IV SA/Wa 229/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Michał Sułkowski po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Z. N. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2008 r. znak: [...] w przedmiocie wymeldowania postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Z. N. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Ze złożonego na urzędowym formularzu wniosku z dnia 3 czerwca 2009 r. wynika, że skarżący samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Źródłem jego utrzymania jest wynagrodzenie ze stosunku pracy w miesięcznej wysokości 2.700,00 zł netto. Posiada zasoby pieniężne w wysokości 76.005,94 zł zgromadzone na rocznej polisie lokacyjnej. Wycofanie nawet części środków z polisy przed 26 czerwca 2009 r. spowoduje stratę prawie 5.000 zł. Wskazane oszczędności skarżący zamierza w przyszłości przeznaczyć na zakup własnego mieszkania. Wnioskodawca wydatkuje miesięcznie kwotę 800 zł na zapewnienie opieki ciężko chorej, samotnej matce. Na dojazdy do niej przeznacza około 300 zł miesięcznie. Aktualnie kończy studia magisterskie. W związku z przygotowaniem pracy magisterskiej w ostatnim czasie poniósł znaczne wydatki. Skarżący wskazał, że po 27 czerwca 2009 r. jego możliwości płatnicze ulegną poprawie na tyle, by mógł uiścić wpis od skargi kasacyjnej. Z. N. nie posiada nieruchomości ani wartościowych przedmiotów. Oceniając sytuację materialną i możliwości płatnicze skarżącego w pierwszej kolejności należy wskazać, że generalną zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Stosownie bowiem do reguły zawartej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Stąd też każda osoba wszczynająca postępowanie przed sądem administracyjnym powinna liczyć się z wydatkami na ten cel. W świetle art. 246 § 1 ppsa prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Treść powołanego przepisu wskazuje, że dopiero gdy posiadane przez stronę środki okażą się niewystarczające może ona wystąpić o przyznanie prawa pomocy, a pomoc ta stosowana jest wobec osób nieposiadających żadnego dochodu lub oszczędności lub posiadających bardzo skromny dochód lub oszczędności, a więc wobec tych osób, które znajdują się w bardzo ciężkiej sytuacji materialnej, pozwalającej na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych. Wykazana przez Z. N. miesięczna wysokość wydatków związanych z koniecznością zapewnienia opieki chorej matce wynosi około 1100 zł. Należy wziąć pod uwagę, że wnioskodawca ponosi także inne wydatki, niezbędne do zaspokojenia elementarnych potrzeb życiowych, jak wyżywienie, ubranie, czy mieszkanie. Miesięczne wynagrodzenie skarżącego ze stosunku pracy wynosi 2.700,00 zł netto. Dysponuje on także zgromadzonymi na polisie lokacyjnej oszczędnościami w kwocie 76.005,94 zł. Osiąga zatem stały dochód i posiada zasoby pieniężne, których wysokość wielokrotnie przewyższa koszty uiszczonego przezeń wpisu od skargi, a także koszty wpisu od skargi kasacyjnej, czy też innych opłat sądowych ewentualnie należnych w przedmiotowej sprawie. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że wykazane przez wnioskodawcę stan majątkowy i możliwości płatnicze nie stanowią podstawy do ustalenia, że nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu. Brak jest zatem podstaw do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Odnosząc się do okoliczności wskazanych w uzasadnieniu wniosku należy stwierdzić, że pomnażanie posiadanych przez skarżącego oszczędności jest oczywiście zrozumiałe, podobnie jak zamiar przeznaczenia ich na zakup mieszkania. Poniesienie straty około 5.000 zł z powodu przedterminowego wycofania środków z polisy lokacyjnej na kwotę ponad 76.000,00 zł nie może jednak uzasadniać "przerzucenia" na Państwo ustawowego obowiązku strony ponoszenia kosztów postępowania sądowego. Dodatkowo należy zauważyć, że okres ulokowania przez skarżącego posiadanych oszczędności na polisie lokacyjnej upływa 26 czerwca 2009 r. Konkludując należy wskazać, że ponoszenie kosztów postępowania zawsze powoduje określony uszczerbek utrzymania skarżącego. Nie uzasadnia to jednak jeszcze przyznania prawa pomocy chyba, że strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania albo, że poniesienie pełnych kosztów postępowania spowoduje uszczerbek w jej koniecznym utrzymaniu. Jak wskazano powyżej, dokonana w przedmiotowej sprawie ocena stanu majątkowego i możliwości płatniczych Z. N. nie pozwala stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie zachodzi taka sytuacja. Posiadane oszczędności pozwalają skarżącemu na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, należało orzec jak w postanowieniu.