IV SA/Wa 2279/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.) Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2011 r. sprawy ze skargi D. Sp. z o.o. z siedzibą w T. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej - oddala skargę - IV SA/Wa 2279/10 UZASADNIENIE Zaskarżoną do Sądu Administracyjnego decyzją z dnia [...].10.2010 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...].04.2010 r., nakładającą na "D." Spółkę z o. o. z siedzibą w T. - jako odbiorcę odpadów o kodzie 20 01 11, przywiezionych nielegalnie, bez dokonania wymaganego zgłoszenia Głównemu Inspektorowi Ochrony Środowiska - karę pieniężną w wysokości 50.000 zł. Główny Inspektor Ochrony Środowiska, odnosząc się do zarzutów odwołania wywiódł, iż karą tą należało obciążyć "D." Spółkę z o. o. jako odbiorcę przedmiotowych odpadów, skoro Spółka ta przyjęła z zagranicy odpady do swej instalacji, poddała je procesowi odzysku, z ich przerobu wytworzyła m. in. inne odpady, o czym informowała w corocznych zbiorczych zestawieniach danych Marszałka Województwa. Okoliczności te, wynikające z dokumentów, potwierdziła poza kontrolą przeprowadzona przez organ I instancji rozprawa administracyjna. Przedmiotowymi odpadami sprowadzanymi z zagranicy były zbelowane pierze, używane poduszki i kołdry zawierające pierze, stanowiące mieszaninę odpadów o kodach B3030 oraz GN 030, niesklasyfikowaną na żadnej z list wymienionych w załącznikach do rozporządzenia (WE) 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14.06.2006 r., oraz odpowiadające kodowi 20 01 11 (wyroby włókiennicze), wg klasyfikacji odpadów podanej w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 27.09.2001 r. w sprawie katalogu odpadów. Nabywane były w państwach członkowskich UE, głównie w Niemczech i Francji, a ich transportem do "D." Spółkę z o. o. zajmowała się odrębna firma spedycyjna. Wypełniały definicję odpadu określoną w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27.04.2001 r. o odpadach, a zaklasyfikować należało je do symbolu Q14 "produkty, dla których posiadacz nie znajduje dalszego zastosowania". Przemieszczanie ich jako dokonane bez wymaganego zgłoszenia w myśl art. 2 ust. 35 lit. a rozporządzenia (WE) 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14.06.2006 r. było nielegalne, jak potwierdził organ odwoławczy. Wobec nieprzedstawienia przez Spółkę, podczas przeprowadzonej przez WIOŚ w dniach [...] i [...] lutego 2009 r. kontroli, decyzji GIOŚ wydanych dla podmiotów z zagranicy, w których przedmiotowa Instalacja odzysku pierza, eksploatowana przez tę Spółkę, wymieniona byłaby jako odbierająca i odzyskująca odpady - nałożenie kwestionowanej kary pieniężnej na odbiorcę odpadów, w myśl art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 29.06.2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, w ocenie GIOŚ, stało się obligatoryjne i nie zależało od zawinienia tego podmiotu. Transport zatrzymany podczas kontroli drogowej w dniu [...].02.2009 r. został zwrócony stronie niemieckiej. Organ odwoławczy zaznaczył, iż późniejsze uzyskanie decyzją z dnia [...].09.2009 r. zezwolenia na wysyłkę 1100 Mg odpadów, gdzie jako ich odbiorcę wskazano "D." Spółkę z o. o., nie czyniło bezprzedmiotowym wymierzenia tej kary, nie odnosiło się bowiem do przemieszczeń objętych wymierzoną karą, a więc wcześniejszych wysyłek odpadów. Organ odwoławczy potwierdził nadto prawidłowość ustaleń poczynionych przez WIOŚ, iż w przypadku przemieszczania tego rodzaju odpadów do instalacji odzysku w Polsce nie znajduje zastosowania procedura ogólnego informowania, określona w art. 18 rozporządzenia (WE) 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14.06.2006 r. Polska bowiem w Traktacie Akcesyjnym wynegocjowała okresy przejściowe, wprowadzone następnie do art. 63 rozporządzenia (WE) 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady. W celu więc dokonania do Polski transgranicznego przemieszczenia odpadów z listy zielonej, bursztynowej oraz spoza list wymagana jest procedura uprzedniego, pisemnego zgłoszenia i zgody wyrażana w formie zezwolenia przez GIOŚ na przywóz odpadów na teren kraju. Główny Inspektor Ochrony Środowiska podkreślił nadto, iż wymierzona została najniższa możliwa kara przewidziana za to naruszenie w art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 29.06.2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów. Przy jej ustaleniu organ I instancji wziął zaś pod uwagę ilość, rodzaj i charakter przywiezionych odpadów, brak dowodów powstania zagrożenia dla ludzi i środowiska, fakt uprzedniego nienaruszania przepisów tej ustawy przez Spółkę oraz art. 50 rozporządzenia (WE) 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14.06.2006 r. stanowiący, że sankcje za nielegalne, międzynarodowe przemieszczanie odpadów muszą być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające. We wniesionej skardze pełnomocnik Spółki zarzucił nieuzasadnione zastosowanie art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 29.06.2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, prowadzenie postępowania i wydanie decyzji z naruszeniem art. 7 i 8 w zw. z art. 9 Kpa oraz art. 77 Kpa, przez niedostateczne wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy. Pełnomocnik zaznaczył, iż prezes Spółki przeprowadził rozmowę telefoniczną z pracownikiem PWIOŚ Delegatura w T., z której wynikało, że nie doszło do naruszenia przepisów prawa. Spółka nie została należycie poinformowana o spoczywających na niej obowiązkach, udzielono jej mylnych informacji. Nadto posiada ona zezwolenie na przetwarzanie odpadów tego rodzaju. Zdaniem pełnomocnika, istniały podstawy do umorzenia postępowania w tej sprawie, skoro interes publiczny został zaspokojony przez doprowadzenie działalności Spółki do zgodności z prawem unijnym. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do kwestii mylnych informacji uzyskanych odnośnie przedmiotowych przemieszczeń odpadów organ odwoławczy wyjaśnił, iż w Polsce to GIOŚ jest właściwym organem w sprawach transgranicznego przemieszczania odpadów i gdyby Spółka zwróciła się do tego organu otrzymałaby wyczerpujące informacje w tym zakresie. Jednocześnie organ podkreślił, iż obowiązujące przepisy nie przewidują możliwości umorzenia postępowania, gdy spełnione są przesłanki do wymierzenia kary. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Skarga nie została oparta na uzasadnionych podstawach. Kontroli zaskarżonych decyzji Sąd dokonuje pod kątem ich zgodności z prawem, a więc legalności. Rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest jednocześnie związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na wstępie należy zaznaczyć, iż trafnie oceniły organy obu instancji, po przeprowadzeniu kontroli w dniach [...] i [...] lutego 2009 r. w siedzibie "D." Spółki z o. o. w T., że miało miejsce nielegalne transgraniczne przemieszczanie odpadów, w myśl definicji zawartej w art. 2 pkt 35 lit. a rozporządzenia (WE) 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14.06.2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. U UE L 06.190.1). Spółka ta posiadała udzielone decyzją z dnia [...].09.2005 r., ważne do dnia [...].09.2015 r. zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie odzysku odpadów o kodzie 20 01 11 - tekstylia (używane artykuły pościelowe, odzież) w ilości 3500 Mg/rok. Odzysk miał być dokonywany w ramach procesu R 14 i polegać na opróżnianiu kołder, poduszek, kurtek itp. z pierza i puchu, w celu ich dalszego wykorzystania poza terenem Spółki. Proces ten dokonywany w instalacji sortowniczej Spółki wiązał się z powstawaniem odpadów tekstyliów o kodzie 19 12 08 oraz innych odpadów o kodzie 19 12 12, przekazywanych następnie kolejnemu odbiorcy do unieszkodliwiania. Posiadanie przez Spółkę tego zezwolenia nie zwalniało jednakże wysyłającego z obowiązku dokonania uprzedniego, pisemnego zgłoszenia transgranicznego przemieszczenia odpadów i uzyskania wymaganej zgody na przywóz tych odpadów do Polski, do instalacji sortowniczej Spółki, w celu odzysku. W rozpatrywanej sprawie bezsporne jest, że podmiot wysyłający - niemiecka firma S. T. mbH - nie posiadała zezwolenia właściwych władz kraju wysyłki i przeznaczenia tych odpadów. Jak stanowi art. 24 rozporządzenia (WE) 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14.06.2006 r., odpowiedzialność za nielegalne przemieszczanie odpadów może ponosić zarówno wysyłający je, jak i ich odbiorca. Stąd też w art. 32 ustawy z dnia 29.06.2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz. U nr 124, poz. 859) przewidziano obowiązek ponoszenia kar pieniężnych zarówno przez odbiorcę odpadów przywiezionych nielegalnie, bez dokonania zgłoszenia i uzyskania zgody, jak i wysyłającego je. Odpowiedzialność może ponosić więc zarówno wysyłający odpady, jak i ich odbiorca. Należy przy tym zauważyć, iż nałożenie sankcji w postaci kary pieniężnej nie jest uzależnione od stopnia zawinienia podmiotu bezpośrednio obciążonego. W rozpatrywanej sprawie bezsporne jest, że skarżąca Spółka przyjęła z zagranicy odpady do swej instalacji, poddała je procesowi odzysku, z ich przerobu wytworzyła m. in. inne odpady, o czym informowała w corocznych zbiorczych zestawieniach danych Marszałka Województwa, a od 1.07.2007 r. do dnia kontroli do Spółki przyjęte zostało 1.916,358 Mg odpadu, co potwierdził prezes zarządu Spółki w postępowaniu administracyjnym. Zezwolenie GlOŚ na ten transganiczny przewóz odpadów nie zostało jednak udzielone, wysyłający o nie bowiem nie wystąpił. Przedmiotem nielegalnego transportu były, jak ujawniła przeprowadzona kontrola, używane poduszki i kołdry zawierające pierze, będące odpadem o kodzie 20 01 11, wg klasyfikacji odpadów podanej w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 27.09.2001 r. w sprawie katalogu odpadów, zgodnie z Europejskim Katalogiem Odpadów, stanowiące jednocześnie mieszaninę odpadów o kodach B3030 oraz GN 030, znajdujących się w zał. III do rozporządzenia (WE) 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14.06.2006 r., niesklasyfikowaną na żadnej z list wymienionych w załącznikach do tego rozporządzenia (WE). Niewątpliwie, jak trafnie uznały organy obu instancji, stanowiły one odpad zgodnie z definicją zawartą w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27.04.2001 r. o odpadach (Dz. U. nr 62, poz. 628 ze zm.). Winny zaś być zaliczone do kategorii Q14, a więc produktów, dla których posiadacz nie znajduje już dalszego zastosowania, co trafnie wskazał organ odwoławczy. Jakkolwiek odpady i ich mieszaniny wyszczególnione w zał. III (lista zielona) oraz IIIA rozporządzenia (WE) 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14.06.2006 r. przemieszczane do odzysku, podlegają procedurze informowania w trybie określonym w art. 18 tego rozporządzenia, to jednak Polska do dnia 31.12.2012 r. wynegocjowała sobie w Traktacie Akcesyjnym odstępstwo od tej zasady, zapisane w art. 63 ust. 2 rozporządzenia (WE) 1013/2006. W Polsce okresowo obowiązuje więc procedura uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody wyrażanej w formie zezwolenia przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska. Odbiorca odpadów nie mógł więc ich przyjmować i przetwarzać bez zgłoszenia i w jego następstwie uzyskania stosownego zezwolenia wydanego dla wysyłającego odpady. Z tych wszystkich przyczyn istniały podstawy, a zarazem obowiązek organu wymierzenia przedmiotowej kary. Nie mogło mieć też znaczenia mylne przekonanie Spółki o braku obowiązku dokonania owego zgłoszenia i uzyskania zgody. W razie wątpliwości w tym zakresie Skarżąca winna zwrócić się do GIOŚ o wyjaśnienie, czy odnośnie przedmiotowego transgranicznego przemieszczenia odpadów ciąży obowiązek uzyskania owej zgody, a zaniechała tego. Wyjaśnienia uzyskane w trakcie rozmowy telefonicznej z pracownikiem PWIOŚ nie mogły mieć charakteru wiążącego, już choćby z tego powodu, iż nie wiadomo, czy podczas tej rozmowy trafnie przedstawiony został stan faktyczny sprawy. Charakter dowodu mogłyby mieć wyjaśnienia organu udzielone na piśmie. Podobnie, nie można zarzucić organom prowadzenia postępowania wyjaśniającego i wydania decyzji z naruszeniem art. 7 i 8 w zw. z art. 9 Kpa oraz art. 77 Kpa, przez niedostateczne wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy. Organ I instancji dodatkowo, poza dokonaną kontrolą, w wyniku której cofnięto do kraju wysyłki nielegalny transport odpadów, wszczął postępowanie i przeprowadził rozprawę administracyjną, w celu dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy i poznania stanowiska Spółki, wobec zaistniałych okoliczności wynikających z przeprowadzonej kontroli. Od początku wszczętego z urzędu postępowania w ten sam sposób organy interpretowały przepisy znajdujące zastosowanie w sprawie. Wszystkie te fakty czynią bezpodstawnym zarzut niewłaściwego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. W sposób wyczerpujący, wbrew zarzutom skargi, został zebrany i rozpatrzony materiał dowodowy. Nadto organ odwoławczy w swej decyzji odniósł się do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu Spółki. Niezależnie od wskazanych argumentów należy mieć na uwadze, iż Spółka ta będąc profesjonalistą działającym na terenie Unii Europejskiej, gdzie przepisy wspólnotowe od dawna są stosowane nie może skutecznie usprawiedliwiać swych uchybień - w postaci braku dopełnienia wymaganych procedur - nieznajomością prawa. Mając z kolei na uwadze, iż wymierzona została najniższa możliwa kara, jaka mogła być zastosowana w oparciu o art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 29.06.2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, należy stwierdzić, że organ uwzględnił wymienione w art. 34 tej ustawy okoliczności. Ta okoliczność dodatkowo przesądza za prawidłowością podjętego rozstrzygnięcia. Podkreślenia wymaga nadto, iż w myśl wiążącego państwa członkowskie art. 50 rozporządzenia (WE) 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14.06.2006 r. sankcje za nielegalne, międzynarodowe przemieszczanie odpadów muszą być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające, warunki te Państwa członkowskie musiały więc uwzględnić w prawodawstwie krajowym. Z przytoczonych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) - orzekł jak w sentencji.