IV SA/Wa 2281/07

WyrokWSA w Warszawie2008-07-04

Skład orzekający: Małgorzata Miron, Grzegorz Czerwiński, Marta Laskowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego uzgadniające środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia (budowa stacji bazowej telefonii komórkowej) jest zgodne z prawem, jeśli skarżący podnoszą zarzuty dotyczące jakości raportu oddziaływania na środowisko, braku samodzielnych badań organu oraz wpływu inwestycji na ich plany życiowe i wartość nieruchomości?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargi, uznając, że organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej prawidłowo oceniły inwestycję pod kątem jej wpływu na zdrowie ludzkie i środowisko, opierając się na przedłożonym raporcie oddziaływania. Organy te nie mają kompetencji do oceny wpływu inwestycji na plany życiowe, wartość nieruchomości czy krajobraz, ani do wskazywania alternatywnych lokalizacji. Obowiązek dostarczenia raportu spoczywa na inwestorze, a organy nie mają obowiązku przeprowadzania własnych badań. Zaskarżenie środka dowodowego (raportu) jest niedopuszczalne, a postępowanie uzgodnieniowe jest niezależne od innych postępowań administracyjnych.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarg na postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego (GIS) utrzymujące w mocy postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego (PWIS) w K. uzgadniające środowiskowe uwarunkowania dla budowy stacji bazowej telefonii komórkowej. Skarżący podnosili zarzuty dotyczące jakości raportu o oddziaływaniu na środowisko, braku samodzielnych badań organów oraz wpływu inwestycji na ich plany życiowe, uprawy ekologiczne, krajobraz i wartość nieruchomości. GIS utrzymał w mocy postanowienie PWIS, uznając, że inwestycja nie będzie negatywnie oddziaływać na zdrowie ludzi, a organy sanitarne działają w ramach swoich kompetencji.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł o oddaleniu skarg.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), Sędzia WSA Marta Laskowska, Protokolant Artur Dral, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lipca 2008 r. sprawy ze skarg J. R. i E. J. na postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia (...) sierpnia 2007 r. nr (...) w przedmiocie uzgodnienia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia - skargi oddala - Postanowieniem z dnia [...] maja 2007 roku, Nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. postanowił uzgodnić pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej cyfrowej sieci [...] – [...] MHZ Nr [...] T., zlokalizowanej na działce o nr ew. [...] w miejscowości T., pod warunkiem zrealizowania inwestycji w sposób wykluczający jej ujemny wpływ na zdrowie ludzi, poprzez zachowanie parametrów anten nadawczych stacji, warunków ich zamontowania oraz pracy, przyjętych do opracowania raportu oddziaływania na środowisko. Na powyższe postanowienie zażalenie złożył S. K. twierdząc, iż nie wyraża zgody na budowę stacji na działce o nr ew. [...]. S. K. stwierdził, że działka ta sąsiaduje z działką przeznaczoną na budowę, z którą wiąże dalsze plany życiowe swoje i swoich dzieci. Stwierdził też, że zamierza prowadzić działalność agroturystyczną w postaci produkcji roślin ekologicznych. Nadto planuje wybudowanie na swoje działce domu z przeznaczeniem pod agroturystykę. Budowa stacji, zdaniem S. K., zniszczy krajobraz oraz plany jego rodziny, gdyż działka nie będzie nic warta. Na jego działce znajduje się też ujęcie wody pitnej, z którego korzystają ludzie mieszkający w pobliżu, to jest w odległości 150 m. Nadto jego zdaniem istnieje możliwość przesunięcia budowy w stronę zachodnią lub wschodnią. Wówczas stacja nie byłaby widoczna, a właściciele działek są chętni, by usytuować na nich stację. Na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] maja 2007 roku zażalenie złożyła również E. J. podnosząc zarzut, iż oparte zostało ono wyłącznie na raporcie o oddziaływaniu na środowisko z marca 2007 roku bez przeprowadzenia przez wyspecjalizowaną instytucję jakichkolwiek badań i analiz w tym przedmiocie, to jest przez Inspektorat Sanitarny. Jej zdaniem raport zawierał uchybienia w zakresie stosowania i przestrzegania prawa oraz uchybienia merytoryczne. Stwierdziła również, że raport ten został przez nią zaskarżony. Na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...]maja 2007 roku zażalenie złożył również J. R. podnosząc zarzut, iż postanowienie wydane zostało w oparciu o raport z marca 2007 roku o oddziaływaniu na środowisko, bez przeprowadzenia jakichkolwiek badań i analiz przez Inspektorat Sanitarny. Nadto stwierdził, że raport ten został przez niego zaskarżony, gdyż zawierał uchybienia w zakresie stosowania i przestrzegania prawa oraz uchybienie merytoryczne. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2007 roku, Nr [...] Główny Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] maja 2007 roku. W uzasadnieniu postanowienia Główny Inspektor Sanitarny stwierdził, że z raportu oddziaływania na środowisko wynika, że projektowany system anten nadawczo – odbiorczych zamontowany ma być na wieży o wysokości 52 m, zaś pole elektromagnetyczne o wartości średniej gęstości mocy promieniowania przekraczającej wartość dopuszczalną 0,1 W/m2, określoną w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 roku w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów (Dz. U. Nr 192, poz. 1883), będzie występowało wyłącznie w wolnej przestrzeni, niedostępnej dla ludności. Przeprowadzona została analiza rozkładów pól elektromagnetycznych dla planowanej stacji bazowej telefonii komórkowej, która wykazała, że maksymalny zasięg występowania pola elektromagnetycznego o wartości gęstości mocy równej lub większej od 0,1 W/m2, dla zakładanej w raporcie mocy wyjściowej nadajników wystąpi na wysokości powyżej 43,9 m n.p.t. w zasięgu maksymalnym do 83,3 m od anten. Zdaniem organu z dokumentów wynika, że w odległości ok. 150 m od planowanej wieży brak jest zabudowy mieszkaniowej, natomiast w bezpośrednim sąsiedztwie znajdują się wyłącznie tereny rolne. Realizacja inwestycji nie dyskwalifikuje, w ocenie organu odwoławczego, działek sąsiadujących z miejscem lokalizacji stacji bazowej, jako terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową, działalność agroturystyczną czy uprawę roślin ekologicznych. Zdaniem Głównego Inspektora Sanitarnego na podkreślenie zasługuje fakt, że zawarte w raporcie obliczenia teoretyczne dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku, są zawsze wyższe niż występujące w rzeczywistości. Wynika to z faktu, że do obliczeń przyjmuje się wartości maksymalnie możliwe do osiągnięcia w czasie pracy danej stacji. Skoro z tych obliczeń wynika, że obszary występowania pola elektromagnetycznego o wartości większej lub równej 0,1 W /m2 wystąpią wyłącznie w wolnej przestrzeni niedostępnej dla ludności, to w trakcie eksploatacji stacji, przy rzeczywistym obciążeniu urządzeń nadawczo – odbiorczych zakres tych obszarów będzie mniejszy od prognozowanego. Organ zaznaczył, że przed uruchomieniem stacji bazowej – zgodnie z art. 122a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz. U. z 2006 roku, Nr 129, poz. 902), użytkownik urządzenia emitującego pola elektromagnetyczne, zobowiązany jest do wykonania pomiarów kontrolnych promieniowania elektromagnetycznego, bezpośrednio po rozpoczęciu użytkowania instalacji i każdorazowo w przypadku zmiany warunków jej pracy, o ile zmiany te mogą mieć wpływ na zmianę poziomów pól elektromagnetycznych. Ponadto ustawa ta nakłada na Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska obowiązek prowadzenia okresowych badań poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku. Biorąc powyższe pod uwagę, Główny Inspektor Sanitarny stwierdził, że projektowana stacja bazowa, zrealizowana zgodnie z założonymi rozwiązaniami technicznymi, będzie spełniała wymagania w sprawie szczegółowych zasad ochrony przed promieniowaniem dla ludzi i środowiska. Raport, zdaniem organu, zawiera informacje, na podstawie których Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. mógł zająć stanowisko w przedmiotowej sprawie. Organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie mają kompetencji do wskazywania miejsc usytuowania przedsięwzięć, innych niż proponowane, a jedynie oceniają czy wskazana lokalizacja inwestycji nie będzie szkodliwie oddziaływała na zdrowie ludzi. Zadaniem tych organów jest sprawdzenie zgodności wielkości fizycznych występującego lub mającego wystąpić pola elektromagnetycznego z ich poziomem określonym w przepisach. Także poruszony problem wartości działek sąsiadujących z działką, na której planowana jest stacja bazowa, nie należy, zdaniem GIS, do zakresu kompetencji organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Celem postępowania jest jedynie uzgodnienie uwarunkowań środowiskowych, a nie wydanie decyzji lokalizacyjnych czy pozwolenia na budowę. Etap uzgadniania uwarunkowań środowiskowych nie przesądza o realizacji przedsięwzięcia. Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył S. K. podnosząc zarzuty tożsame z zarzutami zawartymi w zażaleniu wniesionym na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] maja 2007 roku. Skarga ta została odrzucona postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 marca 2008 roku, które uprawomocniło się z dniem 29 kwietnia 2008 roku. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] sierpnia 2007 roku złożyła E. J. podnosząc zarzut, iż Główny Inspektor Sanitarny nie ustosunkował się do podniesionych w zażaleniu zarzutów. Zdaniem skarżącej zasięg anten w sytuacji, gdy wszystkie one będą pracować będzie wynosił nie jak podano w tabeli 28,6 m oraz 28,5 m, tylko 41,5 m. Podawane w raporcie dane techniczne nie dotyczą konkretnego typu anteny lecz wskazują na parametry techniczne "anteny fikcyjnej" co uniemożliwia ich rzetelną weryfikację. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] sierpnia 2007 roku złożył J. R. podnosząc zarzuty o identycznej treści jak zarzuty podniesione przez E. J. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Sanitarny podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Do Sądu wpłynęło też pismo z dnia 24 czerwca 2008 roku zawierające ustosunkowanie się do skarg przez W. T. i J. T., współwłaścicieli nieruchomości, na której ma być zrealizowana planowana inwestycja. Zdaniem W. T. i J. T., S. K. działa z chęci zemsty za to, że budowa stacji bazowej telefonii komórkowej nie będzie realizowana na jego działce zaś jego twierdzenia, iż będzie prowadził ośrodek agroturystyczny są jego wymysłem. Również zarzuty E. J. i J. R. są zdaniem W. T. i J. T. bezpodstawne. Wskazali, iż J. R. nakłaniał sąsiadów, by nie zgadzali się na budowę stacji chociaż E. J. i J. R. nie mieszkają w T. i nie uprawiają należącej do nich parceli, która jest zarośnięta i zaniedbana. Zdaniem W. T. i J. T. są to ludzie mściwi i specjalnie tak robią. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego postanowienia z prawem materialnym i procesowym. Główny Inspektor Sanitarny dokonując uzgodnienia planowanej inwestycji ocenia ją w zakresie przyznanych mu przepisami prawa uprawnień. Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 roku o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U z 2006 roku, Nr 122, poz. 851 – tekst jednolity ze zmianami) Państwowa Inspekcja Sanitarna jest powołana do realizacji zadań z zakresu zdrowia publicznego, w szczególności poprzez sprawowanie nadzoru nad warunkami: 1) higieny środowiska, 2) higieny pracy w zakładach pracy, 3) higieny radiacyjnej, 4) higieny procesów nauczania i wychowania, 5) higieny wypoczynku i rekreacji, 6) zdrowotnymi żywności, żywienia i przedmiotów użytku, 7) higieniczno – sanitarnymi, jakie powinien spełniać personel medyczny, sprzęt oraz pomieszczenia, w których są udzielane świadczenia zdrowotne – w celu ochrony zdrowia ludzkiego przed niekorzystnym wpływem szkodliwości i uciążliwości środowiskowych, zapobiegania powstawaniu chorób, w tym chorób zakaźnych i zawodowych. Postępowanie uzgodnieniowe prowadzone przez Głównego Inspektora Sanitarnego jest jedynie wycinkiem głównego postępowania jakim jest postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację inwestycji. Zarzuty podniesione przez skarżących E. J. i J. R. są zarzutami tej samej treści, dlatego też zostaną one omówione łącznie. Za nieuzasadniony uznać należy, zdaniem Sądu, zarzut, iż w sytuacji, gdy wszystkie anteny będą pracować, to zwiększy się zasięg oddziaływania. Jest to pogląd niczym nieuzasadniony. Każda z anten ma określoną moc, która w efekcie powoduje określony zasięg emitowanego przez nią promieniowania. Jeśli dwie anteny o takiej samej mocy będą pracowały jednocześnie, to nie spowoduje to zwiększenia zasięgu emitowanego przez nie promieniowania. Aby zwiększyć zasięg promieniowania musi nastąpić zwiększenie mocy danej anteny. Dwa samochody, które mają paliwo wystarczające na przejechanie 100 km nie przejadą odległości 200 km, tylko dlatego, że będą jechały jednocześnie. Każdy z nich przejedzie odległość jedynie 100 km. Zarzut, iż podawane w raporcie oddziaływania na środowisko dane techniczne dotyczą anteny fikcyjnej jest zdaniem Sądu zarzutem bezpodstawnym. W raporcie podano konkretny typ anteny, który ma być zamontowany. Dany określony typ anteny ma określone parametry. Twierdzenie, iż zamontowana na stacji antena określonego typu, będzie miała inne właściwości niż te, które podane zostały raporcie oddziaływania na środowisko nie znajduje żadnego uzasadnienia. Podniesiony na rozprawie zarzut, iż w styczniu 2008 roku sporządzony został drugi raport oddziaływania na środowisko nie może być podstawą uchylenia zaskarżonego orzeczenia. Zaskarżone postanowienie wydane zostało w dniu [...] sierpnia 2007 roku. Nie sposób więc wymagać od organów administracji, by przy wydawaniu rozstrzygnięć brały pod uwagę dodatkowy raport, który sporządzony został już po ich wydaniu. Zarzut skarżących, iż Główny Inspektor Sanitarny nienależycie odniósł się do zarzutów zawartych w zażaleniach należy, zdaniem Sądu, uznać za nieuzasadniony. W zażaleniu podniesiony był zarzut, iż Wojewódzki Inspektor Sanitarny oparł się wyłącznie na raporcie z marca 2007 roku bez przeprowadzenia, jako wyspecjalizowana instytucja, samodzielnych badań i analiz. W uzasadnieniu postanowienia Główny Inspektor Sanitarny stwierdził, że raport, w oparciu o który dokonano uzgodnienia, zawiera informacje umożliwiające Głównemu Inspektorowi zajęcie stanowiska w sprawie. Pogląd ten, zdaniem Sądu, należy w pełni podzielić. Raport oddziaływania na środowisko został, zdaniem Sądu, sporządzony prawidłowo. Zawarte w nim wnioski logicznie wynikają z przeprowadzonych analiz. Raport ten słusznie został uznany przez Głównego Inspektora Sanitarnego za podstawę ustaleń faktycznych, które legły u podstaw wydanego przez niego postanowienia. Zarówno Wojewódzki Inspektor Sanitarny jak i Główny Inspektor Sanitarny nie mieli obowiązku przeprowadzania dodatkowych własnych analiz planowanego do realizacji przedsięwzięcia. To na stronie postępowania ubiegającej o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację inwestycji ciąży obowiązek dostarczenia środka dowodowego jakim jest raport oddziaływania na środowisko. W uzasadnieniu zażaleń stwierdzenia, iż raport oddziaływania na środowisko został przez skarżących zaskarżony, a konsekwencji, że wydanie w oparciu o ten raport postanowienia jest niedopuszczalne są stwierdzeniami pozbawionymi jakichkolwiek podstaw. Raport o oddziaływaniu na środowisko jest środkiem dowodowym. Nie jest możliwe zaskarżenie środka dowodowego. Jak wynika z akt sprawy Skarżący zaskarżyli postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2007 roku, o uzgodnieniu stacji bazowej telefonii komórkowej. Zaskarżenie tego postanowienia nie obligowało Głównego Inspektora Sanitarnego do zawieszenia własnego postępowania. Postępowania uzgodnieniowe prowadzone przez Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, a następnie przez Głównego Inspektora Sanitarnego oraz przez Wojewodę [...] były postępowaniami od siebie niezależnymi. Zaskarżenie postanowienia Wojewody [...] nie wstrzymywało toku postępowania prowadzonego przez Głównego Inspektora Sanitarnego. Główny Inspektor Sanitarny nie musiał wstrzymywać się z wydaniem rozstrzygnięcia Skarga S. K. została odrzucona. Postanowienie o odrzuceniu skargi stało się prawomocne. Sąd jednak dokonał oceny zasadności podniesionych w tej skardze zarzutów w celu ustalenia czy mogą być one podstawą uchylenia zaskarżonego postanowienia z urzędu. Zdaniem Sądu zarzuty te nie mogą być skutkować uchyleniem postanowienia Głównego Inspektora Sanitarnego. Jak już zostało to wyżej wskazane Główny Inspektor Sanitarny dokonuje oceny planowanej inwestycji pod kątem jej możliwego wpływu na zdrowie, ochrony zdrowia ludzkiego przed niekorzystnym wpływem szkodliwości i uciążliwości środowiskowych, zapobiegania powstawaniu chorób, w tym chorób zakaźnych i zawodowych. Zarzuty podnoszone przez S. K. nie są w ogóle związane z zakresem uprawnień Głównego Inspektora Sanitarnego. Główny Inspektor Sanitarny nie dokonuje oceny planowanej inwestycji pod kątem możliwości realizacji planów życiowych właścicieli sąsiednich nieruchomości. Nie dokonuje też oceny czy planowana inwestycja będzie negatywnie wpływać na krajobraz. Nie posiada również uprawnień do wskazywania innej lokalizacji inwestycji. Główny Inspektor Sanitarny nie dokonuje też oceny planowanej inwestycji pod kątem jej wpływu na wartość nieruchomości sąsiadujących z nieruchomością, na której inwestycja ma być zrealizowana. Brak jest również zdaniem Sądu podstaw do formułowania twierdzeń, iż planowana inwestycja będzie miała negatywny wpływ na ujęcie wody pitnej. Odnośnie zarzutów zawartych w piśmie W. T. i J. T. stwierdzić należy, iż motywy, którymi kierowały się strony postępowania składając środki zaskarżenia nie mają znaczenia dla oceny prawidłowości kontrolowanego przez Sąd rozstrzygnięcia. Z powyższych względów na podstawie art. 151 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 roku Nr 153 poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło