a w szczególności ich składowania. Ani strona skarżąca, ani też Spółka D. nie posiadała, jak wynika z akt administracyjnych sprawy, decyzji Dyrektora regionalnego zarządu gospodarki wodnej, zwalniającej od wskazanych zakazów. Wbrew zatem wywodom skargi, wyłączone jest na tym obszarze zarówno składowanie jak i odzysk tych odpadów. Przekazanie przedmiotowych odpadów przez skarżącą Spółce D. polegało właśnie na ich składowaniu (złożeniu) w międzywalu na działce nr [...] oraz częściowym rozrzuceniu na jej terenie, jako formie odzysku odpadu o kodzie 17 05 04. Organ odwoławczy przytoczył ustalenia poczynione przez Kierownika Referatu Ochrony Środowiska Urzędu Miejskiego w L., z których wynika, że przedmiotowy odpad został składowany "na terenie bezpośrednio sąsiadującym z drogą techniczną wzdłuż wału od strony Wisły oraz na terenie w kierunku W.". Wobec tego bezprzedmiotowy, w kontekście rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest powołany przez syndyka dowód z pisma [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...].03.2013 r., informującego Marszałka (...), iż odpady zebrane przez S. z działki nr [...] w L. przekazane zostały przez niego osobom fizycznym w celu podniesienia terenu należących do nich działek nr [...] i [...] w N.. Nie jest bowiem istotne, że przedmiotowe odpady oznaczone kodem 17 05 04 mogły potencjalnie spełniać warunki do przekazania ich - w trybie art. 27 ust. 9 ustawy o odpadach - podmiotom nieposiadającym odpowiednich zezwoleń na gospodarowanie odpadami nie będących przedsiębiorcami w myśl przepisów odrębnych (tj. osobom fizycznym lub jednostkom organizacyjnym nie będącym przedsiębiorcami) w celu utwardzania powierzchni po rozkruszeniu, skoro było to konieczne do wykorzystania odpadów - zasadnicze znaczenie ma bowiem fakt niezachowania przepisów odrębnych - uprzednio wskazanych - w zakresie owego przekazania. - W myśl zatem art. 279 ust. 3 Poś, jeżeli odpady zostały przekazane na rzecz podmiotu, który nie uzyskał wymaganego zezwolenia w zakresie gospodarki odpadami, to podmiotem korzystającym ze środowiska, obowiązanym do ponoszenia opłat za korzystanie ze środowiska, jest, (....) podmiot, który przekazał te odpady. Nie doszło więc do skutecznego przekazania odpadów. Należy przy tym mieć na względzie, że skarżąca jest profesjonalistą, przedsiębiorcą i ust. 4 art. 279 Poś nie miał do niej zastosowania. Podobnie, należy zauważyć, że w myśl art. 33 ust. 1 ustawy o odpadach, posiadacz odpadów (a takim posiadaczem była skarżąca spółka, będąca zarazem ich wytwórcą) jest obowiązany do postępowania z odpadami w sposób zgodny z zasadami gospodarki odpadami, o których mowa w jej art. 16-31, w tym do prowadzenia procesów przetwarzania odpadów w taki sposób, aby procesy te oraz powstające w ich wyniku odpady nie stwarzały zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi oraz dla środowiska, a także w sposób zgodny z przepisami o ochronie środowiska i planami gospodarki odpadami. W tym kontekście nadmienić należy, że działka ta położona jest również na terenie obszarów Natura 2000 Dolina Środkowej W. (kod obszaru: [...]) oraz [...] (kod obszaru: [...]). Wobec tego nie było celowe odbieranie zeznań w tej sprawie zarówno od przedstawicieli skarżącej, jak i Zarządu Spółki D. (P. G. i Z. S.). Nie mogły one wnieść niczego istotnego w sprawie. Brak uprawnienia do przekazania tego odpadu w określone miejsce nie wynikał bowiem z wadliwości literalnej zawartego w dniu [...].07.2012 r. porozumienia, a z zakazów wynikających dla odpadu tego rodzaju, przekazywanego podmiotowi nieposiadającemu odpowiedniego zezwolenia na gospodarowanie odpadami, jednostce organizacyjnej nie będącej przedsiębiorcą w myśl przepisów odrębnych. Nie ma więc znaczenia, czy skarżąca znała te regulacje i czy wiedziała, że Spółka D. również nie posiadała decyzji zwalniającej ją z przedmiotowego zakazu. Na marginesie jedynie zaznaczyć należy, że nie można zgodzić się z twierdzeniami skarżącej, iż składowanie tego odpadu na przedmiotowej działce stanowiło wypełnienie porozumienia z [...].07.2012 r. Zarząd Spółki D. wystosował bowiem do skarżącej [...].11.2012 r. wezwanie do natychmiastowego usunięcia zanieczyszczeń tych odpadów, w postaci bloków betonowych i resztek rur kanalizacyjnych, jako niezgodnych z zawartym porozumieniem. Skarżąca na to przystała, wyjaśniając w oświadczeniu z [...].11.2012 r., że zobowiązuje się do pełnego wywiązania z treści podpisanego porozumienia, "co może skutkować koniecznością usunięcia dostarczonego urobku z terenu działki oraz doprowadzenia jej do stanu poprzedniego do dnia [...].11.2012 r., z którego to zobowiązania następnie się nie wywiązała i konieczne stało się jego wykonanie zastępcze. Skarżąca, jako wytwórca odpadów i jedyny posiadacz przedmiotowych odpadów - w czasie ich składowania na terenie działki nr [...] - zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy o odpadach, była zobowiązana do gospodarowania wytworzonymi przez siebie odpadami i do poniesienia opłat z tytułu składowania odpadów w miejscu na ten cel nieprzeznaczonym. Obowiązek taki - ze względu na nieskuteczność przeniesienia tego odpadu, o czym już była mowa - nie spoczywał na Spółce d.. Wobec tego nie było celowe wykazywanie, że Spółka d. nie włada działką nr [...], czego domagała się skarżąca. Nie tylko więc nie są trafne zarzuty skargi naruszenia przez organy obu instancji przepisów prawa materialnego, ale również przepisów procesowych. W ocenie Sądu, sprawa została dostatecznie wyjaśniona, organy w sposób wyczerpujący zgromadziły materiał dowodowy, właściwie go rozpatrzyły i w konsekwencji wyciągnęły uzasadnione wnioski, właściwie formułując je w uzasadnieniach podjętych rozstrzygnięć, trafnie powołując się przy tym na zastosowane normy prawne. Przedstawiona argumentacja SKO jest spójna, logiczna i znajduje uzasadnienia we właściwie zinterpretowanych i zastosowanych przepisach obowiązujących, w dacie rozstrzygania, przepisów prawa. W zaskarżonej decyzji w sposób dostateczny SKO przeanalizowało przepisy odrębne, wyłączające możliwość skutecznego przekazania tego odpadu w konkretne, umówione przez strony owego porozumienia miejsce, w kontekście art. 27 ust. 9 ustawy o odpadach oraz rozporządzenia wykonawczego. Podjęte rozstrzygnięcie jest prawidłowe i dostatecznie uzasadniło utrzymanie wymierzonej opłaty podwyższonej, której wymiar w sposób właściwy i rachunkowo poprawny ustalił organ I. instancji. Na marginesie jedynie można zaznaczyć, że czas naliczenia podwyższonej opłaty począwszy od [...] listopada do [...] listopada 2012 r. ( 21 dni) przyjęty został w sposób bardzo korzystny dla skarżącej. Należy bowiem mieć na uwadze, że we wcześniejszych pismach i odwołaniu – chcąc wykazać akceptację Zarządu Spółki D. dla przekazania jej tego odpadu o kodzie 17 05 04 – skarżąca podniosła, iż do zwiezienia go na działkę nr [...] doszło znacznie wcześniej, niż Spółka D. sprzeciwiła się wykonaniu porozumienia zawartego [...].07.2012 r., który to fakt miał miejsce [...] listopada 2012 r. Skarżąca podkreśliła też, że Spółka D. przez długi czas nie wnosiła do tego przekazania odpadu na działkę nr [...] żadnych uwag. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm.) - orzekł jak w sentencji.