IV SA/Wa 2278/10
PostanowienieWSA w Warszawie2011-08-02
Skład orzekający: Referendarz sądowy Joanna Dziedzic
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która została zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmujące ustanowienie adwokata z urzędu do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej, jeśli jej sytuacja materialna nie uległa poprawie?Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która wykazała, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmujące ustanowienie adwokata z urzędu, nawet jeśli wcześniej została zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu przed WSA. Jest to szczególnie istotne, gdy dalsze postępowanie przed NSA wymaga przymusowego zastępstwa procesowego, a jego brak mógłby uniemożliwić realizację konstytucyjnego prawa do sądu.Stan faktyczny
Skarżąca J. S. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu do sporządzenia skargi kasacyjnej od wyroku WSA oddalającego jej skargę na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej. Skarżąca była już wcześniej zwolniona od kosztów sądowych i wykazała, że jej sytuacja materialna nie uległa poprawie, a jedynym dochodem jest renta w wysokości 645,74 zł netto miesięcznie, przy jednoczesnym ponoszeniu stałych wydatków związanych z utrzymaniem mieszkania i leczeniem.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla J. S. adwokata z urzędu, o którego wyznaczenie zwrócono się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Joanna Dziedzic po rozpoznaniu w 2 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania konserwacji urządzeń wodno-melioracyjnych postanawia: - ustanowić dla J. S. adwokata z urzędu, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W.
Postanowieniem z dnia 7 marca 2011 r., sygn. akt IVSA/Wa 2278/10, skarżąca J. S. została zwolniona od kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Po wydaniu w dniu 18 maja 2011 r. wyroku oddalającego skargę J. S. na wskazaną w sentencji decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. z dnia [...] października 2010 r. nr [...] skarżąca złożyła na urzędowym formularzu kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy tym razem wnosząc o ustanowienie adwokata do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej od przedmiotowego wyroku.
W ponownie złożonym oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym skarżąca wskazała, że jej sytuacja materialna nie uległa poprawie od czasu wydania postanowienia o zwolnieniu jej od kosztów sądowych. Z nadesłanego formularza PPF wynika, że skarżąca w dalszym ciągu nie posiada wystarczających dochodów na poniesienie nie tylko kosztów związanych z wniesieniem skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego ale również zainicjowania i prowadzenia postępowania przed Naczelnym Sadem Administracyjnym.
Skarżąca jest osobą chorą, a jedynym jej źródłem dochodu jest świadczenie rentowe w wysokości 645,74 zł netto miesięcznie. Skarżąca otrzymuje dodatek mieszkaniowy w kwocie 166,96 zł. Wnioskodawczyni ponosi stałe wydatki związane z utrzymaniem mieszkania – opłata za czynsz (317,70 zł), opłata za wodę (70,58 zł), opłata za energię elektryczną (64,33 zł) oraz zakupem niezbędnych lekarstw (57,34 zł) miesięcznie. Z oświadczenia o stanie majątkowym wynika, iż skarżąca oprócz mieszkania o pow. 45,50 m2 i nieruchomości rolnej, która nie ma uregulowanego stanu prawnego i nie przynosi dochodu, nie posiada żadnego innego majątku, zgromadzonych środków finansowych, ani przedmiotów wartościowych.
W związku ze skomplikowaną sytuacją życiową córki, wnioskodawczyni zmuszona była udzielić jej i wnuczce schronienia.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należało zważyć, co następuje:
Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast dla uzyskania prawa pomocy w zakresie częściowym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., koniecznym jest wykazanie przez wnioskodawcę, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Skarżąca wnioskiem z dnia 23 lutego 2011 r. zwróciła się do Sądu o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sadowych w niniejszej sprawie. Uwzględniając powyższy wniosek postanowieniem z dnia 7 marca 2011 r. przyznano skarżącej prawo pomocy we wnioskowanym zakresie. Należy podkreślić, iż przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych rozciąga się również na postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. W związku z tym, iż w dniu 25 lipca 2011 r. skarżąca złożyła kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, tym razem wnosząc dodatkowo o ustanowienie pełnomocnika w niniejszej sprawie, przedmiotowy wniosek winien być rozpatrywany pod kątem spełnienia przesłanek wynikających z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Oceniając wynikający z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. warunek zasadności przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, w kontekście przedstawionych we wniosku okoliczności faktycznych, stwierdzić należy, że skarżąca wykazała, iż nie posiada, jak również nie jest w stanie zgromadzić, oszczędności, które mogłyby zostać wykorzystane do poniesienia jakichkolwiek kosztów toczącego się postępowania sądowoadministarcyjnego. Należy mieć bowiem na uwadze, iż możliwości finansowe składającej wniosek są niezwykle ograniczone. Zasadniczym i jedynym źródłem jej dochodów jest świadczenie rentowe w wysokości 645, 74 zł netto miesięcznie. Skarżąca jest osobą schorowaną, wymagającą stałego leczenia, co wskazuje, że dochód jaki uzyskuje służy do zaspokojenia nie tylko jej codziennych potrzeb życiowych ale również do pokrycia kosztów zakupów niezbędnych lekarstw. O trudnej sytuacji materialnej wnioskodawczyni świadczy również okoliczność, że nie posiadając wystarczających środków finansowych uzyskała ona pomoc w formie dodatku mieszkaniowego. Otrzymanie tego świadczenia potwierdza zła sytuację materialną wnioskodawczyni. Dodatek mieszkaniowy przyznawany jest bowiem w oparciu o kryterium dochodu w gospodarstwie domowym osoby ubiegającej się o tę formą pomocy finansowej ( por. art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych- Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.).
Ponieważ wnioskująca o przyznanie prawa pomocy nie posiada przedmiotów wartościowych, ani zgromadzonych oszczędności nie jest możliwe, by w ten sposób pozyskane być mogły środki potrzebne na prowadzenie sprawy przed sądem, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Tak rozumiane względy, nakazywały przyjąć, że składająca wniosek nie ma możliwości samodzielnego wywiązania się z obowiązku poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania.
Dodatkowo należy wskazać, iż ustanowienie pełnomocnika z urzędu ma szczególne znaczenie z uwagi na etap, w którym znajduje się postępowanie w niniejszej sprawie. Jak już wskazano, wyrokiem z dnia 18 maja 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. S. Od wyroku tego przysługuje skarżącej skarga kasacyjna (art. 173 § 1 p.p.s.a.). Powyższy środek odwoławczy objęty jest przymusem adwokackim (art. 175 § 1 p.p.s.a.). W tym stanie rzeczy od przyznania prawa pomocy przez ustanowienie pełnomocnika z urzędu może być uzależniona realizacja przez skarżącą konstytucyjnego prawa do sądu.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło