IV SA/Wa 2275/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.), Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, sędzia WSA Łukasz Krzycki, Protokolant ref. staż. Filip Rutkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi N. M. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie wydalenia z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oddala skargę Zaskarżoną decyzją z [...] czerwca 2013 r. nr [...], Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców na podstawie art. 88 ust.1 pkt 1 i 6 oraz art. 90 ust.1 pkt 1 i 4 ustawy z 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (D.U. z 2011 r.,Nr 264, poz. 1573 z późn. zm,) oraz art. 127 § 2 i art. 138 Kodeksu postępowania administracyjnego, dalej K.p.a., po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez T. M.(dalej skarżąca) od decyzji Wojewody [...] Nr [...] z [...] marca 2013 r. orzekającej o wydaleniu skarżącej z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (dalej R.P.) oraz o zakazie wjazdu cudzoziemki na terytorium obszaru Schengen przez okres 1 roku od dnia wykonania decyzji, a także zobowiązującej skarżącą do opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie 30 dni od uprawomocnienia się decyzji, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Stan sprawy przedstawiał się następująco. Skarżąca, pismem z 11 grudnia 2012 r. wniosła o udzielenie jej zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie art. 97 ust. 1 pkt 1a ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (j.t. Dz. U. 2012 r. poz. 680), dalej ustawa o udzielaniu ochrony. W dniu [...].12.2012 r. Wojewoda [...] wszczął z urzędu postępowanie w sprawie wydalenia pani T. M. z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 2013 r. Nr [...]orzekł o wydaleniu skarżącej z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i państw obszaru Schengen przez okres 1 roku od dnia wykonania decyzji oraz zobowiązał ją do opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie 30 dni od dnia kiedy decyzja stanie się ostateczna. Organ I instancji wskazał, że skarżąca świadomie przekroczyła granicę Polski, nie posiadając dokumentu uprawniającego do wjazdu i legalnego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz wykonywała pracę bez wymaganych prawem zezwoleń. Ponadto Wojewoda [...] stwierdził, że wobec skarżącej nie zachodzą przesłanki do udzielenia zgody na pobyt tolerowany. Na skutek odwołania organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję wskazując na następujące okoliczności. Skarżąca przebywa na terytorium Polski nielegalnie, gdyż nie posiada ważnej wizy ani innego dokumentu uprawniającego do wjazdu i pobytu na tym terytorium, co wypełnia dyspozycję art. 88 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach. Przesłuchana do protokołu w dniu 24.01.2013 r. przez organ I instancji zeznała, że wjechała na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nielegalnie w czerwcu 2011 r., posługując się wizą PL [...] zakupioną za 1000 USD w barze w H. Fakt przekroczenia granicy państwowej, wbrew obowiązującym przepisom, wypełnia dyspozycję art. 88 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach. W trakcie tego przesłuchania skarżąca zeznała ponadto, że na terytorium Polski utrzymuje się z pracy w charakterze opiekunki dziecięcej w W., bez wymaganych prawem zezwoleń, zarabiając około 1000 zł miesięcznie. Zeznanie to zostało potwierdzone w trakcie wywiadu środowiskowego, kiedy zastano skarżącą opiekującą się trójką dzieci sąsiadów. Skarżąca potwierdziła, że nie posiada zezwolenia na pracę, nie płaci podatków od uzyskanych dochodów i nie odprowadza składek na ubezpieczenie. Okoliczności te wskazują, że skarżąca wykonuje pracę niezgodnie z ustawą z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, czym wypełnia przesłankę, określoną w art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, uzasadniającą wydalenie. W dniu 1 grudnia 2012 r. skarżąca zawarła związek małżeński z panem H. N., obywatelem S., przebywającym w Polsce na podstawie zgody na pobyt tolerowany udzielonej mu przez Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców w dniu [...] stycznia 2007 r. Podstawę udzielenia zgody na pobyt tolerowany panu H. N. stanowił art. 97 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z nim cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli jego wydalenie jest niewykonalne z przyczyn niezależnych od organu wykonującego decyzję o wydaleniu i od cudzoziemca. W przypadku małżonka skarżącej przesłanką do udzielenia zgody na pobyt tolerowany był fakt, iż Ambasada S. nie potwierdziła jego tożsamości i nie wydała mu zastępczego dokumentu podróży, zarówno na wniosek organu, jak i na wniosek zainteresowanego. W związku z tym wydana w stosunku do niego decyzji o wydaleniu stała się niewykonalna. Oceniając możliwość udzielenia cudzoziemce zgody na pobyt tolerowany z uwagi na ochronę życia rodzinnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw Człowieka i Podstawowych Wolności, sporządzonej w Rzymie 4 listopada 1950 r., dalej konwencja, organ wskazał, iż w art. 8 Konwencji mowa jest o prawie do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego i niedopuszczalności ingerencja władzy publicznej w korzystanie z tego prawa za wyjątkiem przypadków przewidzianych przez ustawę i koniecznych w demokratycznym społeczeństwie z uwagi na bezpieczeństwo państwowe, bezpieczeństwo publiczne lub dobrobyt gospodarczy kraju, ochronę porządku i zapobieganie przestępstwom, ochronę zdrowia i moralności lub ochronę praw i wolności innych osób. Zdaniem organu uregulowanie to nie gwarantuje stronie nieograniczonego prawa do łączenia się z rodziną ani ochrony przed rozłączeniem z członkami rodziny, a jedynie ogranicza dyskrecjonalne uprawnienia państwa w kwestii ochrony wjazdu i pobytu oraz w zakresie wydaleń. Trybunał Praw Człowieka wymaga jednak istnienia silnych związków rodzinnych, jednoznacznego zaistnienia faktu ingerencji państwa oraz zaistnienia przeszkód uniemożliwiających zorganizowanie normalnego życia rodzinnego w innym państwie, z krajem pochodzenia włącznie oraz wyważenia praw jednostki w kontekście interesu ogólnego. Zgodnie z orzecznictwem Trybunału Praw Człowieka art. 8 nie można bowiem interpretować "do narzucenia państwu konieczności poszanowania dokonanego przez cudzoziemca wyboru miejsca zamieszkania". Przepisy ww. Konwencji dopuszczają ingerencję władzy publicznej w życie prywatne, jeżeli zachodzą negatywne przesłanki, określone w ustawie. W tym przypadku mowa jest o ustawie o cudzoziemcach oraz ustawie o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Tymczasem skarżąca niezgodnie z przepisami przekroczyła granicę Rzeczypospolitej Polskiej oraz wykonywała pracę bez wymaganych prawem zezwoleń, a zatem spełniła przesłanki, określone w art. 88 ust. 1 pkt 2 i pkt 6 ustawy o cudzoziemcach, uzasadniające wydanie wobec niej decyzji o wydaleniu jej z Polski. Organ II instancji przychylił się do stanowiska organu I instancji i wskazał, że cudzoziemka nie może wywodzić swoich praw do pobytu w Polsce z czasowego braku możliwości wydalenia z Polski jej męża. Cudzoziemka ma możliwość dobrowolnego wyjazdu i powrotu do Polski po uzyskaniu wizy, co nie będzie naruszało prawa do życia rodzinnego. Skarżąca posiada paszport, zatem możliwe jest opuszczenie przez nią terytorium Polski i złożenie wniosku wizowego, np. ze względu na pracę, tak by móc ponownie przyjechać i przebywać w Polsce z mężem oraz pracować legalnie po uzyskaniu zezwolenia. Poza tym jej mąż także może uzyskać zaproszenie dla niej, co umożliwi jej uzyskanie wizy i złożenie wniosku o zezwolenie na zamieszkanie na terenie Polski. Organ zwrócił także uwagę, że w każdym momencie istnieje możliwość ustania przyczyny niewykonalności decyzji o wydaleniu męża cudzoziemki i wykonanie decyzji o wydaleniu. Ponadto organ stwierdził, że w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji Wojewody [...] zamiast art. 88 ust. 1 pkt 1, 2 i 6 oraz art. 90 ust. 1 pkt 4 i art. 95 ust. 1 pkt 1 i ust. 2, a także art. 99b pkt 1 i 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach właściwe zastosowanie ma art. 88 ust. 1 pkt 1, 2 i 6 oraz art. 90 ust. 1 pkt 1 i 4 w związku z art. 99b pkt 1 i 2 ustawy o cudzoziemcach. Uchybienie to nie podważa jednak zasadności zaskarżonego rozstrzygnięcia. Skargę na decyzję Szefa Urzędu ds. Cudzoziemców wywiodła skarżąca wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: 1. naruszenie prawa materialnego tj: - art. 8 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Obywatela i Podstawowych Wolności poprzez błędne przyjęcie, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego w rozumieniu tej Konwencji; - art. 97 ust. 1 pkt 1a ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP; 2. naruszenie prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy: - art. 80 K.p.a. poprzez dowolną a więc wykraczającą poza dopuszczalną swobodną interpretację materiału dowodowego; - art. 107 § 3 K.p.a. poprzez niewłaściwe uzasadnienie faktyczne decyzji. W uzasadnieniu skargi skarżąca wywodziła, że decyzja narusza jej prawo do życia prywatnego i rodzinnego, której gwarancję stanowi art. 8 Konwencji. Nie zaprzeczyła, że w Polsce przebywa nielegalnie jednakże to w Polsce stworzyła życie rodzinne i prywatne, które korzysta z ochrony Konwencyjnej. Fakt, że jej mąż od 9 lat przebywa na terytorium Polski, w tym 6 lat legalnie posiadając zgodę na pobyt tolerowany uzasadnia, w jej przekonaniu, przyznanie jej prawa do pobytu tolerowanego. Ze skargi wynika także że skarżąca jest zdania, że błędny jest pogląd organu o tymczasowości pobytu męża w Polsce, skoro pobyt ten trwa już 10 lat. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie jest zasadna. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę na podstawie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (D.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej p.p.s.a). dokonuje kontroli działań administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega prawidłowość zebrania przez organy administracji materiału dowodowego i prawidłowość jego rozpatrzenia, stosownie do przepisu art. 77 § 1 k.p.a. Oceniając zaskarżoną decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że nie narusza ona prawa w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Organ administracji w sposób wyczerpujący i rzetelny zebrał materiał dowodowy a następnie dokonał niewadliwej jego oceny w świetle art. 88 ust 1 pkt 1,2 i 6 i art. 90 ust 1 pkt 1 i 4 w zw. z art. 99b pkt 1 i 2 ustawy o cudzoziemcach. Dokonał także oceny sytuacji osobistej skarżącej w kontekście art. 8 Konwencji. Zgodnie z uregulowaniami ustawowymi, jeżeli cudzoziemiec przebywa na terytorium Polski bez ważnego dokumentu uprawniającego do wjazdu i pobytu na terytorium Polski lub niezgodnie z przepisami przekroczył lub usiłował przekroczyć nielegalnie granicę RP albo wykonywał pracę niezgodnie z ustawą z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia, właściwy Wojewoda ma obowiązek wydania decyzji o jego wydaleniu. Okoliczności nielegalnego przekroczenia przez skarżącą granicy Państwa Polskiego, posługiwania się przez nią nielegalnie uzyskaną wizą oraz wykonywania pracy bez stosownych zezwoleń nie była przez skarżącą kwestionowana zarówno w trakcie przesłuchania jak i w skardze. Trafnie zatem na tej podstawie organ przyjął, że skarżąca wypełniła swym zachowaniem dyspozycję art. 88 ust 1 pkt 1,2,6 ustawy o cudzoziemcach, co uzasadnia decyzję o jej wydaleniu. Odstąpienie od wydania takiej decyzji wymaga, zgodnie z art. 89 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, spełniania wymienionych w tym przepisie przesłanek w tym istnienia przesłanek do udzielenia zgody na pobyt tolerowany. Stwierdzenie istnienia okoliczności do przyznania prawa do pobytu tolerowanego jest bowiem jedną z przesłanek materialnoprawnych do ustalenia czy istnieje lub nie istnieje podstawa do wydania. Przesłanki udzielenia zgody na pobyt tolerowany określone zostały w art. 97 ust 1 pkt 1 i 1 a ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Są nimi sytuacje w których wydalenie cudzoziemca mogłoby nastąpić jedynie do kraju w którym zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, w którym mógłby zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu lub być zmuszony do pracy lub pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukazany bez podstawy prawnej w rozumieniu Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. albo gdy naruszałoby prawo do życia rodzinnego w rozumieniu tejże Konwencji. Pozostałe przesłanki wymienione w art. 97 dotyczą sytuacji dzieci a więc nie mają zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż skarżąca dzieckiem nie jest ani też nie posiada dzieci, których dobro mogłoby być zagrożone. Skarżąca nie powoływała się także na okoliczności związane z prześladowaniem albo zagrożeniem jej życia lub wolności. Trafnie zatem organ ograniczył się do oceny przesłanek związanych z ochroną rodziny i życia prywatnego i rodzinnego. Organ uznał, że żadna z tych przesłanek nie występuje, w tym stwierdził brak podstaw do zastosowania art. 8 Konwencji. Dokonując analizy zebranych w sprawie dowodów organ prawidłowo przyjął, że poprzez wydalenie nie dojdzie do naruszenia art. 8 Konwencji. Konwencja nie gwarantuje niczym nie ograniczonej ochrony praw jednostki i poszanowania życia rodzinnego. Prawo to może być ograniczone ustawami krajowymi, w tym wypadku ustawą o cudzoziemcach i ustawą o udzieleniu ochrony. Art. 8 Konwencji, która została przez Polskę ratyfikowania i w związku z tym, zgodnie z art. 91 Konstytucji R.P., weszła do polskiego porządku prawnego. Ustanawia prawo każdego do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego i obowiązek państwa polegający na nieingerencji w korzystaniu z tych praw za wyjątkiem przypadków przewidzianych w ustawach i koniecznych w demokratycznym społeczeństwie z uwagi na bezpieczeństwo publiczne lub dobrobyt gospodarczy kraju, ochronę porządku i zapobieganie przestępstwom, ochronę zdrowia i moralności lub ochronę praw i wolności innych osób. Jak trafnie wskazuje organ przepis ten "nie gwarantuje nieograniczonego prawa do łączenia się z rodziną ani też ochrony przed rozłączeniem z członkami rodziny". W ocenie Sądu przy ustalaniu czy nie doszło do naruszenia art. 8 Konwencji należy przede wszystkim badać sytuację rodzinną i osobistą cudzoziemca a przede wszystkim możliwość zorganizowania ich życia rodzinnego, długość pobytu w danym kraju i skutki wynikające dla rodziny z konieczności przeniesienia się rodziny do innego kraju, w tym przede wszystkim kraju pochodzenia. Z zebranych przez organ dowodów wynika, że skarżąca pozostaje od 1 grudnia 2012 r. w związku małżeńskim z H. N., nie mają dzieci, poznali się w 2011r. Cudzoziemka przyjechała do Polski niedawno bo w czerwcu 2011 r. i zaledwie po 4 miesiącach pobytu zawarła związek małżeński z obywatelem W. Nie bez znaczenia jest i to, że jej mąż co prawda posiada zgodę na pobyt tolerowany ale tylko i wyłącznie dlatego, iż nie została przez władze kraju pochodzenia potwierdzona jego tożsamość. Poza tym brak jest jakichkolwiek dowodów uzasadniających przekonanie, że oboje małżonkowie nie mogą ułożyć sobie życia w ich kraju pochodzenia. Okoliczności dotyczące spełnienia ewentualnie przesłanek na udzielenie zgody na pobyt tolerowany z oczywistych względów powinny być wskazane przez osobę ubiegającą się o ten przywilej a nie przez organ. Organ ma bowiem jedynie obowiązek rozważyć czy obawy cudzoziemca przed działaniami o jakich mowa w art. 97 tej ustawy są obiektywnie uzasadnione. Jak tymczasem wynika ze skargi cudzoziemka uważa, że tylko z samego faktu zawarcia w Polsce związku małżeńskiego Państwo Polskie powinno zezwolić jej na zamieszkanie w Polsce. Choć istotnie więź małżeńska jest istotnym ogniwem w życiu każdego człowieka to jednak badając przesłanki do udzielenia zgody na pobyt tolerowany organ bierze pod uwagę to czy istnieją w kraju pochodzenia przeszkody do wspólnego zamieszkania małżonków. Udzielana w tej formie przez państwo trzecie (w tym wypadku Polskę) zgoda na pobyt ma na celu przede wszystkim stworzenie ochrony prawnej dla osób, które nie mogą z różnych przyczyn powrócić do kraju pochodzenia (art. 97 ust. 1 ustawy o udzielaniu ochrony). W tej sprawie natomiast brak jest podstaw do przyjęcia, że małżonkowie nie mogą powrócić do kraju swego pochodzenia. Jak nadto wskazał organ skarżąca nie tylko może bez problemu powrócić do W. ale i złożyć tam wniosek o polską wizę, która umożliwiłaby jej zalegalizowanie pobytu w Polsce. Wbrew temu co wywodzi skarżąca nie jest tak, że tej wizy nie uzyska. Jej wywody w tym zakresie są jedynie niczym nie popartymi domniemaniami. Zdaniem Sądu odmawiając cudzoziemce zgody na pobyt tolerowany organ rozważył interesy Państwa i interes jednostki (skarżącej), wskazując jej nawet drogi które umożliwiłyby jej zalegalizowanie pobytu w Polsce. Zaskarżona decyzja nie narusza więc art. 7 k.p.a. gdyż podjęta decyzja o wydaleniu i niemożność powrotu do Polski wyłącznie przez rok nie uniemożliwia rodzinie funkcjonowania np. w W. Zwrócić należy uwagę na fakt, że w stosunku do męża skarżącej wydano decyzję o wydaleniu a decyzja udzielająca zgody na pobyt tolerowany jest wyłącznie wynikiem braku potwierdzenia przez władze W. jego tożsamości (decyzja Prezesa Urzędu ds. Repatriacji i Cudzoziemców z [...] stycznia 2007 r.), co skutkuje niewykonalnością decyzji o wydaleniu. W tych okolicznościach cudzoziemka zawierając z H. N. związek małżeński powinna mieć świadomość tych okoliczności a więc świadomość, że wydalenie jej męża jest jedynie kwestią czasu. W tych okolicznościach powinna się liczyć z tym, że po zawarciu związku małżeńskiego może dojść do wykonania w stosunku do jej męża decyzji o wydaleniu a tym samym rozłączenia ich jako małżonków. Z tych wszystkich względów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego mającym wpływ na wynik sprawy. Sąd nie stwierdził także aby w toku postępowania administracyjnego doszło do naruszenia wskazywanych w skardze przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. D.U. 2012., poz.207), dalej p.p.s.a.) tym bardziej, że skarżąca tego zarzutu w istocie nie sprecyzowała a więc nie wskazała jakiego rodzaju uchybień w zakresie treści uzasadnienia dopuścił się organ II instancji jak również jakie okoliczności uzasadniają przekonanie o naruszeniu przez organ zasad oceny dowodów (art. 80 k.p.c.). i zasady prawdy obiektywnej (art. 77 § 1 k.p.a.). Zebrany materiał dowodowy został oceniony a wynik tej oceny znalazł odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Fakt, że skarżąca nie zgadza się z argumentami organu nie stanowi o naruszeniu art. 107 § 3 p.p.s.a czy art. 80 k.p.a., ponieważ zadaniem organu nie jest bezwzględne przekonanie o słuszności decyzji ale przedstawienie argumentacji, która legła u podstaw rozstrzygnięcia. Argumentacja ta była wystarczająca do wydania merytorycznej decyzji. Z tych wszystkich względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. D.U. 2012., poz.207) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.