IV SA/Wa 2296/18
WyrokWSA w Warszawie2018-11-29
Skład orzekający: Alina Balicka, Katarzyna Golat, Anna Sękowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość powinno zostać powiększone o 5% wartości nieruchomości, jeśli dotychczasowy właściciel nie wydał nieruchomości niezwłocznie, ale nadal z niej korzystał?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że nie doszło do wydania nieruchomości i opróżnienia lokalu w terminie określonym w art. 18 ust. 1e specustawy drogowej. Brak wydania nieruchomości w wymaganym terminie uniemożliwia przyznanie powiększenia odszkodowania o 5% wartości nieruchomości. Ponadto, sąd stwierdził naruszenie przepisów proceduralnych, w tym art. 107 § 3 k.p.a. z powodu sprzeczności między rozstrzygnięciem a uzasadnieniem decyzji, oraz art. 7 i 77 k.p.a. z powodu niepełnego zebrania i oceny materiału dowodowego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia odszkodowania za nieruchomość przeznaczoną pod budowę drogi. Wojewoda ustalił odszkodowanie, powiększając je o 5% wartości nieruchomości z tytułu jej wydania. Minister Inwestycji i Rozwoju, rozpatrując odwołanie Prezydenta Miasta, uchylił decyzję Wojewody w części dotyczącej powiększenia odszkodowania i przyznał odszkodowanie w niższej kwocie, uznając, że nie doszło do wydania nieruchomości w terminie. Prezydent Miasta zaskarżył decyzję Ministra, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących ustalania odszkodowania oraz błędne rozliczenie hipotek.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju i zasądził od Ministra na rzecz Prezydenta Miasta kwotę 2020 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Golat (spr.), sędzia WSA Anna Sękowska, Protokolant st. sekr. sąd. Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2018 r. sprawy ze skargi Prezydenta Miasta [...] na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Inwestycji i Rozwoju na rzecz skarżącego Prezydenta Miasta [...] kwotę 2020 (dwa tysiące dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] Minister Inwestycji i Rozwoju działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, ze zm.), dalej jako "k.p.a." – po rozpatrzeniu odwołania Prezydenta Miasta [...] od pkt 2 i 4 decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2017 r. znak [...] orzekającej w pkt 1 o ustaleniu odszkodowania w wysokości 429.700,00 zł za prawo własności nieruchomości, położonej w [...] obrębie B., oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,1250 ha, natomiast w pkt 2 o powiększeniu odszkodowania o 5% wartości nieruchomości, tj. o kwotę 21.485,00 zł, w pkt 3 o powiększeniu odszkodowania o kwotę 10.000,00 zł, w pkt 4 o przyznaniu odszkodowania ustalonego w pkt 1 i powiększonego w pkt 2 i 3 odpowiednio: na rzecz W. W. w kwocie 300.381,30 zł za udział wynoszący 4/6 części w prawie własności ww. nieruchomości, na rzecz W. W. w kwocie 73.845,33 zł za udział wynoszący 1/6 części w prawie własności ww. nieruchomości, na rzecz I. F.(1) w kwocie 78.845,33 zł za udział wynoszący 1/6 części w prawie własności ww. nieruchomości, na rzecz [...] Banku Spółdzielczego z siedzibą w K. - wierzyciela hipotecznego w kwocie 4.166,56 zł oraz na rzecz "[...]" Sp. z o. o. z siedzibą w S. - wierzyciela hipotecznego w kwocie 3.946,48 zł oraz w pkt 5 o zobowiązaniu do wypłaty tak ustalonego odszkodowania Prezydenta Miasta [...] - uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2017 r. w części dotyczącej pkt 2 i 4 i w tym zakresie orzekł o:
I. odmowie powiększenia odszkodowania o 5% wartości nieruchomości z tytułu jej wydania,
II. przyznaniu odszkodowania odpowiednio na rzecz:
1) W. W. w kwocie 288.688,96 zł, za udział wynoszący 4/6 części w prawie własności ww. nieruchomości,
2) I. F.(1) w kwocie 70.922,24 zł, za udział wynoszący 1/6 części w prawie własności ww. nieruchomości,
3) I. F.(2) w kwocie 75.922,24 zł, za udział wynoszący 1/6 części w prawie własności ww. nieruchomości,
4) [...] Banku Spółdzielczego z siedzibą K. - wierzyciela hipotecznego w kwocie 4.166,56 zł,
5) "[...]" Sp. z o. o. z siedzibą w S. - wierzyciela hipotecznego w kwocie 3.946,48 zł.
Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie przedstawia się w sposób następujący.
Nieruchomość położona w [...], obrębie B., oznaczona jako działka nr [...] o pow. 0,1250 ha, decyzją Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...], której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, została przeznaczona pod budowę regionalnej drogi R. – P. - Etap III - km [...] - km [...].
Z odpisu zupełnego księgi wieczystej, prowadzonej dla nieruchomości nr [...] wynika, iż według stanu na dzień uostatecznienia się decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, współwłaścicielkami nieruchomości były: W. W. w udziale 4/6 części, I. F.(1) w udziale wynoszącym 1/6 części i I. F.(2) w udziale do 1/6 części. W dziale IV księgi wieczystej wpisane były hipoteki: przymusowa zwykła w kwocie 2.635,94 zł na rzecz Banku Spółdzielczego w O., hipoteka umowna zwykła w kwocie 5.000,00 zł na rzecz E. W. oraz hipoteka przymusowa w kwocie 8.338,00 zł na rzecz "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w S..
Decyzją z dnia [...] lutego 2017 r. znak [...] Wojewoda [...], działając na podstawie art. 12 ust. 4a, 4f, 4g, 5 oraz art. 18 ust. 1, 1c, 1e i 1f, art. 22 i 23 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz.1496, ze zm.), powoływanej dalej jako "specustawa drogowa", a także art. 130 ust. 2, art. 132 ust. 1a oraz art. 133 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 2147, ze zm.), określanej dalej jako "u.g.n." – orzekł w pkt 1 o ustaleniu odszkodowania w wysokości 429.700,00 zł, za prawo własności nieruchomości, położonej w [...], obrębie B., oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,1250 ha, w pkt 2 o powiększeniu odszkodowania o 5% wartości nieruchomości, zgodnie z art. 18 ust. 1 e specustawy drogowej, zgodnie z art. 18 ust. 1f ww. ustawy, w pkt 4 o przyznaniu odszkodowania ustalonego w pkt 1 i powiększonego w pkt 2 i 3 odpowiednio: na rzecz W. W. w kwocie 300.381,30 zł za udział wynoszący 4/6 części w prawie własności ww. nieruchomości, na rzecz I. F.(1) w kwocie 73.845,33 zł, za udział wynoszący 1/6 części w prawie własności ww. nieruchomości, na rzecz I. F.(2), w kwocie 78.845,33 zł, za udział wynoszący 1/6 części w prawie własności ww. nieruchomości, na rzecz [...] Banku Spółdzielczego z siedzibą w K. - wierzyciela hipotecznego w kwocie 4,166,56 zł oraz na rzecz "[...]" Sp. z o. o. z siedzibą w S. - wierzyciela hipotecznego w kwocie 3.946,48 zł oraz w pkt 5 o zobowiązaniu do wypłaty tak ustalonego odszkodowania Prezydenta Miasta [...].
Od powyższej decyzji odwołanie złożył Prezydent Miasta [...], zarzucając naruszenie art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz.U. z 2017 r., poz. 1257, ze zm.), powoływanej dalej jako k.p.a., w zakresie dotyczącym zasadności powiększenia odszkodowania, o kwotę równą 5% wartości nieruchomości.
W ocenie Prezydenta Miasta [...], nie doszło do wydania nieruchomości w rozumieniu art. 18 ust. 1 e specustawy drogowej, bowiem dotychczasowy właściciel nadal korzystał z nieruchomości, na zasadzie art. 12 ust. 6 specustawy drogowej. Wnoszący odwołanie powołał się na pismo Prezydenta Miasta [...] z dnia 23 listopada 2016 r., zawierające zestawienie wszystkich złożonych w Kancelarii Urzędu oświadczeń o wydaniu nieruchomości na potrzeby realizacji inwestycji – Etapu III. Zgodnie z treścią ww. pisma, faktyczne władztwo nie przeszło na rzecz inwestora, w odniesieniu do wskazanych w zestawieniu nieruchomości, bowiem nieruchomości te są zagospodarowane przez dotychczasowych właścicieli (znajdują się na nich budynki mieszkalne i gospodarcze, garaże, ogrodzenia itp.).
W tych okolicznościach, w wyniku rozpatrzenia odwołania strony, została wydana opisana na wstępie decyzja Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] maja 2018 r.
