IV SA/Wa 2277/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie sędzia del. SO Aleksandra Westra (spr.), sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant ref. staż. Luiza Cycling, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi X. T. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu oraz zakazu ponownego wjazdu na terytorium RP i innych państw obszaru Schengen 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz X. T. kwotę 780 zł (słownie: siedemset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...], wydana na podstawie art. 302 ust. 1 pkt 4, art. 315 ust. 1, art. 318 ust. 1 i ust. 2 pkt 2, art. 319 pkt 2 ustawy z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach oraz art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...] z dnia [...].07.2016r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu oraz zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (RP) i innych państw obszaru Schengen. Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie sprawy. W dniu [...].07.2016 r. Komendant Placówki Straży Granicznej w [...] wydał decyzję [...] orzekającą o zobowiązaniu cudzoziemca X. C. do powrotu w terminie 30 dni od dnia doręczenia tej decyzji, o zakazie jego ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres 1 roku od dnia wykonania decyzji lub - w przypadku braku informacji o jej wykonaniu - od dnia upływu terminu dobrowolnego powrotu w niej określonego oraz o zakazie ponownego wjazdu cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen przez okres 1 roku od dnia wykonania decyzji na wypadek, jeżeli cudzoziemiec nie opuści terytorium Polski w terminie dobrowolnego powrotu określonego w decyzji albo przekroczy granicę lub będzie usiłował przekroczyć granicę w tym terminie wbrew przepisom prawa. W podstawie prawnej decyzji powołano art. 302 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia stwierdzono, że X. C. w okresie od połowy [...] 2016r., do dnia [...] 2016r., wykonywał pracę na rzecz firmy "[...]" przy ul [...],[...] [...], nie posiadając wymaganego prawem zezwolenia na pracę oraz dysponując dokumentem pobytowym nieuprawniającym do wykonywania pracy w kontrolowanym podmiocie, czym naruszył przepisy dotyczące warunków wjazdu i pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Powyższe wykroczenie stwierdzono w wyniku kontroli legalności zatrudnienia cudzoziemców przeprowadzonej w wyżej wymienionym podmiocie gospodarczym w dniach [...].02.2016 r., [...].02.2016 r., [...].02.2016 r., przez funkcjonariuszy Placówki Straży Granicznej w [...]. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł pełnomocnik X. C., wnosząc o jej uchylenie, oraz o przesłuchanie świadków na okoliczność przebywania pana X. C. w lokalu [...] w [...], wykonywanych czynności i otrzymywania wynagrodzenia. Przedmiotowej decyzji pełnomocnik skarżącego zarzucił wadliwość polegającą na tym, iż opiera się ona na nieprawidłowym ustaleniu, że cudzoziemiec świadczył pracę na rzecz pracodawcy, podczas gdy w rzeczywistości cudzoziemiec przygotowywał jedynie posiłek dla siebie. Według pełnomocnika strony właściciel lokalu V.N. zgodził się bowiem, aby do czasu uzyskania zezwolenia na pracę X. C. przychodził do lokalu i przyglądał się pracy. Mógł też przygotować sobie posiłek, natomiast M. S., na zeznania której powołuje się organ I instancji, nie wiedziała jakie są uzgodnienia pomiędzy X.C., a V.N., w związku z tym, nie można oprzeć rozstrzygnięcia tylko i wyłącznie na informacjach przez nią podanych. Po rozpoznaniu odwołania Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wydał zaskarżoną skargą decyzję, uchylając zaskarżoną decyzję w części dotyczącej określenia terminu dobrowolnego powrotu oraz w części dotyczącej zakazu ponownego wjazdu orzekając o: - określeniu terminu dobrowolnego powrotu do 30 dni od dnia doręczenia decyzji; - zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres 1 roku od dnia wykonania decyzji lub w przypadku braku informacji o jej wykonaniu, od dnia upływu terminu dobrowolnego powrotu w niej określonego; zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen przez okres 1 roku od dnia wykonania decyzji na wypadek, jeżeli w terminie określonym w decyzji cudzoziemiec nie opuści terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie dobrowolnego powrotu określonego w decyzji albo przekroczy lub będzie usiłował przekroczyć granicę wbrew przepisom prawa, utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję w pozostałej części. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że X.C. został wylegitymowany przez funkcjonariuszy z Placówki Straży Granicznej w [...] w dniu [...].02.2016 r. w firmie gastronomicznej "[...]" , przy ul. [...],[...] [...], w wyniku przeprowadzonej w dniu [...].02.2016 r., [...].02.2016 r., [...].02.2016 r., kontroli legalności zatrudnienia. W treści w/w. protokołu wykazano, że co najmniej od połowy stycznia 2016r. do dnia rozpoczęcia przedmiotowej kontroli legalności zatrudnienia, cudzoziemiec wykonywał pracę na rzecz firmy "[...]" , przy ul. [...],[...] [...], nie posiadając wymaganego zezwolenia na pracę oraz dysponując dokumentem pobytowym nieuprawniającym do wykonywania pracy w kontrolowanym podmiocie, czym naruszył przepisy dotyczące warunków wjazdu i pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W okresie tym cudzoziemiec posiadał dokument pobytowy seria i nr RP [...], ważny do dnia [...].11.2018 r., wydany przez Wojewodę [...] w związku z udzieleniem cudzoziemcowi w dniu [...].11.2015 r. zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy na rzecz odmiennego podmiotu niż powyżej wskazanego. Wskazano, że do protokołu przyjęcia ustnych wyjaśnień z dnia [...].04.2016 r. uzyskanych od X.C., przy udziale tłumacza języka [...] Cudzoziemiec podał że m.in. w dniu [...].02.2016r przybył do lokalu "[...]" w [...] do swojego kolegi będącego właścicielem tego lokalu "w celu odwiedzin, oraz dlatego, że był to drugi dzień [...] Nowego Roku". Po rozmowie na temat nowego miejsca pracy właściciel lokalu gastronomicznego pozwolił mu "na samodzielne przygotowanie sobie jedzenia". W tym czasie był on jeszcze zatrudniony w firmie [...] sp. z o.o. w [...], ale oczekiwał już na wydanie nowego zezwolenia pobytowego wraz z zezwoleniem na pracę na stanowisku kucharza w firmie "[...]" . Organ podał, że w trakcie czynności kontrolnych przeprowadzonych przez funkcjonariuszy Straży Granicznej w dniu [...].02.2016r., stwierdzono, że cudzoziemiec w kontrolowanym podmiocie wykonywał nielegalnie pracę w charakterze pomocy kuchennej polegającą na krojeniu kapusty pekińskiej do surówek, zostało to stwierdzone naocznie przez funkcjonariuszy Straży Granicznej w ramach odrębnych czynności i stało się powodem rozpoczęcia w tym samym dniu na podstawie legitymacji służbowych kontroli legalności wykonywania pracy przez cudzoziemców, oraz powierzania wykonywania pracy cudzoziemcom. Ponadto wykonywanie pracy przez X.C. zostało jednoznacznie potwierdzone przez zatrudnioną w kontrolowanym podmiocie barmankę Panią M. S. która oświadczyła, iż cudzoziemiec wielokrotnie przychodził "na zastępstwo za innego obywatela [...] pana L[...]". Organ odwoławczy uznał, że X.C. od połowy stycznia 2016r., do dnia wszczęcia kontroli, tj. [...].02.2016 r. wykonywał pracę na rzecz firmy "[...]" przy ul [...],[...] [...], nie posiadając wymaganego prawem zezwolenia na pracę oraz dysponując dokumentem pobytowym nieuprawniającym do wykonywania pracy w kontrolowanym podmiocie, czym naruszył przepisy dotyczące warunków wjazdu i pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Dysponował on natomiast tytułem pobytowym wydanym mu przez Wojewodę [...] w związku z wykonywaniem pracy uprawniającym go do wykonywania pracy w firmie [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] co było podstawą uzyskania przez X. C. powyższego zezwolenie na pobyt czasowy i pracę (Kartę Pobytu seria i nr RP [...] ważna do dnia [...].05.2018 r.). W związku z powyższym została wyczerpana dyspozycja art. 302 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach. Organ podał, że w dniu [...].04.2017 r. wpłynęło pismo pełnomocnika strony zawierające materiał dowodowy w postaci kopii wyroku Sądu Rejonowego [...], sygn. akt [...] z dnia [...].03.2017 r., z treści którego wynika, iż V.N. ur. [...].05.1988r., został uniewinniony od zarzucanego mu czynu stanowiącego wykroczenie z art. 120 ust. 2 w/w ustawy, tj. czynu w postaci powierzenia nielegalnie wykonywania pracy C. X. . Organ wskazał, że organ administracji nie jest zobligowany w sprawach administracyjnych dotyczących zobowiązania cudzoziemca do powrotu do uwzględniania w tych sprawach wyroków sądów powszechnych dotyczących wykroczeń. Wskazano, że wyrok uniewinniający dotyczy właściciela podmiotu, który powierzył pracę cudzoziemcowi, wobec którego toczy się obecnie postępowanie administracyjne, nie odnosi się zaś do strony przedmiotowego postępowania w kontekście wykonywania przez nią pracy wbrew przepisom prawa. Organ odwoławczy stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek wskazanych w art. 303 ust. 1 w związku z art. 348 i 351 ustawy o cudzoziemcach, co wynika m. in. ze znajdującego się w aktach sprawy protokołu przesłuchania, w toku którego cudzoziemiec oświadczył, że nie obawia się powrotu do [...] i wyjedzie z Polski, jeśli zostanie do tego zobowiązany. Zaskarżona decyzja nie narusza prawa C.X. do poszanowania jego życia rodzinnego. Cudzoziemiec na terytorium Polski nie posiada żadnej rodziny. Jego małżonka zamieszkuje w [...]. Cudzoziemiec nie wykazał również innych związków o charakterze rodzinnym w naszym kraju. Organ odwoławczy uznał również, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa cudzoziemca do ochrony życia prywatnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Brak jest jednocześnie podstaw do stwierdzenia, że centrum życiowe C. X. zostało trwale przeniesione do Polski oraz, że jego powrót do kraju pochodzenia w drastyczny sposób pogorszy jego sytuację osobistą. Organ odwoławczy uznał, iż sytuacja C. X. nie uzasadnia udzielenia mu zgody na pobyt ze względów humanitarnych, czy pobyt tolerowany albowiem nie zaistniały żadne okoliczności, które mogłyby świadczyć, że jego powrót do kraju pochodzenia wiązałby się z naruszeniem przepisów Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, w tym prawa do ochrony życia rodzinnego czy prywatnego. W odniesieniu do wniosków dowodowych zgłoszonych w odwołaniu organ odwoławczy uznał, że czynności procesowe jakie zostały przeprowadzone w toku postępowania przed organem I instancji w wystarczającym zakresie udowodniły wskazane przez pełnomocnika w odwołaniu od zaskarżonej decyzji okoliczności. Ponadto wykonywanie pracy przez C. X. zostało już jednoznacznie potwierdzone przez zatrudnioną w lokalu barmankę panią M. S., od której kontrolujący funkcjonariusze odebrali ustne oświadczenia. Organ uznał, że w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego przesłuchiwanie nowych świadków nie może wpłynąć na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy, a będzie jedynie skutkować dalszym nieuzasadnionym przedłużaniem postępowania administracyjnego. W konkluzji wskazano, że zarzuty podniesione przez pełnomocnika cudzoziemca w odwołaniu są całkowicie bezzasadne, a organ pierwszej instancji właściwie przeprowadził postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie, zarówno pod względem zgodności z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, jak też ustawy o cudzoziemcach, a zaskarżona decyzja w niczym nie narusza przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego ani postanowień Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjne w Warszawie na powyższą decyzję Cudzoziemiec wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, dopuszczenie dowodów w sprawie w postaci protokołów rozpraw z [...].12.2016 r., [...].01.2017 r., na okoliczność, że Skarżący nie świadczył pracy w lokalu [...] w [...], a przygotowywał posiłek jedynie dla siebie, wyroku z [...].03.2017 r. na okoliczność, ze V.N. został uniewinniony od popełnienia zarzucanego mu czynu. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie: obrazę art. 7 kpa polegającą na niepodjęciu w toku postępowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, co doprowadziło do błędnych ustaleń i stwierdzenia, że skarżący [...].02.2016 r. wykonywał nielegalnie pracę w lokalu [...] w [...] w charakterze pomocy kuchennej, polegającą na krojeniu kapusty pekińskiej do surówek, podczas gdy w rzeczywistości skarżący przygotowywał posiłek dla siebie, a do lokalu przyjechał z [...] tego samego dnia rano, obrazę art. 77 § 1 kpa, polegającą na nierozpatrzeniu w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego i pominięcie wniosków dowodowych z [...].04.2017 r. i nieprzeprowadzenie dowodu z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy Sądu Rejonowego [...], sygn. akt [...], a także nieprzesłuchanie A. B. i D. W. na okoliczność, jak często C. X. przebywał w lokalu [...] w [...], czym się tam zajmował i czy otrzymał jakiekolwiek wynagrodzenie; zaniechanie przeprowadzenia tych dowodów doprowadziło do błędnych ustaleń faktycznych, obrazę art. 10 § 1 i art. 81 kpa, polegającą na nieumożliwieniu stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. W piśmie procesowym z dnia [...].08.2017 r. Skarżący wniósł o dopuszczenie dowodów z protokołów rozpraw z dnia [...].03.2017 r., [...].05.2017 r. oraz z wyroku Sądu Rejonowego [...] z dnia [...].05.2017 r. sygn. akt. [...] na okoliczność, że Skarżący nie świadczył pracy a jedynie przygotowywał dla siebie posiłek oraz na okoliczność uniewinnienia Skarżącego od popełnienia zarzucanego mu czynu. W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o jej skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji, podnosząc m.in., że organ administracji nie jest związany wyrokami uniewinniającymi w sprawach o wykroczenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Dokonana sądowa kontrola zaskarżonego aktu wykazała konieczność zastosowania w niniejszej sprawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z przywołanym przepisem zaskarżony akt podlega uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Analiza akt sprawy, a w szczególności dowodów złożonych przy skardze oraz piśmie procesowym Skarżącego z dnia [...].08.2017 r. prowadzi do konkluzji, że organ odwoławczy nie zebrał wystarczającego materiału dowodowego pozwalającego na dokonanie pełnych ustaleń stanu faktycznego oraz dokonanie właściwej oceny. Już bowiem na etapie postępowania odwoławczego Skarżący sformułował wnioski dowodowe, które zostały przez organ pominięte. Mianowicie Cudzoziemiec wniósł o przesłuchanie dwóch świadków na okoliczność jego obecności w lokalu w dniu kontroli związanej z innym celem niż wykonywanie pracy. Natomiast wbrew tezie dowodowej, organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji wskazał, że dotychczas przeprowadzone czynności dowodowe przez organ I instancji w wystarczającym zakresie udowodniły wskazane przez pełnomocnika w odwołaniu od zaskarżonej decyzji okoliczności, ponadto, że wykonywanie pracy przez Cudzoziemca zostało już jednoznacznie potwierdzone przez barmankę M. S. Powyższa ocena jest całkowicie błędna, skoro zgłoszeni świadkowie mieli zeznawać właśnie na potwierdzenie obecności Cudzoziemca w kontrolowanym lokalu nie w celu wykonywania pracy, a w całkowicie innym. Ponadto oddalenie wniosku dowodowego tylko na podstawie stwierdzenia, że z innego dowodu wynika okoliczność przeciwna do podnoszonej, stanowi naruszenie zasad wynikających z art. 7, 8, 77 § 1 k.p.a. Również organ bezpodstawnie przyjął, że przesłuchanie nowych świadków nie może wpłynąć na rozstrzygnięcie sprawy, jak również bezzasadnie uznał, że będzie skutkowało dalszym niezasadnym przedłużaniem postępowania w sprawie, w sytuacji, gdy wniosek o przesłuchanie świadków został złożony w odwołaniu z dnia [...].08.20916 r., a decyzja organu odwoławczego została wydana w dniu [...].06.2016r. Przez okres roku czasu organ miał możliwość wezwania i przesłuchania tych świadków. W odniesieniu do wniosku dowodowego o przeprowadzenie dowodu z akt sprawy [...] to zgodzić się należy z organem o braku precyzji w sformułowaniu tego wniosku dowodowego. Cudzoziemiec był w sprawie reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, który powinien w sposób prawidłowy i jednoznaczny sformułować wniosek o przeprowadzenie dowodu z dokumentu. Niezależnie jednak od powyższego, organy administracji zobowiązane są na mocy art. 7 k.p.a. do prowadzenia postępowania zgodnie z zasadą praworządności oraz do podejmowania z urzędu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w sprawie. Tym samym, organ winien zgromadzić całość materiału dowodowego, a w przypadku braku możliwości pozyskania dowodów, zwrócić się o nie do stron. W przedmiotowej sprawie organ, pomimo wniosku złożonego przez Stronę, nie wystąpił o dokumenty, ani nie zobowiązał pełnomocnika Cudzoziemca do ich złożenia. Co więcej, pełnomocnik Cudzoziemca nie został zawiadomiony zgodnie z art. 10 k.p.a. przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy, został więc pozbawiony możliwości złożenia brakujących dokumentów przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy. Tym samym doszło do naruszenia art. 10 k.p.a i 81 k.p.a. Wskazane powyżej uchybienia w prowadzeniu postępowania skutkowały brakiem zebrania w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, co skutkowało dokonaniem oceny bez rozpatrzenia całokształtu okoliczności w sprawie, a więc z naruszeniem art. 80 k.p.a. Zwrócić w szczególności należy uwagę, że w prowadzonym przez Sąd Rejonowy [...] postępowaniu w sprawie o wykroczenie z art. 120 ust. 1 ustawy z dnia [...].04.2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w sprawie [...] przesłuchiwano 3 świadków, w tym barmankę M. S. Sąd przesłuchiwał również w charakterze obwinionego V. N. Materiał dowodowy, którym dysponował Sąd, był niewątpliwie szerszy niż zgromadzony przez organ administracji. Jednocześnie w dniu [...].05.2017 r. Sąd Rejonowy [...] wydał w sprawie pod sygn. akt [...] wyrok uniewinniający X. C. od popełnienia wykroczenia z art. 120 ust. 2 ustawy z dnia 20.04.2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. W tej sprawie również Sąd przesłuchiwał kilku świadków i dysponował bogatym materiałem dowodowym. W tej sytuacji uznać należy, że błędy w prowadzeniu postępowania związane z zaniechaniem zebrania pełnego i wyczerpującego materiału dowodowego skutkowały dokonaniem przedwczesnej oceny w zakresie zaistnienia przesłanek określonych w art. 302 ust. 1 pkt. 4 ustawy o cudzoziemcach i zaskarżoną decyzję należało uchylić. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien zebrać i przeanalizować pełen materiał dowodowy w sprawie, w szczególności w zakresie dokumentów w postaci protokołów przesłuchań świadków i obwinionych w sprawach o wykroczenia (sygn. akt. [...], [...]), i dopiero po uzupełnieniu materiału dowodowego dokonać oceny sprawy, mając na uwadze, że w stanie faktycznym sprawy zostały już wydane przez Sądy Rejonowe dwa wyroki uniewinniające. Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. a i c, oraz art. 200 p.p.s.a. Na zasądzone koszty składa się kwota uiszczonego wpisu sądowego oraz wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika w stawce wynikającej z § 14 ust. 1 pkt. 1 c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz kwota 17 zł. opłaty skarbowej. ----------------------- 6