Minister podkreślił, iż odwołanie zostało wniesione jedynie w zakresie pkt 2 i 4 decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2017 r., w którym organ pierwszej instancji powiększył ustalone w pkt 1 odszkodowanie o 5% wartości nieruchomości, tj. o kwotę 21.485,00 zł, z tytułu jej wydania, w terminie zakreślonym w art. 18 ust. 1e specustawy drogowej.
Organ wskazał, że w świetle art. 18 ust. 1e specustawy drogowej, przyznanie odszkodowania powiększonego o 5% jest uzależnione od łącznego spełnienia następujących przesłanek: 1) wydania przez właściciela nieruchomości objętej decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej oraz opróżnienia i wydania lokali i innych pomieszczeń, 2) dokonania powyższych czynności w określonym w art. 18 ust. 1e specustawy drogowej terminie.
Minister zauważył, że wydanie nieruchomości można rozumieć jako przeniesienie posiadania, w tym dobrowolne opuszczenie nieruchomości przez byłego właściciela i umożliwienie inwestorowi korzystania z nieruchomości, połączone przynajmniej z poinformowaniem inwestora drogowego o tym fakcie. Innymi słowy, chodzi o takie zachowanie, które wskazuje na faktyczne umożliwienie inwestorowi swobodnego rozporządzania nieruchomością. Fakt wydania nieruchomości powinien być na tyle wyraźnie uzewnętrzniony, że dla przeciętnego odbiorcy nie będzie budzić wątpliwości interpretacyjnych. Głównym dokumentem, potwierdzającym wydanie nieruchomości jest protokół zdawczo-odbiorczy, a w dalszej kolejności jednostronne oświadczenie właściciela lub użytkownika wieczystego w sytuacji, gdy zarządca odmawia podpisania protokołu.
Organ podał, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym uznaje się, iż jeżeli właściciel nieruchomości będącej przedmiotem postępowania nie utrudnia inwestorowi wejścia na jej teren, jednak do chwili wejścia wykonawcy na grunt nie uzewnętrznił woli jego wydania, to wówczas nie dopełniono obowiązku, wynikającego z art. 18 ust. 1e specustawy drogowej.
Organ podkreślił, że w przypadku nieruchomości, w których znajdują się lokale i inne pomieszczenia, do uzyskania bonusu niezbędne jest wydanie nieruchomości i opróżnienie lokalu oraz innych pomieszczeń w zakreślonym terminie. W odniesieniu do powyższych nieruchomości ustawodawca posłużył się bowiem koniunkcją, a zatem nieopróżnienie lokalu w zakreślonym w ww. przepisie terminie powoduje, iż nie można uznać, aby spełnione zostały przesłanki uprawniające do powiększenia odszkodowania.
Minister wskazał, że z akt sprawy wynika, iż decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, opatrzona rygorem natychmiastowej wykonalności, została wydana w dniu [...] lipca 2016 r. W związku z powyższym, dotychczasowi współwłaściciele nieruchomości, objętej decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, powinni wydać przedmiotową nieruchomość oraz opróżnić lokal i inne pomieszczenia nie później niż w terminie 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o wydaniu ww. decyzji. Jak wynika z akt sprawy, zawiadomienie z dnia 5 sierpnia 2016 r. o wydaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zostało odebrane przez współwłaścicielki nieruchomości, tj. W. W., I. F.(1) oraz I. F.(2) w dniu 11 sierpnia 2016 r. Z kolei oświadczenie o wydaniu Prezydentowi Miasta [...] nieruchomości współwłaścicielki złożyły w dniu 1 września 2016 r.
W piśmie z dnia 23 listopada 2016 r. znak [...] pełnomocnik Prezydenta Miasta [...] ds. Inwestycji i Gospodarki przestrzennej wskazał, że w odniesieniu do nieruchomości wskazanych w załączonym do pisma zestawieniu m.in. pod pozycją nr [...], tj. przedmiotowej nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], faktyczne władztwo nie przeszło na rzecz inwestora, ponieważ nieruchomość ta jest w dalszym ciągu zagospodarowana przez dotychczasowych właścicieli. Z akt sprawy wynika również, że pismem z dnia 4 listopada 2016 r. Prezydent Miasta [...] zwrócił się do współwłaścicielek nieruchomości o określenie, do kiedy planują korzystać z nieruchomości. W odpowiedzi udzielonej w piśmie z dnia 23 stycznia 2017 r. (data wpływu do Urzędu Miasta [...]) W. W. i I. F.(2) zwróciły się do Prezydenta Miasta [...], z prośbą o maksymalne wydłużenie terminu zamieszkiwania na nieruchomości, wskazując iż nie posiadają środków własnych na rozpoczęcie planowanej budowy nowego domu ani lokum tymczasowego dla czterech osób. Ponadto, w kolejnym piśmie z dnia 13 lutego 2017 r. (data wpływu do Urzędu Miasta [...]) dotyczącym przyznania lokalu zastępczego, W. W. i I. F. ponownie zwróciły się do Prezydenta Miasta [...] o umożliwienie jak najdłuższego zamieszkiwania w domu do ostatniego możliwego etapu.
Zdaniem organu, powyższe wskazuje, że w przedmiotowej sprawie nie doszło do wydania nieruchomości i opróżnienia lokalu i innych pomieszczeń, w terminie określonym w art. 18 ust. 1e specustawy drogowej. Wprawdzie dotychczasowe współwłaścicielki nieruchomości pismem z dnia 1 września 2016 r. poinformowały inwestora drogowego o wydaniu nieruchomości, jednak inwestor nie miał możliwości korzystania z nieruchomości, gdyż - jak wynika z akt sprawy - nieruchomość ta była w dalszym ciągu zagospodarowana przez dotychczasowe współwłaścicielki.
Ponadto organ wskazał, że spełnienia powyższych warunków nie można badać w kontekście zaoferowania czy też nie lokalu zamiennego. A zatem, podnoszona w pismach z dnia 23 stycznia 2017 r. oraz z dnia 13 lutego 2017 r. (daty wpływu do Urzędu Miasta [...]) okoliczność, iż współwłaścicielki nie są w stanie ponosić kosztów najmu lokalu zastępczego, nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia.
Zdaniem organu odwoławczego, w niniejszej sprawie Wojewoda [...] nieprawidłowo orzekł o powiększeniu odszkodowania o 5% wartości nieruchomości zgodnie z art. 18 ust. 1e specustawy drogowej. W związku z powyższym należało uchylić decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej pkt 2 i orzec o odmowie powiększenia odszkodowania o 5% wartości nieruchomości, a także uchylić decyzję w zakresie pkt 4 i orzec o przyznaniu kwot odszkodowania na rzecz współwłaścicielek, stosownie do udziałów we współwłasności przedmiotowej nieruchomości.
Minister stwierdził ponadto, że biorąc pod uwagę, iż w dacie wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej przedmiotowa nieruchomość obciążona była hipotekami: przymusową zwykłą w kwocie 2.635,94 zł na rzecz Banku Spółdzielczego w O., hipoteką umowną zwykłą w kwocie 5.000,00 zł na rzecz E. W. oraz hipoteką przymusową w kwocie 8.338,00 zł na rzecz "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w S., należało stosownie do art. 18 ust. 1 a specustawy drogowej pomniejszyć odszkodowanie należne współwłaścicielkom nieruchomości o kwotę równą wartości tych praw.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Prezydent Miasta [...], reprezentowany przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, zaskarżając decyzję w części, tj. w pkt II: ppkt 1) odnośnie kwoty 2.630,99 zł; ppkt 2) odnośnie kwoty 657,75 zł; ppkt 3) odnośnie do kwoty 657,75 zł; ppkt 4) odnośnie kwoty 1.530,62 zł. Kwestionowanej decyzji skarżący zarzucił:
- naruszenie art. 18 specustawy drogowej, poprzez uznanie, że W. W., , I. F.(1), I. F. (2), [...] Bank Spółdzielczy, "[...]" Sp. z o.o. w S. są uprawnieni do odszkodowania w kwotach, określonych w decyzji;
- art. 107 § 3 k.p.a. poprzez sprzeczność treści rozstrzygnięcia w pkt II ppkt 4) i 5) z treścią uzasadnienia;
- art. 7, 77 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na niepełnej, sprzecznej z zasadami logiki i doświadczenia życiowego ocenie zgromadzonych w sprawie dowodów i uznanie, że W. W., I. F.(1), I. F. (2), [...] Bank Spółdzielczy oraz "[...]" Sp. z o.o. w S., są uprawnieni do otrzymania odszkodowania w kwotach, jak w zaskarżonej decyzji.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie decyzji organu drugiej instancji w zaskarżonej części, a także o zasądzenie od organu administracji na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W odpowiedzi na skargę Minister Inwestycji i Rozwoju wniósł o jej uwzględnienie w zakresie, w jakim odnosi się do pkt II ppkt 1, 2 i 3 zaskarżonej decyzji, a w pozostałym zakresie o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188, ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym, zgodnie z przepisem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, ze zm.), dalej P.p.s.a., przy czym zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W rozpoznawanej sprawie wystąpiły tego rodzaju wady i uchybienia, które skutkowały uchyleniem zaskarżonej decyzji. Przeprowadzona pod względem zgodności z prawem kontrola ww. decyzji, w ramach wskazanych kryteriów, prowadzi do oceny, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa.
Kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu podlegała decyzja Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] maja 2018 r. nr [...], w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość.
Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 18 ust. 1 specustawy, wysokość odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość ustala się według stanu nieruchomości w dniu wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej przez organ pierwszej instancji oraz według jej wartości z dnia, w którym następuje ustalenie wysokości odszkodowania.
Stosownie do art. 18 ust. 1 a specustawy drogowej, jeżeli na nieruchomościach są ustanowione ograniczone prawa rzeczowe, wysokość odszkodowania przysługującego dotychczasowemu właścicielowi zmniejsza się o kwotę równą wartości tych praw, przy czym suma wysokości odszkodowania przysługującego dotychczasowemu właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu, z wyłączeniem kwot, o których mowa w ust. 1e i 1f, i wysokości odszkodowania, z tytułu wygaśnięcia ograniczonych praw rzeczowych, ustanowionych na tej nieruchomości lub na prawie użytkowania wieczystego nie może przekroczyć wartości nieruchomości lub wartości prawa użytkowania wieczystego.
Zgodnie z art. 18 ust. 1c specustawy drogowej, jeżeli na nieruchomościach, o których mowa w art. 12 ust. 4, lub na prawie użytkowania wieczystego tych nieruchomości jest ustanowiona hipoteka, wysokość odszkodowania z tytułu wygaśnięcia hipoteki ustala się w wysokości świadczenia głównego wierzytelności zabezpieczonej hipoteką wraz z odsetkami zabezpieczonymi tą hipoteką. Odszkodowanie to podlega zaliczeniu na spłatę świadczenia głównego wierzytelności zabezpieczonej hipoteką wraz z odsetkami. Zgodnie z art. 18 ust. 1d specustawy drogowej, kwotę odszkodowania z tytułu wygaśnięcia ograniczonych praw rzeczowych ustaloną na dzień, o którym mowa w ust. 1, wypłaca się osobom, którym te prawa przysługiwały.
Przepis art. 18 ust. 1 e specustawy drogowej stanowi natomiast, że jeżeli dotychczasowy właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości objętej decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej odpowiednio wyda tę nieruchomość lub wyda nieruchomość i opróżni lokal oraz inne pomieszczenia niezwłocznie, lecz nie później niż terminie 30 dni od dnia: 1) doręczenia zawiadomienia o wydaniu decyzji, o której mowa w art. 17, 2) doręczenia postanowienia o nadaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej rygoru natychmiastowej wykonalności albo 3) w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna – wysokość odszkodowania powiększa się o kwotę równą 5 % wartości nieruchomości lub wartości prawa użytkowania wieczystego.
Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy stwierdzić należy, że słusznie zauważył skarżący, a następnie również organ administracji w odpowiedzi na skargę, że w zaskarżonej decyzji pojawił się błąd rachunkowy, polegający na braku pomniejszenia przyznanego odszkodowania o kwotę należną jednemu z wierzycieli hipotecznych. I tak, po przeliczeniu należnych kwot, przyznanych w pkt II ppkt 1, 2 i 3 zaskarżonej decyzji, uprawnieni winni otrzymać odpowiednio kwoty: W. W. – 286.057,97 zł, I. F.(1) – 70.264,49 zł, I. F. (2) – 75.264,49 zł.
Ponadto, trafny jest zarzut strony skarżącej, iż istnieje rozbieżność pomiędzy treścią pkt II ppkt 4, a treścią uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Kwota 4.166,56 zł przyznana na rzecz [...] Banku Spółdzielczego z siedzibą w K. nie jest adekwatna do kwoty opisanej w treści uzasadnienia decyzji, tj. kwoty 2.635,94 zł. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie pozwala na bezsporne ustalenie treści rozstrzygnięcia w opisanym zakresie.
Sąd stwierdza, że w odpowiedzi na skargę organ wskazał, iż w istocie w księdze wieczystej nr [...], prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości, wpisana jest hipoteka przymusowa zwykła w kwocie 2.635,94 zł, jednak w toku postępowania przed organem pierwszej instancji uzyskano informację od [...] Banku Spółdzielczego z siedzibą w K. – wierzyciela hipotecznego (pismo z dnia 11 stycznia 2017 r.), iż zadłużenie pozostałe do zapłaty z tytułu wierzytelności W. W. stanowi należność główna w kwocie 1.941,05 zł oraz odsetki (liczone do dnia 11 stycznia 2017 r.) w kwocie 2.225,51 zł. W konsekwencji, jak wskazał organ, przyznana kwota daje sumę obu wskazanych wartości, tj. 4.166,56 zł. Minister podkreślił, że kwestia ta została opisana w uzasadnieniu decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2017 r., tj. w decyzji organu pierwszej instancji.
W odniesieniu do stanowiska organu opisanego powyżej stwierdzić trzeba, że treść rozstrzygnięcia organu administracji winna być spójna z jego uzasadnieniem. Uzasadnienie decyzji pozwala bowiem na ocenę prawidłowości stanowiska organu administracji, wyrażonego w rozstrzygnięciu. Brak prawidłowego uzasadnienia rozstrzygnięcia stanowi wadę, skutkującą uchyleniem kontrolowanego orzeczenia jako wydanego z naruszeniem art. 107 § 3 k.p.a. W szczególności, w okolicznościach niniejszej sprawy, wskazać należy, że odpowiedź organu administracji na skargę wniesioną do sądu administracyjnego nie może stanowić uzupełnienia uzasadnienia zaskarżonej decyzji.
Jednocześnie należy podzielić stanowisko organu wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż w przedmiotowej sprawie nie doszło do wydania nieruchomości i opróżnienia lokalu oraz innych pomieszczeń w terminie określonym w art. 18 ust. 1e specustawy drogowej. Pomimo poinformowania inwestora pismem z dnia 1 września 2016 r. o wydaniu nieruchomości, inwestor nie miał możliwości faktycznego korzystania z nieruchomości, bowiem nieruchomość była nadal użytkowana przez dotychczasowe współwłaścicielki. Brak wydania nieruchomości w terminie określonym w art. 18 ust. 1e specustawy drogowej powoduje, że nie można uznać, aby zostały spełnione przesłanki do powiększenia wysokości odszkodowania, o 5% wartości nieruchomości.
Trafność rozstrzygnięcia w każdej indywidualnej sprawie wymaga szczegółowego zbadania i rozważenia argumentów, które stanowiły podstawę do podjęcia konkretnego rozstrzygnięcia. Przy wydawaniu decyzji organy administracji są zobowiązane do przestrzegania przepisów procedury administracyjnej, w tym do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, tj. wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego zgodnie z przepisem art. 77 § 1 k.p.a., jak również do uzasadnienia decyzji z zastosowaniem wymogów określonych w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.
Reasumując, jako zasadny należy ocenić zarzut skargi, iż w przedmiotowej sprawie postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone z naruszeniem przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., obligujących organy administracji publicznej do podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy oraz dokonania oceny okoliczności sprawy na podstawie całokształtu materiału dowodowego.
Zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 k.p.a. oraz zasada zupełności postępowania dowodowego zawarta art. 77 § 1 k.p.a. nakładają na organ administracji publicznej prowadzący postępowanie obowiązek ustalenia stanu faktycznego na podstawie całościowo zebranego materiału dowodowego. Okoliczności mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy powinny być ustalone przez organy w taki sposób, by odpowiadały rzeczywistości i mogły stać się podstawą prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego. Jak wskazuje treść art. 80 k.p.a., tylko w przypadku zebrania przez organ i rozpatrzenia całości materiału dowodowego możliwa jest prawidłowa ocena sprawy oraz bezsporne rozstrzygnięcie o prawach strony.
Ponownie rozpoznając sprawę, organ będzie miał na uwadze powyższe wskazania, jak również sformułowaną ocenę prawną.
Z tych przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. orzekł, jak w pkt 1 sentencji wyroku.
O zwrocie kosztów postępowania, obejmujących kwotę uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi oraz wynagrodzenie pełnomocnika będącego radcą prawnym, Sąd orzekł w pkt 2 sentencji wyroku na podstawie art. 200 i art. 210 § 1 cytowanej ustawy. Na kwotę zasądzonych kosztów składają się wpis w kwocie 220 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika – radcy prawnego w kwocie 1800 zł (ustalone na podstawie § 2 pkt 4) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło